Nasza strona internetowa wykorzystuje cookies (pol.: ciasteczka)

W celu sprawnego i szybkiego działania serwisu, zapewnienia wygody podczas jego przeglądania, dostosowywania funkcjonalności do indywidualnych potrzeb użytkowników, a także w celach statystycznych oraz reklamowych, używamy informacji zapisanych za pomocą cookies. Korzystanie z serwisu jest równoznaczne ze zgodą użytkownika na stosowanie plików cookies. Więcej informacji znajdziesz tutaj.

Tadeusz Dołęga-Mostowicz

Tadeusz Mostowicz (przydomek "Dołęga", wzięty z rodowego herbu matki, przybrał w latach dwudziestych) urodził się 10 sierpnia 1898 r. w Okuniewie (ówczesna gubernia witebska). Ojciec jego by... Tadeusz Mostowicz (przydomek "Dołęga", wzięty z rodowego herbu matki, przybrał w latach dwudziestych) urodził się 10 sierpnia 1898 r. w Okuniewie (ówczesna gubernia witebska). Ojciec jego był dość zamożnym prawnikiem. Ok. 1915 r. przyszły pisarz ukończył gimnazjum w Wilnie, potem zaczął studiować prawo w Kijowie, gdzie był też członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej. Po I wojnie Okuniewo znalazło się poza granicami ówczesnej Polski, ale rodzina przeniosła się do kraju, a Tadeusz Mostowicz - do Warszawy, gdzie k. 1918 r. wstępuje do wojska jako ochotnik, a później bierze udział w wojnie polsko-bolszewickiej i dopiero w 1922 r. wraca do życia cywilnego. W Warszawie wówczas wiąże się z dziennikarstwem, pracując najpierw jako zecer, później jako korektor, a wreszcie jako reporter. W 1925 r. otrzymał stałe miejsce w redakcji "Rzeczpospolitej", dziennika prorządowego o orientacji szlachecko-ziemiańskiej, reprezentującego Chrześcijańską Demokrację i nastawionego także endecko oraz antypiłsudczykowsko. Po przewrocie majowym w 1926 r. cięte pióro Mostowicza sprawiło, że naraził się zwolennikom Piłsudskiego i we wrześniu 1927 r. został na ulicy napadnięty, wywieziony do lasku i tam pobity oraz wrzucony do glinianki przez sanacyjną bojówkę. W 1928 r. Mostowicz, już od 1925 r. ogłaszający w prasie humoreski i opowiadania, zrywa z dziennikarstwem i zajmuje się wyłącznie pracą sensu stricte literacką. W 1929 r. kończy pierwszą powieść, Ostatnią brygadę, opublikowaną w 1930 r. na łamach katowickiej gazety "Polonia". Popularność i pozycję wyrobiła mu jednak dopiero Kariera Nikodema Dyzmy (1932), po której pisarz wydawał po dwie powieści rocznie (w sumie napisał ich 17), uzyskując ogromne - jak na ówczesne czasy - honoraria (dochody jego wynosiły, podobno, ok. 15 000 zł miesięcznie). W momencie wybuchu II wojny Mostowicz znalazł się w przygranicznym miasteczku Kuty, gdzie organizował obronę, i gdzie 20 września 1939 r. dosięgła go kula z ręki żołnierza wkraczających oddziałów radzieckich. Ciało jego zostało ekshumowane i pochowane na warszawskich Powązkach w 1978 r. Już pierwsza powieść, Ostatnia brygada (tytuł jest aluzją do I Brygady Piłsudskiego) przynosi wartką akcję, w której m.in. pojawia się Kobieta Fatalna, szpiegująca na rzecz Rosjan. Pojawiające się w tych dwóch początkowych powieściach Dołęgi-Mostowicza ich główne cechy - wartka akcja, sensacyjne motywy, postacie o randze archetypów, a także umiejętność obserwacji przedstawionego krytycznie czy nawet satyrycznie życia politycznego - spotykamy, choć w różnym stopniu, we wszystkich pozostałych jego utworach: Prokurator Alicja Horn (1932, ekranizowanej w okresie międzywojennym, z Jadwigą Smosarską w roli głównej); W innych utworach Dołęgi-Mostowicza opisujących środowiska urzędnicze (są to wydane w 1936 r. powieści: Dr Murek zredukowany i Drugie życie dr Murka) wątki sensacyjne pojawiają się także (są tu związane przede wszystkim z osoba tytułowego bohatera), ale obok nich spotykamy różne problemy społeczne (ubóstwo, bezrobocie). Sensacja natomiast zdominowała powieści, których akcja rozgrywa się w środowiskach wielkiej finansjery (są to pochodzące z 1933 r. utwory: Bracia Dalcz i S-ka i Czeki bez pokrycia), gdzie spotykamy zarówno "mocnego" mężczyznę, hochsztaplera na skalę światową, jak gigantyczne mistyfikacje i malwersacje, pozorowaną śmierć, a wreszcie - kobietę występującą od dzieciństwa jako mężczyzna. Wszystkie te elementy składają się zaś na dynamiczną akcję, zaskakującą niejednokrotnie czytelnika. Dylogia Znachor (1937) i Profesor Wilczur (1939) rzadziej posługuje się motywami kryminalnymi czy sensacyjnymi, jej podstawowym motywem jest amnezja głównego bohatera, który ze znanego warszawskiego chirurga stał się słynnym wiejskim znachorem. Nie brak i tu zaskakujących perypetii oraz olbrzymich nieprawdopodobieństw (np. bohater bez sali operacyjnej, właściwej narkozy i ze znikomą ilością narzędzi chirurgicznych przeprowadza udaną trepanację czaszki). ostatnia i najbardziej dojrzała powieść Dołęgi-Mostowicza, Pamiętnik pani Hanki (1939) wraca do motywów politycznych, tj. ukazuje w krzywym zwierciadle dyplomację II Rzeczypospolitej, jej nieudolność i życie ponad stan. I tutaj pojawiają się wątki sensacyjne, powiązane ze szpiegami, ale doskonale skonstruowana narracja pierwszoosobowa, pozwalająca zauważyć głupotę polityczną i naiwność życiową oraz egoizm głównej bohaterki a zarazem narratorki, wnosi do utworu coś więcej niż humor - drwinę. Powieści Dołęgi-Mostowicza po II wojnie były najpierw atakowane przez krytykę, po 1956 r. wznowiono te, które uważano za najbardziej "demaskatorskie", na przełomie lat 80/90 zaś wydano wszystkie. Na ich popularność wpłynęła przede wszystkim interesująca fabuła i zindywidualizowane, odwołujące się do archetypów postacie, ale niebagatelną rolę w kształtowaniu tej popularności odegrał także film, a później telewizja.

źródło zdjęcia: http://ksiazkowodolne.blogspot.com/2011/11/prokurator-alicja-horn-tadeusz-doega.html

pokaż więcej
Data urodzenia:
10 sierpnia 1898

Data śmierci:
20 września 1939

Płeć:
mężczyzna

Miejsce urodzenia:
Okuniewo na Witebszczyźnie

Oficjalna strona:
brak danych

Tematyka:
powieść obyczajowa

Wszystkie Poza moją biblioteczką W mojej biblioteczce Pokaż książki znajdujące się:
Bracia Dalcz i S-ka
Bracia Dalcz i S-ka
Tadeusz Dołęga-Mostowicz

6,86 (143 ocen i 16 opinii)
Bracia Dalcz i S-ka
Intrygująca i perwersyjna historia rywalizacji o zarząd rodzinną firmą, którą prowadzą Krzysztof i Paweł Dalczowie. Dzieli ich dosłownie wszystko, a łączy miejsce pracy, ambicje zawodowe i wspólna koc...
czytelników: 287 | opinie: 16 | ocena: 6,86 (143 głosy) | inne wydania: 5
Czeki bez pokrycia
Czeki bez pokrycia
Tadeusz Dołęga-Mostowicz

6,68 (25 ocen i 3 opinii)
Czeki bez pokrycia
Pełna iście gogolowskiej satyry powieść, której akcja toczy się w arystokratycznych sferach II Rzeczypospolitej. Hrabia Jan Nawrecki, dandys, karierowicz, poseł na sejm, stara się o stanowisko ambasad...
czytelników: 90 | opinie: 3 | ocena: 6,68 (25 głosów) | inne wydania: 1
Doktor Murek zredukowany
Doktor Murek zredukowany
Tadeusz Dołęga-Mostowicz

6,75 (102 ocen i 9 opinii)
Doktor Murek zredukowany
Historia urzędnika magistratu, Franciszka Murka, który zostaje zwolniony z pracy wskutek bezpodstawnych oskarżeń dotyczących jego rzekomej lewicowej przeszłości politycznej. Nie wątpiąc w uczciwość ur...
czytelników: 203 | opinie: 9 | ocena: 6,75 (102 głosy) | inne wydania: 2
Drugie życie doktora Murka
Drugie życie doktora Murka
Tadeusz Dołęga-Mostowicz

6,85 (81 ocen i 7 opinii)
Drugie życie doktora Murka
Znajdziesz w nich, Czytelniku, opis wykwintnych salonów i nędzy warszawskich zaułków, sławy i blichtru, namiętnych miłości i nikczemnych zdrad. Dzisiaj trzymasz w ręce opowieść o dalszych losach dok...
czytelników: 164 | opinie: 7 | ocena: 6,85 (81 głosów) | inne wydania: 3
Erotykon
Erotykon
Jan Kochanowski, Henryk Sienkiewicz, Jan Lechoń, Tadeusz Boy-Żeleński, Cyprian Kamil Norwid, Julian Tuwim, Maria Konopnicka, Stefan Żeromski, Adam Mickiewicz, Bolesław Leśmian, Bronisława Ostrowska, Mikołaj Rej, Tadeusz Dołęga-Mostowicz, Jarosław Iwaszkiewicz, Juliusz Słowacki, Stanisław Dygat, Antoni Słonimski, Andrzej Możdżonek, Gabriela Zapolska, Narcyza Żmichowska, Jerzy Liebert, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, Jan Andrzej Morsztyn, Zofia Nałkowska, Antoni Lange, Krzysztof Kamil Baczyński, Marzena Broda, Leopold Staff, Wacław Potocki, Konstanty Ildefons Gałczyński, Maria Wirtemberska, Halina Poświatowska, Emil Zegadłowicz, Józef Ignacy Kraszewski, Rafał Wojaczek, Kazimiera Iłłakowiczówna, Jalu Kurek, Adam Asnyk, Stanisław Trembecki, Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Jan Kasprowicz, Zbigniew Jerzyna, Tadeusz Kotarbiński, Kazimierz Wierzyński, Franciszek Karpiński, Andrzej Trzebiński, Józef Czechowicz, Mikołaj Sęp Szarzyński, Daniel Naborowski, Wespazjan Kochowski, Franciszek Dionizy Kniaźnin, Kazimiera Zawistowska, Szymon Zimorowic, Jan Danecki (poeta), Adam Lewandowic Strzeżowczyk, Liliana, Leszek Kumor, Melchior Pudłowski, Feliks Przysiecki, Adam Władysławiusz, Jan Smolik, Jurek Potański, Józef Ruffer

8 (1 ocen i 0 opinii)
Erotykon
Wiersze, sentencje i przysłowia o miłości, które wybrał Andrzej Możdżonek. Wśród autorów są m.in. Mikołaj Rej, Jan Kochanowski, Mikołaj Sęp-Sarzyński, Krzysztof Kamil Baczyński i Jan Lechoń.
czytelników: 16 | opinie: 0 | ocena: 8 (1 głos)
Ich dziecko
Ich dziecko
Tadeusz Dołęga-Mostowicz

6,58 (12 ocen i 3 opinii)
Ich dziecko
Poruszająca opowieść o trudnej męskiej przyjaźni zrodzonej na froncie wojny polsko-bolszewickiej w 1920 r. Bohaterów książki, Justyna Kielskiego i Marka Domaszewicza, młodych ludzi o krańcowo odmienny...
czytelników: 54 | opinie: 3 | ocena: 6,58 (12 głosów)
Kariera Nikodema Dyzmy
Kariera Nikodema Dyzmy
Tadeusz Dołęga-Mostowicz

7,49 (1416 ocen i 120 opinii)
Kariera Nikodema Dyzmy
Skandalizująca książka, która stała się legendą, a jej bohater symbolem prostaka i ignoranta bezwzględnie pnącego się na wyżyny społeczne po szczeblach kariery. Niezwykle odważna i celna satyra na sko...
czytelników: 2561 | opinie: 120 | ocena: 7,49 (1416 głosów) | inne wydania: 15
Kiwony
Kiwony
Tadeusz Dołęga-Mostowicz

6,3 (98 ocen i 13 opinii)
Kiwony
Bohater powieści to zdolny i ambitny młodzieniec, niedoszły filozof i początkujący literat, którego dewizą życiową jest motto: „trzeba zawsze w życiu stosować się do tego, co jest przyjęte i uznawane...
czytelników: 210 | opinie: 13 | ocena: 6,3 (98 głosów) | inne wydania: 2
Ostatnia brygada
Ostatnia brygada
Tadeusz Dołęga-Mostowicz

6,68 (19 ocen i 3 opinii)
Ostatnia brygada
Mroczny obraz elit II Rzeczypospolitej. Zamiast ofiarnej pracy dla umacniania zdobytej po latach niepodległości na plan pierwszy wybija się egoizm, cynizm, bezwzględne wykorzystywanie własnej pozycji...
czytelników: 71 | opinie: 3 | ocena: 6,68 (19 głosów)
Ostatnia brygada. Czeki bez pokrycia
Ostatnia brygada. Czeki bez pokrycia
Tadeusz Dołęga-Mostowicz

6,7 (10 ocen i 1 opinii)
Ostatnia brygada. Czeki bez pokrycia
Dynamiczna fabuła rozgrywa się w środowiskach wielkiej finansjery. Hochsztapler na skalę światową, gigantyczne mistyfikacje i malwersacje, pozorowana śmierć, a wreszcie kobieta… Wszystkie te elementy...
czytelników: 36 | opinie: 1 | ocena: 6,7 (10 głosów)

Wywiad z autorem

Chciałbyś zadać pytanie swojemu ulubionemu autorowi?
Dołącz do grupy „Rozmowy z autorami” i zaproponuj pytania, my zorganizujemy wywiad.

Dyskusje o autorze

23
3655
3232
Tylu naszych czytelników chce przeczytać książki tego autora.
Tyle osób przeczytało książkę tego autora.
Tyle książek tego autora znajduje się w naszej bazie.

Fani autora (114)

Czytelnicy (3653)

Cytaty tego autora (32)
lista cytatów dodaj cytat
zgłoś błąd zgłoś błąd