Opowieść o miłości i mroku

Miłość i mrok nie idą ze sobą w parze. Są jak dwa przeciwstawne bieguny, których nie można do siebie zbliżyć. Ale książce Amosa Oza udaje się ta sztuka. Tu przeciwieństwa ze sobą współgrają. Autor stworzył dzieło poruszające, w dużej części - autobiograficzne. Odmalował swoje dzieciństwo na szerokim płótnie społecznym i politycznym. Dorastanie Oza przypadło na burzliwy, powojenny czas. W przypadku narodu żydowskiego był to moment kluczowy, bo to wtedy, na forum ONZ zadecydowano o powstaniu państwa Izrael.
Mały Amos dorastał w inteligenckiej rodzinie emigrantów z Europy Wschodniej, głównie z terenów dzisiejszej Litwy i Ukrainy. Ojciec autora miał zadatki na wielkiego uczonego, był gruntownie wykształcony, oczytany, znał biegle kilka języków. Mama skończyła filozofię i literaturę na Uniwersytecie w Pradze. Jednak koleje losu sprawiły, że ich życie przeminęło w przeciętności. Ojciec nie spełnił marzeń o karierze naukowej, do końca życia pracował w bibliotece uniwersyteckiej. Mama zaś poświęciła się życiu rodzinnemu.
Jej wątek w "Opowieści" jest jednym z najbardziej "łamiących serce" wątków w całej książce. Fania Klausner była wrażliwą kobietą, która nigdy do końca się nie pogodziła z koniecznością życia na emigracji. Zawsze z nostalgią wspominała młodość spędzoną w Europie. Małżeństwo z Arie Klausnerem nie należało do udanych.Burzliwy okres powstania państwa Izrael, wojna z Arabami i ciągłe poczucie zagrożenia pogłębiły tylko jej melancholię. Kobieta ostatecznie zachorowała na depresję i popełniła samobójstwo osierociwszy małego Amosa w wieku zaledwie 12 i pół roku.
"Opowieść o miłości i mroku" jest lustrem, w którym przegląda się sam autor, szukając swojego utraconego ja. Po śmierci matki jego ojciec ponownie się ożenił, a Amos wyprowadził się z domu i zamieszkał w kibucu. Z ojcem nigdy więcej nie rozmawiali o matce, czy o uczuciach, które im wówczas towarzyszyły. Męskie wychowanie tamtych czasów nie pozwalało na płacz, czy okazywanie emocji. Amos pochował ten rozdział w życiu na tyle głęboko, że w późniejszych latach nie był w stanie rozmawiać na ten temat ani z żoną, ani z najbliższą rodziną. "Opowieść o miłości i mroku" jest więc osobistym pamiętnikiem i świadectwem życia człowieka, którego dorastanie nastąpiło w cieniu rodzinnej tragedii.
Amos Oz poruszył mnie swoją historią do głębi. Zamknął w swoim dziele nie tylko osobistą pamięć o wcześnie utraconej matce, ale też losy swoich bliskich krewnych i wreszcie - oddał atmosferę przełomowych dla swojego narodu czasów, w których przyszło mu dorastać. Zrobił to używając języka nasączonego wyjątkową wrażliwością, miłością i pięknem. Pogodził tym samym mroczny czas w którym przyszło mu dorastać, z osobą, którą stał się dużo później: wrażliwym pisarzem, który marzył o pokoju nie tylko dla Izraela.Marzył o zgodnym współistnieniu Żydów i Arabów, o końcu walk, o pogodzeniu interesów zwaśnionych stron. Szkoda, że jego świadectwo odbija się od ściany tragicznych wydarzeń współczesności.

Miłość i mrok nie idą ze sobą w parze. Są jak dwa przeciwstawne bieguny, których nie można do siebie zbliżyć. Ale książce Amosa Oza udaje się ta sztuka. Tu przeciwieństwa ze sobą współgrają. Autor stworzył dzieło poruszające, w dużej części - autobiograficzne. Odmalował swoje dzieciństwo na szerokim płótnie społecznym i politycznym. Dorastanie Oza przypadło na burzliwy,...

Ta książka urzekła mnie spokojem narracji i głębią spojrzenia na pamięć, tożsamość i historię. Jej siłą jest subtelne połączenie osobistych doświadczeń z szerszym kontekstem kulturowym i historycznym, dzięki czemu staje się czymś więcej niż tylko autobiografią.
Autor kreśli wielowymiarowy portret swojej rodziny i samego siebie, ukazując świat pełen sprzecznych emocji – od czułości i bliskości po samotność i niezrozumienie. Te przeżycia nie są jednak podane wprost, lecz wyłaniają się stopniowo, pozostawiając przestrzeń na refleksję i własną interpretację.
Istotnym elementem książki jest także obecność literatury – jako schronienia, punktu odniesienia i trwałej wartości w świecie podlegającym ciągłym zmianom. Ten motyw nadaje opowieści szczególną głębię i sprawia, że nabiera ona bardziej uniwersalnego wymiaru.
Na drugim planie toczy się historia: pełna napięcia, nadziei i przełomowych wydarzeń, które wpływają na losy bohaterów, ale nie dominują nad ich wewnętrznym światem.
To książka refleksyjna i poruszająca, która nie narzuca interpretacji, lecz zaprasza do własnego, spokojnego czytania, takiego, które powoli zmienia sposób, w jaki patrzysz na historie innych i własne życie.
Gorąco polecam!

Ta książka urzekła mnie spokojem narracji i głębią spojrzenia na pamięć, tożsamość i historię. Jej siłą jest subtelne połączenie osobistych doświadczeń z szerszym kontekstem kulturowym i historycznym, dzięki czemu staje się czymś więcej niż tylko autobiografią.
Autor kreśli wielowymiarowy portret swojej rodziny i samego siebie, ukazując świat pełen sprzecznych emocji – od...

Pięćdziesiąt lat po samobójczej śmierci swojej matki pisarz przerywa milczenie i próbuje zrekonstruować historię swojej rodziny.

Historia rodziny w tej autobiograficznej powieści przeplata się z historią aszkenazyjskich Żydów. Książka osobista staje się kroniką pierwszych godzin Izraela. Właściwie w tym miejscu możemy postawić temu dziełu jedyny zarzut: historia kraju zaczyna dominować nad historią matki, a forma momentami bardziej przypomina historyczny esej.

Niemniej autorowi udało się - również dzięki temu zabiegowi - ukazać tragiczną historię swojej matki z niesamowitą wręcz subtelnością. I choćby dla tej subtelności warto przeczytać opus magnum izraelskiego autora. W ostatnich latach nie brakowało dzieł, których autorzy mierzyli się ze stratą, ale nikomu nie udało się podjąć tego tematu z taką literacką finezją i bez żadnej fałszywej nuty, bez taniego sentymentalizmu.

Jest to również dzieło niesamowicie ciekawe w kontekście blisko-wschodnim. Ukazuje całą kompleksowość sytuacji, w której znaleźli się arabscy i żydowscy mieszkańcy Palestyny, chociaż perpektywa jest z naturalnych przyczyn ograniczona. Warto takie książki czytać w czasach, w których oferuje nam się proste rozwiązania dla skomplikowanych problemów.

Pięćdziesiąt lat po samobójczej śmierci swojej matki pisarz przerywa milczenie i próbuje zrekonstruować historię swojej rodziny.

Historia rodziny w tej autobiograficznej powieści przeplata się z historią aszkenazyjskich Żydów. Książka osobista staje się kroniką pierwszych godzin Izraela. Właściwie w tym miejscu możemy postawić temu dziełu jedyny zarzut: historia kraju...

dużo wątków osobistych, sporo historycznych, ale trzeba się liczyć z trudną narracją

dużo wątków osobistych, sporo historycznych, ale trzeba się liczyć z trudną narracją

Opus magnum Oza - jak to jest napisane! I bardzo ciekawe początki państwa Izrael i historie Wschodnio-europejskich Żydów.... Piękna osobista historia!

Opus magnum Oza - jak to jest napisane! I bardzo ciekawe początki państwa Izrael i historie Wschodnio-europejskich Żydów.... Piękna osobista historia!

Podobnie jak kilku innych recenzentów, nie zmogłam. Nie znam Amosa Oza, może te rozwlekłe wspomnienia randomowego faceta z Izraela potraktowałabym bardziej nabożnie, gdybym była jego wierną czytelniczką. Nie jestem, więc mnie nie wciągnęły ani trochę. Pewnie popełniłam błąd zaczynając znajomość z tym pisarzem od autobiografii. Na razie straciłam ochotę na Oza.


Nie oceniam

Podobnie jak kilku innych recenzentów, nie zmogłam. Nie znam Amosa Oza, może te rozwlekłe wspomnienia randomowego faceta z Izraela potraktowałabym bardziej nabożnie, gdybym była jego wierną czytelniczką. Nie jestem, więc mnie nie wciągnęły ani trochę. Pewnie popełniłam błąd zaczynając znajomość z tym pisarzem od autobiografii. Na razie straciłam ochotę na Oza.


Nie oceniam

Autobiograficzna powieść, jednego z moich ulubionych autorów. Trochę obszerna, ale autor nie zawęża się tylko do swojego życia. Przedstawia historię swojej rodziny, bliższych i dalszych krewnych. Przy tej okazji kreśli tło polityczne i kulturowe środowisk, w jakich żyli jego krewni. Zwraca uwagę, że w zasadzie pojęcie Europejczyków, którego w latach dwudziestych ubiegłego wieku nikt nie używał. W czasach, kiedy powszechnie królować zaczął panslawizm, pangermanizm to jedynymi Europejczykami byli wykształceni Żydzi, do których należeli m.in. przedstawiciele jego rodziny. W opowieści o jego rodzinie, żyjącej w granicach II RP, wspomina o antysemityzmie. Niestety, mimo że polityka historyczna ostatnich lat starała się zakłamywać, czy wręcz zaklinać dawną rzeczywistość, to tego rodzaju literatura wspomnieniowa temu zaprzecza.
Amos Oz w dzieciństwie jest świadkiem rodzącego się państwa Izrael, postawy mocarstw, a przede wszystkim negatywnie ocena postawę Wielkiej Brytanii, która sprzyjała rządom państw arabskich. Dramatycznie przedstawia wydarzenia związane z enklawą na Górze Scopus. Mimo wzajemnej niechęci ludności żydowskiej i arabskiej Amos Oz był wielkim orędownikiem pojednania.
Dużą traumą dla autora, która wywarła wpływ na jego twórczość była także śmierć jego matki, która popełniła samobójstwo w wieku 38 lat, po kilkuletniej letnim zmaganiu się z depresją.
Książka ogólnie jest bardzo osobista, niektórzy mawiają, że jest kluczem do twórczości Oza. Ja przeczytałem z dużą ciekawością. Polecam wszystkim, którzy czytają Amosa Oza, ale także tym, którzy śledzą na bieżąco wydarzenia na Bliskim Wschodzie, a czytając literaturę przedstawicieli zwaśnionych narodów, dochodzimy do wniosków, że ocena nie jest jednoznaczna. Podobna do waśni innych narodów, które przeszły przez krwawą historię wzajemnego sąsiedztwa, a przykładów w Europie mamy co niemiarę.
Jeszcze raz polecam

Autobiograficzna powieść, jednego z moich ulubionych autorów. Trochę obszerna, ale autor nie zawęża się tylko do swojego życia. Przedstawia historię swojej rodziny, bliższych i dalszych krewnych. Przy tej okazji kreśli tło polityczne i kulturowe środowisk, w jakich żyli jego krewni. Zwraca uwagę, że w zasadzie pojęcie Europejczyków, którego w latach dwudziestych ubiegłego...

Skusiłam się, bo aż nie wypada nie mieć na koncie żadnej książki tego autora. Wysoką ocenę daję za pomysł i za wykonanie, mnie osobiście jednak książka nieco znudziła. Nie podważam jednak jej wartości - do innych może przemówić bardziej.

Skusiłam się, bo aż nie wypada nie mieć na koncie żadnej książki tego autora. Wysoką ocenę daję za pomysł i za wykonanie, mnie osobiście jednak książka nieco znudziła. Nie podważam jednak jej wartości - do innych może przemówić bardziej.

Ta książka jest jak bolesna tęsknota, jak nieukojony żal, jak niespełnione marzenie, jak smutny uśmiech. Ciepła, smutna, dobra.

Kiedy myślę o tej opowieści przychodzi mi na myśl nazwisko Bialik. Ważne nazwisko, które później odnajduję w potomkini, w serialu "Teoria wielkiego podrywu".
Widzę chłopca, który naiwnie pyta: o co właściwie chodzi z tym Jezusem? I dostaje sprzeczne informacje.
Widzę podgrzewany sok pomarańczowy co rano.
Dwie chrześcijanki z Finlandii, które przybywają do Izraela, żeby nieść swoją misję.
Widzę smutek, który zżera ludzi, kładzie się cieniem na całe rodziny, pokolenia.
Widzę przedwojenną Europę, jej napięcia i nastroje. I nowy Izrael, który dopiero się buduje.

Ta książka jest jak bolesna tęsknota, jak nieukojony żal, jak niespełnione marzenie, jak smutny uśmiech. Ciepła, smutna, dobra.

Kiedy myślę o tej opowieści przychodzi mi na myśl nazwisko Bialik. Ważne nazwisko, które później odnajduję w potomkini, w serialu "Teoria wielkiego podrywu".
Widzę chłopca, który naiwnie pyta: o co właściwie chodzi z tym Jezusem? I dostaje...

Kolejny pisarz i kolejne drzwi, które zaprosiły mnie do nowego świata.
I jako pierwsze spotkanie z Amosem Ozem okazało się bardzo zachęcające do zagłębienia się w jego twórczość.

Nie spieszyłam się z lekturą tej powieści. Chciałam, żeby sobie we mnie płynęła jak najdłużej i wiedziałam od razu, że trudno mi będzie o niej napisać. Wszystko, co najlepsze w literaturze jest najtrudniejsze do uchwycenia. Nie do końca wiadomo skąd w zasadzie wziął się ten czar i co mnie tu uwiodło. Ulotność.

Izrael. Naród żydowski. Nie ma innego takiego, który wycierpiałby więcej. O żadnym innym nie myślę z taką troską i żalem. Nie przestaję się też dziwić latom zgrozy i prześladowań. Holokaust. Odwieczne piętno na narodzie żydowskim ale też i na całym świecie, na ludzkości, na pamięci. Ale tu jest przede wszystkim Jerozolima. Mekka pomarańczowych drzewek i życie jakby ciągle w czyimś cieniu i w trwodze przed zniewagą,

Wszystko to jest tłem, w którym dorasta żydowski chłopiec. I literatura- pierwsza i najważniejsza miłość. Snuje historie o sobie, swojej rodzinie i ludziach, którzy wraz z biegiem czasu i zdarzeniami stworzyli go takim, jaki jest teraz.

Matka. Jest biegunem, który zatacza niewidzialne kręgi wokół małego Amosa, aż odchodzi i nie sposób tej straty i tęsknoty odstawić na boczny tor. Ta trauma definiuje pisarza i odtąd rezonuje na całe jego życie.

Pierwsze literackie fascynacje, twórcza droga są jak odnalezione powołanie, które w końcu przynoszą spokój.

Ciężko było mi wyjść z tej autobiograficznej powieści i zadowolić się ostatnią stroną. Nie mogę się doczekać, by odnaleźć to światło w pozostałych książkach Amosa Oza.

Kolejny pisarz i kolejne drzwi, które zaprosiły mnie do nowego świata.
I jako pierwsze spotkanie z Amosem Ozem okazało się bardzo zachęcające do zagłębienia się w jego twórczość.

Nie spieszyłam się z lekturą tej powieści. Chciałam, żeby sobie we mnie płynęła jak najdłużej i wiedziałam od razu, że trudno mi będzie o niej napisać. Wszystko, co najlepsze w literaturze jest...