Inne umysły. Ośmiornice i prapoczątki świadomości

Wydawnictwo: Copernicus Center Press
8,38 (8 ocen i 3 opinie) Zobacz oceny
10
2
9
0
8
5
7
1
6
0
5
0
4
0
3
0
2
0
1
0
Edytuj książkę
szczegółowe informacje
tytuł oryginału
Other Minds: The Octopus and the Evolution of Intelligent Life
data wydania
ISBN
9788378864035
liczba stron
280
język
polski
dodał
LubimyCzytać

"Kiedy nurkujesz w oceanie, zanurzasz się w początek każdego z nas". - P. Godfrey-Smith Mimo że ssaki i ptaki są powszechnie uważane za najmądrzejsze stworzenia na Ziemi, najnowsze badania dowodzą, że wyższa inteligencja pojawiła się na bardzo odległej gałęzi drzewa życia. Mowa o głowonogach, a przede wszystkim ośmiornicach, jednych z najbardziej zadziwijących zwierząt zamieszkujacych oceany....

"Kiedy nurkujesz w oceanie, zanurzasz się w początek każdego z nas". - P. Godfrey-Smith
Mimo że ssaki i ptaki są powszechnie uważane za najmądrzejsze stworzenia na Ziemi, najnowsze badania dowodzą, że wyższa inteligencja pojawiła się na bardzo odległej gałęzi drzewa życia. Mowa o głowonogach, a przede wszystkim ośmiornicach, jednych z najbardziej zadziwijących zwierząt zamieszkujacych oceany. Są inteligentne, ciekawskie, mają zdolność uczenia się, odróżniania kształtów i rozpoznawania ludzi. Potrafią odkręcić słoik, pluć w żarówkę, by zgasić światło, znaleźć wyjście z labiryntu i brawurowo uciec z niewoli. W zdolności do kamuflażu nie mają sobie równych; w ciągu niespełna sekundy mogą upodobnić się do koralowca, kępki wodorostów czy piaszczystego morskiego dna. Jak to możliwe, że stworzenia obdarzone takimi zdolnościami wyewoluowały w linii tak radykalnie różnej od naszej?
Peter Godfrey-Smith zabiera nas w podróż przez oceany – zarówno te współczesne, jak i archaiczne – w poszukiwaniu prapoczątków świadomości. Opierając się na najnowszych badaniach naukowych oraz własnych podwodnych obserwacjach, odkrywa tajemniczy i fascynujący świat innych umysłów, pozwalając nam zrozumieć naturę naszych własnych.

"Zwięzły i elegancki przewodnik po ewolucji, świadomości i biologii morskiej". - Psychology Today

"Fascynujące i często zachwycające! "– The Times

Książka znalazła się na liście 10 najlepszych tytułów popularnonaukowych tygodnika „Publishers Weekly” w 2016 roku

Finalistka The Royal Society Book Prize 2017

 

źródło opisu: Copernicus Center Press 2018

źródło okładki: Copernicus Center Press 2018

pokaż więcej

Brak materiałów.
Trwa wyszukiwanie najtańszych ofert.
Już teraz nowa funkcja: pakiety. Dowiedz się więcej jak kupić kilka książek w najlepszej cenie >>>
Oficjalna recenzja
brzanka książek: 714

Bliskie spotkanie z obcą inteligencją

Mają trzy serca, które pompują zielononiebieską krew. Ich duży układ nerwowy może rywalizować pod względem zdolności poznawczych z niejednym ssakiem. Ich oczy czujnie obserwują, mackowate ciała z przyssawkami wciąż dokonują analizy chemicznej otoczenia. Potrafią w sekundę zmienić kolor, fakturę i kształt swojego ciała. Nie, nie mówimy tu o kosmitach z najnowszej książki sci-fi, a o… ośmiornicach.

Wysłaliśmy ludzi na Księżyc, nasłuchujemy sygnałów z odległych galaktyk w poszukiwaniu inteligentnych form życia, chcemy terraformować Marsa, a tak naprawdę nie zdajemy sobie sprawy, co kryje się w głębinach tuż obok. Do tej pory zbadaliśmy mniej niż 5% obszaru oceanu. Biolodzy morscy ciągle odkrywają nowe, niezwykłe gatunki zamieszkujące wodne otchłanie. Czy wśród mieszkańców oceanu znajdują się inteligentne istoty? Czy są nimi ośmiornice?

Na te pytania stara się odpowiedzieć pisarz i filozof nauki Peter Godfrey-Smith. Swą niezwykłą podróż w poszukiwaniu obcych inteligencji zaczyna od przedstawienia drzewa życia i wyjaśnienia, kiedy rozeszły się drogi prowadzące do stworzenia homo sapiens i współczesnych głowonogów, po czym przechodzi do ewolucji umysłu i stawia pytania o narodziny świadomości.

„Inne umysły” zostały napisane tak, jak książka popularnonaukowa napisana być powinna - wprowadzenie i krótki wykład z ewolucji prostym i niezwykle obrazowym językiem na początek. Potem mnóstwo anegdot o zachowaniach ośmiornic oraz powołanie się na liczne eksperymenty. To wszystko okraszone...

Mają trzy serca, które pompują zielononiebieską krew. Ich duży układ nerwowy może rywalizować pod względem zdolności poznawczych z niejednym ssakiem. Ich oczy czujnie obserwują, mackowate ciała z przyssawkami wciąż dokonują analizy chemicznej otoczenia. Potrafią w sekundę zmienić kolor, fakturę i kształt swojego ciała. Nie, nie mówimy tu o kosmitach z najnowszej książki sci-fi, a o… ośmiornicach.

Wysłaliśmy ludzi na Księżyc, nasłuchujemy sygnałów z odległych galaktyk w poszukiwaniu inteligentnych form życia, chcemy terraformować Marsa, a tak naprawdę nie zdajemy sobie sprawy, co kryje się w głębinach tuż obok. Do tej pory zbadaliśmy mniej niż 5% obszaru oceanu. Biolodzy morscy ciągle odkrywają nowe, niezwykłe gatunki zamieszkujące wodne otchłanie. Czy wśród mieszkańców oceanu znajdują się inteligentne istoty? Czy są nimi ośmiornice?

Na te pytania stara się odpowiedzieć pisarz i filozof nauki Peter Godfrey-Smith. Swą niezwykłą podróż w poszukiwaniu obcych inteligencji zaczyna od przedstawienia drzewa życia i wyjaśnienia, kiedy rozeszły się drogi prowadzące do stworzenia homo sapiens i współczesnych głowonogów, po czym przechodzi do ewolucji umysłu i stawia pytania o narodziny świadomości.

„Inne umysły” zostały napisane tak, jak książka popularnonaukowa napisana być powinna - wprowadzenie i krótki wykład z ewolucji prostym i niezwykle obrazowym językiem na początek. Potem mnóstwo anegdot o zachowaniach ośmiornic oraz powołanie się na liczne eksperymenty. To wszystko okraszone szczyptą humoru, tylko szczyptą, by było smacznie i strawnie, a nie żenująco.

Ta książka zmusza do myślenia i zadawania pytań. Gdy zagłębiamy się w kolejne rozdziały, zaczynamy odrywać się od swojej homocentryczności i widzieć ludzkość jako jeden ze wspaniałych tworów ewolucji. A co najważniejsze - dostrzegać, że są inne, nierzadko wspanialsze jej twory.

O tym, jak mogą być niezwykłe, przeczytacie chociażby w rozdziale o kamuflażu i sposobie zmiany koloru skóry. Zdradzę Wam, że ośmiornice są mistrzami w dopasowywaniu barwy ciała do otoczenia, mimo że są daltonistami! Jak więc to robią? Wytłumaczenie jest tak niesamowite, że nie zamierzam tu o nim pisać. Koniecznie musicie przeczytać o tym sami!

Czytając, przypomniałam sobie jeden z moich ulubionych cytatów z “Błękitnej kropki” Carla Sagana: Zdajemy się żądać dla siebie uprzywilejowanej pozycji nie z racji naszych dokonań, lecz z racji naszego istnienia, z racji bodaj samego faktu, że jesteśmy ludźmi i urodziliśmy się na Ziemi. Można by to określić mianem antropologicznej pychy.

„Innych umysłów” nie da się czytać szybko. A to dlatego, że strona po stronie pojawiają się idee, które każą przystanąć, zastanowić się, poszukać w innych książkach i Internecie dodatkowych informacji (no dobrze, przyznaję, dużo czasu schodzi również na oglądanie śmiesznych filmików z ośmiornicami w roli głównej. Ale nie da się nie sięgnąć do YouTube, kiedy czytacie o ośmiornicy otwierającej słoik od środka czy plującej strumieniem wody na eksperymentatorów. PS. Fraza-klucz to octopus can open a jar).

Peter Godfrey-Smith kończy swą niezwykłą opowieść o ośmiornicach dość refleksyjnie - rozdziałem o umieraniu. Próbuje wyjaśnić, jaki ewolucyjny sens ma tworzenie sporego układu nerwowego u zwierząt, które żyją od 2 do 4 lat. Opisuje również swoje spotkania (autor nurkuje i jego relacje są olbrzymim plusem tej książki) z umierającymi, a właściwie rozpadającymi się mątwami.

Ośmiornice od zawsze wydawały mi się kosmitami wysłanymi, by podbić Ziemię, ale nieopatrznie wylądowały w oceanie i im się tam spodobało na tyle, że zostały. Popatrzcie na Kanga i Kodosa z The Simpsons, najeźdźców z Nowego początku czy Wielkiego Przedwiecznego Lovecrafta - ośmiornice to urodzeni obcy. Wyciągają jedną (zawsze jedną) mackę w kierunku obserwujących ich ludzi, by ich poznać. A czy Wy chcecie poznać tych inteligentnych obcych?

Agnieszka Zienkowicz

pokaż więcej

Sortuj opinie wg
Opinie czytelników (276)
 Pokaż tylko oceny z treścią
książek: 714
brzanka | 2018-09-03
Przeczytana: 02 września 2018

Jedna z ciekawszych książek, które przeczytałam w ostatnim czasie. Co kilka stron musiałam sobie robić przerwę na opowiedzenie tego, o czym właśnie czytałam, wszystkim, którzy chcieli (lub też nie chcieli) mnie słuchać. Zawsze uważałam, że ośmiornice i mątwy to jakieś kosmiczne stworzenia, a "Inne umysły" tylko mnie w tym utwierdziły. Naprawdę świetna książka!

książek: 1847

"Chemia życia jest oparta na wodzie."

Już nie pamiętam, kiedy ostatni raz czytałam jakąś książkę z gatunku tych naukowych. Utarło się, że napisane one są w sposób nużący i w żaden sposób nie mogą człowiekowi sprawić radości z czytania. Już w momencie, gdy po raz pierwszy zobaczyłam ten tytuł wiedziałam, że to coś, co po prostu muszę mieć na swojej półce i szybko poznać historię ośmiornic, które na tyle zainteresowały autora, że zaczął wgłębiać się w ich przeszłość na tyle głęboko, że dokopał się do prapoczątków świadomości. Nigdy wcześniej nie interesowały mnie te zwierzęta i nie miałam z nimi żadnej styczności. Ba, byłam nawet przekonana, że mątwa i ośmiornica to to samo. W tym momencie aż mi głupio z powodu mojej ignorancji, a zarówno jedne jak i drugie głowonogi wylądowały na liście moich ulubionych zwierząt.

Utarło się, że to ssaki z ludźmi na czele są najinteligentniejszymi stworzeniami na Ziemi. Okazuje się jednak, że inteligencja pojawiła się na bardzo odległej od nas...

książek: 90
Maja | 2018-09-14
Na półkach: Posiadam, Przeczytane

Ta książka nie jest referatem biologicznym, o nie! Stawia na głowie wszystko co myślałam o życiu i świadomości - czy jesteśmy jedyni, wyjątkowi, ważniejsi niż inne zwierzęta? Nie! Bo w odmętach oceanu, na naszej własnej planecie kryją się prawie OBCY, którzy powstali w innych warunkach, mają inną historię, inne układy nerwowe, zmysły i doświadczenia a żyją równolegle i w dodatku możemy się nimi komunikować! To dosłownie jak znaleźć się na innej planecie i porozmawiać z kosmitą! Od kilku dni moim największym marzeniem jest spotkać się z ośmiornicą... to chyba najlesza rekomendacja tej książki.

książek: 66
halabardnik | 2018-09-14
Na półkach: Przeczytane
książek: 21
Mateusz | 2018-09-11
Na półkach: Przeczytane
Przeczytana: 16 września 2018
książek: 46
WeronikaWera | 2018-09-09
Na półkach: Przeczytane
książek: 1927
LubimyCzytać | 2018-09-04
Przeczytana: 04 września 2018
książek: 104
Mateusz | 2018-07-10
Na półkach: Przeczytane
Przeczytana: 07 września 2018
książek: 152
adzej2006 | 2018-09-25
Na półkach: Chcę przeczytać
książek: 1222
Paulina | 2018-09-25
Na półkach: Chcę przeczytać
zobacz kolejne z 266 
Przeczytaj także

Moja Biblioteczka
Jeżeli chcesz dodać książkę do biblioteczki, wybierz półkę, oceń lub napisz opinię.
Przeczytane
loading
Cytaty z książki
lista cytatów dodaj cytat
Powiązane treści
Umysł narodził się w morzu

Mają trzy serca, błękitną krew i widzą... skórą. Niektóre mierzą zaledwie 1,5 cm, rozpiętość ramion innych może sięgać nawet 10 metrów. Są inteligentne, ciekawskie, mają zdolność uczenia się, odróżniania kształtów i rozpoznawania ludzi. Potrafią odkręcić słoik, pluć w żarówkę, aby zgasić światło, znaleźć wyjście z labiryntu i brawurowo uciec z niewoli. O kim mowa? 


więcej
Czytamy w weekend

"Inne umysły", "Rdza" i "Anatomia miłości i zdrady" - te tytuły pojawiły się w weekendowym zestawieniu naszego zespołu. Część użytkowników lubimyczytać.pl już w poniedziałek powróci do szkolnych lektur i jesteśmy przekonani, że czekacie na nie z niecierpiliwością. Przecież hasło "lubimy czytać" zobowiązuje do zdobywania szerokich czytelniczych horyzontów. Z jakimi tytułami spędzicie pierwszy weekend września?


więcej
więcej powiązanych treści
zgłoś błąd zgłoś błąd