Powstanie Warszawskie w literaturze. 10 książek o zrywie z 1944 roku

Adam Jastrzębowski Adam Jastrzębowski
30.07.2021

Powstanie Warszawskie jest jednym z najbardziej dramatycznych zrywów w historii Polski. Zakończona klęską walka warszawiaków z niemieckim najeźdźcą jest chętnie opisywana przez historyków, a także stanowi inspirację dla autorów powieści historycznych. Zapraszam na zestawienie książek o Powstaniu Warszawskim. 

Powstanie Warszawskie w literaturze. 10 książek o zrywie z 1944 roku courtesy of Juliusz Bogdan Deczkowski

Zrywów dramatycznych, gdyż zakończona klęską walka warszawiaków z niemieckimi najeźdźcami zakończyła się śmiercią około 10 tysięcy żołnierzy i ponad 150 tysięcy cywilów. W wyniku działań wojennych, w tym licznych podpaleń kamienic przez niemieckich żołnierzy zniszczony został również ogrom budynków i instytucji mieszczących się w Warszawie, w tym gmach Prudentialu i liczne zabudowania Starego Miasta.

Reklama

Spór o ocenę Powstania Warszawskiego, które wybuchło 1 sierpnia 1944 roku, toczy się od lat. Osnuty jest w głównej mierze wokół tego, czy Powstanie, z racji nikłej szansy powodzenia walk przeciwko lepiej uzbrojonym i liczebniejszym Niemcom, powinno być w ogóle rozpoczynane. I czy poniesione w Powstaniu straty, przede wszystkim ludzkie, ale również materialne, nie zostały poniesione na marne.

Proponowane przez nas książki starają się odtworzyć najważniejsze trzy miesiące z życia Warszawy 1944 roku. Miesiące, które dla powstańców były oddechem wolności po trwającej blisko pięć okupacji. A zarazem zapowiedzią piekła, które mieli im jeszcze zgotować hitlerowcy.

Na liście znajdują się zarówno pozycje stricte historyczne, jak i biografie Powstanek i Powstańców, a także powieść Roman Bratnego i książka z dziedziny nauk społecznych.

Spojrzenie całościowe

Powstanie 44 Norman Davies„Powstanie'44”, Norman Davies

Norman Davies, autor monumentalnego dzieła „Europa”, to jeden z najważniejszych współczesnych popularyzatorów historii Polski – tak w Polsce, jak i zagranicą. W naszym serwisie jego książki na półkę „przeczytane” dodało 4,943 użytkowników. Dzięki jego książce „Boże igrzysko” (ang. „God's Playground”), która ukazała się w oryginale w 1981 roku, historia Polski stała się bardziej dostępna czytelnikom na Zachodzie. Za swój udział w krzewieniu wiedzy o historii i kulturze naszego kraju był wielokrotnie odznaczany, w tym i najważniejszym polskim odznaczeniem cywilnym, czyli Orderem Orła Białego, który Davies otrzymał z rąk Prezeydenta RP Bronisława Komorowskiego w 2012 roku.

„Powstanie'44” ukazało się w Polsce 70 rocznicę rozpoczęcia walk w Warszawie, w 2014 roku. Opatrzona licznymi wspomnieniami uczestników zdarzeń, nie tylko opisuje sam przebieg walk i ich skutki, ale również tło Powstania – zarówno to krajowe, jak i na arenie międzynarodowej. Książka napisana jest żywym i emocjonalnym językiem. W oryginalnym anglojęzycznym wydaniu, książka Davisa zawiera z angielszczone pseudonimy Powstańców, a także niektóre imiona i nazwiska – miało to na celu przybliżenie opisywanej historii obcojęzycznemu czytelnikowi.

Dla mnie najlepsza książka opisująca tło międzynarodowe powstania warszawskiego. Musiał to zrobić ktoś z zewnątrz i zrobił to znakomicie. Dokumenty, relacje świadków i cała faktografia opisana w przystępny sposób. Mimo dużej objętości książkę się czyta szybko i łatwo. Lektura obowiązkowa

kurzy

Książka Normana Daviesa została oceniona w serwisie lubimyczytać.pl średnio na 8,1/10.

Obłęd 44 Zychowicz„Obłęd '44. Czyli jak Polacy zrobili prezent Stalinowi, wywołując powstanie warszawskie”, Piotr Zychowicz

Książka dziennikarza i publicysty historycznego Piotra Zychowicza to pozycja stojąca w kontrze do oficjalnej narracji dotyczącej Powstania. Autor forsuje tezę, że dzięki decyzji o wspieraniu przez oddziały AK Armii Czerwonej, kierownictwo Armii Krajowej dopuściło się zdrady i kolaboracji z wrogiem. Tę decyzję nazywa obłędem.

Apogeum tego obłędu była, według Zychowicza, decyzja o wszczęciu Powstania Warszawskiego. Zryw ten, choć bohaterski, nie miał najmniejszych szans powodzenia. Spowodował za to gigantyczne straty: zagładę 200 tysięcy Polaków, zburzenie stolicy – wraz z bezcennymi skarbami kultury – i zniszczenie AK. Jedynej poważnej siły, która mogła się przeciwstawić sowietyzacji Polski. Było to spektakularne, ale bezsensowne samobójstwo. Powstanie Warszawskie okazało się najlepszym prezentem, uważa Zychowicz, jaki mógł sobie wymarzyć Stalin.

Inne spojrzenie na Powstanie i ogólnie historię z II wojny, dosyć kontrowersyjna, niezwykle ciekawa, kopalnia wiedzy, cytatów.

Zuzanna256

Głośna książka Zychowicza ma w naszym serwisie wystawionych aż 251 opinii i przeszło 1400 ocen. Ich średnia to 7,6/10

Historie indywidualne

Zagłada miasta praca zbiorowa Karta„Zagłada miasta. Świadectwa ludzi Powstania”

Praca zbiorowa, będąca zapisem najważniejszych świadectw uczestników i obserwatorów wydarzeń z sierpnia 1944 roku. Wyłaniająca się z tych indywidualnych historii opowieść o Powstaniu, to opowieść o tragicznej determinacji, która musi przynieść klęskę. Te świadectwa zebrali i opracowali redaktorzy i historycy związani z Fundacją Ośrodka Karta.

„Dla wielu śmierć miasta to wzmianka w ko­munikacie albo z dala oglądany słup czarnego dymu. Dla tych, co przez to przeszli, dla nas, co tam byliśmy – to projekcja makabrycznego filmu. Ja taki film o śmierci mych bliskich, o śmierci mych kolegów, o śmierci miasta oglądałem z rzę­dów, gdzie obowiązywało opanowanie. Lecz rze­czywiście – bardziej nas przeraża jeden płonący dom niż cała płonąca dzielnica. Do dziś mam w oczach obraz spalonego przez «krowę» mężczy­zny, gdy spokojnym głosem prosił o papierosa. On już wtedy wiedział – tak jak my uświadomiliśmy to sobie nieco później – że ratunek nie przyjdzie” – Olgierd Sawicki, powstaniec

Powstanie Warszawskie z „lotu ptaka” wygląda na 63 dni chwały, jednak gdy rozbić je na atomy pojedynczych wspomnień ujawnia swoją niezmierzoną głębię rozpaczy i tragedii. Dlatego polecam te staranie wybrane przez redaktorów Wydawcy wspomnienia jego uczestników - świadków.

marw

 Opublikowana w 2020 roku książka została w serwisie lubimyczytać.pl oceniona na 7,9/10.

Pamiętnik z powstania warszawskiego Miłoszewski„Pamiętnik z powstania warszawskiego”, Miron Białoszewski

Najczęściej ocenianą książką opatrzoną w naszym serwisie tagiem powstanie warszawskie jest pamiętnik spisany przez polskiego poetę i prozaika Mirona Białoszewskiego. Białoszewski nie był żołnierzem, tylko cywilem; po kapitulacji powstania, wraz z ojcem trafił do obozu przejściowego w Pruszkowie. W „Pamiętniku z powstania warszawskiego” opisuje swoje doświadczenia z perspektywy cywila. Brakuje w nim heroizmu walk i żołnierskiego patosu; jest to za to świat piwnic, kanałów, bram i podwórek, w których cywile kryli się przed okrucieństwami wojny.

Na podstawie książki Białoszewskiego powstał spektakl w reżyserii Jerzego Bielunasa, a w 2014 roku, aby uczcić 70-lecie Powstania, oratorium w reżyserii Krystyny Jandy. Sam Białoszewski oprócz pisania prozy, poezji i dramatów był również aktorem – prowadził w czasie okupacji Teatr Swena, a już w latach powojennych, działał m.in. w Teatrze na Tarczyńskiej i Teatrze Osobnym.

Do Białoszewskiego trzeba dorosnąć.

Lektura Pamiętnika z Powstania Warszawskiego w liceum zniechęciła mnie do autora na długo. Na bardzo długo. Jak można zachwycić się bełkotem?

Minęły lata. Zobaczony na scenie w genialnej interpretacji Krystyny Jandy, przeczytany potem ponownie, Pamiętnik stał się dla mnie lekturą (nie zawaham się użyć tego słowa) kultową.
Według mnie jest to jedno z najdoskonalszych przedstawień literackich warszawskiego zrywu.

Lektura trudna. Lektura nie dla wszystkich. Lektura warta lektury.

Monika

Książka Mirona Białoszewskiego zostala w naszym serwisie oceniona przez 2800 użytkowników, średnio na 6,6/10.

Dzieci'44 Jerzy Mirecki„Dzieci 44. Wspomnienia dzieci powstańczej Warszawy”, Jerzy Mirecki

Wśród mieszkańców powstańczej Warszawy byli również najmłodsi. Zarówno te walczące z bronią, służące w oddziałach jako łącznicy, pomocnicy sanitariuszy i organizatorzy poczty polowej, ale także i mali cywile. Dla nich wszystkich wojna była olbrzymią traumą.

Publikacja Jerzego Mireckiego jest owocem długoletniego trudu, jaki włożył w zebranie, opracowanie i udostępnienie czytelnikom relacji dzieci, które uczestniczyły w Powstaniu Warszawskim bądź tylko patrzyły oczami dziecka na obraz tragedii walczącej, płonącej i burzonej Warszawy. Zbiór relacji zawiera nie tylko wspomnienia ówczesnych dzieci Warszawy, ale też relacje o dzieciach – tak jak je zapamiętali dorośli żołnierze Powstania.

Wielkie uznanie dla autora, że zawarł tak wiele wspomnień osób, wtedy dzieci, które przeżyły Powstanie. Za to, że Mu się chciało to zrobić, by pamięć o tych ludziach i wydarzeniach nie zginęła, by trwała, byśmy my docenili to w jakim kraju żyjemy i mogli brać przykład z tych młodych ludzi, którzy wtedy ginęli za Ojczyznę, dla nas. Bardzo wzruszające świadectwa. Obowiązkowa lektura dla każdego Polaka i nie tylko.

Dagmara-84

Książka Jerzego Mireckiego ma w naszym serwisie wystawioną średnią ocenę 7,5/10. 

Powstańcy książka„Powstańcy”, Magda Łucyan

„Powstańcy” to kolejna książka oparta na wspomnieniach. Jej autorka, dziennikarka TVN-u Magda Łucyan przeprowadziła rozmowy z ostatnimi żyjącymi świadkami tamtych wydarzeń. Zapytała ich o wspomnienia z tamtego okresu. Dlaczego poszli walczyć? Jak wyglądało ich pożegnanie z rodzicami?

Powstanie miało trwać maksymalnie trzy doby. Na tyle mieli być przygotowani. Walczyli 63 dni. Codziennie musieli żegnać przyjaciół, z którymi ramię w ramię brali udział w nierównym boju z Niemcami.

Łucyan nie bała się pytać ani o tragedie, ani o dobre chwile – o dzień, który określają jako „najpiękniejszy w ich życiu”. W wyniku tych rozmów powstała książka o śmierci i życiu. Życiu naznaczonym wojną.

Historia dla tych, którzy interesują się historią ale szczególnie dla tych, którzy się nią mniej interesują. Nie pzoostawia obojętnym i skłania do refleksji nad dzisiejszym Swiatem.

Wspomnienia Powstańców, poruszające i działające na wyobraźnię.

Dominika

Książka Łucyan zpostała w serwisie lubimyczytać.pl oceniona przez 139 czytelników. Śr. ceona to 8,2/10.

Powstanki

Agnieszka Cubała Kobiety 44„Kobiety '44. Prawdziwe historie kobiet w powstańczej Warszawie”, Agnieszka Cubała

Temat kobiet uczestniczących w Powstaniu Warszawskim jest coraz chętniej podejmowany w literaturze. Już nie są opisywane tylko jako „sanitariuszki – gitara dziewuszki”, ale pełnoprawne uczestniczki i ofiary walk z 1944 roku. Jedną z takich książek jest reportaż Agnieszki Cubały „Kobiety '44. Prawdziwe historie kobiet w powstańczej Warszawie”.

Reklama

Książka Cubały przedstawia kobiece spojrzenie na Powstanie Warszawskie. Wojna widziana oczyma kobiet to wciąż wojna niemal nieznana, jednak bez ich punktu widzenia historia Powstania Warszawskiego byłaby niepełna.

To książka o losach kobiet w Powstaniu Warszawskim, o ich doświadczeniach i emocjach, a także o sprawach, o których do tej pory niemal się nie mówiło, bo same kobiety długo nie chciały o nich opowiadać. Uczestniczki Powstania Warszawskiego odsłaniają prawdę o walce pozbawionej heroizmu, w której trzeba przetrwać, zabijać, chronić innych i zachować siebie. Ta książka to ich głos, tak ważny dla historii powstania i dla nas wszystkich.

Autorka oddała głos znanym i nieznanym Powstankom. Są wśród nich aktorki: Małgorzata Damięcka-Lorentowicz, Alina Janowska, Irena Kwiatkowska, Danuta Szaflarska, Beata Tyszkiewicz, Krystyna Zachwatowicz-Wajda; poetki i pisarki: Maria Dąbrowska, Maria Kownacka, Anna Świrszczyńska; Hanna Brzezińska – „słowik okupowanej Warszawy”, Natalia Sendys – „królowa kanałów”, czy łączniczka-strzelec – Wanda Traczyk-Stawska.

Wspaniale napisana książka o dziewczynach i kobietach, powstańcach warszawskich.

jolunia559 JOLA

 Książka Agnieszka Cubały ma wystawionych w serwisie lubimyczytać.pl 59 ocen. Ich średnia to 7,2/10.

Dziewczyna z Powstania Anna Herbich„Dziewczyny z Powstania”, Anna Herbich-Zychowicz

O wiele więcej ocen i czytelników (tych drugich aż 9145!) ma w naszym serwisie książka Anny Herbich-Zychowicz. Zbieżność nazwisk nie jest przypadkowa; prywatnie autorka jest żoną wspomnianego wyżej Piotra Zychowicza.

Pisarka dotarła do kobiet, które w sierpniu 1944 roku były kilkuletnimi dziewczynkami, ale też pewnymi siebie, młodymi kobietami. Jedną z bohaterek książki jest również... babcia autorki. W trakcie wybuchu Powstania miała niespełna 23 lata.

Reklama

1 sierpnia 1944 roku w Warszawie było pół miliona kobiet. Wiele z nich poszło do Powstania jako sanitariuszki, łączniczki, część chwyciła za broń. Wszystkie walczyły o przetrwanie. Panienka z dobrego domu w myślach powtarzała: „Boże, spraw, abym wytrzymała tortury”. Matka, która urodziła tuż przed godziną „W”, kołysała dziecko w rytm wybuchających bomb. I ośmioletnia Helenka, prowadzona na pewną śmierć. „Mamo, ja nie chcę umierać” – szeptała.

Przez 63 dni heroicznej bitwy walczyły, bały się, śmiały, kochały, opłakiwały bliskich. Mężczyźni stwierdzili: „Ojczyzna jest pierwsza. Musicie sobie jakoś radzić”. Kobiety zostały same, w obliczu dramatycznych dylematów. Włożyć coś do garnka czy kupić bandaże dla rannych? Jak zginę: z głodu czy z rąk Niemców? Ale pytanie, czy warto walczyć, w ogóle nie przychodziło im do głowy. Bo odpowiedź była tylko jedna.

Przerażające, bo prawdziwe historie kobiet walczących lub po prostu starających się przeżyć w powstaniu. Po lekturze docenia się to, co ma się dziś...

Alicja Wójcik

Książka została oceniona w naszym serwisie średnio na 8,3/10. Tematyka kobieca dominuje w pisarstwie Anny Herbich-Zychowicz: oprócz „Dziewczyn z Powstania”, spod jej pióra wyszły m.in. „Dziewczyny z Syberii” i „Dziewczyny z Solidarności”.

Zbiorowa pamięc o Powstaniu Warszawskim

Powstanie umarłych, Marcin Napiórkowski„Powstanie umarłych. Historia pamięci 1944-2014”, Marcin Napiórkowski

Marcin Napiórkowski, semiotyk kultury i kulturoznawca, analizuje fenomen pamięci o Powstaniu Warszawskim. Pamięci wybiórczej, pozwalającej politykom, dziennikarzom i liderom opinii publicznej wtłaczać zryw z 1944 w roku w aktualnie pasującą narrację. A z drugiej strony sprawiający, że Powstanie Warszawskie zaczyna być elementem popkultury, o czym świadczą liczne przypinki, koszulki, emblematy i gadżety.

Powstanie warszawskie to dziś tatuaże, koszulki, nalepki na zderzakach, gry planszowe i najpopularniejsze w Warszawie muzeum, które przyciąga turystów, zapewnia edukację i rozrywkę. Powstanie to również tragedia łącząca w sobie sprzeczności: dumę i poczucie zagrożenia, tworzenie wspólnoty politycznej i niechęć do polityków, lokalny wymiar rodzinny i spoiwo narodowej pamięci.

W swojej książce Napiórkowski zastanawia się, co to dla nas wszystkich znaczy. Czy naprawdę pochowaliśmy umarłych w powstaniu?

„Powstanie umarłych” to efekt dziesięcioletniej pracy Marcina Napiórkowskiego. Książka, która łączy w sobie zagadnienia z zakresu socjologii, filozofii, politologii oraz antropologii pobudza czytelnika do refleksji. Składania do tego, by na przykładzie Powstania Warszawskiego uświadomić sobie jak skrajne formy może przybrać „polityka pamięci”. Pomimo, iż książka nie należy do łatwych w lekturze, warto podjąć trud, aby ją przeczytać od deski do deski. Siła pracy Napiórkowskiego tkwi w tym, że każda osoba po zapoznaniu się z nią, zastanowi się jaką „własną” politykę pamięci propaguje oraz w jaki sposób się z nią identyfikuje. Polecam uważniej lekturze, w zaciszu domu czy biblioteki.

Kamil Kartasiński

„Powstanie umarłych” zostało w 2017 roku finalistą Nagrody im. Jana Długosza. W naszym serwisie zostało ocenione przez czytelników na 7,8/10.

Powstanie Warszawskie jako tło dla opowieści

Kolumbowie rocznik 20„Kolumbowie. Rocznik 20”, Roman Bratny

Klasyczna powieść Romana Bratnego powraca w nowym wydaniu. Kultowa książka, która dała nazwę całemu pokoleniu Polaków urodzonych około roku 1920.

Kolumbowie to pierwsza powojenna książka opowiadająca o młodych akowcach i ich codziennym życiu, ale także o tym, jak szli na śmierć podczas powstania warszawskiego. O dwudziestolatkach zmuszonych do podejmowania trudnych, nierzadko tragicznych decyzji. I angażujących się w walkę z Niemcami – początkowo spontanicznie, później w sposób zorganizowany.

Autor książki, Roman Bratny, sam walczył w Powstaniu Warszawskim w Śródmieściu Południowym. Po wojnie pracował w „Kulturze”, sprawował funkcję kierownika literackiego Teatru Powszechnego w Warszawie. Pisał również scenariusze filmowe, przede wszystkim na potrzeby ekranizacji swoich powieści. Na podstawie „Kolumbów” powstał w 1970 roku serial z Janem Englertem, Władysławem Kowalskim, Markiem Perepeczko i Jerzym Matałowskim w rolach głównych.

Należę do osób, które uwielbiają książki o tematyce wojennej. "Kolumbowie. Rocznik 20" jest książką, którą każdy zwolennik takiej tematyki powinien przeczytać - to taka podstawa. Jednak uważam, że nie jest ona najlepiej napisana. Posiada bardzo dużo szczegółów, które są opisywane przez narrację. Przez to można się trochę pogubić, sama musiałam kilka fragmentów przeczytać kilka razy.
Ale pomimo wszytko, polecam tą książkę wszystkim, którzy są zainteresowani życiem codziennym podczas wojny, a nawet i powstaniem warszawskim

wik39

Ksiązka Romana Bratnego ma w naszym serwisie 1379 ocen. Czytelnicy oceniają ją średnio na 7,3/10. 

Więcej książek poświęconych Powstaniu Warszawskiemu znajdziecie w naszym katalogu pod specjalnym tagiem „Powstanie Warszawskie”.

Jakie pozycje dodalibyście do powyższego zestawienia? Koniecznie zostawcie swoje propozycje w komentarzu.

Reklama

komentarze [24]

Sortuj:
Niezalogowany
Aby napisać wiadomość zaloguj się
joly_fh 06.08.2021 13:10
Bibliotekarka

Dlaczego nie polecacie świetnej pozycji Alexandry Richie  Warszawa 1944. Tragiczne powstanie

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
 Warszawa 1944. Tragiczne powstanie
Jeremiasz Lk 04.08.2021 07:51
Czytelnik

Powstanie 44 ukazało się w 2004 roku, w 60 rocznicę powstania.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
Lodołamacz 01.08.2021 23:36
Czytelnik

Powstanie 44 Normana Davies'a ma swoje niesprawdzone teorie, nigdzie nie udokumentowane, przestałem czytać po jakiejś setnej stronie, najciekawsze w tej monografii są świadectwa i zeznania świadków.

Brakuje mi w tym zestawieniu wspomnień i świadectw uczestników z różnych obozów i  różnych środowisk. Do których zaliczyć mogę wszystkie książki Stanisława "Nałęcza"...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post więcej
Marek 01.08.2021 18:07
Czytelnik

Bez zapoznania się z książką pod redakcją płk Adama Borkiewicza pt. "Powstanie Warszawskie 1944. Zarys działań natury wojskowej", nie można mówić o posiadaniu pełnej wiedzy o Powstaniu Warszawskim. Na ponad 1000 stronicach znajdują się spisane w latach 1946-49 osobiste i świeże relacje Powstańców, z walk o stolicę, zebrane przez pracowników Instytutu Pamięci Narodowej,...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post więcej
Lodołamacz 01.08.2021 23:09
Czytelnik

Hehe ipniarz się znalazł. Wszyscy są w błędzie albo konfabulują chyba, że znaleźli się na liście namaszczonego ipn :P

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
Marek 03.08.2021 14:00
Czytelnik

To był nie ten, co dziś IPN, proszę niedouka "Lodołamacza". Tamten został przez komunistów rozpędzony w 1949 roku, w momencie, gdy przestały spływać wspomnienia. Zresztą dokumentacja tamtego IPN została szeroko wykorzystana do wyłapywania przez bandytów UB co bardziej znaczących i wykształconych Powstańców. 

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
Lodołamacz 04.08.2021 12:45
Czytelnik

Rozkazem Gen. Stefana Grota Roweckiego Warszawa miała być wyłączona z Planu Burza. Jeszcze w lipcu transferowano ze stolicy składy broni na wschód. Ponieważ Dowództwo Okręgu Warszawskiego nie chciało się zgodzić na wydanie rozkazu o wybuchu powstania, jakoś w połowie lipca wszyscy zostali zdymisjonowani, a na to stanowisko powołano płk. Montera Chruściela szybko...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post więcej
Niezalogowany
Aby napisać wiadomość zaloguj się
Mirosław Kluba 01.08.2021 11:46
Czytelnik
natanna 01.08.2021 10:09
Czytelniczka

A ja polecam  Płonące lazarety : powieść powstańcza, w których autor wprowadza czytelnika w Powstanie dzień po dniu.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
 Płonące lazarety : powieść powstańcza
Katka 31.07.2021 20:38
Czytelnik

Co roku w okolicy 1 sierpnia czytam książkę o tematyce powstania, żeby pamiętać, żeby poszerzyć wiedzę, żeby nie odkładać trudnych tematów na kiedyś.
W zestawieniu zabrakło wspaniałej pozycji
Made in Poland
Bardzo polecam każdemu! Warto. Wspomnienia powstańca bez historycznego bełkotu i tuszowania prawdy. Momentami szczery do...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post więcej
 Made in Poland
Radosław 31.07.2021 19:58
Czytelnik

Kto wydał wyrok na miasto? Plany operacyjne ZWZ AK (1940–1944) i sposoby ich realizacji polecam gorąco

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
 Kto wydał wyrok na miasto? Plany operacyjne ZWZ AK (1940–1944) i sposoby ich realizacji
Wstegeszczu 01.08.2021 20:56
Czytelnik

Chyba czegoś takiego mi brakowało! Bardzo dziękuję za polecenie, postaram się przeczytać przy najbliższej okazji 

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
Niezalogowany
Aby napisać wiadomość zaloguj się
Monika 31.07.2021 18:25
Czytelniczka

Polecam  Sten pod pachą, bimber w szklance, dziewczyna i... Warszawa Teraz '44. Historie Kwatera Bożych Pomyleńców Zośkowiec Sierpniowe...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post więcej
 Sten pod pachą, bimber w szklance, dziewczyna i... Warszawa  Teraz '44. Historie  Kwatera Bożych Pomyleńców  Zośkowiec  Sierpniowe dziewczęta'44
Wstegeszczu 31.07.2021 10:05
Czytelnik

Polecam Powstanie sierpniowe 1944

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
 Powstanie sierpniowe 1944
marw 31.07.2021 18:48
Czytelnik

Książka bardzo dobra dla osób, które nie chcą lub nie mogą "przebijać" się przez tomy wspomnień i dokumentów.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
Niezalogowany
Aby napisać wiadomość zaloguj się
zgłoś błąd