Stanisław Lem na ekranie. Gdzie można obejrzeć ekranizacje dzieł polskiego pisarza?

Adam Jastrzębowski
22.04.2021

Jedną z najsłynniejszych adaptacji filmowych powieści Stanisława Lema jest „Solaris”. Książki i opowiadania polskiego twórcy były często przenoszone na duży i mały ekran. Gdzie legalnie można je obejrzeć? Które ekranizacje dostępne są za darmo? Sprawdzamy!

Stanisław Lem na ekranie. Gdzie można obejrzeć ekranizacje dzieł polskiego pisarza?
Reklama

Okazja do przeglądu twórczości filmowej inspirowanej dziełami najsłynniejszego polskiego autora science-fiction jest oczywista. Trwa, uchwalony przez Sejm, Rok Lema, który objęliśmy patronatem medialnym. Stąd mogliście już u nas przeczytać, jak będą wyglądały obchody roku Lema, zapraszaliśmy do wzięcia udziału w konkursie Lemoniada 2021, a także informowaliśmy, w jaki sposób można pobrać darmowe e-booki z twórczością związanego z Krakowem pisarza. Teraz zapraszamy na przegląd, który powinien zainteresować tych miłośników prozy Stanisława Lema, którzy chętnie chodzą do kina.

Dwa podejścia do „Solaris”

Solaris Stanisław LemJedną z najsławniejszych adaptacji filmowych powieści Lema jest film z 1971 „Solaris” w reżyserii Andrieja Tarkowskiego. Blisko 3-godzinny film został deceniony przez widzów i krytyków, zdobył między innymi Grand Prix Festiwalu w Cannes. Obraz Tarkowskiego doczekał się remake’u w 2002 roku, w reżyserii Stevena Soderbergha, z Georgem Clooneyem i Nataschą McElhone w rolach głównych. I tak jak pierwowzór, został doceniony; została mu przyznana nagroda Saturna za najlepszy film sci-fi w 2003 roku, a reżyser został nominowany do nagrody Złotego Niedźwiedzia podczas Berlinale.

Film z 1971 roku można zobaczyć w serwisie VOD TVP – wystarczy posiadać opłacony abonament radiowo-telewizyjny; adaptacja Soderbergha jest za to do obejrzenia na platformie chili.com.

Obłok Magellana Stanisław LemSerwis internetowy telewizji publicznej jest bogatym źródłem filmów na podstawie Lema i filmów o Lemie. Po obejrzeniu „Solaris” polecamy uwadze „Przekładaniec” (1968 rok) – komedię sci-fi w reżyserii Andrzeja Wajdy na podstawie opowiadania „Czy pan istnieje, Mr. Johns”. Główną rolę w filmie zagrał Bogusław Kobiela, a stroje zaprojektowała gwiazda polskiej mody ówczesnych lat Barbara Hoff.

Również na VOD TVP odnaleźć można nagrodzony Złotą Rakietą podczas I Festiwalu Filmów Fantastycznych w Trieście czeski film „Ikaria XB”. Jest on oparty na wątkach z lemowskiej powieści „Obłok Magellana”. Poza tym w serwisie nadawcy znajdują się filmy przybliżające sylwetkę mistrza polskiej literatury sci-fi („Autor Solaris” i „Stanisław Lem”), a także liczne poświęcone mu rozmowy. Widzowie znajdą tam również spektakl teatru telewizji na motywach zbioru opowiadań „Bajki robotów”.

Opowieści o pilocie Pirxie„Opowieści o Pilocie Pirxie”, to książka, z którą wielu czytelników zapoznało się jeszcze w szkole, w czasach, gdy wybrane ze zbioru opowiadania należały do kanonu lektur. Z tej publikacji pochodzi „Rozprawa”, która stała się kanwą filmu „Test Pilota Pirxa” w reżyserii Marka Piestraka, dostępnego, za darmo, za pośrednictwem serwisu Ipla.tv. Film Piestraka na festiwalu w Trieście w 1979 roku został nagrodzony Złotą Asteroidą. W pokonanym polu został między innymi… „Obcy. Ósmy pasażer Nostromo” w reżyserii Ridleya Scotta.

„Milcząca gwiazda”, czyli... „okropna chała” (wg Lema)

Astronauci Stanisław LemRównież na Ipli można zobaczyć film „Milcząca gwiazda” z 1960 roku, będący polsko-enerdowską koprodukcją na podstawie powieści „Astronauci”. Sam film Stanisław Lem w jednym z wywiadów określił jako… „okropną chałą” i „bełkotliwym, socrealistycznym pasztetem”. Reżyserem obrazu był Kurt Maetzig, czołowy NRD-owski reżyser. Jedynym plusem tego filmu, jak  zauważył Lem, był fakt, że na zdjęciach plenerowych można było zobaczyć jak wygląda Berlin Zachodni. W końcu mur, który przedzielił stolicę Niemiec na pół, jeszcze wówczas nie istniał.

Kongres futurologiczny Stanisław LemKolejną nagradzaną adaptacją prozy Lema jest „Kongres” na podstawie „Kongresu futurologicznego”. To gwiazdorska produkcja (w obsadzie Robin Wright i Harvey Keitel) wyreżyserowana przez izraelskiego twórcę Ari Folmana. Za zdjęcia odpowiedzialny był polski operator Michał Englert. W filmie Robin Wright gra… samą siebie. Aktorka może zostać za pomocą zaawansowanej technologii cyfrowej „zeskanowana”, osiągając w każdym kolejnym filmie wieczną młodość. Od tej pory wszystkie jej role zagra wirtualna kopia. Decyzja, którą podejmuje kobieta, by móc dysponować nieograniczonym czasem dla najbliższych, okazuje się początkiem jej podróży przez świat przyszłości, w którym potężne studia filmowe i koncerny farmaceutyczne oferują totalne formy rozrywki, manipulując ludzką świadomością.

Film mogą obejrzeć abonenci Canal+.

Głos Pana Stanisław LemW 2018 roku na ekranach kin pojawił się węgierski film „Głos pana” na podstawie powieści Lema o tym samym tytule. Obraz wyreżyserowany przez laureata festiwali filmowych w Karlowych Warach i w San Sebastian Györgya Pálfiego zdobył Nagrodę Publiczności podczas Transatlantyku w 2019 roku. Chętnych do obejrzenia węgierskiej adaptacji wydanej w 1968 roku książki zapraszamy do serwisu vod.pl, gdzie, za drobną opłatą, można wypożyczyć film.

Stanisław Lem w krótkim metrażu

Dzienniki gwiazdowe Stanisław LemNajnowszą ekranizacją twórczości krakowskiego pisarza jest „Pokój”. To krótkometrażowa (19 minut) produkcja na podstawie opowiadania „Podróż VII” z „Dzienników gwiazdowych”. Scenarzystą i reżyserem filmu jest Krzysztof Jankowski. Bohaterem obrazu jest kosmonauta Ijon Tichy, który ma wygłosić w Parlamencie Pansłowiańskim przemówienie przeciwne wprowadzeniu PRL – Pozaziemskich Regulacji Ludzkich. Przedstawiciele partii rządzącej, jak i samego rządu, starają się nie dopuścić do tego wystąpienia. Ijon zostaje podstępnie uwięziony w swoim pokoju hotelowym, a następnie poddany testom najnowszej broni, powodującej multiplikację jego postaci. Zamiast szukać wyjścia z pułapki, Ijon kłóci się sam ze sobą i nie może dojść do porozumienia z kolejnymi wcieleniami. Prowadzi to do coraz bardziej absurdalnych zdarzeń.

Film „Pokój” jest dostępny do obejrzenia za opłatą za pośrednictwem platformy Ego Movies.

Reklama

Miłośnicy krótkometrażowych animacji pośród bogatej filmografii powstałej na podstawie prozy polskiego pisarza sci-fi również znajdą coś dla siebie. To ekranizacje opowiadań, filmy bazujące na książkach Lema czy też wariacje na ich temat. Oprócz produkcji polskich, takich jak „Powrót” Anny Błaszczyk, „Maszyna Trurla” Jerzego Zitzmana czy wyreżyserowane przez Krzysztofa Dębowskiego „Wycieczka w kosmos” i „Pułapka”, znajduja się także filmy zagraniczne, na czele z „Maską” autorstwa legendarnych w świecie filmu animowanego Braci Quay. Niektóre z tych filmów można obejrzeć w serwisach YouTube i Vimeo.

O Braciach Quay należy wspomnieć z jeszcze jednego powodu. Sejm ogłosił rok 2021 nie tylko Rokiem Lema, ale także Rokiem Cypriana Kamila Norwida. 12 kwietnia miała premiera filmu o Cyprianie Norwidzie. Za jego powstanie odpowiedzialni są właśnie Stephen i Timothy Quay. Obraz wraz z towarzyszącą mu dyskusją z udziałem filmoznawcy dr. Łukasza Jasiny i literaturoznawcy dr. hab. Karola Samsela jest dostępny w serwisie YouTube.

Reklama

komentarze [13]

Sortuj:
Aby napisać wiadomość zaloguj się
Jureq 26.04.2021 16:19
Czytelnik

Po wpisaniu "Ijon Tichy" w wyszukiwarce Youtuba znajdziemy odcinki niemieckiego serialu.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
konto usunięte
26.04.2021 19:31
Czytelnik

Użytkownik wypowiedzi usunął konto

sulibrat 27.04.2021 12:48
Bibliotekarz

Serial jest dobry :) Taki luźno oparty ale z jajem. Dwa sezony. Pierwszy ma nawet dubbing młodego Stuhra.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
Aby napisać wiadomość zaloguj się
MaG 26.04.2021 11:37
Czytelnik

Bogumił Kobiela raczej niż Bogusław :)

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
Zoltar 23.04.2021 15:49
Bibliotekarz

Amazon oferuje miniserial "Die Sternentagebücher" (Dzienniki gwiazdowe), luźno oparty na zbiorze opowiadań o tym samym tytule. Tylko to raczej taki pastisz, którego sposób narracji absolutnie mi nie pasuje.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
Jutciak 25.04.2021 18:06
Czytelnik

Warto dodać, że 1. sezon otrzymał polski dubbing z Maciejem Stuhrem i Edytą Jungowską - płyta DVD była dodawana do książki "Skonocony kryminał" z serii Biblioteki Gazety Wyborczej. Serial faktycznie dość luźno oparty na książce, ale jak dla mnie bardzo "lemowy" - mi się akurat podobał ;)

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
Zoltar 25.04.2021 22:21
Bibliotekarz

Przeszkadzał mi w niemieckim oryginale łamany język Tichego, oparty widocznie na sposobie mówienia po niemiecku przez obcokrajowców. Tego w "Dziennikach" nie było i to mi podpadło. Skończyłem seans po pierwszej scenie, więc nie mogę się wypowiadać co do jego "lemowskości" ;)

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
konto usunięte
26.04.2021 19:31
Czytelnik

Użytkownik wypowiedzi usunął konto

sulibrat 27.04.2021 12:50
Bibliotekarz

@Zoltar: "łamany" w jakim sensie? Oglądałem z polskim dubbingiem a sezonu drugiego prawie nie ruszyłem bo wolę z polskimi napisami (a mam angielskie). Rozumiem niemiecki ale jakoś, ten tego... wolę inny język ;)

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
Zoltar 27.04.2021 13:34
Bibliotekarz

Pamiętasz, jak mówił Yoda? Zruzumiale, ale składnia do d...? Do tego ciężki słowiański akcent niemieckiego. Nie moja bajka - chyba, że byłoby to "z naczała" zamiarem autora. A definitywnie nie było.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
Aby napisać wiadomość zaloguj się
sulibrat 23.04.2021 15:34
Bibliotekarz

Na Finotece było ostatnio wydarzenie w którym można było obejrzeć animacje na podstawie Lema oraz film "Kongres futurologiczny":

https://fina.gov.pl/event/animacje-na-podstawie-lema-w-ninateka-pl/

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
asymon 23.04.2021 15:22
Bibliotekarz

Tu i ówdzie, głównie na płytach, dostępny jest jeszcze "Szpital przemienienia" w reżyserii Edwarda Żebrowskiego. Tyle że to nie fantastyka.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
Adam Jastrzębowski 20.04.2021 13:46
Bibliotekarz

Zapraszam do dyskusji.

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
zgłoś błąd