Krewniacy. Życie, miłość, śmierć i sztuka Neandertalczyków

Ta książka ma trzy oblicza.
Pierwsze: bardzo interesujące, dostarczające szeregu konkretnych informacji. Drugie: tak szczegółowe, że czyta się je jak podręcznik dla studenta archeologii. Wreszcie trzecie, moim zdaniem zupełnie zbędne i pasujące jak kwiatek do kożucha, czyli opisy... powiedzmy, że poetyckie. W ramach tego mieszczą się, pisane kursywą, wstępy do rozdziałów, które można spokojnie pominąć, bo nie wnoszą nic w żadnym kontekście i na żadnym poziomie.

O pomstę do nieba woła niedobór ilustracji, natomiast pojawiający się gdzieniegdzie zarzut o brak bibliografii jest chybiony, bo autorka na początku książki podaje link do bibliografii internetowej.

W sumie to dobra książka, obszernie omawiająca temat. Gdyby w miejsce "poetyckich" wynurzeń wstawić ilustracje, byłaby jeszcze lepsza.

Ta książka ma trzy oblicza.
Pierwsze: bardzo interesujące, dostarczające szeregu konkretnych informacji. Drugie: tak szczegółowe, że czyta się je jak podręcznik dla studenta archeologii. Wreszcie trzecie, moim zdaniem zupełnie zbędne i pasujące jak kwiatek do kożucha, czyli opisy... powiedzmy, że poetyckie. W ramach tego mieszczą się, pisane kursywą, wstępy do rozdziałów,...

Super. Książka zdecydowanie popularno-naukowa: dowodem brak przypisów i bibliografii. Autorka wykazuje nawet pewne zacięcie literackie; wstępy i zakończenia rozdziałów (często przeładowanych technikaliami) zawierające niemal poetyckie obrazy przeszłości i refleksje o otchłaniach czasu nie są wcale nie na miejscu. Moja wiedza o H. neanderthalensis (a może H. sapiens neanderthalensis?) opierała się głównie na "Spadkobiercach" Goldinga, do którego zresztą (i do innych książek na temat) nawiązuje Wragg Sykes. Oczywiście z "Krewniaków" dowiedziałem się o temacie dużo więcej, ale myliłby się ktoś sądząc, że to jest po prostu monografia neandertalczyka, i na tym koniec. Książka, pisana w Covidzie, jest przede wszystkim opisem postępu w archeologii homininów poprzedniej dekady; to takie "Dziesięciolecie archeologów" można by rzec, parafrazując klasyka. Współczesny archeolog to nie jest oderwany od życia humanista: ma do dyspozycji morze danych z ponownie przekopanych w XXI w. i zanalizowanych nową technologią stanowisk, metody analizy DNA, statystykę i modele maszynowe. Zespoły badawcze uniwersystetów współpracując ze sobą dochodzą do fascynujących wniosków, z których mało co skapuje do opinii publicznej, chyba że przez YouTube... a żal. Jeśli czegoś brakowało, to łagodnego wprowadzenia do tematu i ... obrazków. Mnóstwo razy podczas lektury musiałem doczytywać na boku informacje z innych źródeł, ale to akurat uważam za plus.

Super. Książka zdecydowanie popularno-naukowa: dowodem brak przypisów i bibliografii. Autorka wykazuje nawet pewne zacięcie literackie; wstępy i zakończenia rozdziałów (często przeładowanych technikaliami) zawierające niemal poetyckie obrazy przeszłości i refleksje o otchłaniach czasu nie są wcale nie na miejscu. Moja wiedza o H. neanderthalensis (a może H. sapiens...

Jest to książka, opowieść popularnonaukowa.
Na plus trzeba oddać szeroki zakres książki, mnogość wątków tematycznych i danych, oraz obecne w każdym rozdziale, marne bo marne, ale wątki poetycko-prozatorskie.
Na minus -z pewnością tych danych o neandertlaczykach jest za dużo. W tekście za mało jest narracji, kosztem dominujących informacji o odkryciach, stanowiskach, danych. itp. Sprawia to wrażenie przeglądu, czy katalogu odkryć, bardziej jak opowieści.
Drugi minus to narracja która się pojawia, na początku wyraźnie zaciekawia, by w miarę kolejnych stron zniechęcać, a nawet odrzucać. Autorka raczy nas osobistymi rozważaniami, nazwijmy je antropologiczno-filozoficznymi, lecz poza ich rozwlekłością i niejasnością trudno wyczytać tam zdecydowane konkluzje. (W naszej rodzimej polskiej archeologii też zdarzają się prace przesadnie "filozofujące". Może jest to pewna naukowa maniera, może brak zdecydowanych poglądów, albo tworzenie wierszówki..?).
Na sam koniec autorka raczy nas już teraźniejszymi filozoficznymi przemyśleniami, w tym czymś już dzisiaj odchodzącym w zdziwaczały archaizm, czyli straszenie kryzysem klimatycznym który zmiecie naszą cywilizację, z powodu że jako cywilizacja, ogrzewamy domy i wybudowaliśmy ileś tam milionów kominów na całym świecie. Między innymi dowiadujemy się że podniesienie temperatury średniej o 1-2 stopnie spowoduje zalanie olbrzymich obszarów wybrzeża wraz z miastami. I przekonuje nas o tym osoba pisząca wcześniej o nagłych zmianach plejstoceńskiego klimatu, gdzie poziom morza zmieniał się o kilka metrów w ciągu jednego pokolenia (gdzieś od naukowca słyszałem że nawet w ciągu jednego roku!). A wtedy nie było kominów, przemysłu i Co2 :) Cóż, my wypuszczamy CO2 od kilku już pokoleń i poziom oceanów jak stał tak stoi, a Bałtyku nawet się obniżał przez ostatnie kilkadziesiąt lat. Nie lubię książek gdzie raczy się mnie propagandą, a zamiast ciekawej narracji przedstawia się tysiące danych i osobiste niekonkretne przemyślenia, egzaltacja i lansowanie tylko swojego stanowiska wyraźnie proneandertalskiego.

Jest to książka, opowieść popularnonaukowa.
Na plus trzeba oddać szeroki zakres książki, mnogość wątków tematycznych i danych, oraz obecne w każdym rozdziale, marne bo marne, ale wątki poetycko-prozatorskie.
Na minus -z pewnością tych danych o neandertlaczykach jest za dużo. W tekście za mało jest narracji, kosztem dominujących informacji o odkryciach, stanowiskach,...

Świetne kompendium wiedzy najnowszej o naszych krewniakach. Jako, że fascynują mnie pradzieje naszego i pokrewnych gatunków, byłem urzeczony przez cały okres czytania, mimo że bywało ciężko ze względu na dużą dawkę merytorycznej wiedzy. Fascynujące jest jak archeologia wespół z nowoczęsną technologią jest w stanie wyłuskać najprzeróżniejsze skrawki informacji.
Z początku wybijały mnie z rytmu prozatorskie, natchnione wstawki, ale szybko wybaczyłem to autorce, bo czuć było że jest pasjonatką i naprawdę czuje powiązanie duchowe z neandertalczykami, co w udziela się czytelnikowi.

Świetne kompendium wiedzy najnowszej o naszych krewniakach. Jako, że fascynują mnie pradzieje naszego i pokrewnych gatunków, byłem urzeczony przez cały okres czytania, mimo że bywało ciężko ze względu na dużą dawkę merytorycznej wiedzy. Fascynujące jest jak archeologia wespół z nowoczęsną technologią jest w stanie wyłuskać najprzeróżniejsze skrawki informacji.
Z początku...

Fatalna okładka:/
A lektura szczęśliwie lepsza. Szczególnie podobały mi się fragmenty, w których autorka opowiada o narzędziach i różnych technologiach oraz sztuce neandertalczyków.

Fatalna okładka:/
A lektura szczęśliwie lepsza. Szczególnie podobały mi się fragmenty, w których autorka opowiada o narzędziach i różnych technologiach oraz sztuce neandertalczyków.

No cześć!
Łatwo pisać o dobrych książkach, które się komuś spodobały.
Nawet lżej pisać o książkach, których nie lubisz. Wiadomo Polska narzekaniem stoi, co jest we mnie silne! Książka krewniacy to moim zdaniem stracona szansa na wielkość. Mogła być jedną z lepszych bądź nawet najlepszych książek archeologicznych na rynku ostatnich lat. Ma do tego potencjał. Jest obszerna- 500 stron tekstu z niewielkim haczykiem. Pełna najnowszych informacji. Wydana w oryginale w 2020 roku co w świecie nauki jest jeszcze przyzwoitym rocznikiem. Niewiele się zmieniło choć zmiany są. Przykładowo, w książce opisane jest, że neandertalczycy mogli nosić skóry rysi czy żbików. W 2023 roku pojawiły się przesłanki o skórach lwów( patrz artykuł Gabriele Russo). Takich zmian jest więcej ale z gruntu rzeczy są niezbyt istotne. W końcu książka ta stara się pokazać "nowe oblicze neandertalczyka" i robi to dobrze. Pokazuje go, jako niezwykle rozwiniętego, inteligentnego i bardziej skomplikowanego niż można by się spodziewać, jeśli nasza wiedza opiera się tylko na podręcznikach szkolnych. Czyta się ją przyjemnie( Drogi tłumaczu Salut),choć do wstawek na początku rozdziałów musiałem się przyzwyczaić. Jest trochę rycin i rysunków. Np. przy pokazaniu technik łupania kamienia, czy na początku każdego rozdziału. Mogło być ich nieco więcej ale są estetyczne. Autorka zaznacza momentami spekulatywność niektórych interpretacji. Co zasługuje na pochwałę. W końcu archeologia to 50% dane a 90% interpretacje i wizja badacza. Nie mam prawie nic do przedstawionych treści- to naprawdę przyzwoity kawałek literatury popularnonaukowej.

Polecam tę książkę każdemu. Zwłaszcza licealistom, którzy myślą jaki kierunek wybrać. Może akurat poczują powołanie archeologa. Będzie to dobry wybór dla studentów, ilość informacji jest naprawdę zabójcza i są świeże.

Więc, gdzie tkwi problem? Czego brakuje ?
Odpowiedź jest prosta i smutna bibliografii!!!!
To poważny zarzut z mojej strony. Nie ma w tej książce ani jednego cytowania, odniesienia. Kupując książkę popularnonaukową oczekuje treści podanych w przystępny sposób i do tego ładnie napisanych. Dostałem to. Ale ile razy czytając tą książkę chciałem się zagłębić nieco bardziej. Bo jakiegoś stanowiska lub faktu nie znałem. Nie byłem w stanie. Źródłem informacji jest "TRUST ME BRO!". Jest wiele książek popularnonaukowych, które bibliografii nie zaniedbują np. wspaniała książka Carla Safina Dzikość... .Dzięki temu pozwalają przejść do właściwej nauki. Krewniacy tacy nie są, a szkoda.

No cześć!
Łatwo pisać o dobrych książkach, które się komuś spodobały.
Nawet lżej pisać o książkach, których nie lubisz. Wiadomo Polska narzekaniem stoi, co jest we mnie silne! Książka krewniacy to moim zdaniem stracona szansa na wielkość. Mogła być jedną z lepszych bądź nawet najlepszych książek archeologicznych na rynku ostatnich lat. Ma do tego potencjał. Jest obszerna-...

Dla mnie rewelacja, krok po kroku przybliżenie istotnych elementów o stanie wiedzy na temat o tych zagubionych krewniakach. Autorka świetnie pokazuje kolejne elementy związane właśnie z Neandertalczykami - ich potencjalne ceremonie grzebalne, zwyczaje żywieniowe, więzi społeczne i wiele innych. Ciekawy pomysł że każdy rozdział (czyli zagadnienie) jest poprzedzone krótkim wstępem - przeniesieniem się do czasów dawno minionych.

Niestety, Autorka jest wredna :),tj zachowując naukową powagę mierzy się z pytaniem - dlaczego my, a nie oni dominujemy dziś i pokazuje dlaczego tego nie wiemy. To tym ważniejsze bo akurat w tym wypadku mieliśmy do czynienia z naprawdę sprytnymi hominidami którzy zdecydowanie stali w naszej kategorii intelektualnej - a jednak zniknęli. To trochę oczywiście pytanie o nas samych - bo przez większość istnienia "rozumnych małp" było wiele gatunków człowiekowatych, ale ostatnie kilkadziesiąt tyś lat to już obraz TYLKO jednego gatunku i to samo w sobie jest trochę zagadkowe.

Dla mnie publikacja znakomita, wprowadziła mnie w ich fascynujący świat. Sporo można było też dowiedzieć się jak nowoczesna technologia pomaga nam poznawać pradawne zwyczaje - do mnie przemawiało "kalibracja" tj. rozdzielczość otrzymanych szczątków - możemy już zejść do poziomu +/- kilka tyś, lat - oczywiście to kilkadziesiąt pokoleń, ale takie doprezycowanie zmieniło archeologię. Ba specjalne rezonanse są dostępne już tylko dla archeologów - gdy byłem mały w całej Warszawie był dwa - tylko na cele medyczne - a dziś nawet archeolodzy mogą mieć własne.

A wciąż tak wiele nie wiemy, polecam, seria jak zwykle mnie nie zawiodła

Dla mnie rewelacja, krok po kroku przybliżenie istotnych elementów o stanie wiedzy na temat o tych zagubionych krewniakach. Autorka świetnie pokazuje kolejne elementy związane właśnie z Neandertalczykami - ich potencjalne ceremonie grzebalne, zwyczaje żywieniowe, więzi społeczne i wiele innych. Ciekawy pomysł że każdy rozdział (czyli zagadnienie) jest poprzedzone krótkim...

Świetne przedstawienie współczesnej wiedzy na temat neandertalczyków, mnóstwo dywagacji podpartych odkryciami, bardzo nieliczne elementy biograficzno-anegdotyczne (tylko wtedy, by nadać tło),samo mięcho. Polecam.

Świetne przedstawienie współczesnej wiedzy na temat neandertalczyków, mnóstwo dywagacji podpartych odkryciami, bardzo nieliczne elementy biograficzno-anegdotyczne (tylko wtedy, by nadać tło),samo mięcho. Polecam.

Książka jest trudna i bardzo długa. Miejscami zbyt szczegółowa i przegadana. Wygląda tak, jakby autorka chciała zmieścić w niej każdą myśl i każde odkrycie. Sam styl jest przyjemny, ale na pewno można byłoby zmieścić cały przekaz na mniejszej liczbie kartek. Czasami treść jest zaskakująca i wnosi nowe spojrzenie na naszą historię rodową. Choć myślę, że daleko jej chociażby do Trzeciego szympansa Diamonda. Lektura warta przeczytania, ale też wymagająca.

Książka jest trudna i bardzo długa. Miejscami zbyt szczegółowa i przegadana. Wygląda tak, jakby autorka chciała zmieścić w niej każdą myśl i każde odkrycie. Sam styl jest przyjemny, ale na pewno można byłoby zmieścić cały przekaz na mniejszej liczbie kartek. Czasami treść jest zaskakująca i wnosi nowe spojrzenie na naszą historię rodową. Choć myślę, że daleko jej chociażby...

W warstwie merytorycznej 7/10 - widać, że pisane przez osobę, która się zna na rzeczy. Gdyby tylko nie te rozwlekłe, szczegółowe opisy kolejnych "przemysłów", wątpliwe analogie ze współczesnymi społecznościami tubylczymi i spekulacyjne "kuszące możliwości"...

Styl 1/10 - gdy tylko opuszcza znaną sobie niszę nauki, wpada w jakiś amok wodolejstwa, patosu i grafomanii. Bez straty dla merytorycznej zawartości, można by tę książkę skrócić o 1/3. Ostatnie rozdziały to jakiś dramat.

Tak czy inaczej pokaźny pakiet zniuansowanej wiedzy, dobry na start w temacie.

W warstwie merytorycznej 7/10 - widać, że pisane przez osobę, która się zna na rzeczy. Gdyby tylko nie te rozwlekłe, szczegółowe opisy kolejnych "przemysłów", wątpliwe analogie ze współczesnymi społecznościami tubylczymi i spekulacyjne "kuszące możliwości"...

Styl 1/10 - gdy tylko opuszcza znaną sobie niszę nauki, wpada w jakiś amok wodolejstwa, patosu i grafomanii. Bez...