„Sen jest spersonalizowanym mitem, mit zdepersonalizowanym snem”.
„Bohater o tysiącu twarzy” to niezwykła literacka przygoda, awanturnicza wręcz, która prowadzi do samego serca mitów świata, tam, gdzie one się rodzą i dojrzewają. Autor jest szczodry, obdarowuje nas nie tylko całkiem sporą dawką rzetelnej wiedzy, ale do tego pozwala wniknąć w mechanizmy ludzkiego myślenia, w podstawy naszego pragnienia wiary w cuda, spostrzec i rozważyć uniwersalność pewnych schematów, przewijających się zarówno w dawnych wierzeniach, jak i w nowożytnych religiach. Porównując je, dostrzegając szereg podobieństw i zbieżności, Joseph Campbell opracowuje model, archetyp mitycznego bohatera, podróżnika, niespokojnego poszukiwacza, łącząc najważniejsze elementy rozmaitych religii, co mogłoby, choć nie mam w to wielkiej wiary, wygasić antagonizmy między nimi. Praca jest naukowa, z pogranicza religioznawstwa, historii, antropologii kultury, psychologii, a nawet literaturoznawstwa i filmu. To bardzo szerokie opracowanie, perfekcyjnie zredagowane, podzielone na czytelne rozdziały, okraszone fotografiami i mnóstwem przypisów, cytatów, odniesień. Zajmuje całą naszą uwagę, wymaga pełnego zaangażowania i skupienia, dając w zamian wiele satysfakcji i olśnień. Wciąga i zachęca do spaceru ścieżką znanych już lektur, ale też do uzupełnienia wiedzy o te, których przy okazji tego tematu po prostu nie można pominąć.
Wchodzimy więc do świata fantazji, które wszakże nie biorą się znikąd, a z naszej podświadomości, to „Królestwo człowieka pod podłogą względnie przytulnego pomieszczenia, które zwiemy naszą świadomością, kryje niewyobrażalne jaskinie Aladyna. W jaskiniach tych znajdują się klejnoty, ale zamieszkują je też niebezpieczne dżinny – niewygodne albo wyparte tam siły psychiczne, którym nie śmielibyśmy pozwolić ingerować w nasze życie”. Przyczajone, czekają więc na dogodny moment, by móc się wtrącić, wpłynąć na nasze decyzje, chyłkiem, jednak całkiem skutecznie. Książka oferuje nam zgrabne i jak najbardziej uprawnione połączenie mitologii i klasycznej psychoanalizy, zaś wyciągane z tego mariażu wnioski niejeden raz zaskakują. Operujemy symbolami powszechnie znanymi, które są pewnymi archetypami, rozumieć je musimy za to bardzo indywidualnie, przepuszczając przez osobistą historię.
Poznajemy najważniejsze cechy wspólne mitologii i religii i poddajemy je skrupulatnej analizie/psychoanalizie. Podstawą jest przemiana, a u jej zarania zawsze stoi podróż, porzucenie znanej już rzeczywistości, w drodze zaś mierzenie się z trudnościami, walka z nadnaturalnymi istotami, przekraczanie swoich możliwości, znajdowanie niespodziewanych zasobów mocy i zdolności – czyli proces inicjacji, by móc powrócić tak zmienionym do dawnego świata, silniejsi, rozumniejsi, świadomi celów, wytyczanych dla dobra wszystkich współmieszkańców, świadomi, że jesteśmy w stanie je osiągnąć. Monomit ma bohatera, którego zwycięski powrót staje się wielką szansą dla lokalnej, a nawet szerszej społeczności, jak na przykład w przypadku Mojżesza czy Buddy.
W pierwszej części opracowania zajmujemy się rozmaitymi wariantami przemiany bohatera, drugi natomiast nosi znamienny tytuł” „Cykl kosmogoniczny”, i bierze pod lupę zagadnienia ogólniejsze, dotyczące porządku świata, jego formowania się i powolnego zmierzania ku zagładzie, by w końcu rozpadł się całkiem, co może stanowić szansę na odrodzenie.
Teoria teorią, jednak wyprawa w mityczne krainy, które dotąd nie budziły w nas głębszych, ontologicznych i egzystencjalnych skojarzeń, odnajdywanie w nich zupełnie nowych ścieżek interpretacji, które, chcąc nie chcąc, odnosimy także do siebie, jest niesamowitą przygodą, wzbogacającą i zadziwiającą. Pomaga nam lepiej zrozumieć osobiste motywacje, wywlec na światło dnia tłumione lęki, zracjonalizować je, oswoić. Śledzimy jak powstają wierzenia, jak ważną spełniają rolę, zarazem robimy też sobie coś w rodzaju autopsychoanalizy, odrzucając precz kolejne zasłony. Wspinamy się na świetlistą górę, albo po pniu drzewa życia, wyciągającego konary ku niebu – to środek Wszechświata, przez który przepływa życiodajna energia, jego symbole bywają rozmaite, za to jej odczytanie zawsze jedno. Mit musi być brutalny, ścierają się w nim siły dobra i zła, ich pierwotne esencje.
Autor przytacza opowieści dobrze nam znane, z mitologii greckiej i, wtórnej wobec niej, rzymskiej, ale także motywy biblijne i te dla nas nowe, obce – afrykańskie, arabskie, z Indii i Chin. Nie waha się wspomagać fragmentami literatury czy nawiązywać do sztuki filmowej albo filozofii. Wszystko po to, by jak najpełniej zobrazować w złożoności, różnorodności pejzażu, obyczaju, kultury, wspólne jądro, myśl przewodnią, która wszystkie owe opowieści ze świata łączy.
Niewątpliwie mamy do czynienia z pracą naukową, jednak napisaną z pasją, z wyobraźnią, z narracyjną wprawą i dużą umiejętnością objaśniania w przystępny sposób niełatwych treści. Zagłębiamy się więc w krainę baśni, królów, mędrców, gadających żab i minotaurów skrytych w krętych labiryntach, jednak widzimy w nich coś dużo, dużo więcej – odniesienie zarówno do świata jako całości w czasie i przestrzeni, i do tego naszego maleńkiego świata, skrytego w podświadomości, z której czasami się wychyla. To schronienie niepozorne i niepoznane, o którym łatwo zapominamy, ono zaś przypomina o sobie w snach, kiedy przestajemy być czujnymi strażnikami własnych myśli, i okazuje się wówczas, że ma do powiedzenia całkiem sporo.
Dlaczego człowiekowi nawet teraz, w dobie technologicznego rozwoju i racjonalnego myślenia, wciąż potrzebne są mity, wiara… To autor także stara się wyjaśnić, kładąc nacisk na fakt, że dzisiaj potrzebujemy ich nawet bardziej niż kiedykolwiek, by mieć się czego uchwycić, by poczuć jedność z innymi, my, ludzie samotni w tej naszej chłodnej racjonalności, pozbawieni głębszych duchowych przeżyć, stęsknieni za wspólnotą idei, za więzią, nadzieją… Campbell pisał to z górką pół wieku temu, co powiedziałby dzisiaj, w XXI wieku, czasie depresji i spektrum autyzmu, wirtualnej rzeczywistości, narastającej wrogości i coraz większego wyobcowania?
Za egzemplarz książki dziękuję: https://sztukater.pl/
Szukamy ofert...
OPINIE i DYSKUSJE o książce Filozofia wieczysta
Filozofia wieczysta to ciekawy i ważny głos w kwestii religijności.
Bóg immanentny i transcendentny, jednocześnie nieodpowiadający wyobrażeniom poszczególnych religii. Ale Huxley i tak popiera te religie i ich obrzędy jako nabierające obiektywizmu poprzez psychiczne nagromadznie energii w miejscach kultu pozwalające mniej wtajemniczonym duchowo na pośredni kontakt z "Tym".
"Teraz wystarczy, iż powiemy, że pogarda obrazoburcy dla sakramentów i symboli, będących rzekomo maskaradą dla głupców, jest całkowicie nieusprawiedliwiona."
Segment dotyczący triady Sheldona (mesomorph, endomorph, ectomorph) jest intrygujący jednak sama teoria została już zdebunkowana naukowo. Nawet z codziennej obserwacji można zauważyć że cechy charakterologiczne i ustroju ciała nie zawsze się pokrywają, co więcej jednostki mogą zmieniać cielesny somatyp. Nie widzę mimo to przeciwskazania żeby korzystać z metody Sheldona jako pewnych zlogizowanych ram w celu zauważenia pewnych prawidłowości, tak jak ciekawie zrobił to Huxley zauważając ujścia religijności dopasowane do somatypów i prawidłowość postępu cywilizacyjnego który naciska na przejawianie somatotonii z ubytkiem dla kontemplatorów jak już w czasach autora w radiu, reklamie, kapitalizmie, wychowaniu hitlerowskim.
Ciekawie jak Huxley jednocześnie podważył prawdę poszczególnych religii samą w sobie jednak zatwierdzając je jako środek; jednocześnie podważając popularny "dobroludzizm" - "Humanista o dobrych intencjach oraz kingsley'owski chrześcijanin, którzy wyobrażają sobie, że mogą być posłuszni wobec drugiego przykazania, nie poświęcając czasu na pomyślenie choćby o tym, jak najlepiej mogą kochać Boga całym sercem, duszą i umysłem sa ludźmi zaangażowanymi w niemożliwe do zrealizowania przedsięwzięcie nieustannego nalewania z naczynia nigdy nie napełnianego."
Problem z bogiem Huxleya mógłby być taki, że skąd mamy wiedzieć bez tradycyjnych religii jakie ma on oceny moralne którymi mielibyśmy się kierować w życiu doczesnym? Rozumiem że bierzemy tu punkty wspólne różnych religii o współczuciu, wyrzeczeniu, miłości bóstwa i bliźniego, ascezie, celu życia jako poznaniu swojego kosmicznego rodowodu. Ale nie jest dla mnie do końca jasne jak wg autora punkty wspólne pośrednich środków mają wyznaczać moralność. A może takiego boga można wręcz zredukować do quantum mocy Nietzschego/można wola u Poe? Z kolei to prowadzi do kolejnego problemu tożsamego z wierzącymi w boga Spinozy. W bogu Spinozy cienka jest granica między ateizmem, i przyciąga on de facto wygodnych ateistów którzy z jakichś osobistych powodów nie chcą się tak określać.
Dużo odniesień do buddyzmu czy innych tradycji kulturowych obcych europejczykowi (ale do katolicyzmu też są) co na plus.
Książkę polecam, fajnie pogrupowane rozdziały, czasem trochę monotonnie jak w ćwiczeniu kontemplacji.
Filozofia wieczysta to ciekawy i ważny głos w kwestii religijności.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toBóg immanentny i transcendentny, jednocześnie nieodpowiadający wyobrażeniom poszczególnych religii. Ale Huxley i tak popiera te religie i ich obrzędy jako nabierające obiektywizmu poprzez psychiczne nagromadznie energii w miejscach kultu pozwalające mniej wtajemniczonym duchowo na pośredni kontakt z...
Książka optymistyczna pokazuje możliwości człowieka jako istoty należącej do wszechświata polecam dla ludzi rozwiniętych duchowo.
Książka optymistyczna pokazuje możliwości człowieka jako istoty należącej do wszechświata polecam dla ludzi rozwiniętych duchowo.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toNie wiem, może to kwestia tłumaczenia, ale dla mnie cała ta książka to jeden wielki bełkot...
Nie wiem, może to kwestia tłumaczenia, ale dla mnie cała ta książka to jeden wielki bełkot...
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toPotężne rozczarowanie z kilku powodów.
1. Bardzo lubię Aldousa Huxleya. Nowy wspaniały świat to książka wyjątkowa a Bramy Percepcji należą do tych lektur, które pokazują ci w ogóle jakiś nowy rodzaj rzeczywistośći, a przynajmniej obszar, kóry - jako człowiek, który kiedyś umrze - być może warto poznać, zanim się z tego świata odejdzie. Jakiś rodzaj wyjątkowego samopoznania
2. Właśnie dlatego oczekiwałem od Filozofii Wieczystej czegoś na kształt fundamentu, opisania jakiegoś pewnika, czegoś na kształt "myślę, więc jestem, a skoro tak, to...". I zawiodłem się sromotnie.
Czemu się zawiodłem? Otóż jest taka opowieść o Galtonie, który opisywał jak próbował zrozumieć, z jakiego powodu barbarzyńcy wierzą w swoich bożków. Zrobił więc eksperyment na samym sobie - postawił na kominku obrazek przedstawiający postać z jakiejś kreskówki i postanowił, ze przez miesiąc, dzień w dzień będzie się do tej postaci modlić, tak jakby ten obrazek miał niezwykłą moc nagradzania, karania, kierowania przyszłością i wywoływania cudów, czy dowolnych zmian w świecie, osobowości, spełniania życzeń itp. Galton opisywał, ze po pierwsze nie miał żadnego intelektualnego problemu ze zignorowaniem absurdalności swoich poczynań. Mógł się gorąco modlić bez jakichś przeszkód i z zaangażowaniem. Druga, moim zdaniem ciekawsza konsekwencja tego eksperymentu była taka, że, jak pisał Galton: "Po miesiącu, gdy eksperyment się zakończył i przestałem się modlić codziennie, doświadczyłem jakiegoś dziwnego poczucia winy,że nie oddaję czci bożkowi". Piękne!
Aldous Huxley przyjmuje na początku swojej książki za pewnik, że "Ty jesteś Tym" - cokolwiek to oznacza - dobiera odpowiednie teksty z różnych źródeł i obszarów kulturowych, aby dowieść, że różni ludzie mają takie doświadczenia. I konkluduje, że to jest ta oświecona, prawdziwa Rzeczywistość - a wiec Filozofia Wieczysta. Potem buduje na tej bazie różne inne wnioski i spekulacje.
Niestety za bardzo przypomina to mniej więcej takie rozumowanie: "Jednorożec jest nieparzystokopytny, ponieważ jego sylwetka jest tożsama z koniem. Musi więc posiadać sierść i być ssakiem. A skoro tak, to jest roślinożerny..." i tak dalej. Wszystkie kolejne wnioski mogą być jak najbardziej prawidłowe, inteligentne i twórcze, nie ma się do czego przyczepić, prócz tego, ze opisują rzeczywistość nieistniejącą.
Tak więc Filozofia Wieczysta skalana jest grzechem pierworodnym.
Drugi problem jest taki - tu użyję metafory samego Huxleya: "Gdy astronom patrzy w niebo, to jego światopogląd bardzo zależy od instrumentów, które posiada. Jeśli spogląda tylko swoimi oczami, to będize mieć inne wyobrażenie o Kosmoście niż gdy dysponuje teleskopem."
Słuszna racja! Światopogląd jest wtórny w stosunku do wiedzy. A niestety Aldous Huxley odwołuje się do wiedzy, która za jego czasów może i była nowoczesna. Ale dzisiaj już wiemy jak bardzo jest przestarzała. Wiele założeń na temat świata, funkcjonowania psychiki czy rzeczywistości jest po prostu błędna w świetle dzisiejszej wiedzy. Dlatego rozważania i docieranie do "fundamentów rzeczywistości", którą widzi się w sposób spaczony nie możę się udać.
Z powyższych powodów, książkę czyta się tak jak rozważanie na temat tego, czy "dusza ma kolor". Nużące, ponieważ jakakolwiek odpowiedź na to pytanie nie odnosi się do Prawdy. Jest tylko opisem jakiegoś światopoglądu.
Potężne rozczarowanie z kilku powodów.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo to1. Bardzo lubię Aldousa Huxleya. Nowy wspaniały świat to książka wyjątkowa a Bramy Percepcji należą do tych lektur, które pokazują ci w ogóle jakiś nowy rodzaj rzeczywistośći, a przynajmniej obszar, kóry - jako człowiek, który kiedyś umrze - być może warto poznać, zanim się z tego świata odejdzie. Jakiś rodzaj wyjątkowego...
Myślę, iż wszyscy zostaliśmy urodzeni po to aby każdy z nas ułożył fragment układanki, a która tworzy całość gdy zostanie ułożona przez wszystkich ludzi. Koncepcja utworzenia całości przyświeca nam wszystkim, lecz autorem tej układanki jest sam Bóg. Finałem tejże układanki jest to kim się stajemy, czy ludźmi, którzy zostali oświeceni, czy też pogrążamy się w nicości nic nieznacząc , nic nie osiągając. "Filozofia Wieczysta" jest przewodnikiem dla każdego, kto chce zapoznać się z nurtem filozofii, dzięki której otworzy się na otaczający nas świat, na doznania, których nie poznaliśmy. Pozwala nam rozwijać siebie samych pod kątem samodoskonalenia się i rozwijania duchowego. Choć książka nie należy do łatwych w odbiorze, to jednak pozwala zrozumieć kwestię wiary, oraz aspektów towarzyszących istnieniu poza własnym "Ja". Polecam gorąco pozycję książkową tym, którzy pragną poznać i rozwijać się.
Myślę, iż wszyscy zostaliśmy urodzeni po to aby każdy z nas ułożył fragment układanki, a która tworzy całość gdy zostanie ułożona przez wszystkich ludzi. Koncepcja utworzenia całości przyświeca nam wszystkim, lecz autorem tej układanki jest sam Bóg. Finałem tejże układanki jest to kim się stajemy, czy ludźmi, którzy zostali oświeceni, czy też pogrążamy się w nicości nic...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toNie jestem aż tak święty, by mnie wciągnęła. Niemniej jednak książka potwierdziła mój pogląd, że zamiast budować nowe kościoły kler powinien zacząć iść w stronę filozofii wieczystej.
Dużo bardzo mądrych rzeczy na temat sensu wiary i tego jak na prawdę powinni postępować ludzie którzy chcą odnaleźć i poznać Boga.
Warta przeczytania, zwłaszcza dla osób BARDZO lubiących tematy religijne
Nie jestem aż tak święty, by mnie wciągnęła. Niemniej jednak książka potwierdziła mój pogląd, że zamiast budować nowe kościoły kler powinien zacząć iść w stronę filozofii wieczystej.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toDużo bardzo mądrych rzeczy na temat sensu wiary i tego jak na prawdę powinni postępować ludzie którzy chcą odnaleźć i poznać Boga.
Warta przeczytania, zwłaszcza dla osób BARDZO lubiących...
Wspaniała książka rozgraniczająca tak często mylone pojęcia wiary i religii. Huxley wykazuje w niej również jak podobne do siebie są poszczególne wierzenia, gdyby pozamieniać autorów przy cytatach z poszczególnych dzieł religijnych nikt by nawet nie zauważył.
Mimo, że książkę czyta się momentami ciężko, polecam, a nawet uważam, że każdy powinien się z nią zapoznać.
Gdyby ktoś porwał się na lekkie skrócenie i przeredagowanie książka mogłaby pełnić rolę uniwersalnej księgi praktycznie każdego wyznania.
Wspaniała książka rozgraniczająca tak często mylone pojęcia wiary i religii. Huxley wykazuje w niej również jak podobne do siebie są poszczególne wierzenia, gdyby pozamieniać autorów przy cytatach z poszczególnych dzieł religijnych nikt by nawet nie zauważył.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toMimo, że książkę czyta się momentami ciężko, polecam, a nawet uważam, że każdy powinien się z nią zapoznać.
Gdyby...
W swoim eseju Huxley stara się przybliżyć nam zagadnienie filozofii wieczystej ukazując różne jej formy występujące w każdej z wyższych religii. Opisuje on również w jaki sposób należy dążyć do "jednoczącego poznania Boga" czyli do oświecenia. Książka pełna jest cytatów przedstawicieli różnych religii, teologów czy świętych którzy są również przedstawicielami filozofii wieczystej.
Pozycja wymagająca skupienia, czasami czyta się ciężko, ale na pewno warto.
Jesteście tak święci, jak chcecie być :)
W swoim eseju Huxley stara się przybliżyć nam zagadnienie filozofii wieczystej ukazując różne jej formy występujące w każdej z wyższych religii. Opisuje on również w jaki sposób należy dążyć do "jednoczącego poznania Boga" czyli do oświecenia. Książka pełna jest cytatów przedstawicieli różnych religii, teologów czy świętych którzy są również przedstawicielami filozofii...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo to