Ulica Żółtego Błota

Schulz na nasze czasy? Can Xue tworzy unikatowy obraz świata zanurzonego w beznadziei i powolnym rozpadzie. Nikt nie jest tu spełniony, nikt nie ma intencji przejrzystych, nikt nie potrafi spać spokojnie. Bohaterowie "Ulicy żółtego błota" postępują irracjonalnie w dwojnasob- z jednej strony wbrew moralności czy instynktowi samozachowawczego, z drugiej zaś zgodnie z ślepym posłuszeństwem "górze" i "naturze kwestii" które ich nurtują. Takie trochę szatańskie tango ale się więcej dzieje. Majstersztyk.

Schulz na nasze czasy? Can Xue tworzy unikatowy obraz świata zanurzonego w beznadziei i powolnym rozpadzie. Nikt nie jest tu spełniony, nikt nie ma intencji przejrzystych, nikt nie potrafi spać spokojnie. Bohaterowie "Ulicy żółtego błota" postępują irracjonalnie w dwojnasob- z jednej strony wbrew moralności czy instynktowi samozachowawczego, z drugiej zaś zgodnie z ślepym...

„Jak tylko pojawiało się słońce, wszystko gniło, wszędzie gniło. (…) Woda z kranu nie nadawała się do picia, podobno jakieś zwłoki zablokowały wylot pompy, przez kilka dni ludzie pili trupią wodę i bali się epidemii.
Z wrzodów na nogach kilku stulatków ciekła cuchnąca ciecz. Starcy codziennie siadali na progach i podwijali nogawki, aby przechodnie mogli się nacieszyć widokiem popękanego czerwonego mięsa. (…)
Mieszkający na rogu Wang Sima nagle stracił ucho. Kiedy ludzie pytali, co się stało, patrzył na nich podejrzliwie i mówił: „No wiadomo, w nocy zgniło i odpadło”. Od samego patrzenia na „ucho” — nagi i wypełniony żółtą ropą ledwo widoczny otwór — ludzie czuli się nieswojo i zaczynali bać się o swoje uszy, czy czasem i im nie odpadną, bo co wtedy?”

"Ulica żółtego błota" to proza operująca lakoniczną miniaturą, zbudowaną z absurdów, obrazów cielesnej degradacji i atmosfery chorobliwego rozkładu. Po kilku stronach ten festiwal ohydy zaczyna sprawiać wrażenie dość mechanicznego powtarzania chwytu.

Zasadniczą kwestią jest interpretacja biograficzna. Nie bez powodu wydawca umieścił na początku rys biograficzny autorki; wyraźnie wprowadza on ramę interpretacyjną, sugerując, by szukać tutaj projekcji świadomości ukształtowanej przez traumatyczne dzieciństwo i opresyjny system. Fragmentaryczność i groteska miałyby być zapisem rozbitego doświadczenia; psychicznej dezorientacji w świecie przemocy i arbitralnej władzy, rozpadzie sensu. Pozostaje pytanie, czy ten kontekst rzeczywiście pogłębia lekturę, czy pełni funkcję estetycznego alibi dla konwencji, która sama w sobie dość szybko się wyczerpuje.

Pojawiające się we wstępie wzmianki o nominacji autorki do literackiego Nobla brzmią jak kolejny paratekstowy zabieg mający wzmocnić aurę doniosłości wokół prozy, która w mojej ocenie pozostaje dość jednostajnym eksperymentem z estetyką obrzydliwości.

„Jak tylko pojawiało się słońce, wszystko gniło, wszędzie gniło. (…) Woda z kranu nie nadawała się do picia, podobno jakieś zwłoki zablokowały wylot pompy, przez kilka dni ludzie pili trupią wodę i bali się epidemii.
Z wrzodów na nogach kilku stulatków ciekła cuchnąca ciecz. Starcy codziennie siadali na progach i podwijali nogawki, aby przechodnie mogli się nacieszyć...

Oddzielając historię Chin i tak dalej - nie widzę nic wartościowego w tej książce. To oniryczny zlepek koszmarów ludzi śniących na Ulicy Żółtego Bagna. Uwielbiam taki klimat, jeśli tylko ma jakikolwiek cel. A ty niestety...

Oddzielając historię Chin i tak dalej - nie widzę nic wartościowego w tej książce. To oniryczny zlepek koszmarów ludzi śniących na Ulicy Żółtego Bagna. Uwielbiam taki klimat, jeśli tylko ma jakikolwiek cel. A ty niestety...

Pełna wersja recenzji na blogu:
https://bit.ly/3JPogou

***
KRÓTKO

"Ulica Żółtego Błota" to bez wątpienia książka obrzydliwa, lecz - na swój pokrętny sposób - także fascynująca.

To podstępne spa prowadzone przez kaleki, staruchów, ludzi brzydkich, ciekawskich i podłych, w którym zamiast wykupionego wcześniej masażu zaoferowano taplanie się w odchodach. Nie jestem przekonany, czy za tym wszystkim kryje się coś więcej.


"Pewnego ranka Stara Song weszła do kuchni z muchami przygotowanymi do smażenia – po zebraniu ich z łapek obrywała im głowy i skrzydełka – i gdy otworzyła drzwi, zobaczyła bulgoczącą czarną wodę z pływającymi po powierzchni dużymi kawałkami skrzepniętej krwi. W głębokiej do kolan wodzie leżał trup jej ojca. Od smrodu krwi zakręciło jej się w głowie (…),a zwłoki miały dziwnie uchylone usta, w których widać było zaczernione żółte zęby".

Pełna wersja recenzji na blogu:
https://bit.ly/3JPogou

***
KRÓTKO

"Ulica Żółtego Błota" to bez wątpienia książka obrzydliwa, lecz - na swój pokrętny sposób - także fascynująca.

To podstępne spa prowadzone przez kaleki, staruchów, ludzi brzydkich, ciekawskich i podłych, w którym zamiast wykupionego wcześniej masażu zaoferowano taplanie się w odchodach. Nie jestem...

Taaa, jednych ten świat wciągnie, innych odrzuci - mnie odrzuciło. Istnieje wiele możliwości narracyjnych dla opisu świata i życia okrutnie nieznośnego, ta wybrana przez Can Xue mija się z moją wrażliwością. W wielu miejscach czytam, że trudno tu doszukać się cech realizmu, w fabule tak, ale w opisach to hiperrealizm jest. Wręcz zapach się czuje, czy raczej smród.

Taaa, jednych ten świat wciągnie, innych odrzuci - mnie odrzuciło. Istnieje wiele możliwości narracyjnych dla opisu świata i życia okrutnie nieznośnego, ta wybrana przez Can Xue mija się z moją wrażliwością. W wielu miejscach czytam, że trudno tu doszukać się cech realizmu, w fabule tak, ale w opisach to hiperrealizm jest. Wręcz zapach się czuje, czy raczej smród.

Jak właściwie opisać co tu się dzieje? Toż to istny festiwal wyobraźni. Owszem – wykoślawionej, ale za to jakże pobudzającej wyobraźnię. Właściwie będącej jej pożywką najlepszą. Cóż może nas spotkać na „Ulicy Żółtego Błota” napisanej przez Can Xue? Otóż mogą spaść nam na głowę szczury. Uważać trzeba na pewnego fryzjera. Nieciekawe jest otoczenie pełne pijawek, skolopendriów czy żywych trupów. Widać więc, że to świat pełen brutalnych potworności. Logikę i racjonalizm lepiej zostawić poza okładką książki.

Awangarda chińskiej autorki jest orzeźwiająca i udowadnia, że ludzka inwencja granic nie posiada. Jesteśmy tu literalnie na dnie. I nawet tam można żyć, a przynajmniej próbować. Jak komu wygodniej może to potraktować jako przedziwny strumień świadomości i swobodnie w nim się zanurzyć bez zachowywania trzeźwości. Zapewne wszystkich znaczeń treści przeczytanej nie odkryłem. Zapewne część przeleciała mi jedynie przed oczami. Niemniej rzecz to warta przeczytania, bo rzadko aż tak wygięta proza się nam trafia.

Jak właściwie opisać co tu się dzieje? Toż to istny festiwal wyobraźni. Owszem – wykoślawionej, ale za to jakże pobudzającej wyobraźnię. Właściwie będącej jej pożywką najlepszą. Cóż może nas spotkać na „Ulicy Żółtego Błota” napisanej przez Can Xue? Otóż mogą spaść nam na głowę szczury. Uważać trzeba na pewnego fryzjera. Nieciekawe jest otoczenie pełne pijawek, skolopendriów...

🫧 Czytanie przez sen – Ulica Żółtego Błota zamieniona w halucynogenny dźwięk 🫧

🛏 Nie czytałem. Nie słuchałem. Wpadałem. W półsenny dryf, który nie znał granicy między jawą a snem. Ulicę Żółtego Błota Can Xue potraktowałem jak eksperyment – włączyłem syntezator mowy, ustawiłem głos nieco nie-ludzki, tempo na granicy zrozumiałości i… zamknąłem oczy. I właśnie wtedy książka się otworzyła.

🌫 To nie jest opowieść, w której kontrolujesz fabułę. To nie miejsce, gdzie szukasz przyczyn i skutków. To dźwiękowy kwas egzystencji: smolisty popiół, zgniłe owoce, halucynacje o zbawcy, który być może nigdy nie istniał. Miasto śpi, ale nie odpoczywa. Śni, ale nie budzi się mądrzejsze.

🎭 Bohaterowie mówią przez sen, drzemią podczas śniadania, a koszmary opowiadają z taką pasją, jakby były najlepszymi fragmentami dnia. Sam zaś – jak czytelnik w stanie dryfującym między półkulami – przestajesz się przejmować, co kto powiedział i po co. Ważne jest, jak to brzmiało. Jak zlało się z twoim oddechem.

🐍 To literatura, która nie potrzebuje odbiorcy przytomnego. Ma nawet w sobie coś z choroby – być może dlatego czyta się ją najlepiej, gdy pozwalasz się zainfekować. Gdy zaufasz, że brud, senność, paranoja i absurd mają swoją logikę. Może nie dla głowy, ale dla ciała. Dla tej jego części, która nie musi rozumieć, żeby rezonować.

🧠 A fabuła? Zostawiłem ją. Niech gnije jak jabłka na ulicy Żółtego Błota. Jak ucho Wanga Simy. Jak stal w słońcu, które świeci zbyt jasno, żeby być prawdziwe. Fabuła to tylko wymówka dla dźwięków, powidoków, zapachów, których nie da się opisać.

👁 Kilka spojrzeń w lekturę (subiektywnie, na półprzymkniętych powiekach) 👁

🔸 Ulica – nie miejsce, lecz stan zapadnięcia.
🔸 Wang Ziguang – zbawiciel, który być może nigdy nie istnieje.
🔸 Fabryka maszyn S – maszyny robiące coś, co być może nikomu nie służy.
🔸 Popiół – jak z rzeczywistości po spaleniu sensu.
🔸 Sny – opium mieszkańców, którzy boją się żyć na jawie.
🔸 Czytelnik – śniący pasożyt podpięty do snu, który ktoś inny wymyślił.
🔸 Can Xue – programator tego halucynacyjnego symulatora miasta bez ratunku.

🫧 Czytanie przez sen – Ulica Żółtego Błota zamieniona w halucynogenny dźwięk 🫧

🛏 Nie czytałem. Nie słuchałem. Wpadałem. W półsenny dryf, który nie znał granicy między jawą a snem. Ulicę Żółtego Błota Can Xue potraktowałem jak eksperyment – włączyłem syntezator mowy, ustawiłem głos nieco nie-ludzki, tempo na granicy zrozumiałości i… zamknąłem oczy. I właśnie wtedy książka...

Turpizm, okrucieństwo, absurd nie pozwala głodko odszukać sensu tej małej a bardzo trudnej w czytaniu powieści.

Turpizm, okrucieństwo, absurd nie pozwala głodko odszukać sensu tej małej a bardzo trudnej w czytaniu powieści.

"Całą noc ze ściany dobiegał szelest, dlatego śniły my się skolopendry, a także namoknięte mury rozpadające się od deszczu. Jego żona była tak wystraszona, że wcisnęła się pod łóżko. Po chwili jednak stamtąd wyszła, narzekając, że żyje tam pełno pająków, które ciągle biegały jej po twarzy i nie nadążała ich strącać, a kiedy sięgnęła ręką w kąt ściany, poczuła pajęcze nogi, opowiadała i opowiadała, aż w końcu stwierdziła, że musi włączyć światło, bo przy włączonym będzie spokojniej spać i przynajmniej będzie widzieć, co jej chodzi po twarzy."

Przepełniona chaosem oniryczna alegoria. Brutalna, trzymająca w napięciu, przyprawiająca o mdłości. Wzbudzająca poczucie wszechobecnego niepokoju.

7.5/10

"Całą noc ze ściany dobiegał szelest, dlatego śniły my się skolopendry, a także namoknięte mury rozpadające się od deszczu. Jego żona była tak wystraszona, że wcisnęła się pod łóżko. Po chwili jednak stamtąd wyszła, narzekając, że żyje tam pełno pająków, które ciągle biegały jej po twarzy i nie nadążała ich strącać, a kiedy sięgnęła ręką w kąt ściany, poczuła pajęcze nogi,...

Szkoda, że Can Xue nie otrzymała w tym roku literackiego Nobla, chociaż była uważana za głównego faworyta do nagrody. Nobel na pewno pomógłby autorce zyskać większą rozpoznawalność, a jej książkom przyniósłby większą popularność. Wielka literatura chińska została uhonorowana dotychczas tylko jednym (!) Noblem, który otrzymał Mo Yan przed dwunastoma latami.
przedstawienie własnego świata w stylu inspirowanym niektórymi zachodnimi dziełami, w których znalazła echo.

Can Xue pisze bardzo osobiste powieści, chociaż odzwierciedla się w nich historia Chin i jego mieszkańców. Ulica Żółtego Blota to, najprawdopodobniej, jednak z nędznych ulic na przedmieściach Czengszu, w którym mieszkała Can Xue. Opisywana fabryka jest najpewniej tą, w której pracowała autorka, kiedy była młodą dziewczyną.

I w tej rzeczywistości biednego fabrycznego przedmieścia, na błotnistej ulicy dzieje się akcja powieści. Na tej ulicy panuje paranoiczna atmosfera, gdzie wszyscy szpiegują swoich sąsiadów w obsesji na punkcie spisku, a tajemnicze zgony i zniknięcia mnożą się.

Can Xue opisuje świat w stanie rozkładu, poruszając się między pewną rzeczywistością a halucynacyjną wizją tej rzeczywistości, nie wiedząc, gdzie leży granica między nimi, gdyż tak naprawdę granica ta nie istnieje.

Wyczuwamy udrękę dziecka, uwikłanego w zwroty akcji absurdalnej historii, która powoduje, że rodzice dziecka są wysłani do więzienia, na reedukację, bez żadnego powodu. Przyszłość jest niepewna, mroczna, a otaczający świat jest groźny, bezsensowny i aż zatracający realistyczność swojej wyimaginowanej pozbawionej logiki grozie.

Szkoda, że Can Xue nie otrzymała w tym roku literackiego Nobla, chociaż była uważana za głównego faworyta do nagrody. Nobel na pewno pomógłby autorce zyskać większą rozpoznawalność, a jej książkom przyniósłby większą popularność. Wielka literatura chińska została uhonorowana dotychczas tylko jednym (!) Noblem, który otrzymał Mo Yan przed dwunastoma latami.
przedstawienie...