Lubimyczytać.pl Sp. z o.o
http://lubimyczytac.pl/aktualnosci/11121/powolano-nowy-komitet-noblowski

Powołano nowy Komitet Noblowski!

2 wartościowy tekst

Do składu Szwedzkiej Akademii dołączyło pięciu niezależnych ekspertów. Mają oni uratować literacką Nagrodę Nobla i pomóc w wyborze laureata w latach 2019-2020. To kolejne konsekwencje skandalu, który w zeszłym roku wybuchł w tej instytucji.

Literacka Nagroda Nobla jest jedną z tych nagród, które wśród miłośników literatury wywołują niemałe emocje. Niestety w 2018 roku nie doczekaliśmy się laureata. Wszystko z powodu skandalu, który wybuchł w Szwedzkiej Akademii w listopadzie zeszłego roku. Mąż jednej z członkiń, Jean-Claude Arnault, został oskarżony o molestowanie seksualne, gwałt i ujawnianie laureatów przed oficjalnym ogłoszeniem. Członkinią tą jest zaś poetka Katarina Frostenson, dzięki której Arnault utrzymywał bliskie stosunki z Akademią. Fotograf miał dopuszczać się molestowania w mieszkaniach należących do Akademii, a także w klubie literackim „Forum”, który prowadził wraz z żoną, a który częściowo finansowany jest właśnie przez Akademię. W klubie odbywały się m.in. odczyty laureatów nagród przyznawanych przez komitet.

Na początku kwietnia do odejścia została zmuszona przewodnicząca komitetu – Sara Danius. Wkrótce potem Szwedzka Akademia zaczęła się rozpadać. Z 18-osobowego gremium zostało tylko dziesięciu aktywnych członków. Niestety, regulamin komitetu nie przewiduje rezygnacji ze stanowiska członka Akademii, funkcja ta bowiem nadawana jest dożywotnio i jeśli ktoś chce odejść, jego krzesło musi pozostać puste aż do jego śmierci. W takim przypadku członkowie nie mogą wybrać nowego członka, a tym samym nie mogą wybrać laureata, ponieważ kworum wynosi 12 członków.

W maju świat literatury wstrzymał oddech. Szwedzka Akademia zdecydowała, że w wyniku „podważenia zaufania publicznego do Akademii” Nobel w 2018 roku nie zostanie przyznany. Komitet dał więc sobie czas na odbudowanie zaufania publicznego oraz na wprowadzenie pewnych zmian do regulaminu, które zapowiedział król Szwecji Karol Gustaw. Plany zakładały, że w 2019 roku poznamy dwóch laureatów.

Jednak pod koniec maja pojawiła się informacja, że być może w 2019 roku nagroda również nie zostanie przyznana. Mówiono nawet, że zarządzanie nagrodą może przejąć inna instytucja. Natomiast w lipcu okazało się, że Szwedzi nie zamierzają łamać tradycji. Z inicjatywy osób silnie związanych z kulturą powstała Nowa Akademia. W chwili ogłoszenia przesięwzięcia liczyła ona aż 106 osób. W ten sposób czytelnicy na całym świecie mogli wziąć udział w przyznaniu w 2018 roku alternatywnego Nobla nazwanego Nową Nagrodą Literacką. Wyróżnienie miała otrzymać powieść, która opowiadała historię „ludzi na całym świecie”.

Założyliśmy Nową Akademię, aby przypomnieć ludziom, że literatura i kultura powinny promować demokrację, przejrzystość, empatię i szacunek, bez przywilejów, aroganckiej stronniczości i seksizmu. W czasach, gdy wartości są coraz częściej kwestionowane, literatura staje się jeszcze ważniejszą przeciwwagą dla kultury milczenia i ucisku. Nowa Akademia uznaje to za tak istotne, że uważa, iż największa nagroda literacka na świecie powinna zostać przyznana w 2018 roku. To jedyny cel, dla którego założyliśmy Nową Akademię.

Do 8 lipca bibliotekarze z całej Szwecji wysyłali swoje nominacje do nagrody. Propozycje te 12 lipca poddano publicznemu głosowaniu. Wśród nominowanych znaleźli się tacy pisarze, jak: J.K. Rowling, Margaret Atwood, Donna Tartt, Paul Auster, Zadie Smith i Olga Tokarczuk, przy czym kobiety na tej liście znalazły się w większości (29 do 17). 

I gdy Szwedzka Akademia walczyła z naciskami Fundacji Noblowskiej, Nowa Akademia zbierała coraz bardziej pochlebne recenzje i nabierała rozpędu. Pod koniec sierpnia czytelnicy na całym świecie mogli poznać finałową czwórkę w wyścigu po Nową Nagrodę Literacką. W finale znaleźli się: Neil Gaiman, Maryse Condé, Kim Thúy oraz nazywany „Leonardem DiCaprio Nagrody Nobla” Haruki Murakami. Autor szybko jednak ostudził emocje swoich fanów i udowodnił, że Nowej Nagrodzie Literackiej jeszcze dużo brakuje do dawnej Nagrody Nobla. W połowie września pojawiła się zaś wiadomość, że Murakami wycofuje się z wyścigu po nagrodę. 

W e-mailu do Nowej Akademi Haruki Murakami wyraził swoją wdzięczność za nominację. Pisarz wyraził wolę skupienia się na pisaniu, z dala od uwagi mediów, i poprosił o wycofanie jego nominacji. Nowa Akademia żałuje, ale szanuje jego decyzję.

Gdy Nowa Akademia debatowała nad laureatem, we wrześniu rozpoczął się proces Arnaulta. 18 kobiet oskarżyło fotografa o molestowanie seksualne, a pięć zdecydowało się złożyć doniesienie na policję z oskarżeniem o gwałt. Część z tych zarzutów została jednak oddalona z powodu przedawnienia lub braku dowodów. Z dochodzenia zleconego przez Sarę Danius wiemy, że Arnault był źródłem przecieku o Nagrodzie Nobla dla Wisławy Szymborskiej (1996), Elfriede Jelinek (2004), Harolda Pintera (2005), Jeana-Marie Gustave'a Le Clezio (2008), Patricka Modiano (2014), Swiatłany Aleksijewicz (2015) oraz Boba Dylana (2016). 

Arnault nie przyznał się do winy, a jego adwokat stwierdził, że jego klient jest ofiarą „polowania na czarownice”. Wyrok zapadł na początku października. Fotograf został skazany na dwa lata więzienia za gwałt, ale odwołał się od wyroku; kolejny poznamy w grudniu br.

12 października ogłoszona została laureatka Nowej Nagrody Literackiej. Została nią pisarka z Gwadelupy Maryse Condé. Tego samego dnia zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami Nowa Akademia została rozwiązana. Jednocześnie ogłoszono nowych członków Szwedzkiej Akademii. W jej skład weszli sędzia Sądu Najwyższego Eric M. Runesson oraz pochodząca z Iranu poetka Jila Mossaed. Tym samym Akademia zyskała wystarczającą liczbę członków, aby mieć kworum, ale nie było to jednoznaczne z tym, że za rok zostanie przyznany literacki Nobel.

Z powodu licznych głosów domagających się uporządkowania spraw przez Komitet Noblowski Szwedzka Akademia zdecydowała się zwrócić o pomoc do osób niezwiązanych z tym gremium. Ustalono, że Nowy Komitet Noblowski ma składać się z pięciu członków Szwedzkiej Akademii i pięciu ekspertów z zewnątrz. W nowo powstałym komitecie z ramienia dotychczas przyznającej Nagrodę Nobla Szwedzkiej Akademii zasiądą: Per Waestberg (przewodniczący), Horace Engdahl, Kristina Lugn, Anders Olsson i Jesper Svenbro. Powołani eksperci zewnętrzni to krytycy literaccy: Mikaela Blomqvist, Rebecka Kaerde, Kristoffer Leandoer, wydawca Henrik Petersen oraz tłumaczka Gun-Britt Sundstroem.

W składzie Akademii nie znalazła się żona Arnaulta, Katarina Frostenson, która złożyła rezygnację. Pozostał w nim jednak Horace Engdahl, którego podejrzewa się o tolerowanie niewłaściwych praktyk w tej instytucji oraz o bycie stronnikiem byłej przewodniczącej, Katariny Frostenson.

Powiązane treści:
Rok 2018 bez Literackiej Nagrody Nobla

Szwedzka Akademia poinformowała, że w roku 2018 nie zostanie przyznana Literacka Nagroda Nobla. Jak czytamy w oświadczeniu: Decyzja została podjęta z uwagi na zmniejszony skład Akademii i podważenie zaufania publicznego do Akademii. Co się wydarzyło?



więcej
Niech żyje Akademia!

Większość czytelników wciąż po cichu opłakuje brak tegorocznej Nagrody Nobla w dziedzinie literatury. Szwedzi jednak nie zamierzają przerywać tradycji. Akademia umarła? Niech żyje nowa! W tym roku czeka nas alternatywny Nobel!



więcej
Maryse Condé otrzymała Nową Nagrodę Literacką

12 października, w południe ogłoszono nazwisko laureatki Nowej Nagrody Literackiej, która została powołana po tym, jak Szwedzka Akademia ogłosiła, że ze względu na skandal, który wybuchł w tym roku nie zostanie przyznana Literacka Nagroda Nobla. Nową Nagrodę otrzymała pisarka z Gwadelupy Maryse Condé.



więcej

Pokaż wszystkie aktualności
Komentarze
Autor:  LubimyCzytać |  wypowiedzi: 11  [pokaż ostatnią] Odpowiedź
książek: 765
annamagdalena
21-11-2018 11:10
Wszystko to przedstawione razem brzmi jak jakaś słaba podróbka telenoweli. Moim zdaniem rok czy nawet dwa nie wystarczą, by odbudować zaufanie do instytucji. Potrzebne będą lata i mnóstwo pracy. Może z czasem się uda, ale zapaszek pozostanie.
książek: 2453
jatymyoni
21-11-2018 16:36
Wszystkie skandale dotyczące Szwedzkiej Akademii nie miały nic wspólnego z samym przyznawaniem Nagrody. Były to działania wokół nagrody, ale jej samej nie dotyczyły. Myślę, że problemem jest dożywotnie uczestnictwo w Akademii, że nawet samemu nie można z niej wystąpić. To bardziej brzmi jak wyrok dożywocia niż jak wyróżnienie. Myślę, że obejściem tego jest powołanie ekspertów, którzy mogą być... Wszystkie skandale dotyczące Szwedzkiej Akademii nie miały nic wspólnego z samym przyznawaniem Nagrody. Były to działania wokół nagrody, ale jej samej nie dotyczyły. Myślę, że problemem jest dożywotnie uczestnictwo w Akademii, że nawet samemu nie można z niej wystąpić. To bardziej brzmi jak wyrok dożywocia niż jak wyróżnienie. Myślę, że obejściem tego jest powołanie ekspertów, którzy mogą być odwołani przez Akademię.
pokaż więcej
książek: 6696
allison
21-11-2018 17:48
Cały ten Szacowny Komitet należałoby przewietrzyć, tym bardziej, że niektóre decyzje z ostatnich dwóch dekad są kontrowersyjne (np. w przypadku Mo Yana).
książek: 200
EdytaDe
21-11-2018 18:03
a tak mniej na serio… nikt jeszcze nie zażartował z tego, że do komisji dołączył(a) Mikael(a) Blomqvist? Śledztwo dziennikarskie się szykuje, jak nic :D
książek: 2453
jatymyoni
22-11-2018 11:56
Nie śledzę tych spraw. Kim jest Mikael Blomqvist?
Użytkownicy oznaczyli ten post jako spam
książek: 12
Nobel
22-11-2018 21:10
No cóż, cokolwiek to znaczy. A znaczy to chyba nie za wiele :) Ekspert?
Ekspert od Nobla? To jak Ekspert od nadawania nagrody człowieka roku albo ekspert od wyboru najpiękniejszego jeża... Hm. Chyba ktoś tu próbuje nas upewnić, że teraz to już nic nie zaburzy działania Komitetu. Skoro są eksperci... Prawda jest taka, że ktoś otrzyma Literacką Nagrodę Nobla. I to chyba tyle z danych nam prawd...
No cóż, cokolwiek to znaczy. A znaczy to chyba nie za wiele :) Ekspert?
Ekspert od Nobla? To jak Ekspert od nadawania nagrody człowieka roku albo ekspert od wyboru najpiękniejszego jeża... Hm. Chyba ktoś tu próbuje nas upewnić, że teraz to już nic nie zaburzy działania Komitetu. Skoro są eksperci... Prawda jest taka, że ktoś otrzyma Literacką Nagrodę Nobla. I to chyba tyle z danych nam prawd :) Tak czy siak, zgodnie z moim profilem, czekam z utęsknieniem na dwóch przyszłorocznych zwycięzców.
pokaż więcej
Aby napisać wypowiedź musisz być zalogowany. Logowanie

Opinie czytelników


O książce:
Golem

Powieść opowiada historię Athanasiusa Pernatha - konserwatora sztuki i jubilera. Mieszka on w praskim getcie w Kogucim Zaułku. Nie jest to jednak pro...

zgłoś błąd zgłoś błąd