Reklama

100 powieści, które ukształtowały nasz świat (według BBC)

Adam Jastrzębowski
06.11.2019

Każda kolejna przeczytana książka wpływa na nasz sposób myślenia. Przez akceptację albo odrzucenie proponowanych treści kształtujemy samych siebie. Z takiego założenia wyszła stacja BBC, która właśnie opublikowała listę 100 powieści, które ukształtowały nasz świat. Obok książek J.M. Coetzeego, Steinbecka czy Atwood znalazły się na niej również powieści George'a R.R. Martina i J.K. Rowling, a nawet „Dziennik Bridget Jones”.

Zestawienie obejmuje pozycje wydane w języku angielskim w ciągu ostatnich 300 lat. Wyboru dokonała wyselekcjonowana grupa złożona z pisarzy, krytyków i kuratorów. Należy pamiętać, że jak każde takie wyliczenie, także i to proponowane przez angielską stację obarczone jest błędem subiektywności, dlatego najlepiej potraktować płynące z Londynu propozycje jako odpowiedź na pytanie: „co warto przeczytać?”.

Sto książek, dziesięć grup

Książki nie zostały podzielone według klucza gatunkowego, a raczej tematycznego. Zostały pogrupowane w dziesięć działów: tożsamość (Identity), miłość (Love, Sex & Romance), przygoda (Adventure), życie, śmierć i inne światy (Life, Death & Other Worlds), polityka, władza i protest (Politics, Power & Protest), klasy i społeczeństwo (Class & Society), dojrzewanie (Coming of Age), rodzina i przyjaźń (Family & Friendship), przestępstwa i konflikty (Crime & Conflict), łamanie zasad (Rule Breakers). Ich ułożenie w grupach odzwierciedla sposób, w jaki powieści wpływają na nasze myślenie o świecie i kształtują nasze umysły. Niektóre wybory zaskakują, inne są oczywiste. Co ważne, w zestawieniu ujęto nie tylko książki klasyfikowane jako „literatura piękna”, lecz także takie tytuły, jak chociażby „Dziennik Bridget Jones” czy „Gra o tron”, a także książki adresowane do dzieci.

Których z proponowanych przez BBC pozycji nie umieścilibyście na tej liście? Jaka książka została według was pominięta? Która powieść wywarła na was największy wpływ? Zachęcamy do zostawiania swoich sugestii w komentarzach.

Duma i uprzedzenie Bridget Jones

Reklama

W grupie „tożsamość” („Identity”) jurorzy umieścili między innymi „Umiłowaną” noblistki Toni Morrison, „Białe zęby” Zadie Smith czy „Szklany klosz” zmarłej w 1963 roku Sylvii Plath.

Wśród najważniejszych książek opowiadających o miłości znalazł się wspomniany już bestseller Helen Fielding, zestawiony z „Dumą i uprzedzeniem” pióra Jane Austen.

Przygodę reprezentuje cykl „Mroczne materie” Philipa Pullmana, o którym jedna z zaproszonych do wyboru książek osób, pisarka Juno Dawson powiedziała, że pokazuje pełnię możliwości, jakie dają powieści adresowane do młodszych czytelników.

W niezwykle pojemnej kategorii „Życie, śmierć i inne światy” jurorzy umieścili sagę George'a R.R. Martina, a także klasyków fantastyki Ursulę K. Le Guin, Franka Herberta i C.S. Lewisa.

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Post udostępniony przez BBC Arts (@bbcarts)

 

Literatura piękna na równi z komiksami

Pojawienie się antyutopii Aldousa Huxleya czy „Zabić drozda” Amerykanki Harper Lee na liście wśród książek oddziałujących na nasze myślenie o polityce nie jest zaskoczeniem. Jednak znalazło się tam również miejsce dla powieści graficznej „V jak Vendetta” Alana Moore'a i Davida Lloyda. Niektórych fakt zrównania komiksu z literaturą piękną może szokować, ale jak powiedział w rozmowie z Bartkiem Czartoryskim legendarny brytyjski rysownik Eddie Campbell: „komiksy stają się niemal literaturą naszej epoki”.

Klasa i społeczeństwo to według BBC domena takich pozycji, jak Steinbeckowska „Ulica Nadbrzeżna” czy „Okruchy dnia” Kazuo Ishiguro, zaś o nadchodzącej nieuchronnie dorosłości dowiemy się najwięcej z „Harry'ego Pottera” i „Sekretnego dziennika Adriana Mole'a.

Nasze myślenie o przyjaźni i rodzinie kształtują klasyczna powieść George'a Eliota „Miasteczko Middlemarch” i opublikowana w 1932 roku parodia wyidealizowanego życia na wsi „Cold Comfort Farm” Stelli Gibbons.

Virginii Woolf łamanie zasad

Tych, którzy szukają wrażeń związanych z czytaniem powieści opowiadających o zbrodniach i konfliktach, autorzy listy odsyłają do Arthura Conana Doyle'a, ale także do opisującej Stany Zjednoczone w 2074 roku, w dniu wybuchu drugiej wojny secesyjnej, „Ameryki w ogniu” Omara El Akkada.

Ostatnią wyróżnioną przez BBC kategorią są powieści, które zmieniły zasady funkcjonowania świata. Wśród „łamaczy zasad” wyróżniony został „Rok 1984” Orwella, „Orlando” Virginii Woolf czy „Ostatnie westchnienie Maura” Salmana Rushdiego.

Pełna lista dostępna jest na stronie internetowej BBC.

Inne, częściowo pokrywające się propozycje 100 najważniejszych powieści zostały stworzone między innymi przez „The New York Times” oraz przez brytyjski „The Guardian”. Można je odszukać wśród funkcjonalności Półki w naszym serwisie:
„The New York Times”
„The Guardian”.

Reklama

komentarze [46]

Sortuj:
Dodaj wypowiedź

Aby napisać wypowiedź musisz być zalogowany.

47
13
06.11.2019 13:07

Zapraszam do dyskusji.


965
66
06.11.2019 16:19

Chyba powinno być zaznaczone, że to 100 ANGLOJĘZYCZNYCH powieści. (Pomijając już, że jako powieść funkcjonuje np. cala seria Świata Dysku). Bo jak wiadomo, inne języki to świata nie kształtują nic a nic...


2631
540
06.11.2019 17:00

"Zestawienie obejmuje pozycje wydane w języku angielskim w ciągu ostatnich 300 lat. " - a ja widzę samych pisarzy piszących w języku angielskim i też będących często lekturami. "Każda pliszka swój ogonek chwali" - to moje podsumowanie. Znajduje się tam parę ciekawych pozycji, ale żeby zmieniły mój sposób myślenia, raczej nie. Chociaż jak weszłam na listę 100 książek, które...

więcej

283
50
06.11.2019 18:13

Z tą listą empiku to masz na myśli tą zaproponowaną przez dziennikarzy i pisarzy czy tą od czytelników? Bo ta pierwsze jest nawet ciekawa


2631
540
06.11.2019 18:49

Weszłam na listę, która znajduje się pod tym artykułem, 100 książek, które polecają internauci. Odnalazłam listę zaproponowaną przez dziennikarzy i pisarzy i jest interesująca. Jak na razie mniej więcej 50 książek z tej lisy przeczytałam i są warte przeczytania. Piszę mniej więcej, gdyż nie przeczytałam wszystkich dzienników Gombrowicza, ani wszystkich tomów w...

więcej

Dodaj odpowiedź

Aby napisać wypowiedź musisz być zalogowany.

3686
3449
06.11.2019 18:07

A czy zmieniło życie zwykłego Kowalskiego ? Czy Kowalski,Nowak czy Chibowski.Ktory pracuje na budowie.I taki człowiek,czyta jedną z tych książek.I potem mówi,no tak świat zmienia.A moje życie nie.


1246
124
06.11.2019 18:45

Ależ oczywiście że może poszerzyć perspektywy takiego Kowalskiego. Taki ktoś będzie potem czytał zamiast iść na piwo z kolegami, a może nawet odnajdzie w sobie talent do pisania i jego życie po pracy na budowie będzie bogatsze. Pewnie to nie zdarza się często ale nie jest niemożliwe.


1914
1211
07.11.2019 08:32

Książki zmieniają moje życie, które bez nich byłoby prozaiczne, bo dają perspektywę czegoś więcej. Przypomina mi się mój dziadek, dla którego 'Anna Karenina' była oknem w świat przeżyć niedostępnych codziennie. Piszesz, że Ciebie zmiany nie dotyczą, ale moim zdaniem dotyczą, bo czytasz, żeby trochę pobyć w innym miejscu. Tak myślę.


3686
3449
08.11.2019 18:02

Czy to znaczy,że czasem jestem w Chorwacji a,czasami w krainie elfów, chyba tak.


Dodaj odpowiedź

Aby napisać wypowiedź musisz być zalogowany.

6185
471
06.11.2019 20:01

Popelina


3686
3449
06.11.2019 20:08

Bo ja jeszcze nie znalazłem książki,która sprawiła.Że zmieniłem sawe całe życie.


2631
540
06.11.2019 21:18

Nie chodzi o zmianę całego życia, a na sposób postrzegania świata i innych ludzi. Ja czytałam książki, które w jakiś sposób wpłynęły na moje postrzeganie świata i ludzi, czegoś mnie nauczyły i dzięki nim mogłam poczuć i przeżyć chwile, które w normalnym życiu byłyby niedostępne.


1914
1211
07.11.2019 08:35

@jatymyoni:
Akurat czytam w Tygodniku Powszechnym wywiad z Olgą Tokarczuk i jedna jej wypowiedź koresponduje z tym co piszesz:
'Bo powieść jest nośnikiem obrazów i treści, ale też wskaźnikiem moralnym. Jest w naszym zwariowanym świecie wartością, czymś stałym. Traktuję ją bardzo, bardzo serio."

(Olga Tokarczuk, Michał Paweł Markowski
04.11.2019. TP)


327
157
07.11.2019 09:59

Renax - ładnie to ujęłaś


2631
540
07.11.2019 17:28

Miłosz natomiast pisał w "Piesek przydrożny" we fragmencie "Powieść" : "Powieść powinna zaciekawiać, porywać i wzruszać. Jeżeli nie wzrusza, brak jej cech prawdziwej powieści. Z natury sentymentalna i melodramatyczna, podobna do baśni, o czym zaczęto zapominać, kiedy obarczono ją mnóstwem obowiązków."
Tak na powieść patrzył Miłosz.


3686
3449
07.11.2019 18:18

Mnie wzrusza Masterton czy Clive Cussler, chyba że mowa jest tylko o ambitnych ksiaxjach.A Norę Roberts czy Mroza nikt , nie bierze pod uwagę.


768
30
07.11.2019 19:30

czytamcałyczas, Wcale nie muszą to być ambitne książki, typowo rozrywkowe książki również mogą wnieść sporo do naszego życia.


2631
540
07.11.2019 19:43

@czytamcałyczas Jeżeli te książki Ciebie zaciekawiają, wzruszają i porywają to są powieściami i nie ważne co inni myślą. Ty masz się dobrze bawić. Raz, że zawsze mam problem co to jest literatura ambitna, a co rozrywkowa, bo dla mnie to granica bardzo płynna i indywidualna. Dwa to uważam, że bardzo różne książki mają wpływ na nasze życie. Czasami sami możemy być tym...

więcej

3686
3449
07.11.2019 20:05

Kiedyś czytałem Ludzie Z Bagien Edwarda Lee,czułem że to dla mnie doskonała rozrywka.
Choć nie każdy lubi takie horrory.
Mnie ostatnio fascynuję kryminał retro.Ciekawe spostrzeżenia na temat policji sprzed wojnny.


2631
540
07.11.2019 20:16

Oprócz rozrywki czasami możemy coś nowego dostrzec w nas, we świecie nas otaczającym, w innym człowieku. Możemy przemierzać z autorem nieznane nam krainy i poznać ludzi, którzy inaczej widzą świat jak my. Coś nowego odkryjemy i inaczej spojrzymy na jakieś problemy. W ten sposób książka wpłynie na nasze widzenie świata.


3686
3449
08.11.2019 07:24

Ja lubię polską powieść obyczajowa,dajemiduzo radość


Dodaj odpowiedź

Aby napisać wypowiedź musisz być zalogowany.

1914
1211
07.11.2019 07:59

Coś miałam mówić. Wiem. W jednym zestawieniu umieszczono po przecinku Orwella i Rushdiego, co mi się wydaje nadużyciem.


2631
540
07.11.2019 21:32

Dlaczego?


1914
1211
08.11.2019 06:07

Bo nie uważam, że ksiązki Rushdiego są tak wybitne i ponadczasowe jak te Orwella.


697
425
08.11.2019 08:50

"Dzieci Północy" to jakiś dramat...ledwo przez to przebrnąłem:( nie wiem teraz czy w ogóle jest sens brać się za "Szatańskie wersety"


2631
540
08.11.2019 09:38

Ja zaczęłam od "Szatańskich wersetów", żeby samemu sprawdzić dlaczego jest tyle hałasu wokół tej książki. Nie żałuję.
@Renax Ale obaj autorzy swoimi książkami wywołali duży szum medialny i książki obu autorów były zakazywane w niektórych krajach.


1914
1211
09.11.2019 07:00

Ale książki Orwella to symbol totalitaryzmu, coś co weszło do zbiorowej świadomości. Chociażby zwrot wielki brat czy dorwać się do koryta. Niewiele książek dostąpiło takiego zaszczytu, może 'Don Kichot'. A tego nie można powiedzieć o Rushdiem.
@Spiderdog86: Nic szczególnego, te wersety.


2631
540
09.11.2019 11:08

@Renax Dla nas poruszających się w kręgu kultury zachodniej i uczestników reżymu totalitarnego Orwell ma ogromną moc i duże znaczenie. Natomiast "Szatańskie wersety" wstrząsnęły światem muzułmańskim, którego tak do końca nie pojmujemy. Jednak dla tego świata była to książka ważna.


1914
1211
10.11.2019 06:24

Chyba że w sensie, w jakim my, z kultury zachodniej nie pojmujemy...


Dodaj odpowiedź

Aby napisać wypowiedź musisz być zalogowany.

1246
124
07.11.2019 08:49

George'a Eliota? przecież to pseudonim kobiety.


327
157
07.11.2019 10:01

A ja twierdzę, że co kraj, to inny gust - we wszystkim. Szkoda, że Greya tu nie umieścili... Ameryka ma swój ranking, Brytyjczycy swój, a w Polsce? Powinno powstać takie zestawienie 100 powieści, które wpłynęły na Polaków... (według LCz) ...


283
50
07.11.2019 17:53

Niedawno Tygodnik Polityka zrobił kanon na 100-lecie niepodległości. Wiele dobrych rzeczy tam uwzględniono


Dodaj odpowiedź

Aby napisać wypowiedź musisz być zalogowany.

3686
3449
07.11.2019 15:53

Jeżeli o tym mowa,o przyżywaniu. To jak przeczytam fantasty.To kiedy jadę autobusem.Zaczynam widzieć smoki i elfy.Nie powiem,co myślę po horrorze ekstremalnym.


zgłoś błąd