Oto 20 najlepszych książek roku. Znamy nominacje do Literackiej Nagrody Nike

Konrad Wrzesiński Konrad Wrzesiński
28.06.2024

Mało powieści, sporo reportażu, eseju i poezji – tak można by podsumować nominacje do Literackiej Nagrody Nike 2024. Sprawdzamy, kto ma szanse na najważniejsze polskie wyróżnienie literackie.

Oto 20 najlepszych książek roku. Znamy nominacje do Literackiej Nagrody Nike Materiały prasowe

Wśród 20 nominowanych książek znajdziemy trzy powieści i na ten aspekt tegorocznych nominacji część czytelników i czytelniczek będzie z pewnością pomstować. Klasycznie, można powiedzieć, bo o ile u podstaw ustanowienia Literackiej Nagrody Nike leżała promocja literatury, ze szczególnym uwzględnieniem beletrystyki, o tyle spośród ostatnich 10 laureatów zaledwie trzech wyróżniono za powieść.

Zmiana kierunku czy odzwierciedlenie tendencji literackiego świata, w którym coraz śmielej rozpychają się reportaż, esej, biografia – to już temat na inną dyskusję.

Opisać współczesny świat

Sporo tu różnorodności, do czego Nike zdążyła już przyzwyczaić. Przed rokiem kapituła doceniła debiutantów. Tym razem na liście znajdziemy więcej twórców z dużym dorobkiem. Jest Dorota Masłowska. Jest Cezary Łazarewicz. Są głośne „Chłopki” Joanny Kuciel-Frydryszak.

„Tegoroczna Nike docenia książki, które – często nie wprost – opowiadają o problemach współczesnego świata”, czytamy na łamach „Wyborczej”, gdzie jak zawsze opublikowano listę nominowanych pozycji.

Nagroda Literacka Nike 2024 – nominacje

Doceniono poetki. Wśród nominacji znajdziemy: Genowefę Jakubowską-Fijałkowską („Wiwisekcja”), Urszulę Kozioł („Raptularz”), Ewę Lipską („Wariacje Goldbergowskie”) i Marzannę Bogumiłę-Kielar („Wilki”). Nagrodzenie którejkolwiek z nich mogłoby stanowić piękne podsumowanie twórczości, podobnie jak w przypadku wyróżnionego w 2022 roku Jerzego Jarniewicza.

Wśród 20 nominowanych książek znajdziemy też kilka doskonałych biografii (Izaaka Babla, Sławomira Mrożka i Witolda Wojtkiewicza). Jest i autobiografia („Wiara” Michała Witkowskiego). Jest zbiór felietonów Masłowskiej („Mam tak samo jak ty”).

Wspomniałem, że na liście znajdziemy tylko trzy powieści. Są to: „Łakome” Małgorzaty Lebdy, „Toń” Ishbel Szatrawskiej oraz „Reneta” Barbary Klickiej.

Nikogo nie zdziwi mocna reprezentacja literatury faktu. Zapis rozmów „Jezus umarł w Polsce” Mikołaja Grynberga to zapis dramatu na białoruskiej granicy. Wspomniane już „Chłopki. Opowieść o naszych babkach” to absolutna sensacja wydawnicza ubiegłego roku, której stale wyczerpywał się nakład. Głośna „Irlandia wstaje z kolan” Marty Abramowicz opowiada o rozliczeniach tego kraju z Kościołem, w czym doskonale odnajdzie się polski czytelnik.

„Moja ukochana i ja” Renaty Lis to z kolei przełomowy esej – autobiograficzne doświadczenie autorki staje się przyczynkiem do opowieści o społeczeństwie, które wciąż dyskryminuje osoby nieheteronormatywne. Na swoją drugą Nike szansę ma Cezary Łazarewicz, wyróżniony w 2017 roku za reportaż „Żeby nie było śladów”. Tym razem nominowano go za „Na Szewskiej. Sprawa Stanisława Pyjasa”, opowieść o działaczu opozycyjnym i studencie polonistyki, którego śmierć – nigdy niewyjaśniona – wstrząsnęła środowiskiem akademickim Krakowa i Polski i doprowadziła do masowych protestów.

Krótka lista siedmiu finałowych pozycji zostanie opublikowana na początku września. Laureata bądź laureatkę tegorocznej Nike poznamy w niedzielę, 6 października. 

Autor lub autorka nagrodzonej książki otrzyma statuetkę Nike według projektu Gustawa Zemły oraz 100 tys. zł.

Literacka Nagroda Nike: 20 nominowanych książek

1. Marta Abramowicz, „Irlandia wstaje z kolan”, Krytyka Polityczna

2. Mikołaj Grynberg, „Jezus umarł w Polsce”, Wydawnictwo Agora

3. Genowefa Jakubowska-Fijałkowska, „Wiwisekcja”, Instytut Mikołowski

4. Natalia Judzińska, „Po lewej stronie sali”, Krytyka Polityczna

5. Aleksander Kaczorowski, „Babel. Człowiek bez losu”, Wydawnictwo Czarne

6. Marzanna B. Kielar, „Wilki”, Znak

7. Barbara Klicka, „Reneta”, W.A.B.

8. Urszula Kozioł, „Raptularz”, PIW

9. Joanna Kuciel-Frydryszak, „Chłopki. Opowieść o naszych babkach”, Marginesy

10. Małgorzata Lebda, „Łakome”, Znak

11. Ewa Lipska, „Wariacje Goldbergowskie”, Wydawnictwo Literackie

12. Renata Lis, „Moja ukochana i ja”, Wydawnictwo Literackie

13. Cezary Łazarewicz, „Na Szewskiej. Sprawa Stanisława Pyjasa”, Czytelnik

14. Dorota Masłowska, „Mam tak samo jak ty”, Wydawnictwo Literackie

15. Anna Nasiłowska, „Mrożek. Biografia”, Wydawnictwo Literackie

16. Piotr Paziński, „Przebierańcy w nicości”, Nisza

17. Andrzej Sosnowski, „Elementaże”, Fundacja im. Tymoteusza Karpowicza

18. Ishbel Szatrawska, „Toń”, Cyranka

19. Marek Węcowski, „Tu jest Grecja. Antyk na nasze czasy”, Iskry

20. Michał Witkowski, „Wiara. Autobiografia”, Znak

Nagroda Literacka Nike

W 2023 roku Nike powędrowała do Zyty Rudzkiej za powieść „Ten się śmieje, kto ma zęby”. W plebiscycie czytelników i czytelniczek zwyciężył zaś Grzegorz Piątek, autor reportażu historycznego „Gdynia obiecana. Miasto, modernizm, modernizacja 1920–1939”.

Przez 27 edycji do Literackiej Nagrody Nike nominowano 527 książek. Najczęściej nominowanym pisarzem był Jerzy Pilch (10 nominacji). Dziewięciokrotnie nominowano Andrzeja Stasiuka, ośmiokrotnie – Ewę Lipską, siedmiokrotnie zaś Tadeusza Różewicza.

Tylko dwoje autorów Nike wyróżniono dwukrotnie. Byli to Wiesław Myśliwski (za „Widnokrąg” i „Traktat o łuskaniu fasoli”, zdobywca historycznej, pierwszej nagrody) i Olga Tokarczuk (za „Biegunów” i „Księgi Jakubowe”).


komentarze [31]

Sortuj:
więcej
Niezalogowany
Aby napisać wiadomość zaloguj się
olenka1533 - awatar
olenka1533 22.07.2024 11:01
Czytelnik

Irlandia wstaje z kolan - mój faworyt 

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
saa-saa- - awatar
saa-saa- 01.07.2024 14:32
Czytelnik

“Chłopki” na bank! Jest feminizm, dominacja białego oprawcy wiadomej płci, dyskryminacja ze względu na pochodzenie, wykorzystywanie kobiet przez Kościół, brak możliwości otwartego prezentowania swej opcji seksualnej (L).

Jakie to szczęście, że współczesne chłopki są piśmienne i mogą podpisywać samodzielnie zgodę na współżycie. Zdobycz ministry Kotuli. Będzie o czym mówić...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej
werblista - awatar
werblista 02.07.2024 13:15
Czytelnik

Czytałem, ale jeżeli finalizacją tego trendu emancypacji jest słynne "Wypier...ć" to mój aplauz jest stonowany.
Zresztą to co dzieje się w w tej nowoczesnej Europie o tym świadczy.
Kobiety same pod sobą dołki kopią.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
saa-saa- - awatar
saa-saa- 02.07.2024 16:47
Czytelnik

Już nie na kobiet. To znaczy niby są, ale zamiast je adorować przychodzą mi na myśl zdjęcia macic i przechodzi mi. Osoby z macicami to nie kobiety. Co najwyżej naukowczynie, burmistrzki czy chirurżki starające się przykuć moją uwagę czerwonym narządem w kształcie gruszki. To się nie spina. Serio, kobiety. Naśmiewacie się z mężczyzn, że myślą swoim unikalnym narządem a same...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej
dansty - awatar
dansty 06.09.2024 12:38
Czytelnik

Nawet nie weszły do finału.  😉                                                                                     

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Niezalogowany
Aby napisać wiadomość zaloguj się
Icaara - awatar
Icaara 01.07.2024 14:26
Czytelniczka

Oj, mam tu wiele do nadrobienia. Przede wszystkim Irlandia wstaje z kolan, Widnokrąg i Traktat o łuskaniu fasoli. Wczoraj natomiast skończyłam rewelacyjne
Chłopki. Opowieść o naszych babkach

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej
werblista - awatar
werblista 30.06.2024 21:45
Czytelnik

Prawdopodobnie wygra (chociaż autorka to nie moja opcja) Irlandia, ale z niecierpliwością czekam następnej edycji Konkursu Nike i już mam nawet tytuł mojego kandydata do Głównej Nagrody.
"Francja też się prostuje".

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Anetka P - awatar
Anetka P 30.06.2024 21:01
Czytelniczka

"Chłopki" i "Irlandia wstaje z kolan" najlepsze!

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Shiloh - awatar
Shiloh 30.06.2024 18:30
Czytelnik

Nagroda Nike jest przereklamowana. Najważniejsza jest Nagroda im. Janusza A. Zajdla

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
the_deepest_black - awatar
the_deepest_black 01.07.2024 09:57
Czytelnik

Wiadomo; służy tylko rozdmuchiwaniu promocji.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Niezalogowany
Aby napisać wiadomość zaloguj się
awita - awatar
awita 30.06.2024 17:37
Czytelniczka

Kibicuję jedynej w tym zestawie książce, którą przeczytałam czyli  Babel. Człowiek bez losu Kaczorowskiego.
Interesuje mnie także Toń Szatrawskiej, Łakome Lebdy, Irlandia wstaje z kolan Marty Abramowicz....

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej
 Babel. Człowiek bez losu
Matthew - awatar
Matthew 30.06.2024 12:16
Czytelnik

Przejrzałem wszystkie tytuły i wydaje mi się, że w porównaniu do poprzednich lat jest to mniej interesująca lista. Przynajmniej jak na moje subiektywne spojrzenie. Są tylko dwie pozycje, które mnie interesują: 'Łakome' i 'Po lewej stronie sali'

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Anna - awatar
Anna 28.06.2024 18:54
Czytelnik

Trzymam kciuki z p. Abramowicz i jej książkę "Irlandia wstaje z kolan".

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Łukasz Starzewski - awatar
Łukasz Starzewski 28.06.2024 18:52
Czytelnik

Bardzo dużo w tym roku świetnych książek, wiele z nich do przeczytania. Wygrają Chłopki. Opowieść o naszych babkach IMHO

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
LetCentryczna - awatar
LetCentryczna 28.06.2024 20:19
Czytelniczka

Też mam takie przeczucie - graniczące z pewnością.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Spinoza - awatar
Spinoza 02.07.2024 08:15
Czytelnik

Nie byłbym taki pewien. Chyba powoli mija szum wokół „Chłopek”; myślę też, że wielu odbiorcom, w tym krytykom literackim, przeszkadzają braki warsztatowe pani Kuciel-Frydryszak. Znamienne, że ten okrzyczany reportaż nie znalazł się nawet w gronie finalistów tegorocznej Nagrody im. Kapuścińskiego.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Niezalogowany
Aby napisać wiadomość zaloguj się
PaniKamelli - awatar
PaniKamelli 28.06.2024 18:13
Czytelniczka

Zadziwia mnie obecność Masłowskiej, Szatrawskiej i Klickiej i nieobecność Grzegorza Bogdała i Aleksandry Tarnowskiej. Trzymam kciuki za Chłopki i Łakome, ale pewnie wygra Lis lub Łazarewicz. 

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Blue - awatar
Blue 28.06.2024 17:44
Czytelnik

Nie mam nic przeciewko powieściom, ale cieszyłoby mnie bardzo, gdyby nagrodzona została tym razem książka będąca reportażem. Nie ukrywam, że reportaż to mój ulubiony gatunek literacki. Dobry reportaż przybliża nas do życia i świata, pomaga dostrzec, to co nam umyka. 

Zaskoczyła mnie tutaj obecność autobiografii Michała Witkowskiego. Nie czytałem jej jeszcze co prawda, ale...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej
werblista - awatar
werblista 28.06.2024 14:01
Czytelnik

 Gazeta Wyborcza rekomenduje nominowanych słowami.
Książki "opowiadają opowiadają o problemach współczesnego świata".
Fraza robi wrażenie, a już "współczesny świat" w szczególności.
I pomyślałem o kilku problemach, które nadają "kolorytu" współczesnemu światu.
Problem emigrantów, tragedia Palestyńczyków w Strefie Gazy, ekoterroryzm, konflikt za naszą wschodnią granicą.

I...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej
Hamlet - awatar
Hamlet 28.06.2024 17:08
Bibliotekarz

Nie dziwię się, że szukasz i nie znajdujesz, bo coś takiego jak ekoterroryzm nie istnieje

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
werblista - awatar
werblista 28.06.2024 17:18
Czytelnik

@Hamlet 
Będziesz musiał się zdziwić jednak. Anglik Paul Kingsnorth w książce "Wyznania otrzeźwiałego ekologa" to zjawisko opisuje.
Musisz więc więcej się rozglądać.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
werblista - awatar
werblista 28.06.2024 17:25
Czytelnik

Polecam wszystkim autorską opinię na jej temat na stronie książki oczywiście.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
PaniKamelli - awatar
PaniKamelli 28.06.2024 18:16
Czytelniczka

Poszukaj u Grynberga i Lis. A o Ukrainie w nominacjach do Silesiusa. 

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
werblista - awatar
werblista 28.06.2024 18:55
Czytelnik

@PaniKamelli 
No nie wiem. Czytałem Grynberga i źle nie było, ale dla mnie Grynberg za bardzo głównym nurtem płynie, a już wydany przez Agorę to lepiej pójść na warszawskie salony i posłuchać co mówią i ustalają wersję dla gawiedz "palących" problemów.
Przynajmniej można parę groszy zaoszczędzić.
A Lis?
Nie żebym miał skojarzenia z Redaktorem Lisem, ale pobieżna lustracja...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej
Jacek - awatar
Jacek 29.06.2024 16:46
Czytelnik

@werblista Wiem, że komentarz ironiczny, ale zgadzam się całkowicie, że „problemy współczesnego świata" to dla niektórych problemy widziane zza kawiarnianego stolika, przy którym ględzą lewicowi intelektualiści, używając wyświechtanych frazesów i bojący się wykroczenia poza swoją bańkę. (Bo i po co, skoro na stół ciągle donoszą szampana i kawior.) Nie mówię tego po to, żeby...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej
Niezalogowany
Aby napisać wiadomość zaloguj się
zoe - awatar
zoe 28.06.2024 12:56
Czytelniczka

Aleksander Kaczorowski Babel. Człowiek bez los.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Marian - awatar
Marian 28.06.2024 12:19
Czytelnik

Stawiam dolary przeciwko orzechom na zwycięstwo któregoś z agitpropowych gniotów, typuję zatem Grynberga lub Abramowicz 

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
betiwier - awatar
betiwier 28.06.2024 11:50
Czytelniczka

Czy to normalne, że krytycy filmowi zasiadają w jury nagrody literackiej?
Albo to że nagroda mająca w statucie promocję literatury ze SZCZEGÓLNYM UWZGLĘDNIENIEM POWIEŚĆI nominuje tylko 3 powieści?
Przewodniczący jury jest poetą, więc w tym roku dominuje poezja, dlatego wszystkim powieściopisarzom zasługującym na promocję i piszącym świetne książki jury mówi ZAPRASZAMY ZA...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej
Krzysztof Gromadzki - awatar
Krzysztof Gromadzki 28.06.2024 11:29
Czytelnik

Najbardziej kibicuję książce Aleksandra Kaczorowskiego  Babel. Człowiek bez losu. Obok niej wyróżniłbym jeszcze powieść Ishbel Szatrawskiej  Toń oraz książkę  Irlandia wstaje z kolan Marty Abramowicz z gatunku literatury faktu. 

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
 Babel. Człowiek bez losu  Toń  Irlandia wstaje z kolan
LetCentryczna - awatar
LetCentryczna 28.06.2024 11:28
Czytelniczka

Jest tu kilka książek, które mnie interesują. I kilka, o których słyszę po raz pierwszy.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
Konrad Wrzesiński - awatar
Konrad Wrzesiński 28.06.2024 11:00
Redaktor

Komu kibicujecie?

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam