Powstań i zabij pierwszy

Świetny reportaż, historia izraelskich służb od momentu ich powstania lub wręcz "wymyślenia" do czasów współczesnych; nie jest to tylko zbiór historyjek o bardziej spektakularnych akcjach. Autor z grubsza przybliża historię oraz zależności polityczne bliskiego wschodu, dzięki czemu łatwiej zrozumieć sens oraz cel działania opisywanych służb. Naprawdę, znacznie łatwiej, po przeczytaniu tego reportażu, zrozumieć obecne wydarzenia, o których ostatnio mówi cały świat. Zdecydowanie polecam!

Świetny reportaż, historia izraelskich służb od momentu ich powstania lub wręcz "wymyślenia" do czasów współczesnych; nie jest to tylko zbiór historyjek o bardziej spektakularnych akcjach. Autor z grubsza przybliża historię oraz zależności polityczne bliskiego wschodu, dzięki czemu łatwiej zrozumieć sens oraz cel działania opisywanych służb. Naprawdę, znacznie łatwiej, po...

Arcydzieło, książka która pozwala zrozumieć Bliski Wschód oraz zostaje w pamięci na lata.

Arcydzieło, książka która pozwala zrozumieć Bliski Wschód oraz zostaje w pamięci na lata.

Na X czy tam Twitterze, jedna osoba, co się zna na Bliskim Wschodzie wrzuciła post, gdzie polecała kanał na YT gościa, co do Mossadu wchodzi jak do siebie. Po krótkim szukaniu okazało się, że na napisał książkę. Na początku tłumaczy, że nie było łatwo i izraelskie służby nie chętnie dzieliły się treściami, za to byli członkowie owych służb już tak. W ciągu 7,5 roku autor zbierał wywiady, a czasami dokumenty o historii izraelskich służb od początku powstania Izraela tak do lat około 2010. Z niektórymi już się spotkałem, jak zestrzelenie egipskiego samolotu z egipskim sztabem generalnym. Jednak, co mnie najbardziej interesowało to powstanie Hamasu i Hezbollahu. Tutaj Izrael "przespał" ten moment. Co akurat autorowi się udało zrobić to "zatrzymanie czas", kiedy opowiada o danej akcji, czy wydarzeniu. Innymi słowy, relacja jest prowadzona, tak jakby dana rzecz miała się ledwo wczoraj. Tak do 200 strony są emocjonalne wstawki relacjonujących, później to sporadyczne przypadki. Są też trudne tematy, jak bunt Szin Betu, zabójstwo premiera wykonane przez Żyda, czy podejmowanie decyzji (zabójstw),które w dłuższej perspektywie czasowej wyszły Izraelowi gorzej. Ogólnie dobrze jest.

Na X czy tam Twitterze, jedna osoba, co się zna na Bliskim Wschodzie wrzuciła post, gdzie polecała kanał na YT gościa, co do Mossadu wchodzi jak do siebie. Po krótkim szukaniu okazało się, że na napisał książkę. Na początku tłumaczy, że nie było łatwo i izraelskie służby nie chętnie dzieliły się treściami, za to byli członkowie owych służb już tak. W ciągu 7,5 roku autor...

Ciekawe spojrzenie na konflikt izraelsko arabski

Ciekawe spojrzenie na konflikt izraelsko arabski

Kiedy wypożyczałam książkę, nie spojrzałam kto jest autorem, co prawdopodobnie mocno wpływa na jej przesłanie. Liczyłam na coś bardziej pogłębionego, a czuję że książka tylko dotyka pewnych rzeczy: zamach w Monachium zajął może 2 strony, brakuje mi obiektywizmu i spojrzenie na sytuację Izraela z dystansem. Ale trudno się dziwić, pewnie gdyby książka dokładniej oddawała rzeczywistość, nie weszłaby do druku. Ogólnie czuć, że napisano tylko to, co mogło być napisane beż szkody dla wizji Izraela.

Kiedy wypożyczałam książkę, nie spojrzałam kto jest autorem, co prawdopodobnie mocno wpływa na jej przesłanie. Liczyłam na coś bardziej pogłębionego, a czuję że książka tylko dotyka pewnych rzeczy: zamach w Monachium zajął może 2 strony, brakuje mi obiektywizmu i spojrzenie na sytuację Izraela z dystansem. Ale trudno się dziwić, pewnie gdyby książka dokładniej oddawała...

Książka "Powstań i zabij pierwszy autorstwa" Ronena Bergmana zrobiła na mnie ogromne wrażenie – nie tylko jako reportaż śledczy, ale też jako głęboko refleksyjna opowieść o cienkiej granicy między bezpieczeństwem a moralnością. Od dawna interesuję się sytuacją na Bliskim Wschodzie a w ostatnich tygodniach temat ten stał mi się jeszcze bliższy. Lektura tej pozycji pozwoliła mi lepiej zrozumieć, jak wyglądała i jak wciąż wygląda strategia izraelskich służb specjalnych, a także jak ogromną rolę odgrywały one w kształtowaniu regionalnej (i nie tylko) polityki.

Choć Bergman skupia się głównie na historii Mossadu oraz innych izraelskich agencji wywiadowczych, to książka znacząco poszerzyła moją wiedzę na temat konfliktu izraelsko-palestyńskiego. Autor z niezwykłą dokładnością i rzetelnością rekonstruuje wydarzenia, które przyczyniły się do zaostrzenia relacji między tymi narodami. Dzięki tej lekturze zyskałem pełniejszy obraz tego jak wiele warstw i sprzecznych interesów składa się na ten wieloletni konflikt. Zrozumiałem też, że działania wywiadowcze i operacje zabójstw nie były jedynie odpowiedzią, lecz często także próbą uprzedzenia i przejęcia kontroli nad sytuacją.

Szczególne zainteresowanie wzbudziły u mnie rozdziały poświęcone relacjom Izraela z Iranem. W świetle ostatnich wydarzeń i eskalacji napięcia między tymi krajami, Bergman ukazuje historyczne fundamenty tego sporu i jego stopniowe narastanie. To, co dla mnie wcześniej wydawało się jedynie bieżącym konfliktem politycznym, nabrało znacznie głębszego, niemal ideologicznego wymiaru. Czytając często zastanawiałem się czy naprawdę możliwy jest pokój w regionie, w którym historia, religia i polityka tak głęboko się splatają i wzajemnie napędzają przemoc.

Po zamknięciu ostatnich stron książki nie mogłem przestać myśleć o pytaniach, które zadaje czytelnikowi autor – może nie wprost, ale bardzo wyraźnie. Ile jeszcze wojen – nie tylko na Bliskim Wschodzie – czeka świat z powodów etnicznych, religijnych, ideologicznych? Czy ciągłe stosowanie przemocy prewencyjnej może rzeczywiście zapewnić długofalowe bezpieczeństwo? Bergman nie daje gotowych odpowiedzi, ale zmusza do refleksji, która zostaje z czytelnikiem na długo. To książka, którą trudno jednoznacznie ocenić – imponuje researchem i rozmachem, ale także przeraża tym, jak wiele w niej prawdy o świecie, który sami stworzyliśmy.

Książka "Powstań i zabij pierwszy autorstwa" Ronena Bergmana zrobiła na mnie ogromne wrażenie – nie tylko jako reportaż śledczy, ale też jako głęboko refleksyjna opowieść o cienkiej granicy między bezpieczeństwem a moralnością. Od dawna interesuję się sytuacją na Bliskim Wschodzie a w ostatnich tygodniach temat ten stał mi się jeszcze bliższy. Lektura tej pozycji pozwoliła...

"Jeżeli ktoś przychodzi, żeby cię zabić, powstań i zabij go pierwszy” – do cytatu z Talmudu nawiązuje tytuł tej znakomitej książki, w detalach opisujących historię izraelskiej wspólnoty wywiadowczej, ze szczególnym uwzględnieniem Mossadu.

Po lekturze znakomitej pracy Bergmana nie mogę się pozbyć skojarzenia z uwspółcześnioną wersją Sparty – nacji wojowników. Niesamowite jest to, jak wojna jest wpisana w DNA współczesnego Izraela. Jeżeli ktoś szuka akcji rodem z Jamesa Bonda, brawurowych realizacji, szalonych planów i masy barwnych postaci, to jest to lektura właściwa.

Mossad naprawdę robił te wszystkie rzeczy, o których często słyszałem od naszych emerytowanych oficerów, że "Ło Panie, takie rzeczy to tylko we filmie." Trzeba brać jednak poprawkę, że mówimy o służbach państwa, które jest w stanie permanentnej wojny egzystencjalnej. Być może podobne książki będą w stanie pisać Ukraińcy po wojnie z Rosją – o ile uda im się ją przetrwać.

Książka Bergmana to wnikliwe studium: akcja po akcji, dekada po dekadzie, kryzys po kryzysie – kolejnych sukcesów i porażek izraelskiego wywiadu. Nie ma sensu ich recenzować osobno, bo było ich po prostu zbyt wiele.

Lektura daje znakomitą perspektywę na cały problem Bliskiego Wschodu, Żydów, Arabów i niebotycznie wysoki rachunek krzywd obu stron, naliczany przez stulecia. Książka spełniła swoje zadanie – po lekturze jestem znacznie mądrzejszy niż przed, ale nie wyposażony w gotowe odpowiedzi, a zastygły z refleksją.

Z jednej strony Izrael posiada najlepsze na świecie narzędzia do zabijania swoich przeciwników – i one autentycznie działają na najwyższym poziomie. Państwowość udało się ustabilizować, demolując po drodze kilka atomowych prób sąsiadów (Iran/Irak/Syria).

Z drugiej zaś strony książka bardzo wyraźnie sygnalizuje, że nawet najsprawniejsza struktura wywiadowcza, operująca w takich warunkach, ulega degeneracji. Z czasem tych operacji selektywnej eliminacji (zabójstw) izraelskie służby przeprowadzały tak dużo, że z dziesiątek przeszły w setki. Wykonywano je właściwie bez głębszej refleksji – ot, standardowe działanie. Podłożymy bombę jednemu z liderów OWP, wysadzając go z całą rodziną i przy okazji pół bloku. Nie są to praktyki, które Mossadowi byłyby obce. Ilość arcyciekawych wątków w tej książce jest potężna. Dla przykładu: Mossad, jeżeli chciał, potrafił wyeliminować jednego z palestyńskich liderów, który znajdował się pod ścisłą ochroną Amerykanów – bez oglądania się na to, co o nas na świecie powiedzą.

Najważniejszy jest interes Izraela, tak jak my go rozumiemy. A w zasadzie był – bo chyba największą wartością tej książki jest ukazanie całego procesu: od formowania się odpowiedzi młodego Izraela, pragnącego już nigdy więcej nie dopuścić do zagłady, po czasy nieomal współczesne. Najlepsza książka o tajnych służbach, jaką dotąd przeczytałem. Może nawet zaanadto szczególarska, ale autor naprawdę oddał głos tym ludziom – od premierów i ministrów obrony, przez dyrektorów służb, aż do szeregowych agentów. Ludzie z cienia w blasku słońca. Ode mnie plus za nieoczywistą puentę całej pracy i minus za głupie hasło reklamowe.

Mossad nie chciał, żeby ta książka powstała – głupota. Jakby nie chciał, to pan Bergman wyleciałby w powietrze, wsiadając do samochodu, czy zatruł się pastą do zębów. Takie pozycje budują legendę i prestiż. Legenda Mossadu tym się jednak różni od innych legend, że znajduje duże pokrycie w faktach. 8/10.

"Jeżeli ktoś przychodzi, żeby cię zabić, powstań i zabij go pierwszy” – do cytatu z Talmudu nawiązuje tytuł tej znakomitej książki, w detalach opisujących historię izraelskiej wspólnoty wywiadowczej, ze szczególnym uwzględnieniem Mossadu.

Po lekturze znakomitej pracy Bergmana nie mogę się pozbyć skojarzenia z uwspółcześnioną wersją Sparty – nacji wojowników. Niesamowite...

Opasła pozycja o historii powstania służb specjalnych Izraela wraz z wybranymi i ciekawie opisanymi operacjami, tymi udanymi i nieudanymi. Jak ktoś chce poznać historie tego młodego państwa, to lektura ta przyniesie sporą wiedzę. Chwilami nużąca, ale warto się przemęczyć.

Opasła pozycja o historii powstania służb specjalnych Izraela wraz z wybranymi i ciekawie opisanymi operacjami, tymi udanymi i nieudanymi. Jak ktoś chce poznać historie tego młodego państwa, to lektura ta przyniesie sporą wiedzę. Chwilami nużąca, ale warto się przemęczyć.

Bergman nie tylko szczegółowo opisuje spektakularne niekiedy sukcesy izraelskiego wywiadu, ale równie krytycznie punktuje błędy izraelskiego wywiadu, czy fatalne decyzje polityków oraz dowódców wojskowych.

Samej historii Izraela nie da się zrozumieć bez analizy dziejów jego służb wywiadowczych - dowodzi to znakomity izraelski dziennikarz Ronen Bergman w książce "Powstań i zabij pierwszy".

Ta książka, powinna przypaść do gustu wszystkim miłośnikom literatury faktu. Sama książka to opowieść o jądrze ciemności izraelskich tajnych służb.
Fakty, które przytacza autor, mogą zaszokować nawet najbardziej wnikliwych znawców tematu.

Bergman wykonał niezwykle trudną i tytaniczną pracę reporterską. Jeśli zatem prawdziwe historie to coś, co uwielbiacie, koniecznie sięgnijcie po tę książkę. Jest to znakomicie napisana, uczciwa książka, która pozwoli lepiej zrozumieć niesymetryczny konflikt arabsko-izraelski.

Bergman nie tylko szczegółowo opisuje spektakularne niekiedy sukcesy izraelskiego wywiadu, ale równie krytycznie punktuje błędy izraelskiego wywiadu, czy fatalne decyzje polityków oraz dowódców wojskowych.

Samej historii Izraela nie da się zrozumieć bez analizy dziejów jego służb wywiadowczych - dowodzi to znakomity izraelski dziennikarz Ronen Bergman w książce "Powstań i...

Pochodzenie tytułu: „Jeśli ktoś przychodzi, żeby cię zabić, powstań i zabij go pierwszy – Talmud Babiloński, Traktat Senhedryn, 72, 1” [1].

Zaczyna się od tysięcy kłód jakie Izrael (rząd, służby specjalne, urzędy, instytucje) rzucał pod nogi autorowi, znanemu izraelskiemu dziennikarzowi, gdy stało się wiadome, że planuje napisać tę książkę. Do osób, z którymi mógłby chcieć rozmawiać, wysyłano oficjalne ostrzeżenia. Tych ważniejszych osobiście odwiedzali wysokiego szczebla urzędnicy. Kiedy już czytelnik zaczyna się zastanawiać, jakim cudem w takim razie ta pozycja powstała i ukazała się drukiem, Ronen Bergman chwali się, kilka stron dalej, jak to przeprowadził tysiące wywiadów i zgromadził tysiące dokumentów. Ups! Widać Bergman jest lepszy od całego wywiadu Izraela, uznawanego notabene za najlepszy na świecie. A może chciał się pochwalić (sam pisze w książce, że każdy chce się pochwalić swoimi dokonaniami) i mocno przerysował rzekome przeszkody i utrudnienia?

„Ta książka dotyczy głównie zamachów i selektywnych eliminacji przeprowadzonych przez Mossad (i inne organizacje związane z izraelskim rządem) zarówno w czasach pokoju, jak i w trakcie wojny” [2].

„Powstań i zabij pierwszy” to reporterska opowieść o historii Izraela (państwa) oraz działań, jakie musieli podejmować Izraelczycy, żeby przetrwać. Państwa arabskie, spiskowały, zawierały sojusze militarne i planowały wojnę z Izraelem, zanim ten w ogóle powstał – to akurat fakt znany od dziesiątków lat. Jednak kluczem jest zapewne słowo „musieli”. Naprawdę musieli, a może tylko tak im się wydawało, czy po prostu było to korzystne? Musieli zlikwidować terrorystów z „Czarnego Września”, którzy dokonali zamachu na izraelskich sportowców podczas Igrzysk Olimpijskich w Monachium? Pomordowanych sportowców nie przywróciło to do życia, ale może korzystne było wysłać w świat wiadomość, że każdy, kto próbuje zabijać Izraelczyków, sam zostanie zabity? Skuteczna zemsta znakomicie zmniejsza zapał do organizowania kolejnych zamachów i zbrodni.

Wiele razy w książce pojawia się określenie „eliminacja selektywna”. Podczas rzezi Béziers opat Arnaud, wobec wątpliwości krzyżowców co do zabijania kobiet, dzieci i katolików odparł rzekomo: „Zabijcie wszystkich! Bóg rozpozna swoich”. Następnie namiestnik apostolski, opat Arnaud zdał papieżowi listownie następującą relację: „Dzisiaj Wasza Świątobliwość, dwadzieścia tysięcy mieszkańców wydano mieczowi, niezależnie od posady, wieku czy płci". To nie była eliminacja selektywna. Selektywna to wyeliminowanie, zwykle zabicie, ale nie zawsze, kogoś szczególnie ważnego, odpowiedzialnego, wysokiej rangi dowódcy, ważnego polityka, przywódcy jakiejś organizacji, na przykład islamskich terrorystów, sprawcę ludobójstwa itp.

Podczas intifady Al-Aksa (druga intifada Palestyńczyków przeciwko izraelskim władzom; pierwsza została nazwana intifadą kamieni) Izrael wykonał podobno około 800 takich akcji. Prawie wszystkie stanowiły część działań przeciwko terrorystycznej i zbrodniczej organizacji Hamas w strefie Gazy. Za czasów prezydentury Baracka Obamy amerykańskie tajne służby zrealizowały jedynie 353 takie selektywne eliminacje. No, proszę, nie tacy źli ci Amerykanie. Ale poważnie – w tym momencie pojawia się kolejna wątpliwość: czy to znaczy, że te polityczne i inne skrytobójstwa są powszechnie znane? No, raczej nie. Skąd o nich tak dokładnie wie Ronen Bergman? Skąd wie, że było ich właśnie tyle i dokładnie tyle? Gdyby Bergman napisał, że tyle zostało ujawnionych, w ten lub inny sposób, z tych lub innych powodów, to brzmiałoby to zdecydowanie bardziej wiarygodnie, niż twierdzenie, że było ich dokładnie 353.

Działania służb specjalnych Izraela skierowane są nie tylko przeciwko wrogim państwom, ale także organizacjom terrorystycznym. Ronen Bergman opisuje akcje zakończone sukcesem oraz te, które się nie powiodły przez złe decyzje, kiepską organizację, niewłaściwe przygotowanie, a było takich, zwłaszcza w początkowej fazie tworzenia się państwa, całkiem sporo, może nawet znacznie więcej niż tych udanych.

„17 marca 1954 roku banda dwunastu arabskich terrorystów zaczaiła się na cywilny autobus jadący z Elijatu do Tel Awiwu na Przełęczy Skorpiona, na krętej drodze w sercu pustyni Nagew. Strzelając z bliska, zabili jedenastu pasażerów. Dziewięcioletni chłopiec, Chaim Furstenberg, ukrył się pod siedzeniem, po czym wstał, kiedy terroryści wyszli z autobusu i zapytał: »Poszli już sobie?«. Terroryści usłyszeli go, wrócili i strzelili mu w głowę. Przeżył, ale był sparaliżowany aż do śmierci trzydzieści dwa lata później. Arabowie okaleczyli ciała zabitych i napluli na nie” [3].

Żydzi w odwecie… nie, nie spalili dwóch wiosek, nie wymordowali ich mieszkańców, nie zabili wszystkich dwunastu arabskich zbrodniarzy… Zastrzelili dowódcę oddziału. Okropni są ci Żydzi, prawda?
Można byłoby powiedzieć, że to było dawno temu, ale tego typu wydarzenia nie skończyły się; czasem jest ich mniej, czasem więcej. Przeciwnikami Izraela jest 21 państw arabskich (słownie: dwadzieścia jeden). Państwa te odkryły fantastyczny model walki z Izraelem – to nie Egipt, Syria czy Palestyna zaatakowały Izraelczyków i wymordowały cywilów, kobiety, dzieci. To zawsze robią organizacje terrorystyczne typu Hezbollah, Hamas czy Fatah. Kraje arabskie oficjalnie potępiają terrorystów i… skrycie finansują i wspierają.

Poza dwoma wątpliwościami, które wspomniałem na początku, książka sprawia wrażenie opracowania niezwykle rzetelnego, a to jest ważne dla czytelników, którym partyjna propaganda nie myli się z rzetelną wiedzą i faktami. Autor podejmuje też trudny temat ocen moralnych działań odwetowych i selektywnych eliminacji, także tych podejmowanych prewencyjnie; prezentuje fakty, nie przekonuje. Zapewne dlatego pozycja ta jest tak dobra.


---
[1] Bergman Ronen, „Powstań i zabij pierwszy”, przekład Piotr Grzegorzewski i Jerzy Wołk-Łaniewski, wyd. Sonia Draga, 2019, e-book.
[2] Tamże.
[3] Tamże.

Pochodzenie tytułu: „Jeśli ktoś przychodzi, żeby cię zabić, powstań i zabij go pierwszy – Talmud Babiloński, Traktat Senhedryn, 72, 1” [1].

Zaczyna się od tysięcy kłód jakie Izrael (rząd, służby specjalne, urzędy, instytucje) rzucał pod nogi autorowi, znanemu izraelskiemu dziennikarzowi, gdy stało się wiadome, że planuje napisać tę książkę. Do osób, z którymi mógłby chcieć...