Nasza strona internetowa wykorzystuje cookies (pol.: ciasteczka)

W celu sprawnego i szybkiego działania serwisu, zapewnienia wygody podczas jego przeglądania, dostosowywania funkcjonalności do indywidualnych potrzeb użytkowników, a także w celach statystycznych oraz reklamowych, używamy informacji zapisanych za pomocą cookies. Korzystanie z serwisu jest równoznaczne ze zgodą użytkownika na stosowanie plików cookies. Więcej informacji znajdziesz tutaj.

Bestia. Studium zła

Seria: Na F/Aktach
Wydawnictwo: Od deski do deski
7,51 (671 ocen i 114 opinii) Zobacz oceny
10
36
9
85
8
224
7
213
6
82
5
20
4
7
3
3
2
1
1
0
szczegółowe informacje
data wydania
ISBN
9788365157775
liczba stron
280
kategoria
literatura faktu
język
polski
dodała
Patrycja

Bestia. Studium zła” to historia Leszka Pękalskiego - zabójcy, który przyznał się do 67 makabrycznych morderstw. Finalnie skazano go za jedno. Jest największą tajemnicą powojennej kryminalistyki. Nikt nie wie, ile ofiar tak naprawdę ma na swoim koncie. Autorka, Magda Omilianowicz była pierwszą dziennikarką, która przeprowadziła wywiad ze słynnym „wampirem z Bytowa”. Zapoznała się z 72 tomami...

Bestia. Studium zła” to historia Leszka Pękalskiego - zabójcy, który przyznał się do 67 makabrycznych morderstw. Finalnie skazano go za jedno. Jest największą tajemnicą powojennej kryminalistyki. Nikt nie wie, ile ofiar tak naprawdę ma na swoim koncie.

Autorka, Magda Omilianowicz była pierwszą dziennikarką, która przeprowadziła wywiad ze słynnym „wampirem z Bytowa”. Zapoznała się z 72 tomami akt, rozmawiała m.in. z jego bliskimi, z kobietą, która jako jedyna przeżyła atak „wampira”, z rodzinami ofiar, z prokuratorem, z psychologami. Specjaliści zgodnie twierdzą, że będzie zabijał dalej.

Pękalski wychodzi na wolność w 2019 roku….

 

źródło opisu: http://www.oddeskidodeski.com.pl

źródło okładki: http://www.oddeskidodeski.com.pl

pokaż więcej

Brak materiałów.
Trwa wyszukiwanie najtańszych ofert.
Oficjalna recenzja
VenusInFur książek: 2486

Patrząc w najczarniejszy mrok

Wydawnictwo Tomasza Sekielskiego niezmiennie trzyma wysoki poziom. Po bardzo dobrym „Preparatorze” Klimko-Dobrzanieckiego, wyśmienitej „Innej duszy” Orbitowskiego i po względnie dobrej „I odpuść nam nasze…” Wiśniewskiego przyszedł czas na książkę bodaj najbardziej wstrząsającą spośród wyżej wymienionych. Myli się ten, kto spodziewa się kolejnej fabuły inspirowanej autentycznymi wydarzeniami. Magda Omilianowicz, jako dziennikarka i autorka tekstów o tematyce społeczno-podróżniczej, zaserwowała nam szokujący w swojej wymowie reportaż z elementami fikcji literackiej, tym bardziej sugestywny, że stanowiący zapis jej własnego śledztwa w bodaj najbardziej tajemniczej i najmroczniejszej sprawie kryminalnej polskiej powojennej kryminalistyki.

Urodzony w 1966 roku Leszek Pękalski, ochrzczony przez media „wampirem z Bytowa”, za trzy lata wychodzi na wolność, o ile, w myśl tak zwanej „ustawy o bestiach” z 2013 roku, nie zostanie poddany internacji w ośrodku dla osób dyssocjalnych. Jest się czego obawiać, bo choć Pękalskiemu udowodniono jedno zabójstwo, za co odsiaduje karę pozbawienia wolności rozłożoną na 25 lat, kontrowersje wokół jego domniemanych czynów wciąż nie cichną. Sam fakt, że lekarze psychiatrzy stwierdzili u niego homoseksualizm, nekrofilię, sadyzm, pedofilię i nimfofilię czyni z niego nie tylko niesamowicie niebezpieczną, ale i niepotrafiącą poprawnie funkcjonować w społeczeństwie osobę. Omilianowicz podkreśla, że „Bestia. Studium zła” jest owocem jej ponad...

Wydawnictwo Tomasza Sekielskiego niezmiennie trzyma wysoki poziom. Po bardzo dobrym „Preparatorze” Klimko-Dobrzanieckiego, wyśmienitej „Innej duszy” Orbitowskiego i po względnie dobrej „I odpuść nam nasze…” Wiśniewskiego przyszedł czas na książkę bodaj najbardziej wstrząsającą spośród wyżej wymienionych. Myli się ten, kto spodziewa się kolejnej fabuły inspirowanej autentycznymi wydarzeniami. Magda Omilianowicz, jako dziennikarka i autorka tekstów o tematyce społeczno-podróżniczej, zaserwowała nam szokujący w swojej wymowie reportaż z elementami fikcji literackiej, tym bardziej sugestywny, że stanowiący zapis jej własnego śledztwa w bodaj najbardziej tajemniczej i najmroczniejszej sprawie kryminalnej polskiej powojennej kryminalistyki.

Urodzony w 1966 roku Leszek Pękalski, ochrzczony przez media „wampirem z Bytowa”, za trzy lata wychodzi na wolność, o ile, w myśl tak zwanej „ustawy o bestiach” z 2013 roku, nie zostanie poddany internacji w ośrodku dla osób dyssocjalnych. Jest się czego obawiać, bo choć Pękalskiemu udowodniono jedno zabójstwo, za co odsiaduje karę pozbawienia wolności rozłożoną na 25 lat, kontrowersje wokół jego domniemanych czynów wciąż nie cichną. Sam fakt, że lekarze psychiatrzy stwierdzili u niego homoseksualizm, nekrofilię, sadyzm, pedofilię i nimfofilię czyni z niego nie tylko niesamowicie niebezpieczną, ale i niepotrafiącą poprawnie funkcjonować w społeczeństwie osobę. Omilianowicz podkreśla, że „Bestia. Studium zła” jest owocem jej ponad dwudziestotrzyletniej pracy dziennikarskiej (jako pierwsza uzyskała sposobność rozmowy z aresztowanym), a ów „literacki” powrót do tego bulwersującego tematu był naturalny właśnie z racji zbliżającego się rozwiązania wyroku „wampira z Bytowa”. Autorka, poprzez sugestywną narrację z pogranicza non-fiction i prozy fabularyzowanej, stawia pytania nie tylko o naturę zła, ale, co bardziej przyziemne, o problem radzenia sobie z niebezpiecznymi osobami, które wymiar sprawiedliwości może wrócić społeczeństwu, co z nimi robić, w jaki sposób izolować i czy jest to w ogóle możliwe.

Jak zaznacza w jednym z wywiadów sama autorka, praca nad „Bestią” była dla niej niesamowicie trudna – przygotowując się do napisania książki Omilianowicz musiała powrócić do materiałów związanych ze śledztwem, porozmawiać z rodzinami ofiar, lekarzami, policją i prokuraturą – jednak nie miała tu na myśli mozolnego przekopywania się przez prawniczy żargon i nużące raporty śledczych. To drastyczne zdjęcia z miejsc zbrodni, do których Pękalski się przyznał oraz skreślone jego ręką zapiski lakonicznie sprawozdające z bestialskich napaści, gwałtów i morderstw czyniły jej pracę niezwykle wymagającą, co zresztą znalazło swoje odbicie w jej najnowszej książce. Ten najdosadniejszy – jak dotąd w serii Na F/Aktach – portret mordercy jest owocem zaangażowania Omilianowicz w sprawę, jej widocznej fascynacji pokręconą osobowością sadysty, ale i literackiego wyczucia. Piorunujące wrażenie robią zwłaszcza fragmenty fabularyzowane – podkreślmy – stanowiące znaczną część tekstu, gdzie z perspektywy Leszka Pękalskiego przedstawiono hipotetyczny przebieg jego wędrówki po kraju w poszukiwaniu ofiar. A rządziły nim prymitywne instynkty: Najważniejsze dla niego było najeść się do syta i mieć kobietę do seksu.

Leszek Pękalski od małego nie miał lekko. Jako owoc gwałtu na przygłupiej chłopce był dzieckiem niechcianym, zaniedbanym, wychowywanym przez wiecznie pijaną babkę lub tułającym się po rozlicznych domach opieki. Śmierdzący, jąkający się, permanentnie głodny chłopak o kaczym chodzie był pośmiewiskiem i wsiowym popychadłem. Przygarnął go brat matki. Najbardziej Pękalski lubił geografię, muzykę Abby i kobiety; jego fanatycznie nawracającym pragnieniem była chęć posiadania żony i uprawiania z nią seksu. To była największa obsesja „wampira z Bytowa”. Zaangażowani w sprawę do tej pory spekulują, czy Pękalski stałby się seryjnym mordercą, gdyby szwagier, za odłożone przez Pękalskiego pieniądze, kupił mu wymarzoną lalkę z sex shopu. W „Bestii” Omilianowicz rozrysowuje prawdopodobny scenariusz makabrycznych dokonań Pękalskiego w latach osiemdziesiątych, który przyznał się do sześćdziesięciu siedmiu zabójstw ze szczególnym okrucieństwem. Oczywiście autorka skupiła się tylko na tych najbardziej „reprezentatywnych” przypadkach, co do których istnieją solidne przesłanki na to, że ich sprawcą mógł być „wampir”. Nie zmienia to jednak faktu, że obrazują one w mocny sposób, jak morderca wybierał ofiary, jaką nienawiścią przy jednoczesnym, aż chorobliwym pożądaniu seksualnym, do nich pałał. Pękalski to – w tym przypadku – „wdzięczna” postać literacka, daje pretekst do spoglądnięcia w najmroczniejsze dno ludzkiej natury, przyjrzenia się prymitywnym impulsom, złu w najczystszej postaci. To także wiwisekcja społeczeństwa, które go ukształtowało; środowiskowe odrzucenie i napiętnowanie (Pękalski był dzieckiem upośledzonym umysłowo), stygmatyzacja jego „inności”, poskąpienie krzty zainteresowania i empatii z pewnością przyczyniły się w znaczącym stopniu do narodzin bestii.

Magda Omilianowicz w interesujący sposób wpisała się „Bestią” w wydawniczy zamysł Sekielskiego. Bo jest to książka wyróżniająca się na tle pozostałych z serii nie tylko brawurą i wnikliwością w sporządzeniu portretu jednego z najniebezpieczniejszych morderców w dziejach polskiej kryminalistyki, ale przede wszystkim swoją formą. Fragmenty fabularyzowane – tu świetnie skrojona narracja pod „głos” Pękalskiego, charakteryzująca się jego idiomatycznym sposobem bycia i wyrażania się – o dziwo! doskonale współgrają z typowo reporterską frazą. To tu autorka „Pod podszewką świata” zawarła rdzeń swojej dziennikarskiej, wieloletniej pracy. Rozmowy z mieszkańcami Osiek, wujem „wampira”, wychowawcami, prokuratorem, psychiatrami, ofiarą, która przeżyła jego atak, a nawet ze starszym oddziałowym z zakładu karnego, gdzie Pękalski przebywa są punktem wyjścia do refleksji na temat prymitywnej, choć jednocześnie niezwykle złożonej osobowości mordercy. To również wyraz obawy i niekończących się spekulacji, co będzie, gdy ten sadystyczny nekrofil (Sylwię R., za której morderstwo został osądzony, zgwałcił kilkakrotnie już po jej śmierci zadanej kosturem do sadzenia drzew) zostanie przywrócony społeczeństwu.

„Bestia. Studium zła” to lektura dla osób o mocnych nerwach. To książka ważna, bo zajmuje stanowisko w dyskusji o niewystarczalności instytucji sprawiedliwości w obliczu prawa, jakie przysługuje osobom ekstremalnie niebezpiecznym po wygaśnięciu wyroku skazującego. Pomimo stworzonego dla nich Krajowego Ośrodka Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym w Gostyninie trudno czuć się bezpiecznie, gdy na dziesięć miejsc przypada ponad sześćdziesiąt wniosków o izolowanie sprawców najcięższych przestępstw. Przypadek Leszka Pękalskiego, jak błyskotliwie i odważnie nakreśliła w swojej książce Magda Omilianowicz, to jedna z wielu zagadkowych i nierozwiązanych polskich spraw kryminalnych, ale bodaj jak żadna inna w takim stopniu otoczona kontrowersjami, krzywdząco dla wielu rozdmuchana przez media i pozbyta przez kompromitujący się podczas procesu wymiar sprawiedliwości. Nie cichnie echo zbrodni „wampira z Bytowa”. Specjaliści twierdzą, że po wyjściu na wolność wciąż będzie zabijał.

Justyna Anna Zanik

pokaż więcej

Dodaj dyskusję
Dyskusje o książce
pokaż wszystkie
Sortuj opinie wg
Opinie czytelników (1859)
 Pokaż tylko oceny z treścią
książek: 1943
Książniczka | 2016-07-28

Historia Leszka Pękalskiego, Wampira z Bytowa, opisana przez Magdę Omilianowicz, to nie lada gratka dla każdego, kto - tak jak ja - zainteresowany jest tematyką zbrodni, psychopatii, seryjnych zabójców. To pozycja cenna także dlatego, że mało jest książek na ten temat, istnieją nieliczne opracowania, traktują one jednak sylwetki seryjnych morderców dość pobieżnie i skrótowo. Tutaj informacji mamy aż nadto - czyta się tę książkę jednym tchem, ale także z odrazą i przerażeniem...

Leszek mordował przez lata i długo był nieuchwytny, a wręcz niewidzialny. Biedny sierota, brudny, wiecznie głodny, trochę upośledzony - nikt go nie podejrzewał o tak zwyrodniałe, bestialskie zbrodnie... W nikim nie budził strachu, jedynie niesmak, litość i śmiech. Zaczepiane kobiety nie podejrzewały, do czego jest zdolny, dopóki nie było za późno.

Leszek był upośledzony i prymitywny, ale był także niezwykle silny i sprytny. Doskonale potrafił kalkulować, kiedy i kogo zabić,by nie dać się złapać. W końcu...

książek: 415
Hipek | 2017-03-26
Na półkach: Przeczytane, EBook
Przeczytana: marzec 2017

Nazwisko Pękalskiego wielu z nas kojarzy się z wielokrotnym zabójcą. Autorka w Bestii w formie fabularyzowanego reportażu przybliża nam jego sylwetkę poprzez wynik licznych wywiadów z osobami, które miały możliwość zetknąć się z głównym bohaterem. Sprawne pióro, rzetelność, dociekliwość, bezstronność to są niewątpliwe cechy autorki, które sprawiają, że czytelnik będzie miał poczucie kontaktu z (pomimo tematu!) dobrą literaturą.

Z meta poziomu autorka dotyka bardzo istotnej kwestii, którą trzeba nazwać słabością państwa. Pomimo istnienia licznych służb i oczywistej konieczności zadbania o Pękalskiego od jego najmłodszych lat dopiero zbieg okoliczności zwrócił na niego uwagę właściwych instytucji. Ile można by uratować żyć, gdyby dobrze skonstruowane procedury, odpowiedzialność obywatelska, a przede wszystkim rzetelne wykonywanie obowiązków przez urzędników (np. opieki społecznej) zwróciły na czas uwagę na zarzewie zagrożenia.

książek: 2452
Marago | 2016-10-03
Na półkach: Przeczytane, Posiadam
Przeczytana: 02 października 2016

"Bestia. Studium zła" autorstwa Magdy Omilianowicz" to książka reportażowa z fabularyzowanymi fragmentami, po mistrzowsku wplecionymi w całość. To kawał dobrej dziennikarskiej roboty, którą - gdyby nie temat - czytałoby się z przyjemnością. Autorka ma dar, którego można tylko pozazdrościć. Dar lekkiego pióra.

Rzecz dotyczy "wampira z Bytowa" - Leszka Pękalskiego, który przyznaje się do popełnienia ponad sześćdziesięciu morderstw, których miał dokonywać na terenie całej Polski, w latach osiemdziesiątych ubiegłego stulecia. Obecnie przebywa w więzieniu. Zgodnie z wyrokiem , ma opuścić zakład penitencjarny w 2017 roku. I według specjalistów, ponownie zacznie zabijać. A ustawa o bestiach utknęła w Trybunale Konstytucyjnym w 2014r. Pękalski jest maszyną do zabijania, jest bestią.


Leszka Pękalskiego interesują właściwie tylko trzy najniższe poziomy z hierarchii potrzeb Maslowa - zaspokojenie głodu, zaspokojenie potrzeb seksualnych, zaspokojenie potrzeby snu. Właściwie można dodać...

książek: 44
Sentido | 2017-04-18
Na półkach: Przeczytane

Moja odporność na książki  przesycone złem została wykorzystana na ten kwartał. Jednak musiałam to przeczytać, bo z każdym artykułem dotyczącym Leszka, nie mogłam się wyzbyć współczucia do niego.
Teraz wiem, że takie podejście to najlepsza droga do tego, by skonać w zaroślach z dziurą od młotka w głowie.

Fakt, iż książka jest fabularyzowana wzmaga chęć czytania, ale uważam że fałszuje realny ogląd sytuacji. Momentami miałam wrażenie, że nie tylko Pękalski jest opóźniony w rozwoju, ale i cała społeczność, włącznie z ofiarami i milicją są co najmniej zacofani.

Bez dwóch zdań jest nieobliczalny i powinien zostać odizolowany od reszty społeczeństwa.
Jednak cały czas zastanawia mnie ile jest w stanie znieść człowiek, z którego wszyscy szydzą od urodzenia i jak to odreagować?

Jako dziecko niechciane już w brzuchu matki musiał odczuwać odrzucenie, ona sama była alkoholiczką, babka go biła, ojciec nie chciał, wuj się wyrzekł, dzieci szydziły, koledzy kazali jeść mydło, a koleżanki...

książek: 2036
ZaaQazany | 2017-06-16
Na półkach: Przeczytane, ZaaQ'17
Przeczytana: 16 czerwca 2017

"Czasami trzeba jako dobro oceniać mniejsze zło." Niccolo Machiavelli

Całkiem niedawno podzieliłem się wrażeniami z lektury "Książę" N. Machiavelli. Przy okazji "Bestii. Studium zła" posłużę się cytatem z tej książki i spróbuję go uzasadnić dzieląc się wrażeniami.
Czy moralnym i dobrym jest przetrzymywanie "bohatera" książki w instytucjach totalnych do końca życia opierając się na założeniu, że istnieje znaczne prawdopodobieństwo popełnienia ponownie przez niego przestępstwa. W 2002 roku na ekranach kin gościł film z gatunku science-fiction pt. "Raport mniejszości", w którym wydział policji posiadał informacje o przestępstwach które maja się wydarzyć i karał potencjalnych winowajców przed rzeczywistym złamaniem prawa. W przypadku Leszka Pękalskiego, jak też innych skazanych za podobne czyny, mamy podobne działanie - ograniczamy ich wolność i swobodę poprzez działania prewencyjne. Witam w świecie dylematów moralnych i proponuje nad tym się zastanowić (nie, nie czuję się jako czarny...

książek: 4093
Wkp | 2016-06-15

ALBO SIĘ PANI DA WYRUCHAĆ, ALBO JA PANIĄ KIJEM ZABIJĘ

Oto słowa wypowiedziane przez samego „wampira z Bytowa”, swoisty rodzaj podrywu, jaki potrafił zastosować w przypadku swoich ofiar. Mocne? Owszem, ale i książka o nim opowiadająca jest nie mniej mocna. Nie ma więc sensu mówić o niej z lekkością czy łagodnością. Szczególnie, że oprócz relacjonowania, „Bestia” także przestrzega. A jest przed czym – wampir ma szansę już niedługo wrócić na łono społeczeństwa.

Całość mojej recenzji znajdziecie na portalu Kostnica http://kostnica.com.pl/bestiastudium.htm oraz moim blogu http://ksiazkarnia.blog.pl/2016/06/14/bestia-studium-zla-magda-omilianowicz/

książek: 838
Justyna | 2017-04-07
Przeczytana: 07 kwietnia 2017

Kolejna wstrząsająca książka. Jak się z niej dowiadujemy, w grudniu 2017 roku z więzienia ma wyjść Leszek Pękalski - nierozwiązana "zagadka" polskiej powojennej kryminalistyki. W toku śledztwa przyznał się do ponad 60 morderstw (wg niektórych źródeł nawet do 90), ostatecznie został skazany za jedno na 25 lat. Dopuszczał się nekrofilii, okaleczeń ciał, bestialskich mordów kobiet i mężczyzn. Z wyglądu niepozorny, biedny, brudny mężczyzna, sierota, który każdego bierze na litość. W rzeczywistości wielokrotny morderca, który nie zna litości, a boi się tylko o siebie.

W niewielkim odstępie czasu dwóch bardzo niebezpiecznych morderców opuszcza więzienie - Mariusz Trynkiewicz i właśnie Leszek Pękalski. Jak odizolować tak skrzywione osobowości od społeczeństwa? Czy Leszek Pękalski też trafi do ośrodka w Gostyninie? Miejmy taką nadzieję... Z jednej strony możemy współczuć tym ludziom - ich życie i dzieciństwo nie należało do prostych, Leszek ma problemy, zaburzenia psychiczne i...

książek: 237
corgi | 2016-07-02

Przerażająca historia jednego z najokrutniejszych polskich seryjnych morderców. Leszek Pękalski przyznał się do kilkudziesięciu zabójstw - głównie kobiet w różnym wieku, ale wśród jego ofiar byli także mężczyźni i dzieci. Pękalski swoje okrutne zbrodnie usprawiedliwiał niemożliwym do opanowania popędem seksualnym i odrzuceniem, z jakim spotykał się ze strony kobiet przez całe swoje życie. Był brudny, zaniedbany, niepozorny. W pierwszej chwili wzbudzał w swoich ofiar niechęć, odrazę, ale też lekceważenie. Żadna z osób, które go znały nie zdawały sobie sprawy z tego do czego jest zdolny. Ani wychowawcy z placówek, w których przebywał, ani nieliczni członkowie rodziny, ani osoby które kierowane litością, decydowały się mu udzielić pomocy. Uważano go za niegroźnego głupka, lekko upośledzonego, ale radzącego sobie w życiu.
Ta historia powinna być przestrogą, szczególnie dla wszelkiego rodzaju placówek opiekuńczo - wychowawczych. Powinna spowodować, że bardziej uważnie będziemy...

książek: 1144
Stworek_vel_Oka | 2016-12-03
Przeczytana: 01 grudnia 2016

Jest chłodny wieczór, a tobie uciekł autobus, więc uznajesz, że przejdziesz się na następny przystanek, żeby skrócić sobie czas oczekiwania na kolejny kurs. Otulasz się mocniej płaszczem, pocierasz ramiona, bo czujesz chłodne podmuchy wiatru i masz jeszcze takie przycupnięte na ramieniu wrażenie, że ktoś ci się przygląda. Idzie za tobą. Kątem oka widzisz, że to jakiś pokraczny facet, może jakiś bezdomny menel, powoli choć i tak za szybko dociera do ciebie jego nieprzyjemny zapach. Nie znasz go, jest taki przezroczysty, nijaki. Nie wzbudza twojego zaufania. Nie zdążysz się rozejrzeć, czy ktokolwiek jest jeszcze w twoim pobliżu, gdy pada pytanie: „Dasz mi dupy?”. To ostatnie słowa, które w życiu usłyszysz, zwłaszcza jak zaczniesz się śmiać, a nie daj Bóg krzyczeć…


O wiele łatwiej jest czytać literacką fikcję, wmawiając swojemu niepokojowi, że przecież to bzdury i autor musiał tak podkręcić atmosferę, napakować sadyzmem głównego bohatera, żeby się sprzedać i być zapamiętanym na...

książek: 2352
gosia123 | 2016-07-07
Przeczytana: 07 lipca 2016

Wstrząsająca, przerażająca i niestety prawdziwa.Moim zdaniem nazywanie takich ludzi jak Pękalski mianem zwierzę jast obraza dla zwierzaków.To człowiek (człowiek?) pozbawiony jakichkolwiek uczuć, jego najważniejsze potrzeby to pełna miska i seks.W sumie nie jestem zwolennikiem kary śmierci i uważam,że każdemu należy dać drugą szansę,ale nie w tym przypadku

zobacz kolejne z 1849 
Moja Biblioteczka
Jeżeli chcesz dodać książkę do biblioteczki, wybierz półkę, oceń lub napisz opinię.
Przeczytane
loading
Cytaty z książki
lista cytatów dodaj cytat
Inne książki autora
więcej książek tego autora
zgłoś błąd zgłoś błąd