Emil Marat

Rozpoczynając słuchanie tej książki w wersji audio, wiedziałam, że będzie to wymagająca lektura, ponieważ niedawno czytałam "Studnie Norymbergi" tego pisarza. Tę powieść polecam wszystkim miłośnikom historii, którzy "Sen Kolumba" mnie nie zaskoczył. Jest to fabularyzowana opowieść biograficzna o Krzysztofie Sobieszczańskim, od którego pseudonimu swoją nazwę wzięło pokolenie Kolumbów. Określenie, to stało się popularne dzięki powieści Romana Bratnego ”Kolumbowie. Rocznik 20”. Roman Bratny stworzył swojego powieściowego ”Kolumba" wykorzystując życiorysy dwóch autentycznych żołnierzy powstania warszawskiego Stanisława Likiernika i Krzysztofa Sobieszczańskiego używającego pseudonimu "Kolumb". ”Sen Kolumba” ma na celu przedstawienie prawdziwego ”Kolumba”, czyli Krzysztofa Sobieszczańskiego. Książka Emila Marata w dużej mierze opiera się na wspomnieniach osób z bezpośredniego otoczenia ”Kolumba”. Nadają one tej opowieści charakter osobistej relacji. Jednak jest to tylko jedna z kilku odsłon, o które pokusił się autor. Swojego bohatera pisarz stara się przedstawić z kilku perspektyw. Również z perspektywy samego głównego bohatera... Udaje się to dzięki przytaczaniu zapisków z pamiętników Sobieszczańskiego. Przy okazji odkrywania wspomnień o życiu tytułowej postaci Emil Marat odtwarza wydarzenia historyczne, w których on uczestniczył tj. działalność w antyhitlerowskim podziemiu, pobyt w Auschwitz oraz udział w powstaniu warszawskim. Według mnie właśnie te fragmenty książki są najbardziej udaną jej częścią. Cytowane obficie relacje i opinie autor konfrontuje z materiałami archiwalnymi – dokumentami podziemia, doniesieniami prasowymi, zapiskami w aktach sądowych i innych. Taka różnorodność źródeł cieszy, daje obraz pełniejszy i bardziej wiarygodny. "Sen Kolumba” jest książką wartą przeczytania, niesie w sobie niemałą wartość informacyjną, chociaż czasami opowieść snuta jest chaotycznie. Książka na pewno nie jest lukrowanym peanem ku czci Krzysztofa Sobieszczańskiego, ale poszukiwaniem prawdy o tym kontrowersyjnym człowieku. Autor jest wyrozumiały, ale nie feruje żadnych ocen pozostawiając osąd czytelnikowi. Na pochwałę zasługuje to, że Emil Marat często opiera się na wiadomościach zaczerpniętych z dokumentów archiwalnych, a więc z potencjalnie najbardziej bezstronnych źródeł historycznych. Można autorowi wybaczyć, że w swojej opowieści o "Kolumbie" brakujące informacje próbuje uzupełnić własnymi przypuszczeniami. Ma to swój urok, w końcu "Sen Kolumba" to książka reprezentująca literaturę piękną.