Coco Chanel: legenda i życie

Najpierw ją obejrzałam. Potem przeczytałam. A na koniec znów obejrzałam. Spożywana w ten sposób smakuje najlepiej.

Bardzo długo zwlekałam z napisaniem tej recenzji. Wszystko musiało poleżeć w mojej głowie, nabrać odpowiedniego smaku. Picardie niczym światowej sławy szef kuchni serwuje nam najlepsze, najbardziej wyszukane danie z całego menu. Delikatne i soczyste, ale dużą dawką tajemnicy, która sprawia, że sekretny składnik zawsze pozostanie nieznany. Danie tak wyrafinowane, jak wyrafinowana była Coco Chanel.

Bardzo trudno napisać dobrą biografię kogoś, kto przez całe życie albo coś ukrywał albo ubarwiał. Taka była Coco - sama tworzyła własną legendę. Wychowana pod okiem "ciotek" zakonnych, dorastała w surowych ścianach sierocińca. Jak się potem okaże, pomimo, że z całych sił próbowała zataić ten etap swojego życia, wiele motywów i wzorów, z tamtego okresu znalazło odzwierciedlenie w jej projektach. Zastanawialiście się kiedyś, skąd u Chanel miłość do motywu gwiazdy? Albo nad tym, skąd właściwie pomysł na takie a nie inne logo? I co ono właściwie oznacza? To jedne z niewielu tajemnic, na które udało się rzucić światło dzienne.

Książka jest wydana prześlicznie. Nie wiadomo czy ją czytać, czy oglądać. Wypełniono ją po brzegi zdjęciami Chanel, zawsze eleganckiej i kobiecej, rysunkami Karla Lagerfelda przedstawiającymi projekty Chanel, a nawet ewolucję słynnych perfum No. 5, które, jak się potem okazało, są warte fortunę. Pod delikatną, romantyczną obwolutą kryje się cudowna, graficzna okładka przedstawiająca sylwetkę Chanel. Przysięgam, jeśli nie będziecie jej czytać, to przynajmniej oprawicie w ramki i powiesicie na ścianie.

Nie jest to łatwa lektura. Masa postaci, pokrętne informacje, nierzadko komplikowane przez samą Chanel w kolejnych wywiadach, tony informacji... Książkę czyta się powoli, lecz z niesłabnącym zainteresowaniem. Strach pomyśleć, co by się stało, gdyby Chanel nie spotkała na swojej drodze tych wszystkich ludzi. Bez pieniędzy Boya Capela nie otworzyłaby własnego sklepu z kapeluszami od którego się wszystko zaczęło. Siła pieniądza jest w tej historii bardzo widoczna. Na szczęście jeszcze wyraźniej widać kobiecą siłę i determinację, prowadzącą nie zawsze prostymi drogami, ale jednak do celu.

Szczerze polecam - nawet nie wiecie, jaka siła w was drzemie!

Jak napisać biografię osoby, która już za życia tworzyła swoją własną legendę? Jak znaleźć prawdę wśród tysiąca kreacji? Jak odróżnić fakty od konfabulacji?
„Można w nieskończoność szukać całej prawdy o Gabrielle Chanel i nigdy nie znaleźć ostatnich brakujących elementów, bo kiedy cięła swoją historię na kawałki, to potem rozsiewała te kawałki gdzie popadnie, gubiąc jedne szczegóły, ukrywając inne, maskując swoje ślady" - pisze w jednym z rozdziałów Justine Picardie, która podjęła próbę zajrzenia pod podszewkę legendy jednej
z największych dyktatorek mody.

Biografka prześledziła bardzo rzetelnie wszystkie aspekty życia sławnej projektantki, zmierzyła się również z mitami, które na swój temat tworzyła jej bohaterka. Jeżeli jesteście ciekawi skąd wziął się pseudonim Coco, dlaczego na guzikach projektowanych przez Chanel znajdują się głowy lwów, jakie znaczenie dla Mademoiselle miała liczba 5, co oznaczają motywy astrologiczne w zaprojektowanej przez Coco biżuterii i jaka jest geneza jej słynnego i rozpoznawalnego na całym świecie logo - zajrzyjcie do książki Justine Picardie.

Dla Chanel wolność była najwyższą wartością, całe życie starała się być niezależna, a swoją postawą próbowała uświadomić innym kobietom, że to jak wyglądają i pachną jest ich nierozłączną cechą, wyróżnikiem, który stawia je ponad mężczyznami. Coco podbiła świat, nawet Ameryka legła u jej stóp, ubierała największe gwiazdy kina, projektowała stroje dla Ballets Russes- najpopularniejszego w latach dwudziestych baletu rosyjskiego, przyjaźniła się największymi artystami i politykami. Miała klasę i niespożytą energię. Ciągle była w ruchu- polowała, jeździła konno, łowiła ryby, podróżowała, przez własny upór z nizin społecznych wspięła się na szczyty światowej society. Jej nazwisko kojarzone jest ze słynnymi perfumami, które uwielbiała Marylin Monroe, to właśnie Chanel uwolniła kobiety z gorsetów, bo uważała, że wolność przejawia się również w sposobie ubierania, a jej „mała czarna" stała się symbolem elegancji połączonej z prostotą.

Picardie dotarła do przyjaciół Coco, rozmawiała z Claude Delay oraz z Gabrielle Labrune - siostrzenicą Chanel, bazowała również na wspomnieniach Paula Moranda- pisarza, z którym Coco była w bliskiej relacji. Pisarka odwiedziła również miejsca ważne dla dyktatorki mody- m. in. sierociniec w Aubazine, apartament w Ritzu, przeszperała archiwa i choć wykonała porządną reporterską robotę, to nie znalazła odpowiedzi na wszystkie nurtujące ją pytania.

Z tych wspomnień, archiwalnych tekstów, wywiadów, rozmów wyłania się portret kobiety, która była bardzo energiczna, ale też niesamowicie samotna. Ojciec oddał ją do sierocińca, a sam wyjechał na podbój Ameryki. Przez całe życie Chanel otoczona była licznymi kochankami (byli wśród nich m.in. rosyjski książę Dymitr Pawłowicz Romanow, kompozytor Igor Strawiński, drugi książę Westminsteru -Hugh Richard Arthur), ale nigdy nie wyszła za mąż i nie miała dzieci, choć plotkowano, że siostrzeniec, którym sie opiekowała tak naprawdę był jej synem. Podejrzewano ją o kolaborację z Niemcami w czasie wojny oraz oskarżano o antysemityzm. Niektórzy zarzucali jej homoseksualne skłonności. Picardie rozprawia się z tymi pomówieniami badając problematykę z wielu perspektyw.

Istotną i ciekawą częścią biografii napisanej przez Picardie są portrety osób, które pojawiły się w życiu Coco Chanel. Biografka przedstawia koleje życia
m. in. Igora Strawińskiego, Marii Pawłowny, Misi Stert, Boya Campela oraz wielu innych postaci, które w okresie belle epoque brylowały na salonach.

„Coco Chanel legenda i życie" to misternie skonstruowany portret jednej
z największych dyktatorek mody, to książka, która zasługuje na uwagę również ze względu na przepiękne wydanie. Mnóstwo w tej publikacji zdjęć przedstawiających nie tylko samą bohaterkę, ale również jej dzieła.

Mamy tu do czynienia z solidnie napisaną biografią Coco Chanel, z naciskiem położonym na życie prywatne Mademoiselle. Z biografii tej w zasadzie nie dowiedziałam się niczego poza znanymi już faktami z życia Chanel: trudne dzieciństwo, zawsze starannie przez Chanel ukrywane, potem romanse, śmietanka towarzyska Francji… Dużo miejsca autorka poświęca właśnie opisowi związków Chanel z m.in. książętami (rosyjski książę Dymitr, książę Westminster) czy artystami, takimi jak Strawiński czy Diagilew. To wszystko zdawało się dziać ot tak, po prostu, jakby niczym nadzwyczajnym było związanie się z najbogatszym człowiekiem w Anglii lub zarabianie milionów na krawiectwie. W książce Picardie nie znajdziemy zbyt wiele informacji na temat Chanel jako kreatorki mody – praca Chanel pozwala jej być niezależną, ale jest jakby w tle jej bogatego życia towarzyskiego. Jak tak naprawdę doszło do tego, że skromna, uboga półsierota nawiązała relacje z wyższymi sferami i odniosła sukces nie tylko towarzyski, ale i zawodowy – tego Picardie nie komentuje. Zaletą tej publikacji jest niewątpliwie mnóstwo, mnóstwo zdjęć oraz rysunków, w tym autorstwa Karla Lagerfelda.

O Gabrielle ‘Coco’ Chanel powstała już niejedna książka i niejeden film, choćby najnowszy z Audrey Tautou w roli tytułowej, „Coco Chanel”. I w dalszym ciągu zapewne będą powstawać, ponieważ sama Chanel stworzyła niezliczoną ilość scenariuszy własnego życia, wymyślając je wciąż na nowo w rozmowach z dziennikarzami i biografami. Już choćby dlatego jej osoba fascynuje. A jeśli dodać do tego sukces „od pucybuta do milionera”, niezliczone przyjaźnie i romanse z wielkimi tego świata, nietuzinkową osobowość i wciąż nie do końca jasną aktywność podczas II wojny światowej, materiału jest aż nadto jak na jedną opowieść.

Autorka zaczyna od opisu prywatnego apartamentu w budynku przy rue Cambon 31 – pierwszej i ostatniej siedzibie Domu Mody Chanel. Apartament jest utrzymywany w niezmienionym stanie od śmierci dyktatorki w 1971 roku. Wypełniony wieloma przedmiotami-symbolami, w które wierzyła. Czytając opisy tych przedmiotów i atmosfery, którą wypełniony jest apartament, czujemy niemal jego zapach.

Dzieciństwo Chanel było okresem w jej życiu, który starała się najbardziej zatrzeć w pamięci. Osierocona przez matkę i porzucona przez ojca, wychowywała się w sierocińcu w opactwie Aubazine. Te lata, tak bardzo znienawidzone przez Coco, jednocześnie miały ogromny wpływ na jej życie i twórczość. Prostota w ubiorze, biel i czerń, wzory z witraży i posadzek – to wszystko znalazło później oddźwięk w jej projektach. W opactwie istnieją nawet panele, które do złudzenia przypominają podwójne, splecione C – logotyp Domu Mody Chanel.

Po opuszczeniu sierocińca następują kolejno lata w roli utrzymanki, początki zawodu modystki, następnie rozkwit interesu oraz liczne znajomości i romanse – wśród francuskiej arystokracji, wśród uciekinierów z porewolucyjnej Rosji, w świecie paryskiej kultury i w końcu na brytyjskim dworze. Długo by jeszcze wymieniać, ale lepiej przeczytać książkę :)

Szczególnie doceniam autorkę za to, że udało jej się oddać osobowość wielkiej dyktatorki mody. Jej temperament, nie do końca kryształową osobę, wierzenie z symbolikę, dziwactwa starszej pani, która do śmierci kazała się nazywać „panienką”.

Lektura wciągająca mimo kilku przestojów, gdy autorka szczegółowo opisuje przyjaciół Chanel. Pozycja elegancko wydana, obfitująca w zdjęcia i świetne rysunki Karla Lagerfelda. Polecam.

Link do recenzji na moim blogu:
http://1000mysli.pl/coco-chanel-legenda-i-zycie-j-picardie-recenzja/