Stefan Wiechecki

Wiech to twórca zupełnie odmienny od wszystkich, celebrujący odrębny styl pisarski i specyficznych bohaterów, ludzi prostych, wywodzących się z nizin społecznych. Jednak chociaż opisywał on świat widziany i zamieszkiwany przez proletariat, to nigdy nie schlebiał władzy. W jego felietonach nie brakuje zjadliwej kpiny z peerelowskiej rzeczywistości i jej absurdów. O tym, że powojenne władze w Polsce nie tolerowały prozy Wiecha, świadczy fakt, że wszystkie utwory tego autora wydane do roku 1951. objęte były zapisem cenzury w naszym kraju i podlegały natychmiastowemu wycofaniu z bibliotek publicznych. Felietony zawarte w tym tomie ukazują Warszawę lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku. Narrator opisuje i komentuje z ironią oraz humorem stołeczną rzeczywistość posługując się specyficznym językiem gwarowym ("warszawskim mówieniem"),który przez językoznawców został nazwany "wiechem". Styl felietonów ukazujących się w "Ekspressie Wieczornym" wzbudzał duże kontrowersje. Jedni (Lechoń, Słonimski, Tuwim, Pawlikowska -Jasnorzewska) zachwycali się nim, inni (Jan Błoński) wręcz przeciwnie. Julian Tuwim w dedykacji do "Kwiatów polskich" nazwał Wiecha "Homerem warszawskiej ulicy". Z kolei Marek Hłasko w "Pięknych dwudziestoletnich" pisał: "mimo, że jestem warszawiakiem urodzonym na Powiślu – nie rozumiem: czy Warszawa mówi tak, jak pisze Wiech; czy też Wiech pisze tak, jak mówi Warszawa". Jednak utrwalone w prozie Wiecha zwroty z "mowy warszawskiej" weszły na stałe do polszczyzny, np. wyraz starówka i chyba każdy Polak wie kim jest kanar oraz cwaniak (od "szczwany"). Wiele z opowiedzianych przez Wiecha historyjek dzisiaj trąci myszką, ale dzięki nim możemy zobaczyć społeczno - obyczajowy portret Polski i Polaków żyjących w latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku. 🔰"... z tą wielkomiejskością naszej stolicy, jest zupełnie niedobrze. Pod względem nocnego życia taka na przykład Bydgoszcz tłucze Warszawę, jak chce. Tylu zalanych "w czarnoziem", " w kołyskę", a nawet "w huśtawkę", nie mówiąc już o podgazowaych i wybzdryngolonych, jakich spotkałem w drodze z hotelu na dworzec, nie widziałem w Warszawie chyba przez cały rok." (s. 83/84) (4) Wyzwanie czytelnicze LC kwiecień 2025: "Przeczytam książkę, której tytuł, imię lub nazwisko autorki/autora zaczyna się na W".