Nasza strona internetowa wykorzystuje cookies (pol.: ciasteczka)

W celu sprawnego i szybkiego działania serwisu, zapewnienia wygody podczas jego przeglądania, dostosowywania funkcjonalności do indywidualnych potrzeb użytkowników, a także w celach statystycznych oraz reklamowych, używamy informacji zapisanych za pomocą cookies. Korzystanie z serwisu jest równoznaczne ze zgodą użytkownika na stosowanie plików cookies. Więcej informacji znajdziesz tutaj.

Charaktery 4 (171) / kwiecień 2011

Wydawnictwo: Charaktery
7,83 (6 ocen i 0 opinii) Zobacz oceny
10
1
9
0
8
2
7
3
6
0
5
0
4
0
3
0
2
0
1
0
szczegółowe informacje
data wydania
ISBN
1427695X
kategoria
czasopisma
język
polski
dodał
Daniel

Nigdy nie mogłem pojąć, skąd wzięło się przekonanie, że zemsta jest rozkoszą bogów. Bogowie kojarzą mi się z siłą, a nawet omnipotencją, zaś zemsta ze słabością, bezsilnością, tchórzostwem. Byłbym nawet skłonny powiedzieć, że zemsta jest swoistym aktem sprawiedliwości ludzi słabych pozbawionych argumentów czy zdolności koncyliacyjnych. Hollywoodzka kinematografia usiłowała nam przez lata...

Nigdy nie mogłem pojąć, skąd wzięło się przekonanie, że zemsta jest rozkoszą bogów.

Bogowie kojarzą mi się z siłą, a nawet omnipotencją, zaś zemsta ze słabością, bezsilnością, tchórzostwem. Byłbym nawet skłonny powiedzieć, że zemsta jest swoistym aktem sprawiedliwości ludzi słabych pozbawionych argumentów czy zdolności koncyliacyjnych.

Hollywoodzka kinematografia usiłowała nam przez lata wmawiać, że to silni, odważni i godni zachwytu mściciele przywracają sprawiedliwy świat. W rzeczywistości zemsta jest rozkoszą nie bogów, a karłów.

Wcale niemała grupa psychologów – szczególnie tych zamiłowanych w argumentach ewolucyjnych – wyraża przekonanie, że reguła wzajemności jest jedną z najpowszechniejszych reguł rządzących ludzkimi zachowaniami. Tyle tylko, że pojmowana jest dość wąsko, a jej prototypem jest bezpośrednie odwzajemnienie wsparcia, altruizmu, pomocy. Tymczasem reguła wzajemności realizuje się także przez odwet, przez zemstę. Tyle tylko, że w tym wypadku mamy z jednej strony potrzebę odwzajemnienia, z drugiej zaś poczucie bezsilności.

Przypomnijmy sobie osławioną indiańską społeczność Kwakiutlów, z pogranicza Stanów Zjednoczonych i Kanady, dla których odwzajemnianie z nawiązką było podstawową regułą zachowania. Każdy, kto cokolwiek dostał od innego człowieka, musiał nie tylko dać mu coś w rewanżu, ale musiał mu dać więcej niż dostał. Łatwo domyślić się, że możliwości były ograniczone.

W jakimś momencie którejś ze stron musiało zabraknąć dalszych zasobów – wtedy kończyła się wymiana dobroczynności, a pojawiała reguła zemsty. Obdarowany, który nie potrafił odwzajemnić daru, miał tylko jedno wyjście: musiał zabić dobroczyńcę. A potem z nawiązką odwzajemniano zabijanie. Nic dziwnego, że społeczność Kwakiutlów egzystuje w formie nieomal symbolicznej.

Do dziś ślady podobnych reguł widać w organizacjach mafijnych, co znakomicie pokazali Mario Puzo w swojej książce, a Francis Coppola w swoim filmie. Mowa oczywiście o Ojcu chrzestnym.

Motywacja zemsty to mieszanina rywalizacji i bezsilności. Do tego dochodzi dobrze znane: kto kogo? – priorytetowa według wielu reguła życia społecznego. Pragnie się być górą, bo z tym wiążą się różnorodne profity, ale brak po temu przesłanek. Przede wszystkim brak jest narzędzi zdobywania przewagi społecznej w uczciwy sposób, brak umiejętności przekonywania innych, zdobywania ich szacunku.

Towarzyszy temu także pogarda dla innych – wszystko to skłania do poszukiwania sposobów podstępnych. Nie przeszkadza to oczywiście w dorabianiu do aktów zemsty wzniosłych ideologii. Jedną z najczęściej przywoływanych jest ideologia honoru (osobistego, honoru rodziny, honoru narodu i tak dalej). Rzecz znamienna, że uszczerbki na honorze ponoszą najczęściej ludzie słabi.

Zemsta, jakkolwiek by na to patrzeć, jest aktem destrukcyjnym. Z założenia ma spowodować szkody lub straty, a powodowanie szkody lub straty to przecież podręcznikowa definicja agresji. Od dawna wiadomo, że czynności destrukcyjne mogą zwiększać subiektywne poczucie sprawstwa i skuteczności.

Z tej perspektywy zemsta nie różni się zapewne od różnorodnych form wandalizmu – łamania drzewek, rozwalania przystanków tramwajowych, przewracania kubłów ze śmieciami.

Daje poczucie krzepy. Chwilowe i złudne.

 

źródło opisu: http://www.charaktery.eu/charaktery/2011/04/wstepniak/

źródło okładki: http://www.charaktery.eu/charaktery/2011/04/wstepniak/

pokaż więcej

Brak materiałów.

Mogą Cię również zainteresować

  • Straszna nowina o okrutnym mordzie Szymona Abelesa
  • Ostatnie wyjście
  • Chłopiec z Lampedusy
  • SamoDzielna kobieta. O dojrzewaniu do zmian
  • Dollbaby
  • Noc ognia
  • Piąta pora roku
  • Hygge. Klucz do szczęścia
  • Różany. Tom 1.
  • Elementarz tożsamości. Antropologia współczesności - antropologia kontekstowa
  • Muza
  • Chłopiec zwany Gwiazdką
  • George Lucas. Gwiezdne wojny i reszta życia
  • Cybulski. Podwójne salto
  • Zagadki kryminalne Rzeczypospolitej szlacheckiej
  • Republika. Nieustanne tango
Straszna nowina o okrutnym mordzie Szymona Abelesa
Marek Toman

8,67 (3 ocen i opinii)
Ostatnie wyjście
Federico Axat

8 (3 ocen i opinii)
Chłopiec z Lampedusy
Rafał Witek

0 (0 ocen i opinii)
SamoDzielna kobieta. O dojrzewaniu do zmian
Jacek Santorski , Anna Czarnecka

8,5 (2 ocen i opinii)
Dollbaby
Laura Lane McNeal

6,4 (5 ocen i opinii)
Noc ognia
Éric-Emmanuel Schmitt

6,93 (55 ocen i opinii)
Piąta pora roku
Nora K. Jemisin

8 (27 ocen i opinii)
Hygge. Klucz do szczęścia
Meik Wiking

7,13 (54 ocen i opinii)
Różany. Tom 1.
Bogna Ziembicka

8 (1 ocen i opinii)
Elementarz tożsamości. Antropologia współczesności - antropologia kontekstowa
Zbigniew Benedyktowicz

0 (0 ocen i opinii)
Muza
Jessie Burton

8,12 (50 ocen i opinii)
Chłopiec zwany Gwiazdką
Matt Haig

7,5 (8 ocen i opinii)
George Lucas. Gwiezdne wojny i reszta życia
Brian Jay Jones

0 (0 ocen i opinii)
Cybulski. Podwójne salto
Dorota Karaś

6,75 (4 ocen i opinii)
Zagadki kryminalne Rzeczypospolitej szlacheckiej
Jerzy Besala

8 (2 ocen i opinii)
Republika. Nieustanne tango
Leszek Gnoiński

6,67 (3 ocen i opinii)
Dodaj dyskusję
Dyskusje o książce
    Obecnie jeszcze nie ma dyskusji powiązanych z tą książką.
Sortuj opinie wg
Opinie czytelników (9)
 Pokaż tylko oceny z treścią
książek: 383
Magda | 2013-05-26
Na półkach: Przeczytane
książek: 3758
książkoholiczka | 2013-04-08
Na półkach: Przeczytane, Moje :), Czasopisma
książek: 6896
Antoni Leśniak | 2012-11-25
Na półkach: Przeczytane, Czasopisma
Przeczytana: 28 grudnia 2014
książek: 713
książek: 235
Midori88 | 2011-09-24
Na półkach: Przeczytane
książek: 1091
Małgosia | 2011-08-08
książek: 2830
Anastazja | 2013-09-10
Na półkach: Chcę przeczytać
książek: 0
| 2013-07-02
Na półkach: Przeczytane, Czasopisma
książek: 1028
boska_bestia | 2013-03-15
Na półkach: Przeczytane
Przeczytana: kwiecień 2011
Moja Biblioteczka
Jeżeli chcesz dodać książkę do biblioteczki, wybierz półkę, oceń lub napisz opinię.
Przeczytane
loading
Cytaty z książki
Inne książki autora
więcej książek tego autora
zgłoś błąd zgłoś błąd