Etno. Opowieści o muzyce świata w Internecie

Tłumaczenie: Magdalena Petryńska
Seria: Meridian
Wydawnictwo: Pogranicze
5,83 (6 ocen i 2 opinie) Zobacz oceny
10
0
9
0
8
1
7
1
6
2
5
0
4
2
3
0
2
0
1
0
Edytuj książkę
szczegółowe informacje
tytuł oryginału
Etno. Priče o muzici sveta na Internetu
data wydania
ISBN
9788361388692
liczba stron
328
słowa kluczowe
etno, muzyka, etnologia
język
polski
dodał

Pierwsza część książki Ivana Čolovicia Etno. Opowieści o muzyce świata w Internecie to dziennik podróży po wirtualnym obszarze w poszukiwaniu tego, co piszą o muzyce świata jej wykonawcy i producenci. Autor zatacza szeroki krąg od Bałkanów, przez Azję, kraje skandynawskie i celtyckie, przez Afrykę z powrotem na Bałkany. Druga część zawiera wnioski z tej podróży. Dotyczą one nie tylko tego, jak...

Pierwsza część książki Ivana Čolovicia Etno. Opowieści o muzyce świata w Internecie to dziennik podróży po wirtualnym obszarze w poszukiwaniu tego, co piszą o muzyce świata jej wykonawcy i producenci. Autor zatacza szeroki krąg od Bałkanów, przez Azję, kraje skandynawskie i celtyckie, przez Afrykę z powrotem na Bałkany. Druga część zawiera wnioski z tej podróży. Dotyczą one nie tylko tego, jak powstaje dźwięk etno, czym jest ludowy melos, jak muzyka ta staje się żywą tradycją, jak się ją unowocześnia, jak przekracza granice i obiecuje, że stanie się „hybrydyczna”, obietnicy tej jednak nie spełniając. Wielu wykonawców tej muzyki, jej teoretyków i wielbicieli, za najwyższą wartość uważa umacnianie poczucia tożsamości etnicznej i wyższości własnej kultury. Čolović, etnolog o wnikliwym umyśle i ciętym piórze, analizując jak różne ideologie mogą wykorzystać muzykę świata, demaskuje ważne źródło będące pożywką nacjonalizmu i populizmu.

Magdalena Petryńska

 

źródło opisu: http://pogranicze.sejny.pl

źródło okładki: http://pogranicze.sejny.pl

pokaż więcej

Brak materiałów.
Już teraz nowa funkcja: pakiety. Dowiedz się więcej jak kupić kilka książek w najlepszej cenie >>>
Trwa wyszukiwanie najtańszych ofert.
Oficjalna recenzja
książek: 0

Z dziennika internetnologa

Ivan Čolović, serbski historyk literatury i etnolog, w swojej twórczości niejednokrotnie analizował powiązania kultury popularnej z serbskim nacjonalizmem i mitem narodowym. Pozycja „Etno. Opowieści o muzyce świata w Internecie” stanowi kontynuację rozważań podjętych przez niego m.in. w „Polityce symboli", „Bałkanach – terrorze kultury”, czy niewydanej w Polsce książce „Bordel ratnika. Folklor, politika i rat”.

Tym razem Čolović postanawia zostać, jak sam to określa internetnologiem - za obszar swoich badań obiera wirtualną przestrzeń międzykulturową i wyrusza na poszukiwanie informacji o muzyce etno. Dlaczego decyduje się na taką właśnie wędrówkę? Ponieważ Internet ze swoją mnogością ścieżek, dygresji, powiązań i linków pomiędzy artykułami, wywiadami, recenzjami odpowiada rzekomej hybrydyczności muzyki świata.

Miejscem, z którego rozpoczyna swoją podróż są Bałkany, gdzie na początku lat 90-tych serbskie elity kulturalne i intelektualne jawnie pogardzały popularną wówczas muzyką czerpiącą z folkloru, określaną jako turbofolk (trzeba przyznać koszmarnym, przaśno-dyskotekowym tworem), wiążąc ją z przejawami nacjonalizmu. Jednak również nacjonaliści odżegnywali się od niej, twierdząc, że nie ma ona nic wspólnego z ich kulturą - zbyt wiele było w niej orientu i wpływów wschodnich, często także muzułmańskich.

Odpowiedzią na tę turbo-falę był rozkwit nowej muzyki czerpiącej z folkloru, określanej jako muzyka świata, etno. Twórcy tej muzyki wywodzą się często ze środowisk...

Ivan Čolović, serbski historyk literatury i etnolog, w swojej twórczości niejednokrotnie analizował powiązania kultury popularnej z serbskim nacjonalizmem i mitem narodowym. Pozycja „Etno. Opowieści o muzyce świata w Internecie” stanowi kontynuację rozważań podjętych przez niego m.in. w „Polityce symboli", „Bałkanach – terrorze kultury”, czy niewydanej w Polsce książce „Bordel ratnika. Folklor, politika i rat”.

Tym razem Čolović postanawia zostać, jak sam to określa internetnologiem - za obszar swoich badań obiera wirtualną przestrzeń międzykulturową i wyrusza na poszukiwanie informacji o muzyce etno. Dlaczego decyduje się na taką właśnie wędrówkę? Ponieważ Internet ze swoją mnogością ścieżek, dygresji, powiązań i linków pomiędzy artykułami, wywiadami, recenzjami odpowiada rzekomej hybrydyczności muzyki świata.

Miejscem, z którego rozpoczyna swoją podróż są Bałkany, gdzie na początku lat 90-tych serbskie elity kulturalne i intelektualne jawnie pogardzały popularną wówczas muzyką czerpiącą z folkloru, określaną jako turbofolk (trzeba przyznać koszmarnym, przaśno-dyskotekowym tworem), wiążąc ją z przejawami nacjonalizmu. Jednak również nacjonaliści odżegnywali się od niej, twierdząc, że nie ma ona nic wspólnego z ich kulturą - zbyt wiele było w niej orientu i wpływów wschodnich, często także muzułmańskich.

Odpowiedzią na tę turbo-falę był rozkwit nowej muzyki czerpiącej z folkloru, określanej jako muzyka świata, etno. Twórcy tej muzyki wywodzą się często ze środowisk akademickich – wielu z nich to folkloryści, muzykoetnolodzy, absolwenci konserwatoriów muzycznych. Sięgnęli oni do ludowych źródeł muzyki, podkreślając wpływy bizantyjskie i połączyli w niej wartości narodowe i artystyczne. Dzięki temu stała się ona dla elit wyrazem tożsamości narodowej, owej sławetnej bałkańskiej duszy.

Wyruszając z Serbii, Čolović zabiera nas w wirtualną podróż m.in. przez Azję Środkową, Laponię, Bretanię, Bengal, Tybet, Afrykę, by zatoczyć koło i powrócić na Bałkany. Pierwsza część książki stanowi dziennik badań i jest prawdziwą kopalnią informacji dotyczących muzyków etno pochodzących z różnych stron świata – obok nazwisk bardziej znanych, jak Loreena McKennitt czy Youssou N'Dour pojawiają się m.in. tybetańska wokalistka Yungchen Lhamo, bengalscy baulowie, grupy zajmujące się tuwińskim śpiewem gardłowym czy lapońskim joikiem. Ilość i różnorodność omawianych tradycyjnych instrumentów i stylów przyprawia o zawrót głowy, a prawdziwa zabawa zaczyna się wtedy, gdy idąc tropem Čolovicia, sami zaczynamy wyszukiwać w Internecie przykłady ich twórczości.

Jednak Čolović, jak sam przyznaje, wyruszył w tę wirtualną podróż nie po to, żeby usłyszeć, co się gra i śpiewa, ale by dowiedzieć się, co się tu mówi. Bo jego Etno ma być przede wszystkim ową tytułową opowieścią o narracji w Internecie. Interesuje go co, a przede wszystkim jak piszą o muzyce świata krytycy, wydawcy czy sami muzycy. Jakie wartości jej przypisują.

Wyszukując teksty dotyczące konkretnych albumów czy biografii twórców muzyki świata, analizuje on ich retorykę, repertuar przywoływanych przez nich obrazów i ideologii. I okazuje się, że na całym świecie o muzyce etno piszą bardzo podobnie – artykuły, w które się zagłębia, pełne są odwołań do źródeł i korzeni, dziedzictwa przodków, bliskości z naturą. Odwołują się one do archetypów, mają wzbudzać pozytywne emocje. Sporo w nich słownictwa zaczerpniętego z folklorystyki, z języka teologii, mistycyzmu czy nawet ekologii. Często pojawia się w nich motyw inicjacji, momentu, w którym dźwięk etno objawił się muzykowi w bardziej lub mniej tajemniczych okolicznościach.

Autorzy tych tekstów sporo miejsca poświęcają kwestii tożsamości, powiązanej często z wykorzystywaniem tradycyjnych instrumentów, które przechowują mityczny etnodźwięk, ową duszę narodu. Piszą także o naturalności – to właśnie w niej tkwi tradycja, najgłębsza cząstka duszy człowieka (a co za tym idzie także narodu), ale i o tym, że etno różnych krajów uzupełnia się, jest zrozumiałe dla innych kultur. To właśnie dlatego muzycy różnego pochodzenia rozumieją się nawzajem, dlatego możliwe są wielokulturowe fuzje muzyczne. Podkreślają jednocześnie indywidualizm oraz uniwersalizm tej muzyki, nie zważając na to, że hasła te niejednokrotnie sobie przeczą.

Niestety według Čolovicia teoria ta niewiele ma wspólnego z rzeczywistością i jest po prostu wynikiem poprawności politycznej. Należy przecież pokazać, że nie zamykamy się we własnym kręgu kulturowym, w niezdrowym nacjonalizmie, że istnieje wspólnota muzyczna ponad granicami. Jest ona jednak tylko pozorna. Wspólne granie przedstawicieli różnych kultur nie prowadzi do niczego nowego. Każdy z muzyków, o których pisze, gra bowiem w swoich „dekoracjach”, brakuje tu syntezy, gdyż żaden z nich nie chce zrezygnować ze swojej etniczności. Zwraca on uwagę na to, że w artykułach dotyczących poszczególnych twórców promuje się tolerancję i otwarcie na innych, równocześnie jednak podkreślając autonomię swojej kultury. Grają więc oni niejako tylko obok siebie.

Harmonia kultur jest niewątpliwie potrzebna, podkreśla autor, jednak muzycy, którzy tak ochoczo o niej mówią, w rzeczywistości sami nie są do niej do końca przekonani. Ideałem byłoby powstanie prawdziwej muzyki świata – bez podkreślania narodowych, etnicznych wyznaczników i granic.

Druga część książki stanowi więc swego rodzaju podsumowanie zebranych informacji. Mówi o tym, jak muzyka tradycyjna aktualizuje się w postaci etno, jak twórcy próbują przełamywać bariery między kulturami, zapewniając nas o hybrydyczności muzyki świata i jak nic z tej hybrydyczności nie wychodzi.

„Etno” Čolovicia jest naprawdę ciekawą lekturą, która z jednej strony z pewnością zachęca do własnych muzycznych poszukiwań, odkrywania bogatych pokładów world music, zaś z drugiej obnaża mechanizmy w dużym stopniu rządzące tym gatunkiem.


Kama Duda

Cytaty za: „Etno. Opowieści o muzyce świata w Internecie”, Ivan Čolović, Fundacja Pogranicze, Sejny 2012.

pokaż więcej

Dodaj dyskusję
Dyskusje o książce
    Obecnie jeszcze nie ma dyskusji powiązanych z tą książką.
Sortuj opinie wg
Opinie czytelników (40)
 Pokaż tylko oceny z treścią
książek: 1250
Artur Kiela | 2012-07-28
Na półkach: Przeczytane, Posiadam
Przeczytana: 28 lipca 2012

Nie czytajcie tej długiej recenzji, moje dwa zdania są lepsze. To jest doskonała książka napisana przez niewiarygodnie błyskotliwego gościa.

książek: 528
Magda | 2013-03-10
Na półkach: Teraz czytam, 2013, Posiadam

str. 55 - słowo "bębnista" - pierwsze widzę - nie zna go nawet Słownik Języka Polskiego. Ech pani tłumaczko

książek: 1264
shpinac | 2017-05-09
Na półkach: Przeczytane, Bałkańskie
Przeczytana: 09 lipca 2017
książek: 44
Maldini | 2017-04-22
Na półkach: Przeczytane, Posiadam
książek: 1012
Polly | 2015-03-08
Na półkach: Przeczytane, Bałkany, 2015.
książek: 53
Iga Mańska | 2014-05-24
Na półkach: Przeczytane
książek: 202
ziellona | 2018-06-11
Na półkach: Chcę przeczytać
książek: 182
MissTurnusu | 2018-04-25
Na półkach: Chcę przeczytać
książek: 465
Dominika | 2017-12-05
Na półkach: Chcę przeczytać
zobacz kolejne z 30 
Moja Biblioteczka
Jeżeli chcesz dodać książkę do biblioteczki, wybierz półkę, oceń lub napisz opinię.
Przeczytane
loading
Cytaty z książki
więcej książek tego autora
zgłoś błąd zgłoś błąd