Najgorsze matki w literaturze

LubimyCzytać LubimyCzytać
26.05.2016

Postawmy sprawę jasno: kochamy nasze mamy tak samo, jak Wy kochacie swoje. Ale umówmy się – nie wszystkie matki zasługują na ciepło i miłość. Niektóre swoim okrucieństwem budzą lęk i nienawiść. Ale tym bardziej wydają się fascynujące – oczywiście, wyłącznie w oczach czytelników. W Dzień Matki przewrotnie proponujemy Wam zestawienie najgorszych mamusiek w literaturze.

Najgorsze matki w literaturze

Musimy porozmawiać o Kevinie, Lionel Shriver – Eva Khatchadourian

O matce Kevina, Evie, niekoniecznie można mówić w kategoriach dobra i zła, ale prawdopodobnie jest jedną z tych kobiet, które nie zostały stworzone do bycia matkami. Im dłużej czytamy książkę Lionel Shriver, tym bardziej jasne się to staje.

Dramat rodzinny w najlepszym thrillerze psychologicznym ostatnich lat. „Musimy porozmawiać o Kevinie” to poruszająca powieść psychologiczna o trudnym macierzyństwie. Tytułowy Kevin - 14-letni chłopak z zamożnej amerykańskiej rodziny - bez szczególnego powodu zabił dziewięcioro kolegów ze swojej szkoły i dwoje dorosłych. Jego matka próbuje stawić czoła tej dramatycznej sytuacji i jednocześnie odpowiedzieć sobie na pytanie: dlaczego?

Kompleks Portnoya, Philip Roth – Sophie Portnoy

Roth mocno osadził w literaturze stereotyp udręczająco nadopiekuńczej żydowskiej matki, który zostanie w niej na dobre i na złe.

W wydanej w styczniu 1969 roku książce Philipa Rotha bohater – Alexander Portnoy – rocznik 1933, urodzony w Jersey City w rodzinie żydowskiej, IQ 158 – leży na kozetce u psychoterapeuty. Bezlitośnie rozlicza się z historią własną i rodziny. Przede wszystkim z matką, której czujne oko chciałoby dopilnować wszystkiego, zwłaszcza tego, co syn je i co z siebie wydala. Rozlicza się też z ojcem, od początku dziejów cierpiącym na niestrawności. Z rodzicami w ogóle, bo Żyd, którego rodzice żyją, jest na ogół biorąc bezradnym niemowlęciem!. Próbując wydostać się z rodzinnej niewoli, Alex wpada w inną niewolę – w sidła kompulsywnych erotycznych fantazji.

Lolita, Vladimir Nabokov – Charlotte Haze

Chyba każdy, kto czytał tę książkę, zastanawiał się, dlaczego Charlotte wcześniej nie zauważyła stosunku Humberta Humberta do jej córki. Kiedy już to następuje, cóż, wiecie, co się dzieje...

„Lolita” - najgłośniejsza powieść Nabokova, jest opisem seksualnej obsesji czterdziestoletniego mężczyzny na punkcie dwunastoletniej dziewczynki Dolores. Powieść przetłumaczono na kilkadziesiąt języków, wydawano ją w atmosferze kontrowersji i protestów, a autora pomawiano o pornografię i pedofilię. Obecnie uznawana jest za jedno z arcydzieł literatury światowej. Sfilmował ją w 1962 roku Stanley Kubrick i ponownie w 1997 Adrian Lyne.

Kiedy umieram, William Faulkner – Addie Bundren

To po prostu zbyt pokręcone, by ująć to w kilku zdaniach. Trzeba przeczytać.

Bundrenowie wyprawiają się do Jefferson, by wbrew sprzysięgającym się żywiołom pogrzebać matkę zgodnie z jej wolą. Ta historia ma w sobie - mimo całej swej niedorzeczności - szeroki oddech legendy epoki pionierstwa, mitu amerykańskich kresów.

Napisana w 1930 roku jedna z najznakomitszych powieści Faulknera, opowiadająca o rodzinie Bundrenów, "biednych białych" z Południa, łączy elementy bohaterstwa i groteski, grozy i komizmu, humoru i makabry.

Postaci Williama Faulknera mają w sobie prawdę ludzką, która wzrusza nas bardziej niż egotyzm opisywanego środowiska. Nie możemy pozostać obojętni wobec kłopotów, ubogich radości, przeżyć tych ludzi, choć są tak poniżeni i pozornie odczłowieczeni.

Na wschód od Edenu, John Steinbeck – Kathy Ames

Steinbeck nie przebiera w słowach, gdy opisuje Kathy Ames. Macierzyństwo prawie wcale nie zmienia tej kobiety, która wcześniej była prostytutką, a jeszcze wcześniej zabiła swoich rodziców, podpalając ich dom. Po tym, jak uwiodła obu braci Trasków (pozostawiając tym samym kwestię ojcostwa swoich dzieci otwartą), porzuciła swoje latorośle. Zresztą to chyba nie było najgorsze rozwiązanie dla nich – przed swoją ucieczką Kathy próbowała zabić swojego męża, a później prowadziła dom publiczny, w którym przemoc i wszelkiego rodzaju narkotyki były na porządku dziennym. Budując postać Kathy, Steinbeck podniósł bardzo wysoko poprzeczkę dla wszystkich późniejszych pisarzy, którzy chcieliby spróbować stworzyć najgorszą matkę w historii literatury.

Powieść uznawana za najwybitniejsze dzieło Steinbecka opowiada o tragicznym losie rodziny Trasków, która na przełomie XIX i XX wieku osiedliła się w dolinie Salinas.

Uciekaj, Króliku, John Updide – Janice Angstrom

Janice Angstrom utknęła w małżeństwie z egoistą (zwanym Królikiem), którego największym osiągnięciem jest to, że w liceum był mistrzem drużyny koszykówki. Teraz sprzedaje gospodyniom domowym maszynki do obierania jarzyn. Ale nawet życie dzielone z Królikiem nie usprawiedliwia tego, co stało się, gdy pijana Janice kąpała ich córkę.

Bohater powieści, Harry (Królik) Angstrom, młody mężczyzna, niegdyś mistrz drużyny koszykówki w college'u, obecnie pracownik domu towarowego w jednym z miast Pensylwanii, zajmujący się reklamą „cudownej" maszynki do obierania jarzyn, czuje się zagubiony w otaczającym go świecie. Należy on do tej części amerykańskiej klasy średniej lat pięćdziesiątych, która na ogół biernie akceptuje „amerykański styl życia". Królik jednak, pod wpływem impulsu, porzuca żonę, córkę bogatego pośrednika handlu samochodami, i ucieka przed jałową egzystencją typu konsumpcyjnego ...

Skóra, Toni Morrison – Sweetness

Co może zrobić matka, jeśli jej dziecko nie jest takie, jak oczekiwała? Wszyscy prawdopodobnie odpowiemy, że „kochać je mimo wszystko”, ale nie zawsze się tak dzieje. Gdy Sweetness, kobieta o jasno brązowej skórze, rodzi dziecko o skórze tak czarnej, że niemal granatowej, czuje się rozczarowana, a córeczka odpycha ją.

Odważna, skłaniająca do refleksji nowa powieść amerykańskiej noblistki Toni Morrison. Świadectwo krzywdy, jaką dorośli wyrządzają dzieciom, i obraz tego, jak ta krzywda powraca echem w następnych pokoleniach. 

Sweetness chce kochać swoje dziecko, ale matczyna miłość przychodzi jej z trudem. Córka Sweetness, Bride, teraz już efektowna dorosła czarna jak heban kobieta-pantera, robi zawrotną karierę w branży kosmetycznej. Pragnie kochać swojego chłopaka, ale powraca do niej chwila z przeszłości; chwila zrodzona z rozpaczliwego pragnienia miłości matki. Booker, naznaczony wyzutą z uczuć przeszłością, nie umie zgłębić duszy Bride. Czy oboje uwolnią się od krzywdy wyrządzonej ich niewinnym dziecięcym sercom i znajdą drogę do miłości i szczęścia?

Przekleństwa niewinności, Jeffrey Eugenides – Pani Lisbon

Pani Lisbon jest fanatyczną katoliczką, która niepodzielnie rządzi w domu. Kiedy codzienne tłamszenie córek nie przynosi wystarczających efektów – córki i tak wymykają się jej kontroli – zabiera je ze szkoły i zamyka w domu. Całkowita izolacja od świata zewnętrznego prowadzi pięć młodych dziewczyn do samobójstwa. Pani Lisbon to tylko połowa dysfunkcyjnego duetu, który trzęsie domem Lisbon, ale połowa winy w tym przypadku i tak wystarczy, by móc nazwać ją jedną z najgorszych matek w literaturze.

Powieść, która stworzyła jednego z najlepszych współczesnych pisarzy. Życie spokojnego miasteczka w pobliżu Detroit toczy się wokół rodziny Lisbon. Pięć pięknych, ekscentrycznych sióstr skupia na sobie uwagę młodych mężczyzn, którzy obsesyjnie gromadzą wszystkie dowody ich istnienia. Z ulubionych płyt dziewcząt, zagubionych grzebyków i popękanych lusterek próbują odtworzyć ich sekretne życie na granicy dziewczęcości i kobiecości. Presja pełnej niedopowiedzeń, dojrzewającej seksualności doprowadza siostry do samobójstwa. Kto zawinił: rodzina, społeczność, one same? Duszna atmosfera tajemnicy i nieuchwytnych emocji wciąga w głąb powieści i nie pozwala się od niej oderwać. 

Carrie, Stephen King – Margaret White

Matka Carrie jest religijną fanatyczką, która za wszelką cenę usiłuje uchronić ją przed grzechem. Pewnego razu Carrie się jednak buntuje i idzie na szkolny bal. Gdy tam pada ofiarą okrutnego żartu, rozpętuje się piekło... dziewczyna jest telekinetką o olbrzymiej mocy, której postanawia użyć, by zemścić się na prześladowcach. Ci, którzy ją dręczyli, w tym jej matka, gorzko tego pożałują.

 

 

 

Pani Bovary, Gustave Flaubert – Emma Bovary

Bez względu na to, czy traktować Emmę jako romantyczkę marzącą o piękniejszym życiu czy jako całkowitą egoistkę, jedno jest pewne: jest okropną matką dla swojej córki, Berthe.

Emma nie potrafi się odnaleźć w atmosferze nudnego życia pospolitych mieszczan. Wzorem dla Emmy stają się postacie czytanych przez nią romansów. Życie u boku męża, lekarza, wydaje jej się trywialne, a szczere uczucie, którym ją obdarza, niewarte wzajemności. Szukaj

ąc wielkich uniesień, namiętności i wzniosłych uczuć, chętnie przebywa w kręgach arystokracji, sądząc, że właśnie tam spełni swoje marzenia.

Pieśń Lodu i Ognia, George R. R. Martin – Cersei Lannister

Cersei Lanister nie jest złą matką – właściwie tylko swoje dzieci tak naprawdę kocha. Ale jest tak okrutną osobą, że nie może jej zabraknąć na tej liście.

 

 

 

 

 

Przychodzą Wam na myśl inne kandydatki do roli najgorszej matki w literaturze? Dopiszcie je w komentarzach!


komentarze [63]

Sortuj:
więcej
Niezalogowany
Aby napisać wiadomość zaloguj się
by_the_book  - awatar
by_the_book 27.05.2022 14:00
Czytelniczka

Skarbnicą takich matek są baśnie: matka/macocha z "Kopciuszka" - z przybranej córki robi kocmołucha, dwie własne córki namawia do samookaleczenia; matka Jasia i Małgosi, która każe ojcu porzucić dzieci w lesie; macocha Śnieżki zazdrosna o jej urodę, gotowa zabić za tytuł najpiękniejszej... Legendy islandzkie są pełne złych matek zjadających własne dzieci. Polecam "Karnawał...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post więcej
Lubenica  - awatar
Lubenica 30.05.2016 15:55
Czytelniczka

Pierwsza, która przyszła mi na myśl, a która nie znalazła się wyżej - Ingrid Magnussen z "Białego Oleandra". Nigdy nie zadała sobie trudu rozważenia konsekwencji swoich czynów, powzięcie zemsty na niewiernym kochanku było dla niej ważniejsze niż przyszłość córki. Nawet siedząc w więzieniu udaje jej się skutecznie zatruwać życie Astrid, a później ma jeszcze czelność prosić...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post więcej
Weronika B - awatar
Weronika B 29.05.2016 16:59
Czytelniczka

Ja jednak zastanowiłabym się nad Cersei. Może i była kochającą, ale zdecydowanie nie była dobrą matką. Dobra matka powinna być przykładem dla swoich dzieci, a tego o Cersei powiedzieć nie można. Pomijając fakt, że dzieci powinno się kochać bezgranicznie, a nie ślepo- jednym słowem potomstwo trzeba wychowywać! A trudno nazwać małych Lannisterów wychowanymi...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
AniaZ  - awatar
AniaZ 28.05.2016 17:22
Czytelniczka

Wszystko zależy od tego, jak zdefiniujemy złą matkę. Czy jest ona zła dlatego, że wychowała "potwora", jak w przypadku Evy Khatchadourian, czy dlatego, że faktycznie znęca się psychicznie, fizycznie nad swoimi dziećmi, zaniedbuje je.

Osobiście nie zgadzam się z "nominacją" do tego rankingu bohaterki "Musimy porozmawiać o Kevinie" jak i Cersei Lanister, która, moim zdaniem,...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post więcej
Monika  - awatar
Monika 30.05.2016 11:11
Czytelniczka

Też byłam zaskoczona umieszczeniem Evy w tym rankingu. Może brakowało jej pewnych kompetencji rodzicielskich, ale myślę, że żadna matka nie dałaby sobie rady z takim psychopatą jak Kevin. Eva nie wychowała potwora, on się taki urodził. Na pewno starała się być dobrą matką, ale niewiele mogła zrobić, żeby wpłynąć na zachowanie syna.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
Niezalogowany
Aby napisać wiadomość zaloguj się
FannyBrawne  - awatar
FannyBrawne 28.05.2016 16:36
Bibliotekarka

Byłabym zapomniała o serii Dotyk Julii, bo jaka normalna matka wsadzę rękę dziecka do pieca i oddaje je do więzienia?

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
FannyBrawne  - awatar
FannyBrawne 28.05.2016 16:24
Bibliotekarka

Moralność Pani Dulskiej - matka, która nie kocha swoich dzieci i jedyne co robi, to próbuje je sobie podporządkować, przez co nie mogą rozpocząć własnego życia.
W matni marzeń - matka, która pozwala na gwałcenie córki, bo przecież jej uroda jest najważniejsza
Echa pamięci

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post więcej
Anna  - awatar
Anna 28.05.2016 11:52
Czytelniczka

Rozważyłabym dodanie matki Anny i Katie z książki "Bez mojej zgody". Nawet jeśli kobieta ta ze wszystkich sił się starała to jednak nie wydaje mi się by była dobrą matką dla Anny i zbytnio nadopiekuńczą względem Kate, czym też ją krzywdziła.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
Beata-Chiara  - awatar
Beata-Chiara 28.05.2016 02:10
Bibliotekarka

Mowa już była o Corinne z "Kwiatów na poddaszu", warto by dodać jeszcze inną bohaterkę tej Autorki. Otóż w cyklu "Rodzina Casteel" mamy wątpliwą przyjemność poznać matkę Leigh van Voreen, Jill van Voreen, która własną córkę wepchnęła w ręce swojego młodego, nowego męża... To samo później próbowała zrobić z wnuczką (Heaven-Leigh, która, jak sie okazało, była owocem gwałtu na...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post więcej
FannyBrawne  - awatar
FannyBrawne 28.05.2016 16:33
Bibliotekarka

Chciał mieć w łóżku cztery pokolenia jednej rodziny. Obrzydliwe. W sumie Jillian i Tony byli siebie warci.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
Beata-Chiara  - awatar
Beata-Chiara 28.05.2016 17:19
Bibliotekarka

Ja myślę, że w pewnym momencie Tony po prostu oszalał... Może doprowadziła go to tego miłość do oziębłej Jilian, krzywda, jaką wyrządził Leigh a później jej córce? Pewnie wszystko razem się nawarstwiało, bo już przy Annie zachowuje się jak jakiś szaleniec, żyjący w swoim własnym świecie...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
FannyBrawne  - awatar
FannyBrawne 28.05.2016 23:26
Bibliotekarka

Dla mnie na początku on był zwykłym egoistą, któremu tylko seks w głowie - Jillian nie chciała dać mu tego, czego oczekiwał, więc postanowił sobie zdobyć niewinną i świeżą Leigh, która była taką lepszą wersją matki. Potem chyba coś więcej do niej poczuł, ale uważam, że to nie była miłość(jak twierdził), ale takie wielkie zauroczenie i fascynacja tą jej niewinnością i...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post więcej
Beata-Chiara  - awatar
Beata-Chiara 29.05.2016 08:07
Bibliotekarka

Zgodzę się z Tobą w 100% :). Czasami tylko zastanawałam się czy on tak oszalał na punkcie Leigh, czy Jillian, bo często Heaven lub Annie nazywał jednym lub drugm imieniem (ale faktycznie, z tego co pamiętam, chyba częściej była to Leigh). Chociaż już Leigh też nazywał imieniem matki (Jillian). Od początku "ślepe rządze" wyzwalały w nim jakieś szaleństwo (nie umiał...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post więcej
FannyBrawne  - awatar
FannyBrawne 29.05.2016 16:02
Bibliotekarka

Wydaje mi się, że na początku na punkcie Jillian, a potem Leigh, w której widział ulepszoną, bardziej posłuszną wersję matki. Jakieś resztki sumienia może i miał, przynajmniej na tyle, że próbował wmówić sobie i innym, że kochał Leigh, a ona jego.
Na początku traktował Heaven normalnie, można powiedzieć, że był dobrym opiekunem, ona sama chciał upodobnić się matki, której...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post więcej
Niezalogowany
Aby napisać wiadomość zaloguj się
Akukaracza  - awatar
Akukaracza 28.05.2016 00:10
Czytelnik

Kamieniarz

Agnes oczywiście brrr

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
 Kamieniarz
Darsky  - awatar
Darsky 27.05.2016 23:30
Czytelniczka

Najgorszą matkę według mnie można spotkać w "Kwiatach na poddaszu"...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
Beata-Chiara  - awatar
Beata-Chiara 28.05.2016 01:42
Bibliotekarka

Polecam dalsze części "Kwiatów...". W nich będzie jeszcze sporo o tej "pani" ;). Ale, żeby tutaj coś wyjaśnić, trzeba wiedzieć, w jakich warunkach wychowywała się Corinne, jaka była jej matka (kolejny potwór- jej poświęcona jest bodajże 5-ta czy 6-ta książka z cyklu- jakby retrospekcja do czasów młodości Malcolma i jego żony). Mając takich rodziców, ta kobieta nie miała...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post więcej
Darsky  - awatar
Darsky 28.05.2016 11:26
Czytelniczka

Oczywiście znam wszystkie dalsze części :) Łącznie z nieudaną najnowszą "Pamiętnik Christophera".

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
Niezalogowany
Aby napisać wiadomość zaloguj się