Jak wytresować lorda. O elitarnych szkołach z internatem

Historia szkół z internatem w Wielkiej Brytanii ma wielowiekową historię. Książka absolwenta jednej z takich prestiżowych prywatnych szkół z internatem ujawnia szokujące szczegóły z życia tych "Hogwartów". Warto przeczytać, tym bardziej, że autor, by uwiarygodnić swoje wspomnienia poczynił nie tylko środowiskowy research, ale odwołuje się też do autobiograficznych świadectw literackich, chociażby Winstona Churchilla.

Historia szkół z internatem w Wielkiej Brytanii ma wielowiekową historię. Książka absolwenta jednej z takich prestiżowych prywatnych szkół z internatem ujawnia szokujące szczegóły z życia tych "Hogwartów". Warto przeczytać, tym bardziej, że autor, by uwiarygodnić swoje wspomnienia poczynił nie tylko środowiskowy research, ale odwołuje się też do autobiograficznych świadectw...

Alex Renton, będąc absolwentem elitarnej szkoły z internatem, porusza bardzo trudny temat przemocy fizycznej, psychicznej i seksualnej, na jaką narażone są dzieci w takich placówkach. Okazuje się, że elita brytyjska w imię tradycji naraża własne potomstwo na traumę poniżania i nadużycia ze strony nauczycieli i rówieśników. W książce dużo jest opisów przemocy i wypowiedzi skrzywdzonych oraz krzywdzących. Dlatego ,,Jak wytresować lorda” jest ważną, ale ciężką i męczącą lekturą do której raczej się nie wraca za to długo pamięta.

Alex Renton, będąc absolwentem elitarnej szkoły z internatem, porusza bardzo trudny temat przemocy fizycznej, psychicznej i seksualnej, na jaką narażone są dzieci w takich placówkach. Okazuje się, że elita brytyjska w imię tradycji naraża własne potomstwo na traumę poniżania i nadużycia ze strony nauczycieli i rówieśników. W książce dużo jest opisów przemocy i wypowiedzi...

Książka zrobiła na mnie duże wrażenie. Dzięki niej miałam brutalne można powiedzieć zderzenie z rzeczywistością.

Zawsze te prywatne szkoły w Anglii wydawały mi się kolebką czy też kuźnią brytyjskich elit: grona polityków, urzędników wyższego szczebla, oficerów, wojskowych, sędziów, lekarzy etc. I faktycznie tak jest. Tylko....zaskakujące jest to, że poziom nauczania ( pomimo horrendalnych aktualnie czesnych w granicach 30.tys. funtów rocznie) jest żenująco niski, zwłaszcza z przedmiotów ścisłych. Poza tym w owych szkołach "dzieją się" rzeczy straszne. Najgorsze jest w tym wszystkim jednak brak reakcji ze strony społeczeństwa, ukrywanie wszystkiego, "zamiatanie pod dywan".

Autor świetnie opisuje przyczyny takiego braku reakcji- typową brytyjską mentalność : kamienna twarz, nie okazywanie uczuć, wyzbycie się jakichkolwiek emocji....
System ten jest niejako "utrwalany" z pokolenia na pokolenie.
W rodzinie autora - Alexa Rentona- ze strony ojca 3 pokolenia wstecz uczęszczały do szkół z internatem, ze strony jego matki aż...11 pokoleń wstecz. Gdzie więc baron Thimothy Renton, polityk brytyjskiej Partii Konserwatywnej mógłby wysłać swoje najstarsze dziecko jak nie do szkoły z internatem?

Autor stara się ogólnie opisywać te szkoły i sytuacje w nich panujące, nie mniej jednak pojawiają się w książce również osobiste wątki autora związane z pobytem w tych szkołach.

Bardzo spodobały mi się słowa angielskiego prozaika, eseisty, Edwarda Morgana Forestera opisujące absolwentów tych szkół:

" wychodzą ze świetnie rozwiniętymi ciałami, dość rozwiniętymi umysłami, i niedorozwiniętymi sercami".

Niech te słowa dadzą nam do myślenia, a tych, którzy nie czytali zachęcą do sięgnięcia po tę interesującą pozycję :)

Książka zrobiła na mnie duże wrażenie. Dzięki niej miałam brutalne można powiedzieć zderzenie z rzeczywistością.

Zawsze te prywatne szkoły w Anglii wydawały mi się kolebką czy też kuźnią brytyjskich elit: grona polityków, urzędników wyższego szczebla, oficerów, wojskowych, sędziów, lekarzy etc. I faktycznie tak jest. Tylko....zaskakujące jest to, że poziom nauczania (...

Tytuł troszkę mnie zmylił, bo sądziłam, że książka obejmie całokształt działań służących wychowaniu młodego dobrze ułożonego i jeszcze lepiej wykształconego, zaopatrzonego w „old money” człowieka z brytyjskiej upper class.
Tymczasem skupiono się na tylko jednym ale niezwykle ważnym elemencie kształcenia (a raczej przyspasabiania do działań stadnych) młodzieży – zamkniętych szkołach z internatem. Thackeray, Churchill, Darwin, Orwell, Kipling, Ian Flemming, Barrie, John le Carre, wielu członków rodziny królewskiej i mnóstwo innych Brytyjczyków było wychowankami takich placówek.
I przyznam szczerze, że chociaż z różnych aluzji i odniesień literackich jakoś przeczuwałam, że nauka dzieci w zamkniętym środowisku, z dala od rodziców to żadna słodycz (już sam widok tych tłumów anielskich młodziutkich dzieciaczków z chórów szkolnych, w kryzkach jak apetyczne ciasteczka, budzi niepokój i pewne podejrzenia),to jednak ogrom krzywd, jakie dotykają uczniów takich szkół oszałamia i przytłacza. Bicie, głodzenie, molestowanie przez nauczycieli i starszych uczniów, całkowity brak prywatności, trzymanie za karę pod kluczem, wyszydzanie, surowość, odizolowanie od rodziny – jakoby te elementy „wychowawcze” uważane są za niezbędne w kształtowaniu sylwetki młodego człowieka. Bo problem nie leży w samej patologii, która wszędzie się zdarza, oby jak najrzadziej, ale w nieadekwatnej na nią reakcji.
Rodzice nie widzą nic złego w wyrwaniu siedmiolatka z domu i zesłaniu go daleko do internatu. Sami zresztą wypierają złe wspomnienia z własnego dzieciństwa argumentując, że musi być ciężko, bo życie to nie bajka. A skoro oni odcierpieli swoje i wyszli na ludzi, to i ich dzieci też niech się męczą. Zupełnie jakbym słyszała polską dyskusję o dawaniu klapsów – „mnie ojciec bił i dzięki temu jestem przyzwoitym człowiekiem , to i synowi trzeba przetrzepać tyłek dla posłuchu!”. Generalnie panuje zasada - co dzieje się w szkole, zostaje w szkole. Kto się skarży i narzeka – jest godnym pogardy mięczakiem. Co delikatniejsze dzieciaki reagują więc albo zamknięciem się w sobie, albo samookaleczeniami, nierzadko – samobójstwem. A największa grupa bardzo szybko adoptuje się do nowych porządków, zapomina o rodzinie i z dręczonej „zwierzyny” przechodzi do grupy dręczycieli.
W tym kontekście figura zepsutego do cna, zblazowanego, cynicznego młodzieńca po Eaton, o dziwnych upodobaniach seksualnych, nie jest żadnym kabaretowo-literackim wymysłem a tylko samym życiem.
Ale że w dodatku do tej skandalicznej obyczajowej otoczki, rzeczone szkoły prezentują bardzo niski poziom nauczania, to już wprawia w osłupienie. Okazuje się, że szkoła, która pobiera astronomiczne czesne – kształci od wieków niezmiennie w zakresie nauki greki, łaciny i religii a konsekwentnie zapomina o przedmiotach ścisłych, płaci nauczycielom głodowe pensje a często-gęsto nie nastarcza na kupno odpowiedniej ilości jedzenia dla uczniów! Interesująca zagadka znikających tysięcy, której nikt nie kwapi się rozwiązywać.
Wydaje się, że przeciętny Brytyjczyk nie wyobraża sobie, że jego dziecko mogłoby zrobić w przyszłości znaczącą karierę bez nauki w takiej szkole. Bo przecież nie mówimy tu o czyścicielach kominów czy hydraulikach – chodzi o etos klasy wyższej, która musi potwierdzać się w rytuałach, choćby okazały się nie wiadomo jak patologiczne i pilnować swego statusu rasy panującej (aż się Niemcy zachwycali!). Być może ten pociąg do „zimnego wychowu” wynika ze starego przekonania, że życie to walka i służba i im prędzej człowiek się do niej wdroży tym lepiej. Ale czy rzeczywiście potęga Imperium nie powstałaby bez takich rozwiązań rodem z koncentracyjnych obozów?
Im więcej takich lektur, tym mniej mam w tej Brytanii do kochania i podziwiania. Co mi tak imponuje u tych lordów? Artystyczne nicnierobienie czy spaczone do cna charaktery?

Tytuł troszkę mnie zmylił, bo sądziłam, że książka obejmie całokształt działań służących wychowaniu młodego dobrze ułożonego i jeszcze lepiej wykształconego, zaopatrzonego w „old money” człowieka z brytyjskiej upper class.
Tymczasem skupiono się na tylko jednym ale niezwykle ważnym elemencie kształcenia (a raczej przyspasabiania do działań stadnych) młodzieży – zamkniętych...

Bezlitosna krytyka public schools jako instytucji zbudowanej na przemocy, zrywaniu więzów rodzinnych, sztywnej hierarchizacji, karach fizycznych i molestowaniu, kształtującej kastę uprzywilejowaną i odpowiedzialnej zarówno za stereotypowy brytyjski charakter, jak i bez mała za wszystkie problemy psychiczne w społeczeństwie. Z wieloma osądami nie sposób się nie zgodzić, robi wrażenie liczba przykładów ze świadectw współczesnych i z dawnej literatury (najlepszy cytat z etończyka z 1916: "Mówi się czasem, że w Eton niczego nas nie nauczyli, ale bardzo dobrze im to wychodziło"),ale organizacja książki nie jest najlepsza. Autor trochę skacze po tematach i wielokrotnie wraca do tego, co już powiedział. Tłumaczenie poprawne i rzetelne, choć czasami wyziera spod spodu tekst angielski. Mimo wszystko było warto przeczytać.

Bezlitosna krytyka public schools jako instytucji zbudowanej na przemocy, zrywaniu więzów rodzinnych, sztywnej hierarchizacji, karach fizycznych i molestowaniu, kształtującej kastę uprzywilejowaną i odpowiedzialnej zarówno za stereotypowy brytyjski charakter, jak i bez mała za wszystkie problemy psychiczne w społeczeństwie. Z wieloma osądami nie sposób się nie zgodzić, robi...

Na swój sposób przerażający wgląd w życie brytyjskiego establishmentu. Nie ma czego zazdrościć.

Na swój sposób przerażający wgląd w życie brytyjskiego establishmentu. Nie ma czego zazdrościć.

Szkoła z internatem jest regularnie pojawiającym się motywem w brytyjskich filmach i książkach, począwszy od Jane Eyre po Harry'ego Pottera. Zazwyczaj przyjmowałam to bez głębszej refleksji, ot, taka kultura, jednak nieraz byłam zaskoczona obyczajową "normalnością" zjawiska wysyłania dziecka z dala od domu na całe miesiące i lata, zwłaszcza, jak rodzina mieszkała na przykład w Indiach. Tym bardziej, że szkoły wręcz zniechęcały do kontaktu listownego, a później telefonicznego, co już w ogóle zakrawa na absurd z pozabrytyjskiego punktu widzenia.

Rzeczywistość jak się okazuje zupełnie nie jest normalna, żeby nie powiedzieć, że jest po prostu patologiczna. Nie chodzi tylko o tak zwany zimny chów i dystans, który tak kojarzy się z Brytyjczykami, a który może prowadzić do poważnych zaniedbań emocjonalnych. Przede wszystkim chodzi o niesamowitą, zinstytucjonalizowaną skalę przemocy, zwłaszcza seksualnej. I to na tym skupia się ta książka - na regularnym łamaniu żyć tysięcy dzieci na przestrzeni stuleci.

Mimo pewnej zrozumiałej, acz męczącej powtarzalności wątków jest to pozycja, z którą warto się zapoznać. Autor stara się przedstawić temat obiektywnie i rzetelnie, trafił do wielu ofiar brytyjskiego szkolnictwa. Zresztą, sam jest jedną z nich.

Szkoła z internatem jest regularnie pojawiającym się motywem w brytyjskich filmach i książkach, począwszy od Jane Eyre po Harry'ego Pottera. Zazwyczaj przyjmowałam to bez głębszej refleksji, ot, taka kultura, jednak nieraz byłam zaskoczona obyczajową "normalnością" zjawiska wysyłania dziecka z dala od domu na całe miesiące i lata, zwłaszcza, jak rodzina mieszkała na...

No powiedzmy. Można przeczytać:)

No powiedzmy. Można przeczytać:)

Tę podróż przez angielski system edukacji odbywałam kilka miesięcy . Po lekturze pozostało tylko przerażenie i powtarzające się pytanie : dlaczego ludzie robią to swoim dzieciom , dlaczego ludzie którzy byli w tym systemie ( szkoła z internatem ) robią to swoim dzieciom.
A oto kilka prób odpowiedzi :
- wychowanie poza domem chroniło je ( dziecko) przed niekompetencją i moralną nieodpowiedzialnością , które charakteryzowały współczesne rodziny ,
- często całe dobro , jakie chłopiec dostaje pochodzi ze szkoły ,
albo może
- dziecko w takiej szkole to korzyść społeczna .
A jak tam było ( to tylko kilka wyjątków ) :
Szkoła musiała być najmodniejsza i najdroższa . Była formą pozbycia się dzieci z domu ( nawet od 6 roku życia).
W XVIII w. kładziono naciska na tzw. wymagającą miłość ( dyscyplinowano już niemowlęta).
Dzieci stojące w drzwiach szkoły z internatem zdawały sobie sprawę , że miłość rodziców jednak ma granice .....
Stres , atmosfera zdominowana przez strach i zupełny brak intymności - to jak początki pobytu w więzieniu . Brak personelu powodował większą brutalność i przemoc.
Trauma separacji dawała emocjonalną odporność.
Ewidentnie kary cielesne były tak samo istotną częścią pełnego doświadczenia szkoły publicznej jak internat i sport .
A zorganizowany sport miał być odpowiedzią na horror intelektualizmu i deficyt męstwa.
Bo to co było intelektualne , było i wciąż jest ( 1960) nielubiane i lekceważone.
Wielu nauczycieli okazywało się pedofilami lub / i maniakalnymi sadystami .
Dzieci wiedziały.
Lektura bardzo trudna i czasami nie do uwierzenia .
Korzyść - wytoczono sporo spraw , które zakończyły się ukaraniem oprawców .
Obecnie zaszły w tym systemie bardzo duże i pozytywne zmiany .

Tę podróż przez angielski system edukacji odbywałam kilka miesięcy . Po lekturze pozostało tylko przerażenie i powtarzające się pytanie : dlaczego ludzie robią to swoim dzieciom , dlaczego ludzie którzy byli w tym systemie ( szkoła z internatem ) robią to swoim dzieciom.
A oto kilka prób odpowiedzi :
- wychowanie poza domem chroniło je ( dziecko) przed niekompetencją i...

Angielskie szkoły z internatem są jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli tego kraju. Szkoły mylnie zwane "publicznymi" mają kilkusetletnią tradycję, a uczęszczają do nich rzecz jasna dzieci elit. Alex Renton sam był takim dzieckiem, więc jego opowieść jest w dużej mierze oparta na faktach. Okazuje się, że tym, co jest ważne w tego typu edukacji to wcale nie wiedza, ale "honor", "dyscyplina" czy "posłuszeństwo". Wszak przez lata szkoły te kształciły dżentelmenów, a oni nie muszą błyszczeć wiedzą. Inna sprawa, że owi dżentelmeni rządzili krajem, zatem posyłanie dzieci do tego typu szkół było w dużej mierze podyktowane i tradycją, i praktyką, bo było to miejsce, gdzie nawiązywało się znajomości z odpowiednimi ludźmi - w ten sposób elity trzymały się razem.

Alex Renton niestety opowiada o wielu patologiach związanych ze szkołami publicznymi, które często przypominały raczej koszary, czy więzienie, niż szkołę. Przemoc, molestowanie, cenzurowanie listów do rodziny - nade wszystko wychowywanie ludzi całkowicie odciętych od swoich emocji, skoro mówiono im cały czas, że muszą być twardzi i nie okazywać tego, co czują. Autor zastanawia się, dlaczego u licha, rodzice, wiedząc z autopsji jak tam jest, posyłali tam swoje dzieci. Nijak się ma to do rodzicielskiej miłości. Cóż, odpowiedź jak wyżej. Często pada tu też argument podobny do "ojciec mnie bił i wyszedłem na ludzi": absolwenci tych szkół zostali potem ministrami, ambasadorami, pisarzami, etc. Powstaje pytanie: czy nie zostaliby nimi, gdyby uczyli się w normalnej szkole (skoro w szkołach publicznych najbardziej cenili sporty zespołowe, a nie matematykę czy biologię). Innym argumentem jest "hartowanie", gdyż życie, jak wiadomo, jest ciężkie. Tak, życie jest ciężkie i dobrze byłoby swoje potomstwo do tego przygotować, zamiast chować pod kloszem, jednak po co samemu tworzyć owe ciężkie warunki, generując sztucznie problemy, których można by uniknąć. Moim zdaniem wszystko to wskazuje na relikt przeszłości, kiedy ludzie naprawdę bywali dla siebie okrutni, wliczając w to rodziców, jako że dzieci nie były kiedyś tak uświęcone jak dziś...

W "Jak wytresować lorda" Renton często podróżuje wstecz w czasie, przytaczając historyczne fakty, przez co książka momentami jest bardziej esejem, niż reportażem. Nie wiem, czy to skutek owego brytyjskiego opanowania, nabytego w szkole z internatem, ale relacja Rentona wydała mi się nazbyt zdystansowana, spokojna. Mowa wszak o rzeczach, które bulwersują, o których chciałoby się krzyczeć, że jak tak można, tymczasem Renton, owszem sprawia wrażenie złego, ale nie nazbyt tym wszystkim poruszonego. Może dlatego, że to już wszystko za nim.

Angielskie szkoły z internatem są jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli tego kraju. Szkoły mylnie zwane "publicznymi" mają kilkusetletnią tradycję, a uczęszczają do nich rzecz jasna dzieci elit. Alex Renton sam był takim dzieckiem, więc jego opowieść jest w dużej mierze oparta na faktach. Okazuje się, że tym, co jest ważne w tego typu edukacji to wcale nie wiedza,...