Puszka Pandory. Kobiety w mitologii greckiej

Sięgając po „Puszkę Pandory” Natalie Haynes, spodziewałem się czegoś, co rzuci nowe światło na znane mi od dziecka historie. I faktycznie, autorka proponuje inne podejście do mitologii greckiej, stawiając w centrum perspektywę kobiet – postaci często spychanych na margines lub przedstawianych w bardzo jednostronny sposób. To zdecydowanie największy wyróżnik tej pozycji, który sprawia, że czytało mi się ją z zainteresowaniem.

Nie jest to może literatura wybitna, ale na pewno dobre, rzetelne czytadło. Styl Haynes jest lekki, dzięki czemu przez kolejne rozdziały płynąłem dość szybko, a tempo lektury ani przez chwilę mnie nie nużyło. Bardzo doceniam warstwę merytoryczną – na duży plus zasługuje bibliografia, która jest naprawdę obszerna i pokazuje, że autorka wykonała solidną pracę badawczą, zanim przelała swoje myśli na papier.

Czy warto poświęcić jej czas? Moim zdaniem tak, choć trzeba mieć świadomość, że to specyficzny zbiór ciekawostek z mitologii, mocno podciągnięty pod określony światopogląd. Realizacja pomysłu jest spójna, choć momentami miałem wrażenie, że interpretacja niektórych mitów jest aż nazbyt podporządkowana z góry założonej tezie. Mimo to, jako świeże spojrzenie na klasykę, książka broni się jako ciekawa propozycja dla osób lubiących literaturę popularnonaukową w przystępnym wydaniu.

Sięgając po „Puszkę Pandory” Natalie Haynes, spodziewałem się czegoś, co rzuci nowe światło na znane mi od dziecka historie. I faktycznie, autorka proponuje inne podejście do mitologii greckiej, stawiając w centrum perspektywę kobiet – postaci często spychanych na margines lub przedstawianych w bardzo jednostronny sposób. To zdecydowanie największy wyróżnik tej pozycji,...

„Puszka Pandory. Kobiety w mitologii greckiej” to książka autorstwa Natalie Haynes. Sięgając po nią, nie do końca wiedziałam, że to literatura popularnonaukowa. Poprzednia książka autorki, którą czytałam i która mnie zachwyciła - „Tysiąc okrętów”, była powieścią, opowiadającą na nowo historie kobiet związanych z Wojną Trojańską. W „Puszce Pandory” dostajemy natomiast analizę źródeł historycznych i literackich powstałych na przestrzeni wieków, w których pojawiały się te bohaterki oraz zestawienie ich z współczesnymi interpretacjami ich losów.

Książka bardzo mnie zaciekawiła, bo choć znałam różne literackie przedstawienia tych bohaterek, autorka pokazała mi o wiele więcej perspektyw. W tradycyjnych wersjach tych opowieści kobiety często są marginalizowane i pozbawiane głosu, dlatego naprawdę bardzo cieszy mnie, że powstają książki, które im ten głos przywracają! To nie jest lektura dla każdego, ale jeśli kogoś, tak jak mnie, fascynuje sposób, w jaki kobiety są przedstawiane w mitologii, powinien być usatysfakcjonowany.
https://www.instagram.com/p/DNVtVKhMPhV/?igsh=ZnBiNml3dWpmaTJ6

„Puszka Pandory. Kobiety w mitologii greckiej” to książka autorstwa Natalie Haynes. Sięgając po nią, nie do końca wiedziałam, że to literatura popularnonaukowa. Poprzednia książka autorki, którą czytałam i która mnie zachwyciła - „Tysiąc okrętów”, była powieścią, opowiadającą na nowo historie kobiet związanych z Wojną Trojańską. W „Puszce Pandory” dostajemy natomiast...

Sięgnęłam po nią ciekawa nowej perspektywy, z jakiej autorka obiecała przedstawić kobiety znane z mitologii greckiej. Czy spodziewałam się dokładnie tego, co dostałam? Niekoniecznie.

Po pierwsze, muszę przyznać, że całość naprawdę mnie zaciekawiła. Za najlepsze uważam części o Helenie i Klitajmestrze, natomiast ogólnie trafiły do mnie próby przedstawienia naszych bohaterek (wszystkich, nie tylko tych dwóch) w odniesieniu do współczesnej perspektywy. Podobały mi się odniesienia do obecnej kultury i rozrywki, a także próba ukazania bohaterek oczami ludzi będących im współczesnymi.

Niestety, nie było to odkrycie Ameryki i lwia część analiz pochodziła z powszechnie znanych opracowań i nie była dla mnie żadną nowością, dlatego czuję niedosyt. Myślę, że to samo poczułby każdy, kto ma dość dobrą wiedzę o mitologii. Miało być innowacyjnie, wyszło niestety średnio.

Sięgnęłam po nią ciekawa nowej perspektywy, z jakiej autorka obiecała przedstawić kobiety znane z mitologii greckiej. Czy spodziewałam się dokładnie tego, co dostałam? Niekoniecznie.

Po pierwsze, muszę przyznać, że całość naprawdę mnie zaciekawiła. Za najlepsze uważam części o Helenie i Klitajmestrze, natomiast ogólnie trafiły do mnie próby przedstawienia naszych bohaterek...

Mam mieszanie uczucia: z jednej strony strasznie się ucieszyłam, że ta książka ma takie wysokie oceny. Może antyczna kultura wciąż jest żywa, wciąż intryguje?
Z drugiej strony po lekturze mam jednak pewien niedosyt. Może to kwestia mojego wykształcenia (filologia klasyczna) - autorka bardzo rzadko wychodzi poza teksty dostępne powszechnie jako przekłady z tragików czy z Homera, Hezjoda i Pindara, które przystępnie opracowane znajdziemy w większości mitologii. Doceniam, że autorka próbuje rzucić na te same historie nowe światło, przedstawić je z innego punktu widzenia, ale to trochę mało.

Najlepsze wydają mi się te fragmenty, w których rysuje kontekst kulturowy i przedstawia swoje bohaterki na tle ich epoki, wzorców kobiecości, ideałów swoich czasów. To jedno sprawia, że nie żałuję czasu poświęconego na lekturę - ale chciałabym więcej.

Ekstra gwiazdka za wspaniały esej o Antygonie. Czy możemy jeszcze raz pomyśleć, o czym mówimy, kiedy w szkole mówimy o tej tragedii...?

Mam mieszanie uczucia: z jednej strony strasznie się ucieszyłam, że ta książka ma takie wysokie oceny. Może antyczna kultura wciąż jest żywa, wciąż intryguje?
Z drugiej strony po lekturze mam jednak pewien niedosyt. Może to kwestia mojego wykształcenia (filologia klasyczna) - autorka bardzo rzadko wychodzi poza teksty dostępne powszechnie jako przekłady z tragików czy z...

Świetna, zarówno z perspektywy historyczno-mitologicznej, jak i feministycznej. Momentami ciężka w odbiorze przez bardzo złożone i szczegółowe odniesienia do popkultury.

Świetna, zarówno z perspektywy historyczno-mitologicznej, jak i feministycznej. Momentami ciężka w odbiorze przez bardzo złożone i szczegółowe odniesienia do popkultury.

Cudowna książka, której lektura była prawdziwą przyjemnością! Postaci kobiece zostały przedstawione na szerokim planie kulturowym, a autorka prezentuje oryginalne interpretacje nie tylko tekstów antycznych, lecz także utworów współczesnych, dzieł malarskich i przykładów rzeźby. Najbardziej spodobały mi się rozdziały poświęcone Penelopie, Klitajmestrze, Fedrze oraz Pandorze. Zdecydowanie warto sięgnąć po tę pozycję, jeśli interesuje nas zarówno mitologia grecka, jak i pozycja kobiety we współczesnym świecie.

Cudowna książka, której lektura była prawdziwą przyjemnością! Postaci kobiece zostały przedstawione na szerokim planie kulturowym, a autorka prezentuje oryginalne interpretacje nie tylko tekstów antycznych, lecz także utworów współczesnych, dzieł malarskich i przykładów rzeźby. Najbardziej spodobały mi się rozdziały poświęcone Penelopie, Klitajmestrze, Fedrze oraz Pandorze....

Inspirująca i dająca do myślenia lektura. Najbardziej podobały mi się eseje opowiadające o Medei, Penelopie i Eurydyce. Cudownie móc spojrzeć na te osławione historie ich oczami.

Inspirująca i dająca do myślenia lektura. Najbardziej podobały mi się eseje opowiadające o Medei, Penelopie i Eurydyce. Cudownie móc spojrzeć na te osławione historie ich oczami.

Od jakiegoś czasu (piszę to po raz kolejny, ale trudno) obserwuję wzmożone zainteresowanie książkami wykorzystującymi mitologię grecką. Patrząc na książkowych influencerów – osoby, które parę lat temu nazywały ,,Pieśń o Achillesie” fanfickiem i twierdziły, że po co o tym czytać, skoro znamy mitologię ze szkoły, teraz biorą współprace z tego typu książkami i twierdzą, że są fascynujące. Moim zdaniem głównym powodem jest to, że w większości współczesnych retellingów mamy duży nacisk na postacie kobiece, treści feministyczne, więc od automatycznie trafiają one do grona ,,ważnych książek”. Natalie Haynes nie stworzyła powieści, ale raczej zbiór esejów o różnych damskich postaciach z mitologii, który ma wyjaśniać ich perspektywę.

Miałam obawy przed tą lekturą, bo czytałam ,,Tysiąc okrętów” pani Haynes, które średnio mi się podobały. Do ,,Puszki Pandory” mam lepsze odczucia, ale nie jestem w takiej miłości jak niektórzy. Ale myślę, że to po prostu kwestia mojej innej percepcji. Widziałam masę entuzjastycznych opinii, gdzie recenzenci twierdzili, że w końcu mitologia nie jest z punktu widzenia mężczyzn, że kobiety po tylu latach mają prawo głosu i można poznać prawdziwą wersję, której nie uczy się w szkole. Zgadzam się, że wbrew opiniom niektórych mitologia grecka w szkole jest wykładana w skrajnie uproszczony i chwilami infantylny sposób i powtarzanie licealistom tej samej gadki o porach roku, co uczniom podstawówki jest kuriozalne. Pod tym względem cieszę się, że ta książka powstała i że osoby, które były uprzedzone do mitologii, mogą w dość lekkiej i przyjemnej formie zobaczyć, że mity nie są dla dzieci, że były czymś o wiele bardziej skomplikowanym niż ,,wyjaśnianiem zjawisk przyrodniczych”, że są kopalnią motywów, które nadal są aktualne. Jednak… ja to wszystko już wiedziałam 😉 Czytam feministyczne retellingi od kilku lat, na studiach omawiałam wiele różnych wersji mitologii, miałam też teorię feminizmu, gdzie czytaliśmy eseje sprzed kilkudziesięciu lat wyjaśniające, jak postacie mityczne są ważne z punktu widzenia głosu kobiet. I teraz czytając te słowa o tym, że ktoś w końcu powiedział, że Klitajmestra miała motywy do zabicia Agamemnona, czuję lekkie rozbawienie 😉 Jednak rozumiem, że jeśli ktoś ograniczył swoją znajomość mitologii do kilku fragmentów w podręczniku szkolnym, to teksty Haynes mogą być dla niego nowoczesne i odkrywcze. Każdy odkrywa pewne tematy w swoim tempie.

Jeśli chodzi o samą treść, są eseje lepsze i gorsze. Na duży plus, że Haynes zaznacza, że nie ma jednej wersji mitologii, więc nawet jeśli ona sama nie przybliża ich wszystkich, zaznacza, że są też inne źródła. Najbardziej podobały mi się teksty o Penelopie i Medei. W tym pierwszym autorka fajnie zwróciła uwagę na siłę i zmysł polityczny swojej bohaterki, sytuację kobiety osaczonej przez mężczyzn i nie demonizowała Odyseusza. Z kolei esej o Medei zwrócił uwagę na skomplikowane motywy jej dzieciobójstwa i nawiązał do ,,Umiłowanej” Toni Morrison, którą kocham. W porządku były też eseje o Klitajmestrze czy Meduzie. Natomiast ten o Helenie był taki nijaki, autorka nie do końca wykorzystała potencjał i mam wrażenie, że trochę się bała pójść głębiej i tylko sygnalizowała pewne treści (no i sama w swojej powieści nie ukazała tej bohaterki w dobrym świetle),podobnie z esejem o Jokaście. Najgorzej wypadł chyba ten o Fedrze, w moich oczach Haynes nie udało się wybronić tej bohaterki, co wyszło chociażby Jennifer Saint czy Magdalenie Knedler. Było też kilka fragmentów, gdzie mężczyźni byli przesadnie oczerniani (szczególnie przybrany ojciec Edypa, który według Haynes zaniedbywał seksualnie żonę, skoro wmówiła mu adopcję – jaki to ma niby związek?),było też kilka niesmacznych fragmentów, gdzie Haynes zrównuje ze sobą kobiety kłamiące na temat gwałtów i prawdziwe ofiary czy gdzie żałuje, że w serialu ,,Orange is The New Black” nie doszło do gwałtu na mężczyźnie… Ech, bez komentarza.

,,Puszka Pandory” jest książką w porządku. Abstrahując od tych kilku niesmacznych momentów, czytało mi się ją dobrze, chociaż zasadniczo nie dowiedziałam się nic nowego. Polecam ją osobom, które mitologię znają słabo i czują, że bardziej kobieca perspektywa je zachęci. A potem zachęcam do sięgania po kolejne źródła i poszerzanie wiedzy.

,, Czy wszystkie monstra są bohaterami, które zbłądziły?”

Od jakiegoś czasu (piszę to po raz kolejny, ale trudno) obserwuję wzmożone zainteresowanie książkami wykorzystującymi mitologię grecką. Patrząc na książkowych influencerów – osoby, które parę lat temu nazywały ,,Pieśń o Achillesie” fanfickiem i twierdziły, że po co o tym czytać, skoro znamy mitologię ze szkoły, teraz biorą współprace z tego typu książkami i twierdzą, że są...

Mitologia grecka to bez wątpienia jedna z najważniejszych pamiątek po starożytności.
Do dziś jest ona inspiracją dla wielu powieści, sztuk teatralnych, a także filmów, jak i obrazów.

Nie da się jednak ukryć, że w świecie starożytnych Greków dominowali mężczyźni, jednak mity greckie pełne są fascynujących kobiet.

Natalie Haynes w swojej książce postanowiła przedstawić nam mity greckie z kobiecej perspektywy.
Do głównych postaci należą:
* Pandora
* Jokasta
* Helena
* Meduza
* Amazonki
* Klitajmestra
* Eurydyka
* Fedra
* Medea
* Penelopa

„Puszka Pandory” prezentuje zupełnie nowe, feministyczne podejście do mitów. Dzięki niej zostało rzucone nowe światło na poczynania oraz decyzje podejmowane przez starożytne kobiety. W swoich postępowaniach kierowały się one przede wszystkim niezwykłą odwagą, mądrością, ambicją, budząc respekt, ale także strach i przerażenie. „Nie są czarnymi charakterami, ofiarami, żonami i potworami. Są ludźmi.”

Ta książka jest cudowna ❣️
Bardzo podobało mi się to, że zostały przedstawione także inne dzieła współczesne, dla których inspiracją była dana starożytna bohaterka. Od piosenek, po obrazy, filmy, a także inne dzieła literackie.

Mitologia grecka od zawsze mnie fascynowała. A po przeczytanej lekturze uwielbiam ją jeszcze bardziej.

Bardzo dziękuję @wydawnictwo_wab za zaufanie, chęć współpracy oraz tak niezwykle wartościową książkę, do której z pewnością nie raz wrócę.

Mitologia grecka to bez wątpienia jedna z najważniejszych pamiątek po starożytności.
Do dziś jest ona inspiracją dla wielu powieści, sztuk teatralnych, a także filmów, jak i obrazów.

Nie da się jednak ukryć, że w świecie starożytnych Greków dominowali mężczyźni, jednak mity greckie pełne są fascynujących kobiet.

Natalie Haynes w swojej książce postanowiła przedstawić nam...

Czy Pandora zesłała na świat nieszczęścia ze swojej puszki? Czy Meduza zawsze była potworem? Czy to Helenę należy winić za wojnę trojańską?

Natalie Haynes wybrała z mitologii greckiej dziesięć kobiet, większość z których zazwyczaj nie kojarzy nam się zbyt dobrze, i postanowiła przedstawić ich historie z dużo szerszej perspektywy.

Okazuje się, że nasza znajomość mitów często opiera się głównie na jednym przesłaniu, które na przestrzeni lat stało się najbardziej popularne. Ale źródeł i wersji historii może być wiele i, co ważniejsze, mogą przedstawiać postaci w zupełnie inny sposób.

Poprzez mnóstwo nawiązań do kultury, zarówno antycznej, jak i współczesnej, autorka oddaje tym mitologicznym kobietom głos, który odebrali im twórcy, którzy o nich pisali, malarze i rzeźbiarze, nie tylko w starożytności, ale i w późniejszych czasach. Zwraca im podmiotowość, pozwala nam spojrzeć na ich losy z ich perspektywy, zanurzyć się w ich uczuciach, troskach i motywach. Z kukiełek, które były zazwyczaj niemymi dodatkami w historiach mężczyzn, tworzy prawdziwe postaci z krwi i kości, które chcemy i możemy zrozumieć.

Książkę czyta się świetnie, jest napisana lekko, ale dosadnie, zabawnie, ale też ironicznie. Jej feministyczny wydźwięk dla nikogo nie będzie już tajemnicą po poprzednich akapitach, ale jest to przy okazji feminizm, który przebija się przez pomroki dziejów i pisze historię na nowo.

Czy Pandora zesłała na świat nieszczęścia ze swojej puszki? Czy Meduza zawsze była potworem? Czy to Helenę należy winić za wojnę trojańską?

Natalie Haynes wybrała z mitologii greckiej dziesięć kobiet, większość z których zazwyczaj nie kojarzy nam się zbyt dobrze, i postanowiła przedstawić ich historie z dużo szerszej perspektywy.

Okazuje się, że nasza znajomość mitów...