Życie Charlotte Brontë

Okładka książki Życie Charlotte Brontë
Elizabeth Gaskell Wydawnictwo: Wydawnictwo MG biografia, autobiografia, pamiętnik
624 str. 10 godz. 24 min.
Kategoria:
biografia, autobiografia, pamiętnik
Tytuł oryginału:
The Life of Charlotte Brontë
Wydawnictwo:
Wydawnictwo MG
Data wydania:
2014-08-27
Data 1. wyd. pol.:
2014-08-27
Data 1. wydania:
1999-04-05
Liczba stron:
624
Czas czytania
10 godz. 24 min.
Język:
polski
ISBN:
9788377790885
Tłumacz:
Katarzyna Malecha
Tagi:
biografia Brontë
Dodaj do pakietu
Dodaj do pakietu

Oceń książkę
i
Dodaj do biblioteczki

Porównaj ceny

i
Porównywarka z zawsze aktualnymi cenami
W naszej porównywarce znajdziesz książki, audiobooki i e-booki, ze wszystkich najpopularniejszych księgarni internetowych i stacjonarnych, zawsze w najlepszej cenie. Wszystkie pozycje zawierają aktualne ceny sprzedaży. Nasze księgarnie partnerskie oferują wygodne formy dostawy takie jak: dostawę do paczkomatu, przesyłkę kurierską lub odebranie przesyłki w wybranym punkcie odbioru. Darmowa dostawa jest możliwa po przekroczeniu odpowiedniej kwoty za zamówienie lub dla stałych klientów i beneficjentów usług premium zgodnie z regulaminem wybranej księgarni.
Za zamówienie u naszych partnerów zapłacisz w najwygodniejszej dla Ciebie formie:
• online
• przelewem
• kartą płatniczą
• Blikiem
• podczas odbioru
W zależności od wybranej księgarni możliwa jest także wysyłka za granicę. Ceny widoczne na liście uwzględniają rabaty i promocje dotyczące danego tytułu, dzięki czemu zawsze możesz szybko porównać najkorzystniejszą ofertę.
Reklama
Reklama

Książki autora

Podobne książki

Oceny

Średnia ocen
7,2 / 10
99 ocen
Twoja ocena
0 / 10

OPINIE i DYSKUSJE

Sortuj:
avatar
388
285

Na półkach:

Książka napisana przez przyjaciółkę Charlotte Bronte. Widać w niej czułość, ale pomija niektóre fakty - 9/10.

Czytałam wiele biografii sióstr Bronte. Ta jest szczególna, bo napisana przez osobę, która ją znała, która z nią korespondowała i która - tak jak i ona - była pisarką.

Elizabeth Gaskell odwaliła kawał dobrej roboty. W książce zamieszczone są listy samej Charlotte, a nawet jej wypracowanie w czasach, gdy uczyła się na pensji u Hager'òw.

Sposób, w jaki Gaskell pisze o przyjaciółce, nabożny wręcz szacunek i czułość - to wszystko sprawia, że ta pozycja jest wyjątkowa.

Jest też minus. Gaskell, jako przyjaciółka współpracująca z ojcem i mężem pisarki, pominęła niektóre fakty z życia uczuciowego kobiety. Chodzi mi o zadurzenie się Charlotte w żonatym nauczycielu w Brukseli. To dość istotne, bo jej ostatnia powieść "Villette" oraz wcześniejszy "Profesor" - odnoszą się do tego okresu w jej życiu. Trzeba pamiętać jednak, że zarówno Bronte, jak i Gaskell tworzyły w czasach wiktoriańskiej pruderii - trudno winić więc autorkę biografii za sporą dyskrecję.

Książka napisana przez przyjaciółkę Charlotte Bronte. Widać w niej czułość, ale pomija niektóre fakty - 9/10.

Czytałam wiele biografii sióstr Bronte. Ta jest szczególna, bo napisana przez osobę, która ją znała, która z nią korespondowała i która - tak jak i ona - była pisarką.

Elizabeth Gaskell odwaliła kawał dobrej roboty. W książce zamieszczone są listy samej Charlotte,...

więcej Pokaż mimo to

avatar
423
135

Na półkach: , , ,

Niesamowita biografia niezwykłej kobiety i powieściopisarki, której utwory na stałe wpisały się w kanon światowej literatury. Elizabeth Gaskell, przyjaciółka Charlotte i równie utalentowana pisarka, dzięki swojemu pięknemu warsztatowi stworzyła dzieło, które stało się punktem odniesienia dla badaczy literatury, dla innych biografów, którzy pochylają się nad życiem Charlotte czy dla twórców filmowych.
Publikacji biografii towarzyszyły bardzo burzliwe okoliczności. Jednak dzięki samozaparciu Elizabeth Gaskell i upartym dążeniu do jej opublikowania, możemy przyjrzeć się życiu niebywałej autorki powieści wiktoriańskich. A trzeba przyznać, że życie jej było pełne cierpienia, bólu, biedy i obawy o zdrowie rodziny, ale także pełne wiary i przyjmowania wszystkiego z pokorą. W ,,Życiu Charlotte Brontë” czuć i widać ogromną fascynację, jaką Gaskell darzyła Charlotte. Udało się jej dotrzeć do osób związanych bardziej lub mniej z losami pisarki; wykorzystała ich wspomnienia i korespondencję prowadzoną z Charlotte, dzięki czemu my, czytelnicy, możemy poznać ją w sposób niemalże bezpośredni. Osobiście lektura biografii była dla mnie pasjonującą przygodą, która mogłaby się nie kończyć. Ogromnie do mojego serca przemówiło to jak bardzo poszczególne wydarzenia wpłynęły na twórczość Charlotte. Jak się okazuje w książkach jej autorstwa można dopatrzeć się niebywałej liczby wątków autobiograficznych, co jeszcze bardziej czyni dzieła spod jej pióra urzekającymi. W bohaterach jej powieści można doszukiwać się osób z najbliższego jej otoczenia, a w niektórych bohaterkach wyodrębnić cechy nawet samej Charlotte.
Chociaż biografka skupia się głównie na przybliżeniu nam jaką osobą była Charlotte, nie udałoby się w pełni przedstawić jej losów, gdyby pominięto najważniejsze dla niej osoby – jej siostry, brata, ojca, a nawet służbę, z którą rodzina Brontë była w bardzo zażyłych relacjach. Elizabeth Gaskell poświęca uwagę rodzeństwu Brontë, temu jak wyglądało ich dzieciństwo, wychowanie. Trójkę genialnych sióstr o niebywałym talencie pisarskim łączyła niesamowita więź i tego nie da się zakwestionować.
O życiu Charlotte Brontë - powieściopisarki, która wychowywała się w odizolowanej plebanii, wśród dzikich wrzosowisk i równie dzikich ludzi Północy – min. dzięki tejże biografii, wiemy już bardzo dużo. Ale pomimo tego nadal wiele aspektów jej życiorysu pozostaje i zapewne pozostanie tajemnicą. Bo właśnie taka była Charlotte – była tajemnicą dla ludzi, których otaczała, dla wielbicieli jej twórczości, a nawet tajemnicą dla samej siebie.

Niesamowita biografia niezwykłej kobiety i powieściopisarki, której utwory na stałe wpisały się w kanon światowej literatury. Elizabeth Gaskell, przyjaciółka Charlotte i równie utalentowana pisarka, dzięki swojemu pięknemu warsztatowi stworzyła dzieło, które stało się punktem odniesienia dla badaczy literatury, dla innych biografów, którzy pochylają się nad życiem Charlotte...

więcej Pokaż mimo to

avatar
1931
267

Na półkach: , , ,

To biografia niezwykła z kilku powodów - i pominę tu niezwykłość samej bohaterki, o której czytelnicy "Życia Charlotte Brontë" będą mieli okazję przekonać się sami.
Przede wszystkim pisze o niej osoba, która znała Charlotte Brontë osobiście i blisko i oparła się na bezpośrednich świadectwach jej rodziny i znajomych. Co więcej, rzecz powstała stosunkowo krótko po śmierci Charlotte, gdy żywe były jeszcze wspomnienia nie tylko o samych wydarzeniach z jej życia, ale i o towarzyszących im codziennych okolicznościach, nastrojach i wszystkich tych sprawach, co do których biograf jest zwykle skazany na świadectwa dużo bardziej skąpe lub wręcz na domniemania. Z pietyzmem autorka podeszła także do twórczości Charlotte Brontë, ukazując jej specyfikę, nowatorstwo i doświadczenia, z których wyrosła.
Dodatkowo, sama Elizabeth Gaskell jest uznaną pisarką o świetnym warsztacie, umiejącą tchnąć w biografię życie i bez uciekania się do fikcji sprawić, by czytało się ją jak pasjonującą powieść. Jak zauważył autor (świetnej) przedmowy - lektura "Życia..." daje wrażenie obcowania z bohaterką, żywego kontaktu i emocjonalnej więzi.
Wreszcie, kolejnym walorem "Życia..." są bogato cytowane listy samej Charlotte Brontë, które poza wartością literacką, są fascynującym i wręcz bezcennym źródłem wiedzy o jej sposobie bycia, myślenia, zasadach i stosunku do ludzi.
Na koniec dodam coś jeszcze - własne, całkiem prywatne spostrzeżenie, które jednak narzuca mi się z wielką siłą. Książka ta, za sprawą tak autorki jak bohaterki (obie były pastorskimi córkami), jest na wskroś przeniknięta duchem moralności protestanckiej, podkreślającej wagę powinności, obowiązku i dyscypliny. Nie jest to w literaturze epoki nietypowe: podobnego ducha odnajdujemy u Jane Austen, a nawet u zadeklarowanej agnostyczki, George Eliot. Jednak cytowane w "Życiu..." listy Charlotte Brontë ukazują coś jeszcze: niezachwiane miejsce osobistej wiary w Boga, porządkującej wszelkie życiowe sprawy i nadającej sens nawet najboleśniejszym doświadczeniom. W połączeniu z protestanckim rygoryzmem buduje to perspektywę tak radykalnie odmienną od tego, czym stoi dzisiejsza literatura - i kultura w ogóle - że trudno nie zadać sobie pytania o cywilizacyjną ciągłość i o to, jak długo jeszcze taka twórczość będzie dla współczesnych czytelników w pełni zrozumiała.

To biografia niezwykła z kilku powodów - i pominę tu niezwykłość samej bohaterki, o której czytelnicy "Życia Charlotte Brontë" będą mieli okazję przekonać się sami.
Przede wszystkim pisze o niej osoba, która znała Charlotte Brontë osobiście i blisko i oparła się na bezpośrednich świadectwach jej rodziny i znajomych. Co więcej, rzecz powstała stosunkowo krótko po śmierci...

więcej Pokaż mimo to

Reklama
avatar
714
714

Na półkach: , , ,

Pierwszą biografię Charlotte Brontë zostawiłam sobie na koniec. Gdy Elizabeth Gaskell pisała tę książkę spora część osób, o których była w niej mowa jeszcze żyła, więc nie spodziewałam się po niej kontrowersyjnych opinii i zdradzania tajemnic. Sporą część stanowi korespondencja Charlotte, z której dowiemy się najwięcej, ale Gaskell nie szczędzi również swoich komentarzy.

Pastor Brontë powiedział o tej książce:
"To dzieło pod każdym względem takie właśnie, jakie jedna Wielka Kobieta powinna poświęcić drugiej [...]".

Ja tę biografię odbieram podobnie - to bardziej hołd złożony pisarce przez przyjaciółkę. Nie uważam jednak, że jest to wadą. Elizabeth Gaskell wydaje się być bystrym obserwatorem, a niezaprzeczalną zaletą tej książki jest fakt, że znała ona Charlottę osobiście. Żadna interpretacja dzieł i innych źródeł nie zastąpi żywego kontaktu z drugim człowiekiem.

Mimo to życie Charlotte Brontë pozostanie na zawsze owiane tajemnicą. Elizabeth Gaskell zdradziła nam tyle, ile uważała za słuszne. Mam takie przeczucie, że wiedziała o rodzinie Brontë dużo więcej niż odważyła się umieścić w swojej książce.

Pierwszą biografię Charlotte Brontë zostawiłam sobie na koniec. Gdy Elizabeth Gaskell pisała tę książkę spora część osób, o których była w niej mowa jeszcze żyła, więc nie spodziewałam się po niej kontrowersyjnych opinii i zdradzania tajemnic. Sporą część stanowi korespondencja Charlotte, z której dowiemy się najwięcej, ale Gaskell nie szczędzi również swoich komentarzy....

więcej Pokaż mimo to

avatar
208
136

Na półkach: , ,

Książka "Życie Charlotte Brontë" autorstwa znanej angielskiej pisarki Elizabeth Gaskell jest biografią jak tytuł wskazuje Charlotte Brontë, także angielskiej pisarki, której powieści zaliczane są do klasyki gatunku. Bardzo lubię czytać biografie słynnych, znanych ludzi, a tym bardziej ulubionych pisarzy. Tak więc, z wielką chęcią sięgnęłam po tę książkę.



"Życie Charlotte Brontë" należy do klasyki literatury angielskiej, i jest uważana za jedną z wiarygodniejszych biografii i najbardziej odzwierciedlających życie Charlotte, jak i całej rodziny Brontë. Z tego względu, że Elizabeth znała osobiście Charlotte, była jej dobrą znajomą, panie korespondowały ze sobą i odwiedzały się nawzajem. Charlotte podziwiała Elizabeth Gaskell, a także jej dzieła, szanowała ją i darzyła zaufaniem. Zawsze przychylnie wypowiadała się o osobie Elizabeth i jej książkach, a także bardzo poważnie traktowała krytykę znajomej.
"Życie Charlotte Brontë" jest uważane za jedną z wiarygodniejszych biografii, także dlatego że, książka w dużej mierze składa się z listów, korespondencji Charlotte Brontë z przyjaciółmi, znajomymi, z wydawcami oraz ze znanymi angielskimi pisarzami. W listach, tym bardziej tych prywatnych, do swoich przyjaciółek Charlotte opisywała swoje życie, codzienne zajęcia, troski, swoje uczucia, pragnienia. Tak więc poprzez listy zawarte w książce możemy poznać prawdziwą Charlotte i jej prawdziwe życie, szczegóły z życia prywatnego, taką jaką była naprawdę.
Od najmłodszych lat pisanie dla Charlotte i jej rodzeństwa wielką pasją. Pisarka nie miała łatwego życia, coraz to, rodziną wstrząsały kolejne tragedie, ciągle napotykała przeciwności losu. Jej życie różami usłane nie było! Ale mimo tego, wykorzystała swój wielki talent, obdarowując nas wspaniałymi powieściami. Chociaż moim zdaniem, nie w pełni, gdyż jej sytuacja życiowa nie pozwała pisać tyle ile chciałaby i dlatego, że młodo zmarła. Charlotte Brontë była skromną i skrytą osobą. Nigdy nie pragnęła wielkiego rozgłosu i nie myślała, że zostanie wielką pisarką. Pisała i wydawała książki pod pseudonimem Currer Bell. Napisała wspaniałe powieści "Dziwne losy Jane Eyre", "Shirley", "Villette", "Profesor" oraz kolekcję poezji. Należy tutaj wspomnieć, o tym, że autorstwo książek sióstr Brontë jest przez biografów rożnie przypisywane.
"Życie Charlotte Brontë" Elizabeth Gaskell jest świetną lekturą, bardzo dobrą biografią Charlotte Brontë i jej rodziny. Książkę warto przeczytać, polecam wszystkim miłośnikom literatura sióstr Brontë.

Książka "Życie Charlotte Brontë" autorstwa znanej angielskiej pisarki Elizabeth Gaskell jest biografią jak tytuł wskazuje Charlotte Brontë, także angielskiej pisarki, której powieści zaliczane są do klasyki gatunku. Bardzo lubię czytać biografie słynnych, znanych ludzi, a tym bardziej ulubionych pisarzy. Tak więc, z wielką chęcią sięgnęłam po tę książkę.



"Życie...

więcej Pokaż mimo to

avatar
763
739

Na półkach: , , , ,

O mojej miłości do twórczości Charlotte Bronte nieraz już wspominałam. Moim niekwestionowanym numerem jeden jest niezmiennie Jane Eyre. Autobiografia, jednakże cenię sobie także Shirley, Vilette, czy takie historie jak Profesor oraz Sekret. Nie mogłam też sobie odmówić Niedokończonych opowieści, a nawet tejże dokończonej historii zebranej w Chcę wszystko. Krótko mówiąc: mam na swojej półce już wszystkie (chyba że o czymś nie wiem...) książki napisane przez najstarszą siostrę Bronte. To może tak czas najwyższy poznać ją nieco lepiej?

Życie Charlotte Bronte od chwili, gdy tylko ukazało się drukiem, w świadomości czytelników funkcjonowało na prawach ostatniej powieści sióstr Bronte, opowiadającej ich własną, niezwykłą i tragiczną historię. Tak też czyta się książkę i dziś. Wprawdzie powieściopisarski talent Gaskell sprawił, iż literatura faktu niebezpiecznie splotła się tu z literaturą piękną, jednak jej nadzwyczajny zmysł obserwacji pozwolił wydobyć Charlotte Bronte z cienia czasu i sprawić, że po lekturze Życia pozostaje ona dla nas kimś żywym, prawdziwym.

Już na samym początku warto zwrócić uwagę, że autorką biografii autorki niezapomnianej Jane Eyre jest nie kto inny jak Elizabeth Gaskell. Tę autorkę już wcześniej poznałam dzięki intrygującej lekturze Północy i południa, Żon i córek czy Pań z Cranford. A każda z tych książek pozostała w mojej pamięci na bardzo długo (szczególnie pierwsza z nich). Dlatego też jak sobie tylko uświadomiłam, że powieściopisarki klasyki romansu (i nie tylko!) się przyjaźniły... WOW! Cóż to musiała być za znajomość!

Otóż to! To bardzo ważne, by sobie uświadomić, iż czytamy słowa osoby bliskiej dla głównej postaci. Bowiem zmienia to całkowicie wydźwięk każdej opowieści, każdej anegdocie. Wszystkiemu! I cóż to musiała być za kobieta ta Charlotte Bronte! Silna, dumna, pełna życia i energii... a przy tym jakże krucha. Nic dziwnego, że główna bohaterka jej najgłośniejsze powieści - Jane Eyre - jest właśnie taka, jaka jest! [...]

Elizabeth Gaskell niewątpliwie posiadała dar snucia ciekawych opowieści. Gdy zaczynałam czytać, po prostu dałam się prowadzić za rękę słowom autorki biografii z każdą stroną jedynie zwiększającą swój apetyt. I wszystko było pięknie, gdybyśmy tylko od niej poznawali życie Bronte... a tu proszę bardzo: listy zajmują bardzo dużą ilość stron. I cóż, nie zawsze są najciekawsze w swojej treści, co po prostu mnie nudziło.

Jednakże to tylko takie małe niedogodności. Ogólnie bardzo miło mi było przeczytać opowieść o jednej z najważniejszych nazwisk w klasyce brytyjskiej... od jednej z najważniejszych nazwisk klasyki brytyjskiej. Dla miłośników twórczości Charlotte Bronte jak najbardziej pozycja godna polecenia!

http://wymarzona-ksiazka.blogspot.com/2016/05/zycie-charlotte-bronte-elizabeth-gaskell.html

O mojej miłości do twórczości Charlotte Bronte nieraz już wspominałam. Moim niekwestionowanym numerem jeden jest niezmiennie Jane Eyre. Autobiografia, jednakże cenię sobie także Shirley, Vilette, czy takie historie jak Profesor oraz Sekret. Nie mogłam też sobie odmówić Niedokończonych opowieści, a nawet tejże dokończonej historii zebranej w Chcę wszystko. Krótko mówiąc: mam...

więcej Pokaż mimo to

avatar
378
216

Na półkach: , , ,

Wciągnęła mnie autentycznie, chociaż początkowo byłam przerażona testem zapisanym od marginesu do marginesu. Uważam, że to pozycja obowiązkowa dla fanów panien Bronte - chociażby dla samego wstępu - dość obszernego i wiele wyjaśniającego. Z uwagi na to, iż konstrukcja tekstu opiera się na listach Charlotte, niewiele dowiadujemy się o przebiegu jej zaręczyn czy śmierci. Zachęcam jeszcze raz, a przeniesiecie się do schludnej plebanii, usytuowanej przy cmentarzu pośród pięknych wrzosowisk.

Wciągnęła mnie autentycznie, chociaż początkowo byłam przerażona testem zapisanym od marginesu do marginesu. Uważam, że to pozycja obowiązkowa dla fanów panien Bronte - chociażby dla samego wstępu - dość obszernego i wiele wyjaśniającego. Z uwagi na to, iż konstrukcja tekstu opiera się na listach Charlotte, niewiele dowiadujemy się o przebiegu jej zaręczyn czy śmierci....

więcej Pokaż mimo to

avatar
975
53

Na półkach: ,

Pani Gaskell mocno sobie poszła na łatwiznę w tej biografii. Gdyby tytuł miał w pełni oddawać zawartość, to winien on brzmieć "Listy Charlotte Brontë, gdzieniegdzie opatrzone komentarzem Elizabeth Gaskell". Dobór tejże korespondencji nie zawsze jest najszczęśliwszy, często w wyczerpujący sposób opisuje sprawy, które... no nie są specjalnie ciekawe ani też wiele wnoszące do życiorysu opisywanej postaci. Przynudzać potrafi także odautorsko sama Gaskell. Żeby cały rozdział poświęcić niezbyt porywającemu opisowi wioski, i to już na samym początku... Brakuje ważnych wątków z życia Charlotte np informacji o afekcie, jakim darzyła pana Hegera :P (a to klucz to zrozumienia dwóch jej książek). Tuż po premierze ta biografia była pewnie nieocenionym źródłem wiedzy, dzisiaj mamy już lepsze pozycje, bogatsze w informacje i uboższe o przynudzanie, takie, które objaśniają też czytelnikowi specyfikę tamtych czasów. Kto już czytał Przedpełską-Trzeciakowską (którą szczerze polecam!) może sobie spokojnie darować tę lekturę, bo za wiele nowego tu dla siebie nie znajdzie. No, chyba że jest z tych, którym nigdy dosyć sióstr Brontë.

Pani Gaskell mocno sobie poszła na łatwiznę w tej biografii. Gdyby tytuł miał w pełni oddawać zawartość, to winien on brzmieć "Listy Charlotte Brontë, gdzieniegdzie opatrzone komentarzem Elizabeth Gaskell". Dobór tejże korespondencji nie zawsze jest najszczęśliwszy, często w wyczerpujący sposób opisuje sprawy, które... no nie są specjalnie ciekawe ani też wiele wnoszące do...

więcej Pokaż mimo to

avatar
1293
1267

Na półkach: , ,

Strasznie długo męczyłam się z tą książką i dokończyłam ją w zasadzie dopiero postawiona pod murem - zwyczajnie nie miałam pod ręką niczego innego.
Początkowo byłam niesamowicie podekscytowana faktem, że przeczytam biografię Charlotte Bronte pióra osoby, która znała ją osobiście. Niestety, wkrótce okazało się, że ta sytuacja ma spory minus - brak obiektywizmu u autorki.
Ta biografia to śliczna laurka dla pisarki, zamiatająca starannie pod dywan wszelkie - obecnie już znane - niewygodne dla niej i dla osób z jej otoczenia detale. Bronte i jej rodzina postawieni są na uroczym cokoliku, z którego nic nie ma prawa ich strącić.
Zaletą tej pozycji - bo są i zalety - jest zamieszczenie w tekście wielu fragmentów listów Charlotte. Głównie dzięki temu czytelnik może wyrobić sobie - lub potwierdzić, jak to było w moim przypadku - zdanie na jej temat.
Ja Charlotte Bronte nie polubiłam. W jej przesłodzonych wypowiedziach czuję jakąś nieszczerość, a w uwagach na temat Jane Austen - nieładną zazdrość. Ale to już, oczywiście, kwestia indywidualna. :)

Strasznie długo męczyłam się z tą książką i dokończyłam ją w zasadzie dopiero postawiona pod murem - zwyczajnie nie miałam pod ręką niczego innego.
Początkowo byłam niesamowicie podekscytowana faktem, że przeczytam biografię Charlotte Bronte pióra osoby, która znała ją osobiście. Niestety, wkrótce okazało się, że ta sytuacja ma spory minus - brak obiektywizmu u autorki.
Ta...

więcej Pokaż mimo to

avatar
1169
1006

Na półkach:

http://pisanyinaczej.blogspot.com/2014/10/eleanor-catton-wszystko-co-lsni.html

http://pisanyinaczej.blogspot.com/2014/10/eleanor-catton-wszystko-co-lsni.html

Pokaż mimo to


Cytaty

Więcej
Elizabeth Gaskell Życie Charlotte Brontë Zobacz więcej
Elizabeth Gaskell Życie Charlotte Brontë Zobacz więcej
Elizabeth Gaskell Życie Charlotte Brontë Zobacz więcej
Więcej
zgłoś błąd