Ziemia i popioły

"Ziemia i popioły" to moja druga książka Atiqa Rahimiego, po którą sięgnęłam. Nie planowałam jej, lecz dzięki temu, że stała na półce bibliotecznej tuż obok "Kamienia cierpliwości", który chciałam przeczytać, szybko dołączyła do mojej kolekcji wypożyczonych tytułów. W tej powieści autor skupia się na konsekwencjach wojny dla ludności cywilnej ocalałej z masakr. Głównym bohaterem i narratorem jest Dastagir, dziadek małego Jasina, chłopca, który w wyniku nalotu bombowego stracił słuch i nie rozumie, że to nie innym odebrało mowę, lecz to on nie słyszy. Wbrew pozorom to nie jest jednak książka o dziecku, jego przeżyciach i kalectwie. To książka poświęcona postaci dziadka, a tak naprawdę to obezwładniającemu bólowi, jaki odczuwa człowiek po nagłej, brutalnej utracie właściwie całej rodziny - bo Dastagir stracił wszystkich za wyjątkiem jednego wnuka, z którym jednakowoż nie ma już możliwości porozumiewania się, i syna, który pracuje w odległej kopalni, i któremu musi przekazać druzgocące wieści.
"Ziemia i popioły" to książka dająca czytelnikowi możliwość zgłębienia ludzkiej psychiki w kontekście traumatycznych wydarzeń, przedstawiająca unikalne spojrzenie na pierwsze konsekwencje pojawiające się tuż po wystąpieniu największej możliwej tragedii - nagłej utraty wielu bliskich. Podobnie jak druga książka Atiqa Rahimiego, również ta charakteryzuje się nietypową formą - w przypadku "Kamienia cierpliwości" był to monolog głównej bohaterki, tutaj mamy natomiast narrację drugoosobową, sprawiającą wrażenie, że słuchamy nie tylko słów, ale i myśli głównego bohatera.
Chociaż "Ziemia i popioły" porusza ważny temat, który niestety dotyka milionów ludzi na świecie, nie zdołała mnie tak ująć jak "Kamień cierpliwości". Winę za to ponoszą - w moim odczuciu - dwie rzeczy. Po pierwsze, styl narracji. Tym razem nietypowa narracja nie brzmiała dla mnie tak naturalnie jak w poprzedniej książce Rahimiego. Wytrącała mnie trochę z rytmu, przyciągała za dużo uwagi, którą z kolei odciągała od treści. Po drugie, długość książki. "Ziemia i popioły" jest dwa razy krótsza od "Kamienia cierpliwości" i to czuć. Za mało rozwinięte wątki powodują, że czytelnik nie zdąży się wczuć w poszczególne zdarzenia, myśli i emocje głównego bohatera. W efekcie książka nie oddziałuje tak na niego tak jak dłuższy "Kamień cierpliwości". To wszystko sprawia, że "Ziemia i popioły" raczej nie stanie się książką, którą będę długo wspominać. Żałować przeczytania nie żałuję - w końcu poświęciłam na to może niespełna godzinę - ale obawiam się, że szczegóły tej historii bardzo szybko odejdą w niepamięć.
Czy polecam? Można przeczytać, bo to szybka lektura, ale nie nazwałabym jej obowiązkową. Dużo goręcej zachęcam do przeczytania drugiej książki tego autora, czyli "Kamienia cierpliwości". Jeśli macie możliwość wypożyczenia powieści Rahimiego w dwupaku, to czemu nie, zawsze można poszerzyć swoje horyzonty, jednak specjalnie dla tej książki nie wybierałabym się do biblioteki.

"Ziemia i popioły" to moja druga książka Atiqa Rahimiego, po którą sięgnęłam. Nie planowałam jej, lecz dzięki temu, że stała na półce bibliotecznej tuż obok "Kamienia cierpliwości", który chciałam przeczytać, szybko dołączyła do mojej kolekcji wypożyczonych tytułów. W tej powieści autor skupia się na konsekwencjach wojny dla ludności cywilnej ocalałej z masakr. Głównym...

To było tak:
Za górami, zdobywanymi przez wielu dla rekreacji, za lasami obfitującymi w zieloność i pożywienie, była ziemia, która rodziła tylko popiół, kurz i ból.
Afganistan, wojna, bombardowanie wiosek z ludnością cywilną - tak brzmiałby komunikat w środkach masowego przekazu.
Tu jest samotność, cisza i droga.
Fabularnie dzieje się tylko ciut ciut - dziadek uratował się z wnuczkiem ogłuchłym podczas bombardowania wioski - i idzie z nim do ojca pracującego w dalekiej kopalni. Chce mu przekazać informacje o rodzinie, oddać pod opiekę dziecko, mieć gdzie się schronić.
To opowieść o życiu, o tym ile się traci i jak stopniowo zaczyna otaczać nas pustka. Co jest wtedy ważne. Czy coś można uratować.
Rahimi odmalował ciszę, a w niej ból i bezmierne cierpienie.
Czy coś nas ostatecznie zbawi?

To było tak:
Za górami, zdobywanymi przez wielu dla rekreacji, za lasami obfitującymi w zieloność i pożywienie, była ziemia, która rodziła tylko popiół, kurz i ból.
Afganistan, wojna, bombardowanie wiosek z ludnością cywilną - tak brzmiałby komunikat w środkach masowego przekazu.
Tu jest samotność, cisza i droga.
Fabularnie dzieje się tylko ciut ciut - dziadek uratował...

Smutna opowieść o dziadku podróżującym z kilkuletnim wnuczkiem przez targany wojną Afganistan. Obydwaj stracili bliskich - jedynie ojciec chłopca a syn starca przeżył, gdyż pracował w odległej kopalni - to właśnie do niego udają się dwaj wędrowcy. Chłopiec oprócz krewnych stracił także słuch, czego nie jest świadomy - dla niego, to świat przestał wydawać dźwięki.

Co do strony formalnej książki, męczyła mnie drugoosobowa narracja. Po prostu źle się to czyta. Na szczęście poetycki język łagodzi to nieprzyjemne wrażenie.

Smutna opowieść o dziadku podróżującym z kilkuletnim wnuczkiem przez targany wojną Afganistan. Obydwaj stracili bliskich - jedynie ojciec chłopca a syn starca przeżył, gdyż pracował w odległej kopalni - to właśnie do niego udają się dwaj wędrowcy. Chłopiec oprócz krewnych stracił także słuch, czego nie jest świadomy - dla niego, to świat przestał wydawać dźwięki.

Co do...

Beckettowska podróż w poszukiwaniu Godota.

Beckettowska podróż w poszukiwaniu Godota.

To moje drugie spotkanie z autorem i Afganistanem widzianym jego oczami. Charakterystyczny sposób opowieści wyróżnia tego pisarza spośród innych.
"Ziemia i popioły" to książka przede wszystkim anty-wojenna. Targany niekończącymi się wojnami i sporami Afganistan spływa krwią, jak na okładce książki.

To moje drugie spotkanie z autorem i Afganistanem widzianym jego oczami. Charakterystyczny sposób opowieści wyróżnia tego pisarza spośród innych.
"Ziemia i popioły" to książka przede wszystkim anty-wojenna. Targany niekończącymi się wojnami i sporami Afganistan spływa krwią, jak na okładce książki.

Bardzo krótkie opowiadanie, ale dobre. Współodczuwanie i wspólne cierpienie, wiele emocji.

Bardzo krótkie opowiadanie, ale dobre. Współodczuwanie i wspólne cierpienie, wiele emocji.

„Afganistan, lata osiemdziesiąte. Wojna. Dastgir wraz ze swym pięcioletnim wnukiem Jasinem podąża do kopalni, aby odwiedzić syna, który tam pracuje. Dastgir nie wróci z powrotem w rodzinne strony. Jego bliscy zginęli. Jasin przeżył, ale w czasie bombardowania stracił słuch. Malec nie potrafi pojąć, czemu świat przestał wydawać dźwięki”.

Całkiem niesłusznie uznałam, że to opowieść o głuchym chłopcu, o świecie bez dźwięków, o jego odczuciach. Nic bardziej mylnego. „Ziemia i popioły” to historia bólu. Historia świata, gdzie jednego dnia jest normalnie, następnego twój dom jest zbombardowany, żona, synowe, syn, wnukowie, nienarodzony wnuk – oni wszyscy nie żyją. Zostałeś tylko ty, twój wnuk, który ogłuchł od bomb i myśli, że to ty nie masz głosu oraz syn, bezpieczny wiele kilometrów stąd, w kopalni węgla, gdzie pracuje. To historia Dastgira, który wolałby umrzeć, bo w tych czasach zmarli mają lepiej.

Ta cienka książeczka, zaledwie siedemdziesiąt sześć stron dużą czcionką, zawiera w sobie więcej niż niekiedy gruba powieść. Po jej przeczytaniu zostały we mnie pytania, na które nikt z nas nie zna odpowiedzi oraz smutne refleksje nad światem, który sami sobie kreujemy. Bo jak długo jeszcze Ziemia będzie spływała krwią i jak długo będą rozbrzmiewać krzyki, żeby coś się zmieniło?

Dastgir podróżuje z Jasinem do kopalni, by powiedzieć synowi o tragedii. Nie wie jak ma to zrobić. Ból, jaki w nim tkwi miesza się ze zmęczeniem, często przysypia, miewa krótkie sny, w których stara się sobie poukładać wszystko, co mu się zdarzyło. Często się gubimy, nie wiemy czy to sen, czy jawa, dopiero po jakimś czasie uczymy się to rozróżniać. Dastgir cierpi niewyobrażalnie, choć mamy wrażenie, że gdybyśmy go spotkali twarzą w twarz nie poznalibyśmy tego, i tak z początku zachowują się ludzie, których spotyka po drodze. Sprzedawca niewielkiego kramiku zagaduje go o atak Rosjan na wioskę, jakby komentował wyniki meczu. Szybko jednak staje się bliski i życzliwy Dastgirowi, który przemaga się i odpowiada słowami, które wstrząsają.

Co się dzieje Dastgirze? Jeszcze kilka minut temu czułeś wzruszenie. Byłeś gotów rozmawiać z każdym o wszystkim. Oto nareszcie znalazł się ktoś, komu możesz powiedzieć, co ci leży na sercu, ktoś, kto uspokaja cię samym swym spojrzeniem. Powiedz coś! Nie odrywając wzroku od budki wartownika, odpowiadasz:
- Tak, bracie. Byłem tam. Wszystko widziałem. Widziałem własną śmierć.

Lektura krótka; patrząc na ilość cierpienia na całej Ziemi i napisanych książek na ten temat, niezbyt oryginalna. Ale czy to ważne? Zapada w pamięć. Każe się wyciszyć na chwilę. I pomodlić za wszystkich którzy zmarli i którzy jeszcze żyją. Bo takich Dastgirów jest ciągle za dużo.

„Afganistan, lata osiemdziesiąte. Wojna. Dastgir wraz ze swym pięcioletnim wnukiem Jasinem podąża do kopalni, aby odwiedzić syna, który tam pracuje. Dastgir nie wróci z powrotem w rodzinne strony. Jego bliscy zginęli. Jasin przeżył, ale w czasie bombardowania stracił słuch. Malec nie potrafi pojąć, czemu świat przestał wydawać dźwięki”.

Całkiem niesłusznie uznałam, że to...