Łakome

Przyjemna lektura. Moze nic szczegolnego jesli chodzi o akcje i emocje, ale dobrze zarysowany obraz polskiego grqjdolka. Bardzo lubie autorke i naprawde mistrzosko odzwierciedla nasza polska wspolczesnosc, a jest ona jaka jest, wiec i lektura moze dlatego tak malo porywajaca 🙂🙂

Poetycka, a jednocześnie dzika i surowa historia przyjaźni dwóch nastolatek, które wspólnie przechodzą przez trudny czas dorastania, pierwszych decyzji i odnajdywania siebie. Pięknie napisana, przywołująca wspomnienia z dzieciństwa (przyklejane paznokcie! :)

Gdyby Masłowska przestała pisać, w polskiej literaturze powstałaby magiczna rana - wiecznie jątrząca się i nie do zagojenia. Na szczęście od ponad dwudziestu lat pisarka regularnie wraca na literackie salony, a każdy kolejny powrót to jej dojrzalsza odsłona. Bohaterowie powieści (która przez długi czas wydaje się być zbiorem opowiadań) są nosicielami tytułowej rany, a raczej czarnej dziury - niezasypywalnego braku, czeluścią, która pochłania wszystko, co w ich życiu mogłoby dawać radość. Są kwintesencją niespełnienia, właścicielami niemożliwych do zrealizowania pragnień. Są też przeraźliwie samotni - kojarzą mi się z kosmonautami uwięzionymi w swoich skafandrach, którzy unosząc się w stanie nieważkości, uderzają o siebie, ale nie są w stanie się dotknąć nawet koniuszkiem palca. Masłowska jak zawsze szaleje językowo. Jest tu wszystko, co u niej najlepsze: naśladowanie stylu przedstawicieli różnych grup społecznych, obrazowa brawura, dowcip, szaleństwo. Ale jest też coś, co wcześniej tylko się tliło: czułość w relacji do bohaterów, co sprawia, że "Magiczna rana" jest książką z wyższej literackiej półki.

Długa podróż ciemnym korytarzem z puszką kawy to w istocie opowieść o przemijaniu. I o tym, że w tej bylejakości jest też miejsce na heroiczną wręcz miłość. A kiedy opowieść zbliża się niebezpiecznie do patosu - następuje szybkie przekłucie balonika. Poza tymi, niewątpliwymi, zaletami tej na poły poetyckiej prozy jest też miejsce na sympatię do zwierząt, psów, ale nie tylko. Mimo niepozornych rozmiarów książka z tych, które zostają w pamięci na dłużej.

o debiucie literackim piosenkarki dowiedziałem się przypadkiem z programu I PR, gdzie recenzentka zachwycała się treścią. a że wtrąciła jeszcze, że akcja książki dzieje się na śląsku, musiałem sprawdzić. _______ i rzeczywiście, akcja tej mikropowieści toczy się na śląsku, w okolicach Toszka. losy bohaterów przeplatają się wzajemnie i są powiązane z faktami historycznymi. osią tych wydarzeń jest legenda o św. Jerzym, która metaforycznie konweniuje z poszczególnymi bohaterami. _______ mnie najbardziej podobała się postać Goryla. uważam, że został świetnie przedstawiony, a język śląski jakim się posługiwał dodawał mu wiarygodności. również początkowe sceny w kościele przypomniały mi dzieciństwo, a dokładnie upominanie przez księdza dzieciaków. ksiądz z powieści robił to w dokładnie taki sam sposób jak ksiądz, który mnie uczył religii. _______ byłem pełen obaw czy #katarzynagroniec wiarygodnie odda swój śląski charakter. obawy okazały się jednak nie potrzebne, bo świetnie czyta się tę książkę mnie jako Ślązakowi. cieszę się również, że to śląski Śląsk, a nie polski został ukazany w treści. #kundle pewnie dlatego, że bohaterowie byli jakby bez rodowodu, istnieli, żyli, ale nikt ich poważnie nie traktował. czekam na kolejną śląską powieść autorki, która pięknym językiem daje upust swojej wrażliwości. lubię teksty piosenek Kasi, teraz polubiłem i książki.

Kolejne, bardzo udane zetknięcie z twórczością Annie Ernaux. Pierwszy tekst najmocniejszy. Nie sama kontrowersja tematyki, ale styl utrzymuje czytelnika w napięciu. Zawsze w twórczości Ernaux zadziwia mnie znaczenie jakie społeczeństwo francuskie przypisuje (czy przypisywało) zdobyciu wyższego wykształcenia. Tutaj również pojawił się ten motyw. Drugie opowiadanie jest chyba najsłabszym z tego zbioru, ale wciąż udanym. Rozpoczyna się i wstępnie prowadzone jest z typową dla Ernaux precyzją. Stopniowo całość się rozwleka, ale czytając rozumie się tego powody. Ernaux w tym natłoku emocji po prostu pozwoliła sobie na wyrzucenie wszystkiego co związane jest z tą grupą wspomnień. Ostatni tekst króciutki. W zasadzie trudno się do niego odnosić. To po prostu zapis relacji z młodszym mężczyzną. Warto przeczytać traktując jako rozbudowanie tła dla pozostałych książek

Kolejna książka, która przyciągnęła mnie okładką. Dobre opinie też były pomocne. Z ciekawością sięgnęłam po tą pozycję, która musiała przeleżeć u mnie pół roku, bym dojrzała do jej przeczytania. Poznajemy w niej historię Janki, niemieckiej arystokratki Gudrun, Maxa - niemieckiego lekarza, jego syna Wolfa i Alicji, najmłodszej w pokoleniu, wnuczki Janki. Najlepiej czytało mi się część związana z przeszłością Janki, która na Ziemiach Odzyskanych układa sobie życie. Polecam, dobrze mi się czytało tą książkę, pełną niedomówień i tajemnic.

Tak, 9. A nawet mogłabym i 10 gwiazdek. Dawno wyrosłam ze snobowania na nazwiska i kanony. Witkowski to czołówka polskiej literatury. Te wszystkie topowe pisarzyny powinny, co najwyżej, podtrzymywać Witkowskiemu ściankę. Michaśka pozostaje pewnym kodem, kto poszedł z Michaśką w noc - jest mi rozpoznanym bratem.

Świetna książka o sprawiedliwości i odpowiedzialności. Filozoficzna opowieść o tym skąd pochodzimy, kim jesteśmy i jaki jest sens naszych ziemskich poczynań. Dużo w niej wstydu za wyrządzone krzywdy Żydom przez Polaków. „Skóra” po dziadku staje się w pewnym sensie pretekstem do snucia głębokich, opartych na historii przemyśleń. Polecam w audiobooku.

Ciekawie napisana opowieść dorosłej córki o jej ciągle znikającym ojcu. Nagłe pojawienie się ojca w mieszkaniu Oli (tytułowe „swobodne wpadnięcie”),które się przedłuża na kilka dobrych miesięcy, prowokuje ją do refleksji o doświadczaniu jego obecności i nieobecności w różnych momentach życia. Autorka świadomie nawiązuje tu do „Sklepów cynamonowych” Schulza i dobrze jej to wychodzi. Może jest tu trochę stereotypów, ale powieść czyta się z zainteresowaniem.

Wartościowa pozycja. Stylem i klimatem przypomina nieco Opowieści galicyjskie Stasiuka i Prawiek i inne czasy Tokarczuk. Autorka ma dobry warsztat pisarski i potrafi tworzyć aurę tajemniczości. Kilka pierwszych opowiadań jest wybitnych. Później historie nieco się rozmydlają. Jakby autorce nie starczyło cierpliwości...

To już trzecia książka tego autora jaką przeczytałem. Docenić trzeba przede wszystkim że jest kompletnie bezpretensjonalna oraz to, że jest to książka o zwykłych ludziach. Zero sensacji. Czytelnik odbiera tą powieść jako prawdziwą, autentyczną. Innym może wydawać się nudna, ale życzę cierpliwości, zakończenie opowieści jest bardzo ciekawe. Sam doceniam najbardziej próbę wejścia w problemy młodych osób z małych miejscowości. Bohaterowie opowieści zmagają się z własnymi ograniczeniami, z presją środowiska, rodziny oraz kapitalizmu. Niewątpliwie książka ma charakter autobiograficzny. Podobało mi się jak autor opisał życie środowiska intelektualnego w dużym mieście, ale i też może i bardziej autentycznie opisana była reakcja najbliższych na sukces bohaterki w "wielkim" świecie. Są teraz pewne powtarzane w kółko popularne tematy w literaturze i cieszę się że Barys po prostu dalej pisze książki tak jak chce, po swojemu. Cieszę się też że czytałem książkę zupełnie nieuwikłaną w historię, wojny, politykę, a za to świetnie osadzoną w rzeczywistości, teraźniejszości.

Książka bardzo intensywna, wywołała we mnie wiele emocji. Surowo przedstawiony obraz utraty największej (?) miłości w życiu głównej bohaterki. Obsesja, w jaką wpadła bohaterka, była interesująca do obserwowania, ale i też w jakimś stopniu brzydka i niezrozumiała. Mi się książka podobała w szczególności dlatego, że uwielbiam zakończenia bez happy endów :)

#rodzinnewyzwanie2026 Jul Łyskawa "Prawdziwa historia Jeffreya Watersa i jego ojców" Powiedzieć, że ta książka jest dobra to nic nie powiedzieć! Ha! Hu! Ho! Nie mogę Wam napisać o czym ta książka jest, bo suspens całokształtem jest jedną z jej wielu zalet. Ja zdecydowanie nie spodziewałam się po debiucie polskiego pisarza takiej książki! takiej fabuły! takiej formy! To jest mistrzowskie! Chapeaux baux Mr. Łyskawa!!!

Moje oko przykuła okładka - coś niesamowitego. Oczekiwałam po niej książki w stylu "Nawiedzona wagina", a tu kurcze... po prostu bardzo dobra książka o dorastaniu w Polsce lat 90/00 w biednej rodzinie. Jestem zaskoczona tym, jak fajna to pozycja! Szybko i przyjemnie się ją czyta, idealna na wieczorowe posiedzenie. Po przeczytaniu widzę, jak dobra jest ta okładka, jak idealnie oddaje książkę. 😆 Gorąca polecajka!

Świetne pióro! Czasem uśmiechałam się pod nosem, bo pan Maciej w opisie najzwyklejszego smażeniu frytek trafiał w moje doświadczenia. Jestem bardziej z pokolenia starszego rodzeństwa autora, lecz zmysł obserwacji i umiejętność przelania tego na papier pasują do czytelników w różnym wieku. Każdy odnajdzie w tej książce coś, co zna ze swojej rodziny.

Dla Stasiukowych koneserów – na pewno; ale czy broni się jako całość? – średnio. Narrator-autor sam kilka razy podkreśla, że temat mu się wymyka i (nomen omen) rozlewa – i to bardzo widać. Trochę za bardzo na siłę przyszyte są te poszczególne składowe, rytm i siła wyrazu mocno niespójne w zależności od tematu, końcowa klamra w moim odczuciu doklejona jakoś bez przekonania. Na wielu fragmentach trochę przewracałam oczami, ale na wielu też mrugałam ze wzruszenia. Ot, cały Stasiuk – ma jak zawsze swoje mocarne momenty oraz wrażliwość, której trudno się oprzeć (przynajmniej mnie) – ma też samoświadomość swoich potwórzeń, dziaderskich wtrętek i niespójności – więc dość łatwo można mu wybaczyć i dalej zanurzać się w tę prozę – lecz tu zabrakło jakiejś odgórnej koncepcji i wewnętrznego spoiwa; rozlała się ta rzeka trochę bez końcowego wyrazu. Najmocniejsza jego rzecz to nie jest (mimo tematyki!).

"Idzie tu wielki chłopak” (Wydawnictwo Czarne, 2023),najnowszy zbiór opowiadań Grzegorza Bogdała, to książka, która pojawiła się po sześcioletniej przerwie od debiutanckiej „Florydy” (Wydawnictwo Czarne, 2017). Za swój powrót na literacką scenę Bogdał zdobył prestiżowe wyróżnienia – Nagrodę Literacką Gdynia oraz Nagrodę Literacką im. Witolda Gombrowicza, a także liczne nominacje. Tym razem autor powraca z dziesięcioma opowiadaniami, osadzonymi w ,,trochę szturchniętej” rzeczywistości – świecie, który wydaje się znajomy, a jednocześnie jest delikatnie wykrzywiony, jakby dotknięty ręką, która przesuwa oczywiste elementy w stronę absurdu, zmieniając ich kształt i znaczenie. Aż cztery z dziesięciu historii krążą wokół tytułowego „wielkiego chłopaka” i jego bliskich, tworząc nie tylko odrębne opowieści, ale także pewien przekrój rodzinny, rozpięty na przestrzeni około trzydziestu lat. To nie są jednak proste zestawienia epizodów z życia. Strukturę można określić raczej jako mikropowieść, z rozrzuconą po zbiorze narracją, w której przeszłość odsłania się fragment po fragmencie w przeciwnym kierunku. Bogdał zmyślnie prowadzi narrację „na wstecznym biegu”, dzięki czemu tytułowy „wielki chłopak” staje się z każdym kolejnym opowiadaniem coraz mniejszy. Nie chodzi tu jednak o psychologizację czy odkrywanie dziecięcych traum, a raczej odnajdywanie tego, co buduje relacje i wpływa na dynamikę rodzinną: gestów i słów. To nielinearne podejście pozwala autorowi na stopniowe ujawnianie skomplikowanych procesów emocjonalnych, które towarzyszą zarówno rozpadowi, jak i próbom odbudowy rodzinnych więzi; wysiłków dążących do scalenia rodziny i ostatecznie ich zaniechania. „Idzie tu…” to więc książka głównie o często zbudowanych na niedopowiedzeniach relacjach międzyludzkich oraz tym, co je kształtuje i buduje bliskość. Każde opowiadanie ze zbioru jest jak sprężyna, która powoli się napina, żeby w końcu odskoczyć – przy akompaniamencie fajerwerku, śmiechu czy gorzkiej puenty, a czasem wszystkiego naraz. Ta struktura, w której napięcie rośnie stopniowo, budując nieuchronność punktu kulminacyjnego, jest kwintesencją strategii Bogdała. Autor gra z naszymi oczekiwaniami, chwiejąc stabilnością znanych fabularnych klisz i wykradając czytelnikowi komfort przewidywalności. Każde z opowiadań zostaje bowiem w pewnym momencie wytrącone z równowagi – robi zaskakujący zwrot lub domyka się w poukładaną kompozycję za pomocą zdania, kwestii dialogu czy jakiegoś nieoczekiwanego zdarzenia. Wrażenie ,,wzięcia czytelnika z zaskoczenia” i złapania go na haczyk osiągnięte zostaje za pomocą sprytnego zabiegu: oferując tylko minimalne zahaczenia o tło fabularne czy przedstawienie postaci, Bogdał pozwala nam wypełnić w nich luki, pobiec umysłom po znajomych torach, aby w pewnym momencie haczyk zagiąć i pociągnąć nas ku nowym, nieoczywistym rozwiązaniom. Ten sprytny manewr widać chociażby w ,,Idzie tu wielki chłopak (I)”. Bliska bohaterom kapucynka zostaje bowiem porwana przez drapieżcę, co powoduje jeszcze większy wzrost napięcia kumulowanego między parą bohaterów. Wszystko zmierza ku znanej katastrofie – ta relacyjna bomba wybuchnie, czara goryczy się przeleje, to będzie ten kawałek słomy, który złamie plecy wielbłąda. Tymczasem Bogdał umiejętnie prowadzi akcję w innym kierunku – zupełnie jakby zniknięcie kapucynki było reżyserowanym błędem, przygotowanym, by uśpić czujność czytelnika. Niczym w scenie po napisach kapucynka nagle powraca, ale ,,[n]ic nie mogło teraz sprawić, by pozwoliła się wziąć na ręce albo oddała pióro, które ściskała w dłoni. Wiatr zrzucał gniazda. Nikt i nic na tym świecie nie miało takiej mocy”. Finał opowiadania przekracza więc to, co zdawało się nieuniknione. Autor pozornie pozwala czytelnikowi na wypełnienie świata swoimi oczekiwaniami – po to, aby nagle je roztrzaskać. Opowiadania Bogdała to zarazem wyzwania i obietnice – to literatura, która nie idzie na skróty ani nie idzie na łatwiznę, ale oferuje nagrodę za podążanie tropami nieoczywistymi, za dostrzeganie szczegółów, które przeplatają się z całością jak nitki czarnego humoru czy surrealistyczne, absurdalne wątki. Każde opowiadanie ze zbioru jest jak sprężyna, która powoli się napina, żeby w końcu odskoczyć Bo ,,smaczków” jest wiele. Bogdał tworzy fascynujące uniwersum, w którym elementy z różnych opowieści współistnieją i wzajemnie się dopełniają. Brzmi to banalnie, dopóki się nie zobaczy, w jaki sposób korzysta z tego autor. Ostatnie zdania każdego opowiadania, często subtelnie, odbijają motywy znane już z innych tekstów. Tak dzieje się na przykład ze zdaniem „Znikaj, wiewióreczko”, które powraca w jednym z późniejszych fragmentów, tym razem jako wiewiórczy kostium jednego z bohaterów. Jest też ogień, który w „Ręce w ogniu” ogrzewa bohaterów, a w sąsiedniej historii – „Przeprawie” – staje się upragnionym ratunkiem dla postaci zamarzających w śniegu, który wpada im za cholewki. Podobnie jak kapucynka, która odmawia wejścia do samochodu, w późniejszej historii wyłania się jako postać, której do samochodu nie wpuszczono i tenże ptak zdaje się odpłacać symbolicznie za to odrzucenie. W ten sposób Bogdał tworzy świat, w którym kolejne mikrohistorie zdają się przenikać, jakby postacie mogły z łatwością spotkać się w jednej rzeczywistości, dzielić wspólne tło zdarzeń i być może nawet wędrować razem. Ostatecznie „Idzie tu wielki chłopak” to również literatura drogi wymykająca się tradycyjnym wyobrażeniom podróży, którą można w pełni przewidzieć czy zaplanować. Bohaterowie Bogdała poruszają się w obrębie codzienności, ale mimo że ich droga nie ma konkretnego kierunku, wciąż prowadzi ich naprzód, niezależnie od tego, czy chcą dotrzeć do wieży telewizyjnej, spotkać się ze szwagrem powracającym po latach z więzienia, czy zmagają się z rozczarowaniem wynikającym z relacji. Droga ma tu jednak charakter nie tylko dosłowny, ale także symboliczny: wędrówka Bogdałowych bohaterów staje się metaforą podejmowanych przez nich prób odnalezienia się w świecie. Postacie idą więc do przodu, jadą, nieustannie są w ruchu, ale ich podróż nie jest liniowa, czasem zdają się błądzić, zbaczać z trasy, innym razem przemierzają tę rzeczywistość na oślep, nie do końca świadomi, dokąd zmierzają. To przywołuje motyw egzystencjalnej wędrówki – ale nie w stylu heroicznych podróży, lecz raczej tułaczki pełnej niekończących się zakrętów i dziwnych przystanków. Droga nie jest jedynie przestrzenią między początkiem a końcem, lecz stanem, w którym trwają bohaterowie. Droga nie jest jedynie przestrzenią między początkiem a końcem, lecz stanem, w którym trwają bohaterowie Mimo wszystko podążanie za ,,myślotokiem” bohaterów i wytrzymanie nierównomiernego tempa narracji to jednak dość wymagające zadanie. Nieustannie zmieniająca się dynamika, jak i konstrukcja samej prozy, w której niektóre fragmenty wybijają się na pierwszy plan, aby za moment zniknąć w gąszczu kolejnych myśli, sprawiają, że lektura momentami staje się przytłaczająca. W pisaniu opierającym się na wewnętrznych dialogach kryje się bowiem ryzyko – jest ono jak młotek, którym można zarówno wbić gwóźdź, jak i roztrzaskać czaszkę. Bogdał w swoich opowiadaniach raz mistrzowsko prowadzi narrację, budując napięcie i wciągając nas w pozornie proste historie, innym razem sprawia, że tempo siada, a fragmenty zdają się nie pasować do siebie. Ostatecznie jednak ta nierówność opowieści jest tak naprawdę zamierzoną grą (z) formą, która wprowadza nas w wewnętrzne, intymne przestrzenie bohaterów. Pozwalając narracji na nieprzewidywalne zmiany rytmu, autor zbliża nas do tego, w jaki sposób rzeczywiście przeżywamy i porządkujemy własne myśli. Ostatecznie celem jest zreplikowanie ludzkiego systemu przeżywania. W nowej książce Bogdała widać w końcu pewną ciągłość z wcześniejszą „Florydą”, gdzie dominowały zewnętrzne i wewnętrzne monologi. Wprowadzenie do ,,Idzie tu…” mieszanej narracji pozwala na świeże ujęcie, ale mimo to wpływ „monologizowania” wciąż jest odczuwalny – szczególnie tam, gdzie narracja zaczyna się rozwlekać, zupełnie jakby tytułowy chłopak nagle wyhamował i przystanął. Co jednak najważniejsze, u Bogdała nie ma ,,wzruszającej ckliwości” czy ,,poruszającej czułości”, jak to zazwyczaj bywa w opowieściach o zwyczajnych ludziach, którym po prostu nie wyszło. Autor konsekwentnie unika łatwych, sentymentalnych tropów i nie oferuje tanich wzruszeń. I mimo że to opowieści o ciągach rozczarowań, odejściach osób ważnych, samotności i ucieczkach od niej, to w żadnym wypadku nie można książki Bogdała nazwać nihilistyczną. Pewnie, na horyzoncie ciągle coś majaczy, poczucie schyłkowości czai się gdzieś za rogiem, a koniec zdaje się nieunikniony, Bogdał jednak skupia się na procesie adaptacji: bohaterowie jego opowiadań uczą się, jak żyć z tym, co im się przytrafiło, i jak redefiniować swoje plany, kiedy rzeczywistość okazuje się niesprzyjająca czy niezrozumiała. Ostatecznie fabularny szkielet ma tu niewielkie znaczenie i jest dość prosty – to w końcu proza o ludziach, którym przytrafiły się rzeczy, o tym, jak sobie radzą w swój nieporadny sposób i o tym, co się dzieje potem. Nieważne jest to, że w większości przypadków ich wysiłek nie przynosi oczekiwanych rezultatów – istotne jest za to samo próbowanie i poszukiwanie w sobie siły. Brzmi banalnie, ale Bogdał unika nadmiernej dramatyzacji czy martyrologii bohaterów, kierując swoją uwagę na samo próbowanie, które podsumować można końcowym zdaniem jednego z opowiadań: ,,Kiedy poczuł ciężar ciągnący go w dół, zaparł się”. Nie chodzi tu jednak o moralizatorstwo czy prawienie morałów, że ,,każda porażka to lekcja” – autor wykazuje, że samo ciągłe próbowanie staje się codziennym wysiłkiem, który, choć rzadko prowadzi do spektakularnych zwycięstw, nadaje życiu bohaterów specyficzną, niemal cichą godność. W ich małych, codziennych porażkach znajduje się w końcu pewna wartość – nie efektowna czy łatwa do dostrzeżenia, ale bliska i prawdziwa, przypominająca, że życie toczy się dalej nawet wtedy, gdy jest się ,,przegrywem”. Bogdał ostatecznie nie wyraża sprzeciwu wobec niesprawiedliwości świata, a raczej przyznaje, że chociaż wszyscy jesteśmy przegrywami, to wypada zobaczyć, co da się z tego zrobić. Bo zrobić da się wiele. Wystarczy pobawić się narracją, dodać kapkę absurdu, porzucić oczywistości przy tworzeniu postaci. Na kartach tej książki spotykamy bohaterów niezwykłych – od dźwigowego, który przyuważa w jednym z mieszkań osobę chodzącą w stroju kosmonauty, przez mężczyznę w przebraniu wiewiórki, aż do dwóch przyjaciół obserwujących znikający most. To postacie jakby wyciągnięte z ponurej tragikomedii – mało prawdopodobne, ale jednak możliwe. Nie jest to przecież proza, która odbija się bezpośrednio w realnej siatce zdarzeń, a raczej taka, która przedstawia ludzkie istnienie, wychylone w stronę absurdalności. Bogdał nie ogranicza się jednak do świata ludzi – wprowadza na scenę zwierzęta, które przeżywają własne historie, i równolegle splata ich ścieżki z losami ludzkich bohaterów. Małpka kapucynka, banda dzików czy najmniejszy kucyk na świecie nie są tu jedynie tłem; ich obecność, choć nieoczekiwana, staje się kolejnym głosem w opowieści o dziwacznej, nieuchwytnej rzeczywistości. Sam autor nie tłumaczy bezpośrednio roli tych towarzyszy, sytuując ich może bardziej na pograniczu naszego zrozumienia, niemal jako symboliczne przypomnienie o pierwotnej, nieujarzmionej naturze. W końcu zwierzęta, choć nie wchodzą w klasyczny dialog z bohaterami, tworzą swoisty kontrapunkt do człowieczego punktu widzenia. Ich obecność pozwala na spojrzenie z innej perspektywy: równolegle do człowieczych dylematów i pytań o sens toczy się rytmiczny taniec pierwotnych odruchów i impulsów. Zwierzęta u Bogdała po prostu są, żyją swoim rytmem, będąc obok i absorbując jedynie to, co oferuje im chwila, wnosząc więcej ,,czystego życia”, przeżywając je na pierwotnym poziomie, bez nadmiaru pytań i narracyjnych komplikacji. Chociaż wszyscy jesteśmy przegrywami, to wypada zobaczyć, co da się z tego zrobić Istotny jest w końcu fakt, że bohaterami zbioru opowiadań są głównie mężczyźni, i to mężczyźni, którzy wydają się zagubieni w swojej codzienności, jakby żyli w świecie rozpiętym między obowiązkami a ucieczką od nich. To bohaterowie zmagający się z wewnętrznymi konfliktami, którzy nie potrafią – bądź nie chcą – nawiązać autentycznego kontaktu z otaczającym światem. Niewolni od problemów komunikacyjnych unikają odpowiedzialności za swoje decyzje i pozostają w ten sposób zawieszeni pośród niezałatwionych spraw i piętrzących się problemów. To bohaterowie, którzy, popychani potrzebą przestrzeni, dosłownie i metaforycznie uciekają od świata: dźwigowy, który zamyka się w kabinie żurawia budowlanego, by z góry oglądać paradującą w stroju kosmonauty postać; Szymon i ojciec wchodzący na wieżę telewizyjną czy dwójka przyjaciół oglądających z pagórka znikający most. Jak trafnie zauważa Igor Kierkosz w tekście napisanym dla „Dwutygodnika”, ta ucieczka to ,,[p]rosta kalkulacja – można spojrzeć z lotu ptaka na wszystkich wokół, a jednocześnie uciec przed wzrokiem innych”. Symboliczne odizolowanie bohaterów, zawieszenie między niebem a ziemią, obrazuje tak naprawdę również postacie innych mężczyzn – uciekających przed spojrzeniami, oceną, ale też samymi sobą, wybierających bezpieczny dystans, z którego można obserwować świat bez potrzeby konfrontacji z nim. To konkretne przedstawienie bohaterów – głównie męskich, zmagających się z kryzysem tożsamości, skrywających się za milczeniem – przysporzyło Bogdałowi dużo zarzutów, widocznych szczególnie w recenzjach i opiniach na portalach Goodreads czy LubimyCzytać: o pisanie męskie, tworzenie męskich opowiadań, ograniczenie opowiadań do refleksji nad kryzysem męskości. Te zarzuty o męską literaturę są w jakiejś mierze uzasadnione, jeżeli w narracji Bogdała uznajemy prymat wątków fabularnych związanych z kryzysem męskości. Jednak autor stara się uchwycić coś więcej – to nie są w końcu tylko portrety mężczyzn, ale przede wszystkim portrety ludzi w kryzysie, którzy radzą sobie tak, jak mogą. Ludzi samotnych i bezradnych wobec rzeczywistości, w której przyszło im żyć. Planeta w końcu obraca się z trudem. Będą musieli się przyzwyczaić. Zapraszam na mojego Instagrama https://www.instagram.com/rybamaglos/, gdzie regularnie publikuję recenzje.

Miasteczko Urocz na pewno nie jest urocze. Bliżej mu do uroczyska, owianego tajemnicami miejsca, w którym na wiele tematów się milczy. Jest rok 1982, ciepłe lato stanu wojennego. Pani Naczelnik z Pułkownikiem ubija interesy przy domowych obiadkach, wszak sześćsetlecie miasteczka to ważna impreza i żaden stan wojenny tego nie zmieni. To też najdłuższe lato dla Tomka Wójcickiego - zdał maturę i w marzeniach jest już studentem i wraz z ukochaną Zosią buduje życie z daleka od Urocza, zapracowanych rodziców, interesów, wojska i milicji. Tyle że zdarza się wypadek, który zmienia wszystko. Wypadek, o którym każdy wie coś innego, opowieści nawarstwiają się, liczba ofiar raz rośnie, raz maleje, zresztą nie do końca wiadomo, kto tu był ofiarą. I nagle Tomek jest bliżej milicji niż chciałby być, a milicja zwykle na legitymowaniu nie poprzestawała. W historię zamieszana jest jakaś Baba z Błoni, czyli Maria Kowalska, albo w sumie przecież nie wiadomo kto (wspaniała, wspaniała to bohaterka!). Kumulacja nastąpi 22 lipca, w dniu podwójnego w Uroczu święta, gdy alkohol i zabawa wyłączą hamulce. Wiemy, że wydarzy się coś strasznego. Wszystko to wspomnienia sześćdziesięcioletniego Tomasza. Wspomnienia, jak wiemy, bywają zdradliwe, zacierają to, co istotne, zmieniają fakty. Tomasz wspomina to ważne lato z czułością. Wielka pierwsza miłość miała być tą do grobowej deski - czasem bywa, ale też może skończyć się wielkim pierwszym złamaniem serca. Dziwaczka Maria, trochę mentalna hipiska, trochę femme fatale, trochę (bardzo) nieszczęśliwa kobieta to najważniejsze wspomnienie. Czechosłowacki nożyk mikov to trochę artefakt, trochę wyrzut sumienia. Blizny zostają na całe życie. Lato 1982 roku. Wtedy wydarzyło się wszystko. Wtedy trzeba było mocno określić się, po której jest się stronie, tyle że tylko jedna była właściwa. Outsiderzy zostali z ranami. Uwierzyłam tej opowieści, uwierzyłam bohaterom. Podobało mi się.

Świetnie się czytało tę książkę. Żałuję, że autor nie zostawił bohaterom trochę więcej miejsca, trochę więcej przestrzeni, żeby ich dynamika jeszcze bardziej wybrzmiała. No tak chociaż kilkadziesiąt stron więcej dałoby mi jeszcze więcej satysfakcji z czytania. Ten tytuł zachęcił mnie do sięgnięcia po kolejny, a to chyba najlepsza rekomendacja.