Stan czytelnictwa w Polsce w 2019 roku. Zatrzymanie spadku i lekki wzrost

LubimyCzytać
23.04.2020

Dziś, w Światowy Dzień Książki, Biblioteka Narodowa opublikowała wyniki badań czytelnictwa. Przeczytanie przynajmniej jednej książki w ciągu roku zadeklarowało 39 procent Polaków. To wynik lepszy od zeszłorocznego; wpływ miały na niego ekranizacje książek i oparte na nich seriale, a także literacka Nagroda Nobla przyznana Oldze Tokarczuk – czytamy w raporcie.

Stan czytelnictwa w Polsce w 2019 roku. Zatrzymanie spadku i lekki wzrost

Jak co roku Biblioteka Narodowa opublikowała raport czytelnictwa za miniony rok. Jego wyniki pozwalają na ostrożny optymizm, gdyż deklarację o czytaniu złożyło więcej ankietowanych, niż w 2018 roku. Można więc mówić o zatrzymaniu spadku i lekkim wzroście czytelnictwa w naszym kraju.

Czytelnictwo w Polsce w 2019 roku a Nobel dla Tokarczuk

W opublikowanym w zeszłym roku raporcie za 2018 rok czytanie przynajmniej jednej książki w ciągu roku zadeklarowało 37% respondentów. Był to wynik zbliżony do tych z poprzednich lat (w 2017 roku deklaracje o przeczytaniu minimum jednej książki złożyło 38% pytanych, a różnicę jednego punktu procentowego można złożyć na karb błędu statystycznego). W porównaniu do tych raportów, ogłoszone 23 kwietnia 2020 roku wstępne wyniki badań niosą pozytywną zmianę.

Przeczytanie przynajmniej jednej książki w ciągu roku zadeklarowało 39 proc. Polaków. Jak czytamy w raporcie, wzrost deklaracji czytelniczych można tłumaczyć wydarzeniami, które w 2019 roku wpłynęły na zainteresowanie Polaków książkami. Ekranizacje i adaptacje, seriale na podstawie popularnych publikacji oraz związane z książkami gry komputerowe podsycały zainteresowania czytelnicze Polaków. Warto przypomnieć tu między innymi międzynarodowy i szeroko dyskutowany w Polskich mediach sukces „Wiedźmina” na podstawie cyklu o Geralcie z Rivii autorstwa Andrzeja Sapkowskiego. Niebagatelny wpływ na wyniki czytelnictwa miało też przyznanie Oldze Tokarczuk literackiej Nagrody Nobla w październiku 2019 roku.

Czy chętnie czytamy książki elektroniczne?

Jak wynika z analizy pracowników Biblioteki Narodowej, e-booki i audiobooki nie konkurują z książkami papierowymi – raczej należy je traktować jako uzupełnienie, gdyż po e-książki najczęściej sięgają też osoby czytające książki drukowane. Właśnie te tradycyjne, papierowe książki dominują wśród pozycji wymienianych w 2019 roku. Publikacje w tej formie wymieniło 98% czytelników (czyli 39% w całej populacji), a e-booki wskazało 6% czytelników (2,5% w całej populacji). Słuchanie audiobooków zadeklarowało 3% badanych w całej populacji. Ze wszystkich form obcowania z książką – zarówno za pośrednictwem tekstu, jak i możliwości odsłuchania – opowiedziało się 6% czytelników.

Skąd pochodzą książki, które czytają Polacy?

W wynikach opublikowanych dziś badań zawarto tez informacje o źródłach, z których badani pozyskiwali czytane książki. Wciąż najwięcej z nich książki kupuje – w ten sposób nabywa książki 41 proc. badanych (w zeszłym roku zakup wskazało 38 proc. respondentów). Od znajomych książki pozyskuje 35 proc. badanych. W ubiegłych latach 23 proc. ankietowanych wskazywało na to, że dostaje lub daje książki jako prezent. Obecnie warto odnotować znaczący wzrost – w 2019 roku było to już 31 proc. respondentów.

- To ma ogromne znaczenie, jeśli chodzi o postrzeganie książki jako wartościowego prezentu i to jest bardzo dobra wiadomość - podkreślił dyrektor Biblioteki Narodowej Tomasz Makowski. - Utrzymuje się, a nawet jest lekki wzrost udziału bibliotek jako źródła książek, co nas bardzo cieszy. Jest także lekki wzrost zakupów książek – dodał.

W zeszłorocznych wynikach badań biblioteki publiczne jako źródło książek wskazało 16 proc. badanych – w tegorocznych już 27 proc.

Zbadano również źródła książek elektronicznych. Jeśli chodzi o e-booki, to najczęściej pobieramy je z internetu (tak robi 39 proc. badanych). Zakup pliku wskazało 23 proc. ankietowanych, a czytanie online – 20 proc. Linkami i plikami ze znajomymi wymienia się 18 proc. respondentów, a 17 proc. korzysta z dostępów abonamentowych. Bibliotekę jako źródło e-booków wskazało 13 proc. osób.

Audiobooki streamuje online 40 proc. ankietowanych, 25 proc. decyduje się na pobranie pliku, 24 proc. na zakup w ramach abonamentu i tyle samo proc. na zakup samego pliku. Znajomi i rodzina to źródło audiobooków dla 13 proc. ankietowanych, a 8 proc. z nich wypożycza je z biblioteki.

Kogo czytaliśmy w ubiegłym roku? Najpopularniejsi autorzy 2019

Którzy pisarze obecni są w masowym obiegu czytelniczym? Rok 2019 przyniósł w zestawieniu najpopularniejszych twórców jedną wyraźną zmianę – do pierwszej trójki topowych autorów weszła Olga Tokarczuk. Wcześniej ankietowani wymieniali najczęściej twórców literatury gatunkowej (thrillerów i kryminałów). Choć Tokarczuk otrzymała literacką Nagrodę Nobla jesienią, niewiele brakowało, by znalazła się na pierwszym miejscu czytelniczego sondażu Biblioteki Narodowej – minimalnie wyprzedził ją Remigiusz Mróz, obecny w szerokim obiegu czytelniczym od trzech lat.

Po raz pierwszy od 2012 roku w czołówce zestawienia znalazło się w 2019 roku trzech pisarzy współczesnych, którzy pod względem popularności wygrali z Henrykiem Sienkiewiczem czy Adamem Mickiewiczem (których dzieła czytają przede wszystkim uczniowie). Wśród najpopularniejszych polskich autorów pojawiają się nazwiska Katarzyny Bondy, Marka Krajewskiego, Joanny Chmielewskiej i przede wszystkim wspomnianego wcześniej Remigiusza Mroza, a zagranicznych – Harlana Cobena, Stephena Kinga i Agathy Christie. Respondenci najczęściej wskazywali na takie gatunki, jak kryminał, sensacja oraz thriller psychologiczny (tu przoduje B.A. Paris), a także romans erotyczny (książki Blanki Lipińskiej). Wśród najpoczytniejszych książek nowych autorów w 2018 i 2019 roku respondenci wskazywali opartą na faktach powieść „Tatuażysta z Auschwitz” Heather Morris.

Lista najpoczytniejszych autorów 2019 roku

Ogólnopolski, reprezentatywny sondaż czytelniczy (kolejność autorów według odsetka czytelników z ogółu badanych, którzy wymienili przynajmniej 1 książkę danego autora), rok 2019:

1. Remigiusz Mróz
2. Olga Tokarczuk
3. Stephen King
4. Henryk Sienkiewicz
5. Adam Mickiewicz
6. Andrzej Sapkowski
7. Katarzyna Bonda
8. Katarzyna Grochola
9. Blanka Lipińska
10. B.A. Paris
11. Bolesław Prus
12. Heather Morris
13. Danielle Steel
14. Jakub Żulczyk
15. Harlan Coben
16. Jo Nesbø
17. Katarzyna Michalak
18. Stefan Żeromski
19. E.L. James
20. J.K. Rowling
21. Joseph Murphy
22. J.R.R. Tolkien
23. Joanna Chmielewska
24. Marek Krajewski
25. Graham Masterton
26. Fiodor Dostojewski
27. Mariusz Szczygieł
28. Katarzyna Puzyńska
29. George Orwell
30. Sebastian Fitzek

Więcej informacji o badaniu można znaleźć na stronie Biblioteki Narodowej.

Fot. otwierające: Biblioteka Narodowa

[ec]

Reklama

komentarze [164]

Sortuj:
303
297
11.09.2020 13:17

39% to jednak nie jest jakiś zawrotny wynik. Spadek czytelnictwa o blisko 20% w ciągu 15 lat daje do myślenia i nie ma znaczenia, że mogę poczytać coś w Internecie, czy Wikipedii, jak to ktoś wcześniej ujął. Książka, to jednak książka. Z drugiej strony dobrze się dzieje, że na rodzimym podwórku mamy kilku wyjątkowo płodnych autorów, dzięki temu wynik ten oscyluje na tym...

więcej

830
11
10.09.2020 22:27

Czy te raporty statystyki są także generowane w oparciu na przykład o ten portal.
chciałem bowiem zauważyć że ja w badaniu statystycznym udziału nie brałem a ja i wiele członków naszej portalowej społeczności mogłoby razem znacznie uzupełnić obraz statystyki.


4131
3891
30.04.2020 22:18

A u nas nic nie piszą.


1725
0
30.04.2020 21:36

Na stronie internetowej mojej biblioteki piszą,że nie otworzą wcześniej jak 18 maja, i to jeszcze nie jest pewne


741
274
30.04.2020 12:34

Ja też dzwoniłam dzisiaj do biblioteki i jestem niepocieszona.Pani bibliotekarka powiedziała,że nie wiadomo jeszcze kiedy będzie otwarta.


4131
3891
30.04.2020 10:12

OK,dzieki za wiadomość.Dobry pomysł.Nawet już wiem,co bym chciał wypożyczyć.
Napiszę w poniedziałek co i jak.


4131
3891
29.04.2020 12:45

Uwaga od 4 maja czynne biblioteki.


2860
706
29.04.2020 20:23

Mogą być otwarte. Musisz się dowiedzieć czy Twoja będzie otwarta. Ja już dzwoniłam do swojej i nic z tego. Moja nie wiadomo kiedy będzie otwarta. Dopiero w poniedziałek zjawi się sanepid i orzeknie. Nie będzie możliwości wejścia między książki. Książki oddawane będą szły na kwarantannę. Trzeba będzie mieć przygotowaną listę, co chcesz wypożyczyć i to Ci przyniosą.


4131
3891
27.04.2020 16:43

Podejrzewam,że w innych krajach.Jest podobnie,za pewne Włosi czy Niemcy.Tez czytają głównie lekkie książki.


89
31
27.04.2020 16:25

Nie ma się z czego cieszyć. Ponad 60 % Polaków przez 12 miesięcy nawet nie przejrzało żadnej książki. A lista najbardziej poczytnych autorów jest po prostu przerażająca.


351
226
26.04.2020 21:49

Bardziej od słabych statystyk przerażają mnie nazwiska z listy najpoczytniejszych autorów. Poza kilkoma wyjątkami - jak Mariusz Szczygieł czy klasycy - sama niska literatura gatunkowa: kryminały, thrillery, romanse. Można powiedzieć, że zamiast kultury mamy popkulturę, która poza funkcją czysto rozrywkową niczego nie wnosi.


409
228
26.04.2020 22:37

A cóż złego w czystej rozrywce? Zawsze istnieje nadzieja, że ktoś potem sięgnie po coś ambitniejszego. A nawet gdyby pozostał przy samej rozrywce, jego prawo. Najgorsze to jest wartościowanie czytelników...


6
4
27.04.2020 06:38

Nie ma się co dziwić skoro przez długie lata polska literatura głównonurtowa która powinna być ostoją kultury wpięła się na fabułę, akcję i nawet długość książki pozostawiając max dobry język którym niestety nikt niczego ciekawego nie tworzył, a nawet jeśli już tworzył to nie były to powieści tylko pseudo-powieści, którym często bliżej było do poezji niż powieści. Teraz...

więcej

4131
3891
27.04.2020 09:32

Są osoby,którym bardzo.Przeszkadza czytanie choćby Kinga,czy Hanny Gren


6
4
27.04.2020 10:14

Nabokov - wybitny pisarz narzekał na Faulknera, nienawidził Dostojewskiego i Hemingwaya, więc no...


6
4
27.04.2020 11:28

#czytamcałyczas
tak btw. nie potrzebujesz czasem jakiegoś głębszego przeżycia literackiego zamiast zwykłej rozrywki>? Kiedyś gdzieś przeczytałem że dla niektórych literatura to "eksploracja ludzkiej duszy" i "porozumienie dusz z twórcą dzieła", jak się do czegoś takiego ustosunkowujesz?


4131
3891
27.04.2020 11:34

Już wyjaśniam.Jak chcę się czegoś dowiedzieć,o historii.Zoologii czy geografi.To czytam w necie.Na stronach zagranicznych.Wtedy sobie poszerzam wiedzę.
A może,bez urazy.Książki trudne są dla mnie za ciężkię.


351
226
27.04.2020 18:21

#Monika
Nie wartościowałem czytelników, tylko autorów i literaturę. Ja też czytam dużo tytułów stworzonych dla samej rozrywki, pękłaby mi głowa, gdybym pchał do niej wyłącznie Kunderę, Krall czy Dostojewskiego :) Chodzi o to, że w czytelnictwie nie ma równowagi między literaturą niską a wysoką, i ta niska, jak widać na wspomnianej liście, wpisała się w kategorię...

więcej

zgłoś błąd