-
Artykuły
Czytamy w weekend. 27 marca 2026
417 -
Artykuły
Przeczytaj fragment książki „Zbrodnia w rezydencji“
1 -
Artykuły
Tylko że życie nie zna słowa „kiedyś”. Życie zna tylko „teraz” - Gabriela Gargaś radzi
4 -
Artykuły
Jak czytać Harry’ego Hole? Kolejność książek Jo Nesbø i dlaczego warto zacząć dziś
12
Zbigniew Rokita laureatem Nagrody Literackiej Nike 2021
W niedzielę 3 października ogłoszono nazwisko laureata tegorocznej Nagrody Literackiej Nike. Jury zdecydowało się nagrodzić „Kajś” Zbigniewa Rokity. Takiego samego zdania byli czytelnicy – Rokita otrzymał również Nike Czytelników.
Sławomir Kamiński/Agencja Gazeta
Książka, która „pomaga zrozumieć przemocowy charakter oficjalnej historii”
Zbigniew Rokita urodził się w 1989 roku, pracuje jako reporter, redaktor, w swoich książkach, artykułach zajmuje się tematyką związaną z Europą Wschodnią, Górnym Śląskiem. Autor urodził się w Gliwicach, jednak – jak zaznacza – „przez większość życia uważał Ślązaków za jaskiniowców z kilofem i roladą”.
Swoją śląskość wypierałem. W podstawówce pani Chmiel grała nam na akordeonie Rotę, a ja nie miałem pojęcia, że ów plujący w twarz Niemiec z pieśni był moim przodkiem. O swoich korzeniach wiedziałem mało. Nie wierzyłem, że na Śląsku przed wojną odbyła się jakakolwiek historia. Moi antenaci byli jakby z innej planety, nosili jakieś niemożliwe imiona: Urban, Reinhold, Liselotte.
Z czasem jednak, gdy Rokita postanowił przyjrzeć się historii Górnego Śląska, „pokręcić się po okolicy, spróbować złożyć to w całość”, okazało się, że pojawiła się przed nim zupełnie inna historia. W jego „silezjogonii” jest nie tylko opowieść o własnej rodzinie, ale i niemal milionie osób, które deklarują „nieistniejącą” narodowość, jest opowieść o katastrofie ekologicznej o trudnych do oszacowania rozmiarach, są polskie kolonie, regionalne separatyzmy. W „Kajś” Rokita odkrywa Śląsk na nowo przed samym sobą, ale i przed czytelnikami i czytelniczkami. Poszukuje własnej tożsamości, śląskości, korzeni, a osoby czytające książkę w tych poszukiwaniach mu towarzyszą.
Jak mówiła w laudacji na cześć nagrodzonego autora prof. Inga Iwasiów, przewodnicząca jury:
Nagradzajmy „Kajś”, książkę pomagającą zrozumieć przemocy charakter oficjalnej historii i podnoszącą na duchu jako zapis codzienności, w której dobroć ludzka odgrywa ratunkową rolę. Książkę pokazującą, jak bardzo konieczne są zmiany i rewizje zapieczonych poglądów, ustalonych zasad. Po lekturze wiem więcej nie tylko o Śląsku, lecz o świecie, o polityce, ludziach i przypadkach. O pochodzeniu, które z reguły jest zmącone i drwi z potrzeby podziałów, stawiania granic. Mocnej też wierzę w sens zapisywania zdarzeń, a więc w literaturę.
W kapitule Nagrody, poza jej przewodniczącą, prof. Iwasiów, znaleźli się również: Teresa Bogucka, Przemysław Czapliński, Maryla Hopfinger, Dariusz Kosiński, Iwona Kurz, Tadeusz Nyczek, Magdalena Piekara i Szymon Rudnicki. Razem ze Zbigniewem Rokitą do wyróżnienia nominowano w tym roku również: Krzysztofa Fedorowicza („Zaświaty”), Kaspera Bajona („Fuerte”), Aleksandrę Lipczak („Lajla znaczy noc”), Grzegorza Piątka („Najlepsze miasto świata”), Monikę Śliwińską („Panny z >>Wesela<<”) oraz Jacka Podsiadłę („Podwójne wahadło”).
Mariusz Szczygieł i „Nie ma” z nagrodą dla książki ćwierćwiecza
Nagrodę Literacką Nike przyznano w tym roku po raz 25. Z okazji jubileuszu zorganizowany został wśród czytelników konkurs na ulubioną książkę za wszystkich nagrodzonych wcześniej. A ci swoimi głosami zadecydowali, że wyróżnienie to powinien otrzymać Mariusz Szczygieł za „Nie ma”, które Nike otrzymało w roku 2019. Jak krótko skomentował tę decyzję nagrodzony autor na swoim Instagramie:
„Szok! Nigdy Państwu tego nie zapomnę”
„Nie ma” to książka o nieobecności, utracie, braku. To też „wielogłosowa rozprawa reporterska”, w której rozmówcami Mariusza Szczygła są m.in.: własny ojciec, z którym po raz ostatni wybiera się do Pragi, izraelska pisarka, polska księgowa, ukraiński żołnierz, czeska poetka. Książka w roku 2019 otrzymała także Nike Czytelników i znalazła się w finale Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego.
Warto dodać, że „Kajś” Zbigniewa Rokity oraz „Nie ma” Mariusza Szczygła uzyskały wysoką średnią ocen również od użytkowników i użytkowniczek lubimyczytać.pl. Pierwszą książkę oceniono na 8,2/10, a drugą – na 7,3/10.
Nagroda Literacka Nike przyznawana jest za najlepszą książkę roku. Nie można jej podzielić ani nie przyznać, w całej jej historii 11 razy nagrodzono powieść, 6 razy poezję i książki poetyckie, 2 razy eseje, 2 razy reportaż, 2 razy książki autobiograficzne lub opisujące historię rodziny i tylko raz dramat. Organizatorami Nagrody są „Gazeta Wyborcza” oraz Fundacja Agory.
[as]
komentarze [26]
Książka ciekawa, ale ma wiele mielizn - wskazałem na nie w opinii. I bynajmniej nie jest charakterystyczna dla poglądów większości Ślązaków, ale jedynie zwolenników autonomizmu. Od dawna nagroda Nike przestała być opiniotwórcza. Odzwierciedla jedynie opinie pewnego środowiska. Natomiast ciekawa jest nagroda czytelników i świadczy o potrzebie autentycznych, regionalnych...
Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam więcej
