Fortyfikacje Księstwa Warszawskiego 1807-1813

Bardzo dobre, rzetelne i przede wszystkim całościowe ujęcie tematu fortyfikacji w Księstwie Warszawskim. Oparte na bardzo szerokiej kwerendzie archiwalnej w Polsce i we Francji.
Autor, polski historyk pracujący naukowo we Francji (książka w oryginale ukazała się po francusku),szczególnie dużo miejsca poświęca organizacji budowy twierdz. Mamy na przykład bardzo dokładnie przedstawiony proces pozyskiwania siły roboczej do ich budowy. W ogóle oddziaływanie twierdz na otoczenie cywilne jest bardzo mocno akcentowany. Nie tylko z punktu widzenia organizowania cywilnej siły roboczej, ale również cywilnego życia w twierdzy i wokół oraz wszystkich niedogodności z tym związanych. Autor w swoim opracowaniu uznaje te zagadnienia za co najmniej tak samo istotne jak kwestie typowo militarne.
W szerszym ujęciu Belostyk odnosi się do Księstwa Warszawskiego, delikatnie mówiąc, mocno krytycznie. W niektórych momentach to aż zahacza o publicystykę, na przykład kiedy pisząc o Konstytucji Księstwa Warszawskiego bierze to sformułowanie w cudzysłów. Pierwszy raz się chyba z tym spotkałem w pracy naukowej.
Generalnie można powiedzieć, że praca ta jest całościowym ujęciem tematu, który podejmuje. Lepiej i więcej raczej ciężko by było coś napisać. Jednym słowem pozycja obowiązkowa w biblioteczce każdego napoleonisty.

Bardzo dobre, rzetelne i przede wszystkim całościowe ujęcie tematu fortyfikacji w Księstwie Warszawskim. Oparte na bardzo szerokiej kwerendzie archiwalnej w Polsce i we Francji.
Autor, polski historyk pracujący naukowo we Francji (książka w oryginale ukazała się po francusku),szczególnie dużo miejsca poświęca organizacji budowy twierdz. Mamy na przykład bardzo dokładnie...

O Księstwie Warszawskim napisano już wiele, jednak przeważnie historyków interesują postacie, bitwy, kampanie. Ryszard Belostyk postanowił spojrzeć na zagadnienie fortyfikacji Księstwa, co jest zadaniem o tyle trudnym, że owe fortece nie zostały ukończone. Autor spojrzał jednak na temat wielowymiarowo, dzięki czemu powstało dzieło wyczerpujące i niezwykle interesujące.
"Wojna żywi się sama" to historyczny truizm, jednak tak naprawdę rzadko historycy wgłębiają się w trudne, gospodarcze tematy. Belostyk jednak pokazał na przykładzie wojny 1806-1807 roku jak Francuzi eksploatowali kraj w kontekście fortyfikacji. Problemy z robotnikami, ich wypłacalnością, kwotą wynagrodzenia, "dezercją", którzy czasami przebywali 100 kilometrów, żeby za darmo popracować przy umocnieniach, jednocześnie kiedy cały czas w tle trwa walka o przerzucanie się odpowiedzialnością za finansowanie owych robót. Problem siły roboczej istniał zresztą przez cały czas i jest skrupulatnie omówiony przez autora. Bardzo podoba mi się szeroki kontekst spojrzenia na problem stosowany przez Belostyka. Autor przez cały okres omawia problemy z budżetem państwa oraz ministerstwa wojny, próby niwelowania deficytu oraz zdobycia odpowiednich funduszy na twierdze czy to za sprawą pożyczek czy wprowadzenia podatku fortyfikacyjnego, który okazał się nieskuteczny i zakładanych sum, z różnych przyczyn, nie udało się zebrać. Interesujące jest również przedstawienie spojrzenia ludności cywilnej, którą wywłaszczano i która oczywiście nie była zadowolona z budowy fortyfikacji. Imała się ona różnych chwytów; odszkodowań, adresów do Napoleona, Fryderyka Augusta czy marszałka Davouta. Wbrew pozorom budowa fortecy nie zawsze musiała mieć negatywny wpływ na ludność cywilną, wyjątkowym przykładem jest tutaj Modlin, który otrzymał w tamtym okresie prawa miejskie. Belostyk omawia również koncepcje obronne państwa i ich zmiany w poszczególnych okresach. Plany fortyfikacji zmieniały się zależnie od sytuacji geopolitycznej, co czytelnik może śledzić na 53 planach, których oryginały znajdują się w archiwach polskich i francuskich. Historyk omawia również losy twierdz podczas wojen 1809 i 1813 roku, polemizując przy okazji z autorami wcześniejszych prac dotyczących tej tematyki, którzy nie mieli dostępu do francuskich archiwaliów. Poza wspomnianymi już planami, książka zawiera również 2 mapy oraz 29 tabel, gdzie autor przedstawia chociażby stany artylerii, magazynów, furażu w twierdzach czy fluktuację siły roboczej zatrudnionej przy robotach fortyfikacyjnych.
Książka Ryszarda Belostyka to dzieło kompletne, warta sięgnięcia przez każdego kto interesuje się wojnami napoleońskimi. Dla mnie to jedna z ciekawszych książek historycznych, jakie ukazały się tego roku w Polsce.

O Księstwie Warszawskim napisano już wiele, jednak przeważnie historyków interesują postacie, bitwy, kampanie. Ryszard Belostyk postanowił spojrzeć na zagadnienie fortyfikacji Księstwa, co jest zadaniem o tyle trudnym, że owe fortece nie zostały ukończone. Autor spojrzał jednak na temat wielowymiarowo, dzięki czemu powstało dzieło wyczerpujące i niezwykle interesujące....