Czercza mogiła

Ciągle się zastanawiam, co właściwie Kraszewki chciał przez tą historie przekazać. Dla jednych tragedia bohaterów będzie dowodem ingerencji sił nieczystych i karą „z zaświatów” w imię romantycznej modły, dla innych - obraz psychologicznego rozpadu i społecznych wyobrażeń, które próbują nadać sens nieszczęściu. Ta niejednoznaczność jest największą siłą dzieła.
Najciekawszym zabiegiem pisarza jest właśnie pozostawienie interpretacyjnej furtki. Autor nie przesądza, czy w opowieści rzeczywiście pojawiają się siły nadprzyrodzone, czy też mamy do czynienia z projekcją ludzkich lęków, histerią zbiorową i dramatem jednostki. To napięcie między racjonalnym a irracjonalnym sprawia, że „Czercza Mogiła” pozostaje tekstem otwartym, możliwym do czytania zarówno jako romantyczna ballada ludowa, jak i realistyczna opowieść psychologiczna. Rozsądek podpowiada, że to dramat psychologiczny i społeczny, ubrany jedynie w folklorystyczne rekwizyty. Uduchowione serce jednak dopuszcza do siebie myśl, że świat ludzki i świat duchowy nie są od siebie oddzielone, lecz stale się przenikają. Zło zostaje ukarane, a tragiczny los męża i żony ma wymiar moralitetu, zgodnego z logiką wierzeń ludowych.

Ciągle się zastanawiam, co właściwie Kraszewki chciał przez tą historie przekazać. Dla jednych tragedia bohaterów będzie dowodem ingerencji sił nieczystych i karą „z zaświatów” w imię romantycznej modły, dla innych - obraz psychologicznego rozpadu i społecznych wyobrażeń, które próbują nadać sens nieszczęściu. Ta niejednoznaczność jest największą siłą dzieła.
Najciekawszym...

Typowa opowieść o sąsiedzkim sporze o granicę między polami. Największym atutem jest przybliżenie realiów i bogate staropolskie słownictwo, ale sama fabuła miałka.

Typowa opowieść o sąsiedzkim sporze o granicę między polami. Największym atutem jest przybliżenie realiów i bogate staropolskie słownictwo, ale sama fabuła miałka.

Postanowiłam przypomnieć sobie styl i tematykę Kraszewskiego. Powiastka jest czarno-biała. Dla mnie jako czytelniczki w 21 wieku, wydaje się mało wiarygodna. Jednak bardzo doceniam przesłanie, że zło nie popłaca, i nawet na tym świecie można zostać ukaranym (choć pewnie niewiele osób podziela przekonanie, że "Pan Bóg nierychliwy, ale sprawiedliwy"). Wyrzuty sumienia głównego bohatera doprowadziły do jego ostatecznego upadku. Taki finał jest możliwy nawet w 21 w.

Postanowiłam przypomnieć sobie styl i tematykę Kraszewskiego. Powiastka jest czarno-biała. Dla mnie jako czytelniczki w 21 wieku, wydaje się mało wiarygodna. Jednak bardzo doceniam przesłanie, że zło nie popłaca, i nawet na tym świecie można zostać ukaranym (choć pewnie niewiele osób podziela przekonanie, że "Pan Bóg nierychliwy, ale sprawiedliwy"). Wyrzuty sumienia...

Ech, tak już się dzisiaj nie pisze… A szkoda, bo opisy podróży i krajobrazów, o dziwo, nie znudziły tylko zachwyciły swym staroświeckim urokiem i drobiazgowością. Tak jakbym czytała inwokację z „Pana Tadeusza” tylko że prozą nie wierszem. Trzymając się porównań – z kolejnymi stronami pojawia się klimat i akcja jak z „Ballad i romansów”, a momentami motywy, których nie powstydziłby się E.A. Poe. Nie do końca jest to jednak opowieść niesamowita, ale obyczajowo-niesamowita z psychologicznymi (!) wtrętami. I tak, nie przeczę, były momenty, że ta obyczajowość nużyła – stąd taka ilość gwiazdek, a nie większa.Ale spokojnie - powieść jest krótka.

A o co w tym wszystkim chodzi? Narrator w czasie podróży po Litwie i terenach przygranicznych zatrzymuje się w pewnej miejscowości. Rezygnuje z noclegu w oberży i postanawia skorzystać z gościny w tajemniczym, opuszczonym dworze. Odwodzi go od tego pomysłu pewien żebrak, opowiadając historię tego przybytku, która właściwie stanowi główną treść „Czerczej mogiły”. W dużym skrócie – chodzi o konflikt między nowym właścicielem dworu (nieznane pochodzenie, mrukliwy, nietowarzyski, a co za tym idzie – niepopularny w rejonie) a jego sąsiadem i przeciwieństwem. Kością niezgody jest pewien kurhan, usypany w zamierzchłych czasach. Według jednej strony jest to kurhan wyznaczający granicę majątku, według drugiej – mogiła, a jedynym sposobem rozstrzygnięcia sporu jest jej rozkopanie…

Ech, tak już się dzisiaj nie pisze… A szkoda, bo opisy podróży i krajobrazów, o dziwo, nie znudziły tylko zachwyciły swym staroświeckim urokiem i drobiazgowością. Tak jakbym czytała inwokację z „Pana Tadeusza” tylko że prozą nie wierszem. Trzymając się porównań – z kolejnymi stronami pojawia się klimat i akcja jak z „Ballad i romansów”, a momentami motywy, których nie...

https://www.youtube.com/watch?v=mH6weiu8LI8

https://www.youtube.com/watch?v=mH6weiu8LI8