Agatha Christie – miłośniczka łamigłówek, psów i Wagnera. Jak dobrze znacie tę pisarkę?

Paula Radwanowicz Paula Radwanowicz
12.01.2022

Lubiła haftowanie, pociągi i łamigłówki numeryczne, a także ciszę, zapach kawy i konwalie. Nie przepadała za tłumem, kinem i hałasem. Wraz z Williamem Szekspirem należy do najpopularniejszych autorów na świecie. Agatha Christie zmarła dokładnie 46 lat temu, 12 stycznia 1976 roku. Lubicie jej twórczość?

Agatha Christie – miłośniczka łamigłówek, psów i Wagnera. Jak dobrze znacie tę pisarkę? Le Salon de la Mappemonde / flickr

Agatha Christie jest najbardziej znaną na świecie pisarką kryminałów i najlepiej sprzedającą się autorką wszech czasów. Wydano ponad miliard egzemplarzy jej książek w samym języku angielskim. Drugi miliard w tłumaczeniach na… 45 języków obcych. We Francji sprzedano 40 milionów jej książek, podczas gdy zajmującego drugie miejsce utworów Emila Zoli – 22 miliony.

Christie stworzyła słynne postaci literackie detektywów – Belga Herkulesa Poirota i starszej pani, detektyw-amator panny Marple. Wiele z jej powieści i opowiadań zostało sfilmowanych, a niektóre nawet kilkukrotnie („Morderstwo w Orient Expressie”, „Śmierć na Nilu” czy „4.50 z Paddington”). Agatha Christie pisała także romanse pod pseudonimem. W czasie I wojny światowej pracowała jako pielęgniarka. Była wielką miłośniczką psów. Jak wyglądało jej życie?

Pierwsze opowiadanie napisała z… nudów

Reklama

Agatha Christie urodziła się w 1890 roku w południowo-zachodniej Anglii w hrabstwie Devon, gdzie spędziła całe swoje życie. Była najmłodsza z trójki dzieci Fredericka Alvaha Millera i Clarissy Margaret Miller, z domu Boehmer. We wczesnej młodości nie chodziła do szkoły. Kształciła ją matka i kolejne guwernantki. Matka była przeciwna temu, by córka uczyła się czytać do 8. roku życia. Mała Agatha poznawała więc litery sama.

Pierwszym opowiadaniem, jakie napisała było „The House of Dreams”, pierwotnie zatytułowane „The House of Beauty”. Opisała w nim szaleństwo, śmierć i nieśmiertelność, a także wpływ makabrycznego snu na życie człowieka. Opowiadanie stworzyła z nudów, gdy leżała w łóżku, odzyskując zdrowie po przebytej grypie. Jako dziecko uwielbiała wystawne uczty przygotowywane na Boże Narodzenie. Nie lubiła zupy ostrygowej. Jedzenie stało się inspiracją dla jej opowiadania pt. „Tajemnica gwiazdkowego puddingu”.

Gdy miała 22 lata poznała podczas balu w rodzinnym Torquay starszego od siebie o rok pułkownika Archibalda Christie. Po nieco ponad dwóch latach, w wigilię 1914 roku, wzięli ślub. Po pięciu latach urodziła im się córka Rosalind Hicks.

Podczas I wojny światowej Agatha Christie pracowała w szpitalu w Devon jako pielęgniarka. Następnie dołączyła do zespołu apteki szpitalnej jako technik farmaceutyczny, zdobywając w ten sposób wiedzę na temat trucizn, którą później wykorzystała w swoich książkach. Właśnie wtedy Christie zaczęła pisać powieści detektywistyczne.

W jej pierwszej książce, „Tajemniczej historii w Styles”, pojawił się Herkules Poirot – ekscentryczny detektyw, który obecny był łącznie w około 25 powieściach i wielu opowiadaniach. Pomysł napisania powieści poddała pisarce jej siostra Madge. Do tej pory Agatha głównie czytała książki i pisała opowiadania. Christie podjęła się wyzwania i napisała „Tajemniczą historię w Styles”, która jednak została odrzucona przez sześciu wydawców nim ostatecznie wydrukowano ją w 1920 roku.

Autorka napisała łącznie 66 powieści kryminalnych i 14 zbiorów opowiadań, a w kolejnych dziesięcioleciach jej imię stawało się synonimem tajemniczych powieści i zamieszkujących je detektywów.

Pomysły moich powieści kryminalnych znajduję, zmywając. Jest to zajęcie tak głupie, że zawsze rodzi we mnie myśl o zabójstwie.

– stwierdziła autorka.

Tajemnicze zaginięcie znanej pisarki

Jednym z najtrudniejszych w jej życiu okazał się rok 1926. Właśnie wtedy zmarła jej matka, brat uzależnił się od narkotyków, a wydawcy nie spodobała się jej powieść pt. „Zabójstwo Rogera Ackroyda”. Co więcej, jej mąż Archibald Christie zakochał się w innej kobiecie i zażądał rozwodu. Wówczas, w grudniu 1926 roku, pisarka zaginęła na 11 dni. Wywołało to niemałe poruszenie w prasie. W poszukiwaniach Christie wzięły udział tysiące policjantów i wolontariuszy i do dnia dzisiejszego przyczyny tego zdarzenia pozostają niejednoznaczne. Jak się okazało, pisarka przebywała w hotelu Harrogate w północnej Anglii, w którym zameldowała się pod nazwiskiem kochanki męża.

W 1930 Christie wyszła ponownie za mąż, za młodszego o 14 lat od siebie archeologa Maxa Mallowana. Wyjeżdżała z nim na wykopaliska na Bliskim Wschodzie, będącym później tłem kilku jej powieści.

Angielska twórczyni napisała ponad 30 sztuk, z których najsłynniejsza, „Pułapka na myszy",  jest najdłużej wystawianą sztuką na świecie (zadebiutowała w 1952 roku). Christie jest też jedyną autorką, której trzy sztuki wystawiane były jednocześnie na londyńskim West Endzie.

Autorka m.in. „Morderstwa w Orient Expressie”, „Śmierci na Nilu” i „Domu zbrodni” była miłośniczką psów. Jej pierwszym czworonożnym przyjacielem był szczeniak rasy Yorkshire Terrier, którego dostała jako prezent na piąte urodziny. Była tak szczęśliwa, że nie zdołała nawet powiedzieć „dziękuję”. Pies miał na imię Tony, chociaż jego pełne imię brzmiało George Washington.

Christie lubiła „haftowanie, pociągi, prawie każdy rodzaj muzyki, łamigłówki numeryczne i wszystko, co miało związek z liczbami”, a także chodzenie do teatru, wyjazdy nad morze, pływanie, ciszę, spanie, zapach kawy i konwalie. Jej ulubionymi pisarzami byli Elizabeth Bowen i Graham Greene, a kompozytorami – Elgar, Sibelius i Wagner. Nie lubiła tłumów, hałasu i kina, a takżę smaku alkoholu i papierosów. 

Autorka „Nocy w bibliotece” zmarła dokładnie 46 lat temu, 12 stycznia 1976 roku w swoim domu w wieku 85 lat. Gdy ogłoszono jej śmierć, dwa teatry na West Endzie przyciemniły swoje zewnętrzne światła na jej cześć. Została pochowana na pobliskim cmentarzu St Mary's, Cholsey, na działce, którą wybrała z mężem 10 lat wcześniej. Mallowan po jej śmierci ożenił się ponownie w 1977 roku. Zmarł rok później i został pochowany obok Christie.

Dzisiaj można wynająć jej stary dom w Devonshire w Anglii. Pisarka spędzała w nim dużo czasu latem, zwłaszcza w latach pięćdziesiątych XX w. W rezydencji pozostały meble i fortepian, który niegdyś należał do pisarki.

[pr]

Reklama

komentarze [11]

Sortuj:
Niezalogowany
Aby napisać wiadomość zaloguj się
Ula 17.01.2022 11:05
Bibliotekarka

To moja ulubiona autorka od czasów mniej więcej liceum. Dwadzieścia lat później, wciąż z ogromną chęcią i sentymentem wracam do jej twórczości. W swojej biblioteczce zebrałam wszystkie jej powieści i sztuki, a także książki o samej Agacie Christie. To fenomenalna i ponadczasowa autorka. 

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
Bubu 13.01.2022 19:38
Czytelniczka

Miłość do Agatki odziedziczyłam po rodzicach - wszyscy czytaliśmy jej książki po kilkakroć. Mistrzyni. A ekranizacja z Suchetem - nie do pobicia. 

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
Mika 13.01.2022 17:08
Czytelniczka

Nie czytałam jeszcze nic od tej autorki ale chciałabym. Mimo że nie przepadam za kryminałami i prawie w ogóle po nie nie sięgam, to tu mamy do czynienia z kryminalną klasyką a klasykę warto znać. Mam tylko problem od czego zacząć bo tych książek jest całkiem sporo ;)

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
Karolina Profaska 13.01.2022 16:35
Czytelniczka

Dosyć dawno przeczytałam parę książek. Podobały mi się te, w których nie występował detektyw Poirot. Nie pamiętam dokładnie, co takiego to było, ale odpychał mnie swoim zachowaniem. Uważam, że można przeczytać, jednakże nigdy nie przywiązałam wagi do twórczości Agathy Christie. Podobnie mam z opowiadaniami Arthura Conan Doyla o Sherlocku Holmesie, czyli mają swój urok, lecz...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post więcej
Magda 13.01.2022 15:30
Czytelnik

Dopiero niedawno sięgnęłam po twórczość Agathy Ch., bo ogólnie nie jestem fanką kryminałów. Muszę jednak przyznać, że mają w sobie to coś, nawet jeśli współczesny czytelnik jest bombardowany na co dzień zagadkami detektywistycznymi i morderstwami z innych książek, filmów, seriali i mediów 😉

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
Mylengrave 13.01.2022 10:59
Czytelniczka

Muszę zrobić do niej jeszcze jedno podejście, przeczytałam kilka książek w gimnazjum/liceum i całkiem mi się podobały, ale jak czytałam rok temu to byłam bardzo rozczarowana, natomiast czytałam potem, że akurat wybrałam sobie książkę, którą się uważa za jej najsłabszą książkę: "Zagadka Błękitnego Ekspresu". Mam więc w planach przeczytanie czegoś jeszcze, żeby się przekonać,...

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post więcej
AgaGaga 13.01.2022 10:33
Czytelniczka

Ja lubię i Poirota i Marple, ale chyba wolę Marple :-)
A najbardziej ostatnio mnie zachwycają te nowe wydania jej książek, w twardej oprawie. Przepiękne. 

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
Natalia 13.01.2022 09:35
Czytelniczka

Lubię Agathę przede wszystkim za postać Poirota :) 

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
BIETKA 13.01.2022 09:01
Czytelniczka

Bardzo lubię twórczość Agaty Christie, zarówno tę kryminalną jak i powieści
obyczajowe( niektórzy nazywają je romansami), z których przeczytałam prawie wszystkie, m.innymi "Różę i cis",  "W samotności", "Niedokończony portret", "Córka jest córką".

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
PearlAmongTheBooks 13.01.2022 08:57
Czytelniczka

Kobieta-legenda! Ciężko znaleźć osobę, która nie zna jej książek albo chociaż ekranizacji 

Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam Zobacz ten post
zgłoś błąd