Berlin 1945. Upadek

Niesamowity opis ostatnich dni faszystowskiego Berlina . Pochłania .

Niesamowity opis ostatnich dni faszystowskiego Berlina . Pochłania .

Książka posiada zalety i wady. Najważniejsza zaleta to lekkie pióro Autora (pomimo dramatycznej i tragicznej materii zdarzeń, które opisuje),opowieść o ostatnich miesiącach III Rzeszy na berlińskim kierunku frontu wschodniego czyta się jednym tchem. Kolejna to obiektywizm Autora, nie ubarwia rzeczywistości, nie wybiela i nie zaczernia obrazu żadnej ze stron uwikłanych w konflikt. Na samym wstępie wspomina, iż jednym z celów podjęcia pracy (książka powstała na przełomie wieków XX/XXI) było ukazanie wszelakich okropieństw wojny jako ostrzeżenia dla obecnych i przyszłych pokoleń, przy czym wprost wskazał na ruchy neofaszystowskie w Niemczech i gdzie indziej. Ostrzeżenie okazało się prawdziwe, niestety, tylko skierowane pod zbyt wąskim adresem. Niebezpieczeństwo przyszło skądinąd, a obecne „wyczyny” wojsk rosyjskich na Ukrainie jako żywo przypominają to, co działo się w 1945 r. we wschodnich Niemczech. Pod tym względem nic się w mentalności „sołdatów” oraz ich dowództwa nie zmieniło. Owe opisy brutalizmów rosyjskich: zbrodni, rabunków i przede wszystkim gwałtów (te ostatnie przybrały charakter masowy, dotyczyły milionów kobiet, radzieccy żołnierze gwałcili przy tym nie tylko Niemki ale również Polki czy nawet uwolnione z robót przymusowych własne rodaczki) są szczegółowo udokumentowane, bardzo obszerne i realistyczne, dominują wręcz w rozległych partiach monografii. W kilku wypadkach wspomina Autor również o zbrodniach polskich (wskazuje konkretne przypadki mordowania jeńców). Trzeba jednak od razu zaznaczyć, iż A. Beevor wyraźnie, wielokrotnie i jednoznacznie podkreśla, kto wojnę rozpoczął i w jak brutalny sposób ją prowadził, co musiało zrodzić chęć odwetu. Opisuje też różnego rodzaju zbrodnie władz oraz wojsk niemieckich, popełniane nawet w ostatnich miesiącach, tygodniach i dniach wojny, zarówno na jeńcach, robotnikach przymusowych jak i na własnych żołnierzach oraz ludności cywilnej. Do tego wyraźne podkreślenie polityki prowadzonej przez Stalina na „wyzwolonych” ziemiach polskich, gdzie brutalnymi metodami instalowano posłuszne, prokomunistyczne władze oraz aresztowano i mordowano ludzi związanych z podziemiem prolondyńskim oraz prawowitym rządem emigracyjnym. A wszystko to przy braku reakcji sojuszników zachodnich, połączonym z rozbrajającą wręcz naiwnością władz politycznych i wojskowych USA, które wielokrotnie dawały się wodzić Stalinowi za nos. Warto też podkreślić trud Autora przy zbieraniu materiałów, nie tylko archiwaliów, opublikowanych wspomnień i opracowań, ale także licznych wywiadów z żyjącymi jeszcze w latach dziewięćdziesiątych XX w. uczestnikami wydarzeń po obydwu stronach frontu. Tego ostatniego nie da się już obecnie powtórzyć.
Książka A. Beevora posiada też wady. Przede wszystkim nieco po macoszemu potraktowana została strona czysto militarna, poświęcono jej stosunkowo mało miejsca, a sama relacja z wydarzeń jest raczej chaotyczna i powierzchowna. Zamieszczono sporo map, są one jednak mało przydatne, zbyt ogólnikowe, nieczytelne, zawierają błędy rzeczowe. Zdecydowanie, miłośnicy militariów jako takich nie będą do końca zadowoleni z lektury. Druga kwestia to niespójny tok narracji. W pogoni za chęcią ukazania rozlicznych aspektów wydarzeń Autor często przeskakuje z tematu na temat, co skutkuje brakiem porządku i zauważalnym chaosem. Porusza też pewne tematy, których następnie nie rozwija. Przykładowo, opisując powojenne losy marszałka Żukowa skupia się na mało w sumie istotnej kwestii „żalu” zdobywcy Berlina wobec Stalina o oszukanie go w sprawie odnalezienie i losów szczątków Hitlera, pomija natomiast sprawy o pierwszorzędnym znaczeniu, np. osobisty i decydujący udział Żukowa w aresztowaniu, upadku i zgładzeniu Berii, a także jego stosunki z Chruszczowem. Nie ma to bezpośredniego związku z wydarzeniami 1945 r., ale skoro już Autor podjął ten temat, to należało go rozwinąć i ważniejsze kwestie przynajmniej zasygnalizować (tym bardziej, że miały one istotny wpływ na kształt i możliwość opublikowania spisywanych przez marszałka Żukowa pamiętników – ważnego i wykorzystywanego przez A. Beevora, chociaż dalekiego od obiektywizmu źródła historycznego).
Wspomniane tu usterki pracy kompensują jednak wyliczone uprzednio zalety, warto więc ją przeczytać.

Książka posiada zalety i wady. Najważniejsza zaleta to lekkie pióro Autora (pomimo dramatycznej i tragicznej materii zdarzeń, które opisuje),opowieść o ostatnich miesiącach III Rzeszy na berlińskim kierunku frontu wschodniego czyta się jednym tchem. Kolejna to obiektywizm Autora, nie ubarwia rzeczywistości, nie wybiela i nie zaczernia obrazu żadnej ze stron uwikłanych w...

Chaos. I to chaos wielopoziomowy. Formalny (bo swobodnie mieszają się tu fabuła, reportaż i praca historyczna),czasowo-przestrzenny (bo przeskoki w czasoprzestrzeni są tu liczne, zwrot wektora tych skoków jest absolutnie swobodny) i narracyjny (bo różnych narratorów nie sposób się tu doliczyć).
I to wcale książce nie szkodzi. Wręcz przeciwnie. Kopalnia wiedzy, faktów, ciekawostek. Dzieło rzetelne, staranne i wyważone, porażające grozą, rozpaczą, niezasłużonym cierpieniem i przelaną krwią.

Chaos. I to chaos wielopoziomowy. Formalny (bo swobodnie mieszają się tu fabuła, reportaż i praca historyczna),czasowo-przestrzenny (bo przeskoki w czasoprzestrzeni są tu liczne, zwrot wektora tych skoków jest absolutnie swobodny) i narracyjny (bo różnych narratorów nie sposób się tu doliczyć).
I to wcale książce nie szkodzi. Wręcz przeciwnie. Kopalnia wiedzy, faktów,...

Wybitna!

Wybitna!

Znakomite dzieło angielskiego historyka poświęcone tym razem zmaganiom armi rosyjskiej w 1945 roku w celu zdobycia Berlina. Szaleńcze plany obrony Berlina i kompletny brak poszanowania życia żołnierzy Armii Czerwonej przez ich dowódców. Opisane również gwałty zdobywców na niemieckich i nie tylko kobietach. Książka ta nie jest mile widziana przez rosyjskich historyków i decydentów. Czyta się to opracowanie jak ciekawy thriller polityczny.

Znakomite dzieło angielskiego historyka poświęcone tym razem zmaganiom armi rosyjskiej w 1945 roku w celu zdobycia Berlina. Szaleńcze plany obrony Berlina i kompletny brak poszanowania życia żołnierzy Armii Czerwonej przez ich dowódców. Opisane również gwałty zdobywców na niemieckich i nie tylko kobietach. Książka ta nie jest mile widziana przez rosyjskich historyków i...

35/2024

Antony Beevor narrację w książce rozpoczyna od Sylwestra 1944, kiedy to Armia Czerwona stoi na linii Wisły i przygotowuje się do potężnej operacji, której zwieńczeniem ma być zdobycie stolicy D̶w̶u̶n̶a̶s̶t̶o̶l̶e̶t̶n̶i̶e̶j̶ Tysiącletniej Rzeszy.

W typowy dla siebie sposób poświęca dużo miejsca działaniom militarnym, ale nie stroni od polityki oraz wspomnień cywilów i żołnierzy, co bardzo wzbogaca tekst.

Bardzo dużo miejsca Beevor poświęca kobietom, które na trasie pochodu Sowietów na Zachód doświadczały brutalnych gwałtów i upodlenia przez żądnych krwi sołdatów. Niektóre relacje są wstrząsające, choćby o kobiecie, która została skrzywdzona przez ponad 20 żołnierzy. A to tylko jedna z tysięcy takich historii. Szacuje się, że podczas pochodu na Berlin zostało zgwałconych ponad 2 milionów niemieckich i polskich kobiet. Nie oszczędzano kobiet w żadnym wieku. Dowództwo generalnie przymykało oczy i dawało na to ciche przyzwolenie.

Jest to jak na razie chyba najlepsza książka tego autora, jaką miałem przyjemność przeczytać. „Stalingrad” stał na naprawdę dobrym poziomie, ale w „Berlinie” jest jeszcze lepiej.

35/2024

Antony Beevor narrację w książce rozpoczyna od Sylwestra 1944, kiedy to Armia Czerwona stoi na linii Wisły i przygotowuje się do potężnej operacji, której zwieńczeniem ma być zdobycie stolicy D̶w̶u̶n̶a̶s̶t̶o̶l̶e̶t̶n̶i̶e̶j̶ Tysiącletniej Rzeszy.

W typowy dla siebie sposób poświęca dużo miejsca działaniom militarnym, ale nie stroni od polityki oraz wspomnień cywilów...

Świetna książka i opis upadku 3 Rzeszy. Autor pokazuje dramatyczny upadek totalitaryzmu 3 rzeszy, zaczynając od końca roku 1944, gdzie wojsko Niemieckie cofało się chaotycznie na zachód, aż po upadek Berlina. Nie szczędzi mocnych słów armii czerwonej, wermahtowi jak i armii amerykańskiej. Opisuje brutalność, bezwzględność i okrucieństwo czerwonoarmistów i komunizmu na każdym szczeblu dowodzenia, wobec każdego. Fanatyzm i rozkład moralny hitlerowców i SS-manów, przeplata opisami o bólu i cierpieniu cywilów, frontowników i dzieci posyłanych na śmierć. Pokazuje Hitlera w ostatnich dniach swojego życia, jako oderwanego od rzeczywistości maniaka. Opisuje bombardowania infrastruktury cywilnej przez aliantów.

Opisy samej bitwy i ataków nie nużą, mimo iż są bardzo dokładne. Autor operuje swoistym lekkim gawędziarskim stylem, więc mimo że książka jest gruba, to czyta się ją szybko i przyjemnie, przytacza źródła i cytaty. Książka jest podzielona na wiele rozdziałów, dokładnie opisującymi fragmenty bitwy, co czyni przekaz klarownym i przyjemnym w odbiorze. Bitwa opisywana jest z wielu perspektyw, od pokojów dowodzenia i wodzów państw, przez żołnierzy ginących na froncie, aż po zwykłych cywilów tłoczących się w dusznych bunkrach. Nie zapomniano również o smaczkach jak np konkurencja rosyjskich generałów o to kto zdobędzie więcej miasta, nie licząc się z życiem żołnierzy. Książka zostaje skwitowana celnymi i krytycznymi przemyśleniami odnośnie ZSRR i 3 rzeszy i totalitaryzmów ogólnie.

Minusem jest dziwne przypisywanie niektórych rzeczy tylko mężczyznom, zupełnie ignorując że kobiety też miały wkład w dojście nazistów do władzy i stworzenie 3 rzeszy.

Świetna książka i opis upadku 3 Rzeszy. Autor pokazuje dramatyczny upadek totalitaryzmu 3 rzeszy, zaczynając od końca roku 1944, gdzie wojsko Niemieckie cofało się chaotycznie na zachód, aż po upadek Berlina. Nie szczędzi mocnych słów armii czerwonej, wermahtowi jak i armii amerykańskiej. Opisuje brutalność, bezwzględność i okrucieństwo czerwonoarmistów i komunizmu na...

Beevor po raz kolejny pokazuje klasę i to jak powinno pisać się książki historyczne. Połączenie ciężkich faktów globalnych z małymi jednostkowymi ciekawostkami sprawia, że książke czyta się bardzo składnie i z zainteresowaniem. Sama historia pokazuje w jak spokojnych i bezpiecznych czasach żyjemy. Ofiara którą musieli ponieść zwykli ludzie w czasach totalitaryzmów jest niewyobrażalna.

Beevor po raz kolejny pokazuje klasę i to jak powinno pisać się książki historyczne. Połączenie ciężkich faktów globalnych z małymi jednostkowymi ciekawostkami sprawia, że książke czyta się bardzo składnie i z zainteresowaniem. Sama historia pokazuje w jak spokojnych i bezpiecznych czasach żyjemy. Ofiara którą musieli ponieść zwykli ludzie w czasach totalitaryzmów jest...

Jak zwykle Mistrz. Nie wiem czy w przypadku książek Beevor'a dałbym radę stworzyć ranking - od najsłabszej do najlepszej. Wszystkie mają miejsce na podium na historycznej półce II wojny światowej.

Jak zwykle Mistrz. Nie wiem czy w przypadku książek Beevor'a dałbym radę stworzyć ranking - od najsłabszej do najlepszej. Wszystkie mają miejsce na podium na historycznej półce II wojny światowej.

Ta książka to nie tyle upadek Berlina, ale świetne ukazanie upadku całego hitlerowskiego państwa. Bardzo dobrze ukazana cała operacja berlińska, relacje z obu stron na podstawie źródeł zachodnich jak i wschodnich. Nie mogło zabraknąć gwałtów i grabieży dokonywanych przez sowietów. Autor ukazał walkę Niemców do samego końca zarówno w kontekście fanatyzmu nazistów jak i walki o przetrwanie i tym samym przebicie się do alianckiej strefy. Tak jak w "Stalingradzie" tego samego autora bardzo ciekawy jest końcowy fragment opisujący Berlin, a zwłaszcza sytuację jego mieszkańców krótko po kapitulacji.

Ta książka to nie tyle upadek Berlina, ale świetne ukazanie upadku całego hitlerowskiego państwa. Bardzo dobrze ukazana cała operacja berlińska, relacje z obu stron na podstawie źródeł zachodnich jak i wschodnich. Nie mogło zabraknąć gwałtów i grabieży dokonywanych przez sowietów. Autor ukazał walkę Niemców do samego końca zarówno w kontekście fanatyzmu nazistów jak i walki...