Lubimyczytać.pl Sp. z o.o
http://lubimyczytac.pl/aktualnosci/varia/5633/nie-tylko-murakami

Nie tylko Murakami

Autor: 
28 wartościowy tekst

Decydując się na niezwykłą przygodę, za jaką uważam literacką podróż po dziełach autorów z Kraju Kwitnącej Wiśni, zetknąłem się z ogromną liczbą interesujących tytułów. Poznałem także całkiem pokaźną rzeszę niezwykłych twórców oraz równie liczne grono tłumaczy japonistów. Obcowanie z japońskimi pisarzami uświadomiło mi jednak także spore braki na naszym polskim rynku wydawniczym – cały czas na translację czeka nieprzebrana ilość powieści oraz opowiadań. W związku ze stale wzrastającą liczbą tytułów, które chciałbym przeczytać w języku polskim, a które jak na razie nie zostało przełożono, pragnąłbym zaprezentować listę kilku tytułów, przyciągających moją największą uwagę.

Kōbō Abe

W moim prywatnym rankingu na szczególną uwagę zasługuje Kōbō Abe, który spłodził tyle intrygujących książek, że czuję się wręcz sparaliżowany przez ich mnogość oraz czar i nutkę tajemniczości, jakimi emanują. Jak dotąd polski czytelnik w ojczystym języku może przeczytać 3 powieści tego artysty oraz zbiór opowiadań, dramatów i esejów. Kobieta z wydm to niewątpliwie najsłynniejsze dzieło Japończyka – w samej Polsce pozycja doczekała się kilku wydań. Czwarta epoka, Schadzka oraz wybór tekstów Urwisko czasu to utwory, które ukazały się w ramach serii Biblioteka japońska, nad którą opiekę redakcyjną sprawował profesor Mikołaj Melanowicz. Warto dodać, że wydanie książek było dotowane przez tokajską The Saison Foundation. Oprócz tego w czasopiśmie „Literatura na Świecie”, w numerze 8 (157) z sierpnia 1984 roku, zamieszczony został początkowy fragment powieści "Spalona mapa", przetłumaczony przez zmarłą w 2008 roku doktor Krystynę Okazai. Miłośnicy antologii w tomie Tydzień świętego mozołu, odnajdą również opowiadanie "Żołnierz ze snu", które znalazło się także we wspomnianym "Urwisku czasu". Tak przedstawia się krótka prezentacja dorobku Kōbō Abe, który został przełożony na język polski. A oto tytuły, które ciągle czekają na translację, a które ja uważam za szczególnie godne uwagi:

„Twarz innego” (jap. „Tanin no kao”, ang. „The Face of Another”)

„Twarz innego” to jedno z dzieł, które zostało przeniesione na kinowy ekran w ramach współpracy Kōbō Abe, pracującego w roli scenarzysty oraz reżysera Hiroshiego Teshigahary (oprócz „Twarzy innego”, duet zajął się również ekranizacją „Spalonej mapy”, „Kobiety z wydm” oraz „Pułapki”). „Twarz innego” to napisana w formie pamiętników głównego bohatera powieść, w której przedstawiono losy pana Okuyamy. To pracownik firmy chemicznej, którego twarz, na skutek wypadku w laboratorium, zostaje oszpecona w okrutny sposób. Fizyczna brzydota, będąca efektem blizn po doznanych oparzeniach, uniemożliwia normalne funkcjonowanie w społeczeństwie, które odrzuca pana Okuyamę jako obcy pierwiastek. Zdesperowany osobnik otrzymuje ofertę pomocy od swojego psychiatry, który przygotowuje dla niego maskę, stanowiącą doskonałą imitację ludzkiej skóry – nowa twarz daje wręcz nieograniczone możliwości. Czyżby okazała się ona darem na miarę nowej osobowości? Książka wydaje mi się niezwykle pasjonująca z uwagi na podejmowany w niej temat – wykluczenia, ostracyzmu, strachu przed nieznanym. Można odnieść także wrażenie, że pan Okuyama to typowy dla prozy Abe bohater – człowiek samotny, wykluczony, wegetujący poza społecznym nawiasem. Bardzo jestem ciekaw, jaki jest finał tego utworu. O samej ekranizacji, na łamach serwisu Japonia Online, w bardzo interesujący sposób pisze pan Jakub Klich – polecam artykuł Arcydzieła kina japońskiego: „Twarz innego” („Tanin no kao”). [http://japonia-online.pl/article/125]

„Mężczyzna w pudełku” (jap. „Hako otoko”, ang. The Box Man)

„Mężczyzna w pudełku” to następna pozycja w dorobku Abe, która zaskakuje oryginalnością oraz nietypową formą fabuły. To historia człowieka, który pewnego dnia postanawia zerwać z dotychczas prowadzoną egzystencją, wyjść poza głębokie koryto codzienności i przenieść się na ulicę, by wieść żywot z kartonowym pudle na głowie. Pudło zapewnia anonimowość, to chyba także symbol izolacji, zrzucenia własnej tożsamości, odseparowania się od spraw otaczającego nas świata i koncentracji na rozwoju własnej osobowości. Utwór utrzymany jest w zmiennej stylizacji – rdzeń dzieła stanowią notatki box mana, który spisuje swoją historię, ale w książkę wpleciono także wycinki z prasy, fotografie wykonane z wnętrza kartonowego pudła, a opisy aktualnych wydarzeń przeplatają się z przemyśleniami i refleksjami, co powoduje, że całość ma dość zagmatwaną strukturę, utrudniającą odbiór. Ale zarys głównego wątku brzmi na tyle niesamowicie i aż chciałoby się osobiści przekonać, jak Abe rozegrał tę poplątaną historię. Więcej o pozycji można dowiedzieć się dzięki interesującemu postowi Życie w kartonowym pudle - "The Box Man" - Abe Kōbo, który ukazał się na blogu „Chihiro o świecie”. Polecam także krótki esej „Teoria pudełka” autorstwa Olafa Lidina, który można odnaleźć we wspomnianym czasopiśmie, „Literatura na Świecie”, w numerze 8 (157) z sierpnia 1984 roku.

„Spalona mapa” (jap. „Moetsukita-chizu”, ang. „The Ruined Map”)

„Spalona mapa” to pozycja wyjątkowa z uwagi na fakt, że początkowy fragment tej powieści został już przełożony na język polski przez dr Krystynę Okazaki. Niestety, mimo iż minęło już ponad 30 lat od momentu ukazania się tłumaczenia, praca wykonana przez świętej pamięci dr Okazai nie doczekało się ukończenia. W moim mniemaniu utwór jak najbardziej zasługuje na to, by raz jeszcze się nad nim pochylić i sfinalizować jego translację – jako wyraz szacunku dla zasług pani Okazaki oraz z uwagi na fakt, że „Spalona mapa” to naprawdę arcyciekawe dzieło. Zarys fabuły jasno wskazuje, że twórczość Kōbō Abe może być rozpatrywana przez pryzmat nouveau roman, czyli francuskiej nowej powieści, o której wspominałem w swoich tekstach przy okazji omawiania dzieł Alaina Robbe-Grilleta (zobacz: „Żaluzja”, „Gumy” oraz „Dom schadzek”). Główny bohater, prywatny detektyw, otrzymuje zlecenie, by odnaleźć zaginionego urzędnika. Poszukiwania bardzo szybko przeradzają się w zmagania z miastem, które przywodzi na myśl labirynt, pilnie strzegący swoich tajemnic. Konstrukcja utworu oraz efektowny motyw koła (przedzierzgnięcie się detektywa w tropionego osobnika) kojarzy się z sytuacją, w jakiej znalazł się agent specjalny Pallas, protagonista „Gum” – próbując rozwikłać sprawę morderstwa (którego w rzeczywistości nie popełniono), trafia on do miasteczka, które znał ze swojego dzieciństwa. Miejscowość niechętnie wita śledczego – agent Wallas co rusz gubi się w pozornie znanych i rozpoznawanych uliczkach. Miasteczko zdaje się wysysać wszelkie siły z bohatera, powodując coraz większe poczucie bierności i apatii. Co ciekawe, sam Wallas coraz bardziej upodabnia się do ściganego mordercy, by finalnie…

„Kangurowy notatnik” (jap. „Kangarū Nōto”, ang. „Kangaroo Notebook”)

„Kangurowy notatnik” to typowa dla Abe pozycja z pograniczna jawy i snu, gdzie absurd miesza się z twardą, opartą na codzienności, realnością. Bezimienny, pozbawiony cech szczególnych, mężczyzna budzi się pewnego ranka, odczuwając irytujące swędzenie połączone z wzmożonym wypadaniem włosów. Następnego dnia bohater ze zgrozą konstatuje, że z jego golenia wyrastają kiełki rzodkwi. Jak każdy zdrowo reagujący człowiek, protagonista udaje się do lekarza, licząc na pomoc w uporaniu się z dziwacznym schorzeniem. Doktor przepisuje pacjentowi leczenie w ciepłych źródłach w Piekielnej Dolinie – w ten oto sposób mężczyzna trafia do podziemnego świata, ukrytego pod ulicami miasta, gdzie spotykają go niezwykłe i niecodzienne przygody. Zainteresowanych odsyłam do szerszej analizy utworu, której w swoim artykule zatytułowanym Abe Kōbō – dwadzieścia lat później, czyli Między modernizmem a postmoderniz... dokonał profesor Mikołaj Melanowicz.

„Arka Sakura” (jap. „Hakobune Sakura-maru”, ang. „The Ark Sakura”)

Powieść „Arka Sakura” opowiada o losach człowieka, określającego się mianem Mole, wyruszającego na pchli targ w celu znalezienia ludzi (owadów?), którzy mieliby żyć na jego arce – tj. w porzuconej kopalni, wyposażonej we wszelkie niezbędne sprzęty i przedmioty, nieodzowne, by przetrwać atomową zagładę, której nieuchronne i bliskie nadejście wieszczy protagonista. Główny bohater, samozwańczy Noe, bardzo szybko przekonuje się, że rola przywódcy nie jest rzeczą trwałą, immanentną, której nie sposób utracić – na arkę trafiają nieproszeni lokatorzy, którzy próbują przejąć władzę…





Komentarze
Autor:  Ambrose |  wypowiedzi: 32  [pokaż ostatnią] Odpowiedź
książek: 0
konto_usuniete
26-07-2015 00:56
Fajnie by było jakbyście w końcu napisali coś o chińskiej literaturze albo jakieś innej azjatyckiej. A nie piszecie tylko o japońskiej.Azja to nie tylko Japonia.
książek: 1387
Mizu
27-07-2015 20:08
Prawdziwy świat Prawdziwy świat

Oczy mojego kochanka Oczy mojego kochanka

Jestem kotem Jestem kotem

Ring Ring

Motyl na wietrze
Prawdziwy świat Prawdziwy świat

Oczy mojego kochanka Oczy mojego kochanka

Jestem kotem Jestem kotem

Ring Ring

Motyl na wietrze Motyl na wietrze

Języki i kolczyki Języki i kolczyki
pokaż więcej
książek: 4060
Usti
06-04-2017 19:10
"Motyl..." jest akurat słabą książką.
Użytkownicy oznaczyli ten post jako spam
książek: 1629
Natalia
28-07-2015 16:48
Wyspa Tokio Wyspa Tokio
książek: 803
Ambrose
15-05-2016 11:12
Gwoli aktualizacji. Całkiem niedawno na łamach wydawnictwa "Psychoskok" dzięki uporowi, determinacji i ciężkiej pracy pani Pauliny Wojnarowskiej, ukazała się powieść Wrota Wrota autorstwa Sōsekiego Natsume.
książek: 10
Krzysztof
03-06-2017 01:47
"Wrota" były tłumaczone poprzez angielski. Nie jestem przekonany, czy w obecnych czasach, gdy tłumaczy bezpośrednio z japońskiego nie brakuje, powinno się wydawać przekłady z przekładów?
Użytkownicy oznaczyli ten post jako spam
książek: 1485
miete
15-05-2016 12:37
a ja dorzucę jeszcze:
Miecz zagłady Miecz zagłady
Księżniczka Masako - uwięziony motyl Księżniczka Masako - uwięziony motylCórka Samuraja Córka SamurajaJaponia - wspomnienia z czasów jedwabiu i słomy. Portret miasteczka.
a ja dorzucę jeszcze:
Miecz zagłady Miecz zagłady
Księżniczka Masako - uwięziony motyl Księżniczka Masako - uwięziony motylCórka Samuraja Córka SamurajaJaponia - wspomnienia z czasów jedwabiu i słomy. Portret miasteczka. Japonia - wspomnienia z czasów jedwabiu i słomy. Portret miasteczka.
Honor samuraja Honor samurajaZa kwietnymi polami Za kwietnymi polami
Zimny płomień Zimny płomieńSamurajskie chorągwie Samurajskie chorągwie
Ballada o Narayamie. Opowieści niesamowite z prozy japońskiej Ballada o Narayamie. Opowieści niesamowite z prozy japońskiej
pokaż więcej
Aby napisać wypowiedź musisz być zalogowany. Logowanie

Opinie czytelników


O książce:
Jej bohater

Książka do poczytania, wypoczęcia i zapomnienia. Mamy tutaj Marco, który był wojskowym oraz Alyssę, absolwentkę, która zaczyna pracę w tym samym klubi...

zgłoś błąd zgłoś błąd