Okultystyczne korzenie nazizmu

Doskonała lektura uzupełniająco-wyjaśniająca, po książce "Szatan i swastyka. Okultyzm w partii nazistowskiej" Francisa Kinga. To prawdziwa praca naukowa, z mnóstwem bibliografii. Potężna kwerenda skupiająca się na głównych postaciach niemiecko-austryjackiego uniwersum ezoterycznego. Mamy zatem Guido Lista i Lanza von Liebenfelsa. To głównie im autor poświęca miejsce. Nieco mneij jest o Rudolfie von Sebottendorffie, Herbercie Reichsteinie i Karlu Marii Wiligucie.

W opiniach wskazuje się, że za dużo tych biografii. Moim zdaniem wręcz przeciwnie, bez nich nie da się zrozumieć tematu, bo ci ludzie nierzadko poświęcili swoim wymysłom całe życie (List, Lanz). Moim zdaniem zabrakło szczegółowego omówienia poglądów czy idei, zwłaszcza w przypadku Towarzystwa Thule (znowu, idee Lista, Lanza i Reichsteina są dość szczegółowo omówione).

Najistotniejszą częścią książki, z mojego punktu widzenia, jest jednak dodatek "Nowoczesna mitologia okultyzmu nazistowskiego". Idealne podsumowanie powojennych dub smalonych o nazistach. Tego mi było trzeba. Generalnie szuriada istniała zawsze, a ta książka tylko to potwierdza. Dzisiejszym odpowiednikiem Lista i Lanza (tylko takim z przeceny, który wszystko opiera na własnej gnozie i nigdy żadnych badań źródeł nie robił ) jest niejaki Sanjaya vel Sandał (kto się orientuje w Polskim Uniwersum Szuriady ten wie 😼).

Czego zabrakło? O Elsie Ebertin jest ledwo wzmianka, nie ma ani słowa o Johannesie Täuferze i jego "Weltdynamismus". Goddrick-Clarke idzie w naukową kwerendę biograficzną, gdy King stawia na sensację i kontrowersje (nie raz również owe duby smalone powojennych autorów jak Bronder, Ravenscroft czy Pauwels i Bergier).

Tej książki nie czyta się łatwo i przyjemnie, bo ilość detali, faktów i nazwisk przytłacza. Jednak naprawdę warto zapoznać się z tą pozycją, by nabrać odporności na współczesne mity o "okultystycznych źródłach nazizmu". Zachęciła mnie bym sięgnął po książki Bławatskiej i samemu przekonał się o co w nich chodzi.

Aha i nie mam pojęcia co jest gnostyckiego w tej książce (co ktoś tam gwarantuje na okładce). Być może chodzi o poznanie, że "gnoza" to fantazmaty oczadziałych.

Doskonała lektura uzupełniająco-wyjaśniająca, po książce "Szatan i swastyka. Okultyzm w partii nazistowskiej" Francisa Kinga. To prawdziwa praca naukowa, z mnóstwem bibliografii. Potężna kwerenda skupiająca się na głównych postaciach niemiecko-austryjackiego uniwersum ezoterycznego. Mamy zatem Guido Lista i Lanza von Liebenfelsa. To głównie im autor poświęca miejsce. Nieco...

Tytaniczna, akademicka praca niestety na tematy głównie biograficzne. Za dużo życiorysów, za mało koncepcji. Docenić należy ogrom pracy autora.

Tytaniczna, akademicka praca niestety na tematy głównie biograficzne. Za dużo życiorysów, za mało koncepcji. Docenić należy ogrom pracy autora.

Nicholas Goodrick Clarke to historyk specjalizujący się w badaniach nad okultyzmem. Widać to w jego dorobku naukowym. Całość swoich badań zaprezentował w tej ciekawej monografii poświęconej okultystycznym korzeniom nazizmu.

Książka raczej przedstawia dzieje poszczególnych teozofów i ariozofów, a nie ich poglądy (dziwny zabieg jak dla wydawnictwa Aletheia). Poznamy zatem żywot Lista, Liebenfelsa czy Sebottendorfa. Autor szczegółowo prezentuje ich działania, uwzględnia również ówczesny kontekst kulturowy, co jest nie bez znaczenia dla zrozumienia zjawiska.

Tytułowych nazistów jest tu jednak niewiele. Poświęcone im są jedynie dwa rozdziału z kilkunastu. Jeden omawia w ciekawy sposób związki Himmlera z okultyzmem, a w drugim próbuje się udowodnić, że Hitler nie miał szerszych połączeń z okultystami. W ten sposób można uznać, że tytuł książki jest nieco na wyrost. Sam autor stwierdza, że okultyzm nie był przyczynkiem do nazizmu, a raczej jego uzupełnieniem.

Niemniej książka jest ciekawa dla poznania okultystycznej kultury i grup działających w Niemczech i Austrii w ówczesnym świecie. W ciekawy sposób opisuje pesymizm kulturowy czy historyczne próby udowadniania pangermanizmu. Niestety warstwa wizualna książki nie jest najlepsza. Ilustracje zostały zaimplementowane jako wkładka - znacznie lepiej gdyby były bezpośrednio w rozdziałach.

Nicholas Goodrick Clarke to historyk specjalizujący się w badaniach nad okultyzmem. Widać to w jego dorobku naukowym. Całość swoich badań zaprezentował w tej ciekawej monografii poświęconej okultystycznym korzeniom nazizmu.

Książka raczej przedstawia dzieje poszczególnych teozofów i ariozofów, a nie ich poglądy (dziwny zabieg jak dla wydawnictwa Aletheia). Poznamy zatem...

Świetna, rzetelna, profesjonalnie opracowana dla wszystkich zainteresowanych tematyką okultyzmu, ariozofii, antropozofii i ich związku z teoriami rasowymi i polityką III Rzeszy. Zamiast oglądać nie do końca rzetelne filmy na youtube polecam tę książkę, która absolutnie wyczerpuje temat, robiąc to w sposób zgodny z metodą naukową, przy okazji prostując wiele mitów narosłych wokół niego. PS: Mnie osobiście najbardziej uderzyło podobieństwo teorii ariozoficznych do popularnych w ostatnich latach w naszym kraju mitów o Wielkiej Lechii i tego typu pseudopatriotycznych bzdurach, mitologizujących naród. Jak widać potrzeba irracjonalnych brednii na prawicy jest zjawiskiem niezależnym od czasu i miejsca.

Świetna, rzetelna, profesjonalnie opracowana dla wszystkich zainteresowanych tematyką okultyzmu, ariozofii, antropozofii i ich związku z teoriami rasowymi i polityką III Rzeszy. Zamiast oglądać nie do końca rzetelne filmy na youtube polecam tę książkę, która absolutnie wyczerpuje temat, robiąc to w sposób zgodny z metodą naukową, przy okazji prostując wiele mitów narosłych...

Moim zdaniem jest to jedyna pozycja na polskim rynku wydawniczym, która w bardzo szczegółowy oraz wyczerpujący sposób opisuję genezę ruchu nazistowskiego w Niemczech. Momentami ilość szczegółów aż poraża, ale warto wytrwać i przeczytać całą książkę. Doskonała publikacja na jesienne oraz zimowe wieczory. Polecam.

Moim zdaniem jest to jedyna pozycja na polskim rynku wydawniczym, która w bardzo szczegółowy oraz wyczerpujący sposób opisuję genezę ruchu nazistowskiego w Niemczech. Momentami ilość szczegółów aż poraża, ale warto wytrwać i przeczytać całą książkę. Doskonała publikacja na jesienne oraz zimowe wieczory. Polecam.

Moim zdaniem autor dostatecznie wyczerpał temat. W książce znajdziemy bardzo dużo informacji, których mnogość z czasem może przytłoczyć. Mimo to pisana jest nieskomplikowanym, przystępnym językiem. Dowiedziałam się dużo na temat okultystycznych wpływów na kształtowanie się nazizmu, znalazłam także rozdziały poświęcone istotnym w kontekście jednostkom takim jak Jorg Lanz von Liebenfels, Guido von List czy Adolf Hitler. Polecam.

Moim zdaniem autor dostatecznie wyczerpał temat. W książce znajdziemy bardzo dużo informacji, których mnogość z czasem może przytłoczyć. Mimo to pisana jest nieskomplikowanym, przystępnym językiem. Dowiedziałam się dużo na temat okultystycznych wpływów na kształtowanie się nazizmu, znalazłam także rozdziały poświęcone istotnym w kontekście jednostkom takim jak Jorg Lanz von...

Wpływ samozwańczych mistyków, magów i jasnowidzów na ideologię nazistow¬ską jest tematem na ogól pomijanym w publikacjach traktujących o III Rzeszy, jako coś mało istotnego, niepoważnego, nie mającą realnego wpływu na zmia¬ny historyczne oraz polityczne w Niemczech przełomu lat 1933-1945. Lecz, czy nie właśnie w źle pojmowanych poddanych różnym „ekstremalnym” nadinterpretacjom, ideach szeroko pojętego okultyzmu, ezoteryzmu oraz gnozy, należałoby doszukiwać się ideologicznych podstaw jednego z najbardziej zbrodniczych tworów państwowych?

Pangermanizm, volkizm, czy armanizm - były pseudoideami wyrosłymi na wskutek zawiści, próżności oraz kompleksów ich twórców, inspiratorów jednego z największych zbrodniarzy XX w. – Adolfa Hitlera. Płaszczyzna spirytualna będąca niejako podstawą ideologiczną dla partii nazistowskiej była przez nią początkowo wykorzystywana jako narzędzie sprawowania władzy. Niemiecki volkistowski nacjonalizm, rasizm, osobliwie zinterpretowana idea Paneuropeizmu Coudenhova-Kalergi, darwinizm społeczny, filozofia nietzscheańska, teozoficzne idee okultystyczne zapożyczone od Heleny Bławatskiej, złożyły się na przewidywania i zaświadczenia o nadchodzącym triumfie nowego państwa germańskiego, tworu czystego rasowo - oczyszczonego z obcych wpływów. Wizje te wiązały się ze stworzeniem elity nadludzi (Übermenschen),eksterminacją ludzi zdefiniowanych jako istoty niższe - podludzi (Üntermenschen) oraz wprowadzeniem Nowego Porządku Świata (Neue Weltordnung).

Recenzowana książka jest, klasyczną już dzisiaj pozycją poruszającą wyżej wymienione kwestie wpływów szeroko pojętego okultyzmu na ideologię nazistowską. Jest to publikacja na tyle znacząca, iż można ją nazwać przełomową. Jako jeden z pierwszych badaczy prof. N. Goodrick-Clarke w rzeczowy, naukowy sposób zbadał i opisał ten sensacyjny temat, zmuszając tym samym środowiska naukowe do ponownego przeanalizowania historii ruchu związanego z ideologią nazistowską.

Struktura dzieła, została podzielona na trzy części. Pierwsza: „Tło historyczne” porusza zagadnienia związane z kontekstem, historycznym oraz geograficznym pojawienia się ideologii pangermańskiej oraz przedstawia germańską volkistowską wizję świata. Wizję, w której dominowała tęsknota za mitycznym, germańskim Złotym Wiekiem, w którym miała rzekomo panować arystokracja złożona z czystego rasowo ludu nordyckiego. Autor wykłada tu podstawy ideologii volkistów opartej na nienawiści rasowej oraz antyklerykalnych uprzedzeniach.

W drugiej część publikacji zatytułowanej „ Ariozofowie z Wiednia”, N. Goodrick-Clarke, przedstawia m.in. sylwetki czołowych austriackich przedstawicieli ruchów arizoficznych, takich jak Guido Von List czy Jorg Lanz von Lebienfels . Odwołuje się przy tym do subiektywnego postrzegania rzeczywistości monarchii Austro-Węgierskiej przez pangermańskich ideologów. Autor ukazuje jako casus sytuację stolicy monarchii Habsburgów- Wiednia, którego widoczne przeludnienie (spowodowane głównie mniejszością żydowską) w drugiej poł. XIX w. miało powodować rażące problemy sanitarne w ostateczności prowadzących do chorób takich jak gruźlica czy tyfus.
Ukazana została tu również kwestia stopniowego wnikania omówionych w pierwszym rozdziale książki niszowych idei do światopoglądu czołowych austriackich ideologów, myślicieli oraz polityków odpowiedzialnych za ukształtowanie geopolitycznych, uniwersalnych myśli o wyraźnym podłożu szowinistycznym, czy wręcz rasistowskim.

W części trzeciej: „Ariozofia w Niemczech” Autor stara się wyjaśnić w sposób racjonalny powód rosnącej popularności austriackiego ruchu volkistowskiego w powojennych Niemczech. Argumentując to faktem iż arizoficzna wizja świata krytykująca wszelkie liberalne trendy polityczne, religijne, kulturowe i obarczająca winą za upadek, Żydów jako – reprezentantów tendencji materialistycznych, demokratycznych i egalitarnych, idealni trafiła w swój czas.

Brytyjski historyk w ostatniej części swojego dzieła dotyka także tematyki najbardziej chyba interesującej czytelnika, a mianowicie bezpośredniego związku nazistowskich Niemiec z szeroko pojętym okultyzmem oraz ezoteryzmem. Przedstawiono tu sylwetki i czołowych nazistowskich okultystów m.in.: Rudolfa von Sebottendorfa- założyciela ezoterycznego towarzystwa Thule (przez to stowarzyszenie przewinęły się czołowe postacie III Rzeszy: Max Amann, Rudolf Hess, czy Alfred Rosenberg – jeden z czołowych ideologów nazizmu) oraz Karla Marię Viliguta , którego bezpośredni wpływ na ideologię bez wątpienia najbardziej widoczny. A objawiał się on przede wszystkim w formacji Schutzstaffel (SS)gdzie Viligut dokonywał on między innymi zaślubin wysokich rangą oficerów , organizował doroczne święta wiosny, żniw i przesilenia słonecznego, zaprojektował słynny Totenkopfring noszony przez członków Schutzstaffel oraz wskazał miejsce na siedzibę zakonu SS, którą został obrany zamek w Wewelsburgu.

Autor zajął się także kwestią stosunku A. Hitlera do spraw okultyzmu w podrozdziale zatytułowanym Ariozofia i Adolf Hitler, w którym opierając się głównie na materiale źródłowym ograniczył się do wysuwania daleko idących wniosków, obalając tym samym większość tez którymi posługują się poszukiwacze sensacji i wyznawcy spiskowych teorii.
Reasumując N. Goodrick-Clarke w sposób rzeczowy niezwykle dokładny analizuje niewątpliwy fenomen jakim jest ezoteryczny aspekt genezy narodowego socjalizmu. Publikacja oparta jest na niezwykle bogatym materiale źródłowym oraz bibliograficznym. Dodatkową zaletą tej pozycji są umieszczone na końcu dodatki, na które składają się: dwie genealogie okultystów, ezoteryczna twórczość arizofów w postaci wierszy(niestety nie przetłumaczonych z j. niemieckiego) oraz omówienie historii ariozofii i mitologii nazitowskiego okultyzmu. Jedynymi mankamentami publikacji są dość skąpe ilustracje oraz brak jakichkolwiek indeksów na końcu książki (jest to jednak przewinienie polskiego wydawcy, bowiem w oryginalnym wydaniu książki znajduje się indeks osobowy).

Polski czytelnik ma do wyboru dwa wydania publikacji. Pierwsze ukazało się staraniem Bellony (2001),drugie na łamach warszawskiego wydawnictwa ALETHEIA (2010). Oba wydania nie różnią się zasadniczo treścią (w wydaniu II- co zrozumiałe- dokonano korekty drobnych błędów). Książka została przetłumaczona na język polski przez zasłużonego badacza ezoteryzmu Jerzego Prokopiuka .

Wpływ samozwańczych mistyków, magów i jasnowidzów na ideologię nazistow¬ską jest tematem na ogól pomijanym w publikacjach traktujących o III Rzeszy, jako coś mało istotnego, niepoważnego, nie mającą realnego wpływu na zmia¬ny historyczne oraz polityczne w Niemczech przełomu lat 1933-1945. Lecz, czy nie właśnie w źle pojmowanych poddanych różnym „ekstremalnym”...