16 opowiadań afrykańskich

Nie jestem fanem opowiadań, ale przeczytałem i przyznam szczerze, że jakoś tak do połowy podobały mi się, dalej po połowie już mniej mnie interesowały, były dla mnie monotonne. Może gdyby ta pozycja składała się tylko 22 opowiadań, ocenił bym wyżej. „Rzecz jest tylko rzeczą” to nie tylko opowieść o przedmiotach, ale przede wszystkim o ludziach i ich pragnieniach. Moravia umiejętnie prowadzi czytelnika przez labirynt ludzkich uczuć, pokazując, jak często to, co wydaje się istotne, w rzeczywistości jest jedynie powierzchnią, maskującą głębsze problemy. Jego styl pisania jest jednocześnie przystępny i refleksyjny. Książka skłania do refleksji nad tym, co tak naprawdę ma wartość w naszym życiu. Moravia zmusza nas do zastanowienia się nad relacjami międzyludzkimi, nad tym, jak często jesteśmy zafascynowani rzeczami materialnymi, zapominając o tym, co najważniejsze – o więziach, miłości i wzajemnym zrozumieniu.

.... organista mój ochrzcił już siedmioro twoich dzieci, wszystkie moje księgi pełne są twoich bękartów. Chciałbym nareszcie wiedzieć, czy jesz­cze długo masz zamiar hańbić moją parafię? O twej roz­puście szczekają psy na drodze i wrony kraczą na polach, niegodny twój żywot zatruwa całą okolicę...... ........uroniła na kolana kilka łez, spojrzała swymi niewinnymi oczami na pastora i szepnęła: — Doprawdy, cóż ja mogę poradzić? Wszystko jest w rękach boskich.

Książka z tzw. " czarnej serii " PIW - go, ukazującej się od 1968 r. Była jedną z najpopularniejszych serii w Polsce prezentujących współczesną literaturę piękną. Kupowałem ją odkąd pamiętam, pierwszą książką, którą kupiłem ( zaraz po wysprzedaniu całej mojej biblioteczki młodzieżowej, czego do dzisiaj żałuję )była dwutomowa "Rozmowa w katedrze " M. Llosy. Takie rzeczy się pamięta !!! Dorobiłem się ponad dwóch półek, podwójnych rzędów tych książek. Od 2015 r. PIW wydaje ją pod nazwą 'Proza Światowa ". Książka jest opisana. Mało smaczny wątek homoseksualny, ale czego się nie robi dla literatury. Książka to klasyk, osiągnął statut powieści kultowej. Są dzieła literackie, które wypada i trzeba przeczytać. To jest jednym z nich. Polecam również adaptację filmową z 1985 r. pod tym samym tytułem.

Przed rozpoczęciem czytania danej książki z reguły nie czytam treści. Tzn. czytam tylko w przypadku polskich pisarzy, z reguły rezygnując z lektury. Natomiast każdy nasz przekład dzieł azjatyckich, afrykańskich, karaibskich, afroamerykańskich biorę w ciemno! Zawiodę się (co zdarza się niezmiernie rzadko) to trudno. Ale ileż jest przyjemności gdy książka okazuje się naprawdę bardzo dobra. Moje wewnętrzne zadowolenie psuje wtedy tylko świadomość tego, że olbrzymia część polskich czytelników zasypywana jest błyszczakami typu Coben, Grisham, Koontz czy Nora Roberts, niewielu ma szansę zwrócić uwagę na dzieła pisarzy nieanglosaskich. Ale wracając do początku mej opinii - nie czytam streszczeń i jak się okazało w przypadku "Dziewczyny z wybrzeża" był to strzał w dziesiątkę! Bo epilog spowodował, że zmieniłem swoją ocenę książki z 9 na 10! Cała historia dziewczyny z nadmorskiej wioski jest bardzo ciekawa. Momentami może nieco sztampowa, ale gdy poznamy koniec... no właśnie, nie ma co mówić, po prostu spojrzymy na to nieco inaczej. Lecz to jedynie w przypadku gdy wpierw nie przeczyta się o czym jest książka, bo niestety spece z wydawnictwa musieli wtrącić kilka niepotrzebnych zdań na okładce. Tak czy owak, nie dziwi mnie, że Pramoedya Ananta Toer (czyt. Tur) był swego czasu poważnym kandydatem do zgarnięcia Literackiej Nagrody Nobla. Nie zgarnął, ale i tak zasłużenie nazywany jest najlepszym indonezyjskim pisarzem współczesnym. Lektura obowiązkowa dla wszystkich świadomych czytelników. Wielbiciele błyszczaków mogą sobie darować :)

155/130/2025 Ładna opowieść, ale mnie jakoś bardzo nie wciągnęła. Może zbyt ponura, bo koczownicy zanikają, nie mają gdzie przezimować, każdy kawałek ziemi teraz już do kogoś należy, a właściciel każe się opłacać. Nie to, co kiedyś, że rozstawiło się na ziemi niczyjej namioty, przezimowało, owce i kozy poskubały trawę, a ona potem wyrosła dwakroć gęstsza. Może przez to, że postęp wymiata stare obyczaje, żelazne żuki (traktory) żrą i pochłaniają ziemię. Nie ma już starych panów: padyszachów, agów, bejów, paszów. A nawet jeśli te tytuły zostały, to osoby je piastujące nie umywają się do tych dawnych. Może zbyt chaotyczna, sporo postaci, imiona egzotyczne i trudne do zapamiętania, nie zawsze mogłam się rozeznać, o kim czytam. Z drugiej strony, to nie przeszkadza wielce, bo nie o konkretne osoby tu chodzi, a o ród, tradycję, odwieczne zwyczaje. Które zanikają, ale za to powstaje państwo, partia i policja. I porządek. Nie rozstrzygnę. Sami czytajcie i wyrabiajcie sobie zdanie. "Kowal Hajdar nie miał pojęcia, co może znaczyć to "interessant", ale rozumiał, że to coś dobrego. Bejowie zawsze gadali niezrozumiale. To ich odwieczny zwyczaj. Gadać tak, żeby nikt nie rozumiał, to jest przywilej bejów."

Opowieść o rzymskim adwokacie, który odnosi sukcesy zawodowe i choć ciągnie go do kobiet, to "nie ma inklinacji ku małżeństwu". Do czasu, gdy spotyka kobietę o bujnych kształtach, którą chce uwieść, ale ta jest na niego całkowicie obojętna. Z czasem dowiaduje się on, że kobieta jest nad wiek rozwiniętą 17-latką. Niepełnoletniość wybranki - jak zresztą szereg innych barier wznoszonych przez nastolatkę oraz jej familię - pcha adwokata coraz bardziej w stronę dziewczyny. Obserwujemy jak daje się on wciągnąć coraz głębiej i głębiej swojej ślepej obsesji, by dziewczynę posiąść. Mężczyzna pomału zatraca przytomny osąd, wszystkie inne przyjemności blakną i całkowicie wciąga go rozgrywka o zdobycie dziewczyny. Jest to zauroczenie fatalne, ale i paradoksalne. Dziewczyna zdaje mu się ograniczona intelektualnie, bezbarwna, pozbawiona poglądów, marzeń i aspiracji, nieokrzesana i nawet jej uśmiech wydaje mu się wulgarny. A jednak jej cielesność, jej bezwolność, konieczność pokonywania jakiejś niezrozumiałej dla adwokata atawistycznej bariery pcha go coraz dalej i dalej. Adwokat nie jest postacią specjalnie sympatyczną, a jednak z zadziwieniem obserwujemy jego lot w stronę płomienia i zadajemy sobie pytanie, do jakiego jeszcze szaleństwa jest zdolny, dokąd go to w końcu doprowadzi? Że skończy się jakąś katastrofą, czuć niemal od samego początku. A jak się kończy? Zaskakująco... ;) Podobała mi się przezroczystość narracji - powieść została napisana przez kobietę, ale dla mnie sprawiała wrażenie odmalowanej z typowo męskiego (miejscami mocno szowinistycznego) punktu widzenia. Autorką jest pół-Kubanka, pół-Włoszka, która wydała tę powieść w roku 1967, mając wówczas 56 lat - więc już wówczas trochę w życiu przeżyła, co zdecydowanie wychodzi książce na plus. Książka celnie dotyka tematu zaślepienia, obserwujemy bohateria miotającego się na cienkiej granicy między niepohamowaną obsesją a ślepą miłością. Wyraźnie czuć, że radość ścigania celu jest stokroć bardziej ekscytująca od tego celu zdobycia. Do refleksji... Książka ma niespieszny rytm, klimatem przypomina powieści Alberto Moravii. Jesteśmy w powojennym Rzymie i obserwujemy go oczami inteligencji (wspomniany wyżej adwokat) oraz "klasy robotniczej" (w osobie buchaltera, ojca tytułowej Lali). Mamy tu spojrzenia z południa Włoch ("u nas to są prawdziwi mężczyźni") oraz z północy ("ciemny typ, miał rysy kogoś z Południa"). Słyszymy echa tęsknoty prostych ludzi za obalonym dyktatorem ("wszyscy na świecie nam go zazdrościli, a on zdjął ciężar z naszych ramion, mówiąc: tylko pozwólcie sternikowi sterować"). Wraz z bohaterami kluczymy po upalnych uliczkach Rzymu, przytłacza nas sierpniowy skwar, czujemy zapach letnich kwiatów. Sądzę, że dobrze byłoby czytać tę książkę przebywając w Rzymie, w okolicach via delle Alpi, gdzie - w ogródku pod domem - nasi bohaterowie odbywali schadzki, pod czujnym okiem rodziców i sąsiadów.

Gruzińska powieść historyczna, opowiadająca o upadku potęgi tego państwa, pod ciosami islamu i Mongołów, w XIII wieku. Fabuła opowiada, o losach nadwornego malarza królowej Gruzji, Rusudan, oraz jej nadwornego poety, dzieje życia, tych dwóch artystów, oraz ich rodzin, są dramatyczne, jak losy całej Gruzji, w chwili, gdy za sprawą barbarzyńców, ich wysoka kultura, zostaje zmieciona z powierzchni ziemi. W momenie, gdy rozpoczyna się tok opowiadania, Gruzini, po łatwym odparciu rozpoznawczych oddziałów mongolskich, są bardzo pewnymi siebie, jeden z bohaterów, mówi: ,, Nasza akademia i w ogóle wszyscy gruzińscy uczeni, filozofowie i retorzy twierdzą teraz, że Gruzja — to nowy Rzym, że powinna też zająć miejsce chylącego się ku upadkowi Bizancjum. Zjednoczymy więc pod naszymi sztandarami i Wschód, i Zachód, a dzięki świętej mocy Krzyża i samego imienia Chrystusa pokonamy niewiernych, którzy nas jak morze otaczają ze wszystkich stron.''. Dzieje się, jednak, zgoła inaczej, to niewierni, niszczą Gruzję, z nieopisanym barbarzyństwem. Uciekający ze swego kraju, przed Mongołami, sułtan Dżalal ad-Din, postanawia złupić do cna Gruzję, aby jej bogactwami, nasycić swój skarb, przed starciem z Mongołami. Jest pewnym zwycięstwa, i pełen okrucieństwa, mawia: ,, Pamiętacie, co powiedział Mahomet: dwudziestu silnych mężów pokona dwustu niewiernych. Setka zmusi do ucieczki — tysiąc, jako że Allach dał nam niewiernych, abyśmy mieli kogo niszczyć''. Muzułmanienie, łatwo zdobywają stolice kraju, Tbilisi. Łagodni i naiwni Gruzini, pozwolili bowiem, aby stolice zalała przez lata dobrobytu, fala islamskich emigrantów, którzy utworzyli w mieście swoje dzielnice, a gdy tylko, armia sułtana stanęła pod murami Tbilisi, bez mrugnięcia okiem, zdradzili swych gruzińskich dobroczyńców, atakując ich od środka miasta, uderzając w plecy obrońców. ,,Muzułmańska ludność Tbilisi nie może się doczekać wkroczenia sułtana do miasta. Wszyscy tylko o tym myślą, że nadeszła godzina zemsty i także chcą walczyć. Królowa gruzińska razem ze swoimi wezyrami uciekła w góry. W mieście jest bardzo mało wojska. My sami, prawowierni mieszkańcy Tbilisi, moglibyśmy rzucić się i wyrżnąć wszystkich Gruzinów. Ale nasz mądry imam dał nam inną radę: jawnie nawoływał w meczetach, aby wierni pomagali Gruzinom, a w tajemnicy przygotowywali się do powstania. Gruzini mają mały garnizon. Jeden odcinek muru miejskiego musieli powierzyć nam, muzułmanom. Jesteśmy dobrze uzbrojeni. Gdy tylko zacznie się szturm, rzucimy się na niewiernych i otworzymy bramy wojskom sułtana, obrońcy i zbawcy muzułmanów, którego wielkość jest równa wielkości Allacha!''. Trzeba powiedzieć, że ten fragment utworu, musi brzmieć jak memento, dla licznych współczesnych miast Europy, gdzie muzułmanienie utworzyli swoje dzielnice. Powieść jest pełna scen brutalnych, lecz w przeciwieństwie do współczesnych książek, wszystko, jest tutaj podane ze smakiem, bez epatowania brutalizmem, dla samego brutalizmu i szokowania. Najbardziej zapadają w pamięć sceny, gdy sułtan rozkazuje, na moście, przez rzekę Kurę, położyć ikonę Matki Boskiej, każdy chrześcijanin, musi przejść przez ten most depcząc nogami ikonę, jeśli chce przeżyć, mimo to, wielu Gruzinów wybiera śmierć. Scena w której, Mongołowie, napadają na klasztor, starego i kalekiego przeora, wiążą, obkładają, starannie przepisywanymi, w tym klasztorze księgami z dziełami mędrców Platona, Arystotelesa i podpalają. Męczeństwo zakonnika, jest zarazem śmiercią zachodniej kultury, którą przez cale życie pielęgnował zbierając i przepisując księgi starożytności. Trudno nie mieć uczucia, że pisząc o Czyngis - chanie, i Mongołach, autor miał na myli Stalina, bolszewików i ich okropne panowanie nad Gruzją. Książka powstała, w 1963 roku, w chwili odwilży, czuć to, po stosunku do chrześcijaństwa, zakonników, nawet katolickich, którzy są przedstawienie pozytywnie. Długa Noc, Gruzji w XIII wieku, opisuje tez długą, noc Gruzji w XX wieku. Autor zmarł, w 1994 roku, dożywając upadku imperium zła i niepodległości swej ojczyzny, dla niego długa noc, skończyła się szczęśliwie, dla bohaterów książki nie, choć jest tu cień nadziei, w młodym pokoleniu, któremu przyjdzie wyrwać naród, spod jarzma Mongołów,, żadna bowiem wybitna książka, nie jest tylko opowieścią o cierpieniu, niesie bowiem, zarodek odrodzenia i nadziej. Piękna, smutna i wybitna powieść historyczna, jakich, już dziś nie piszą.

„Piąta osoba dramatu” Robertsona Daviesa to książka z PiW-owskiej serii „Klub Interesującej Książki”. Davies był pisarzem kanadyjskim i w Kanadzie toczy się większość akcji. Główny bohater jest nauczycielem historii, oprócz nauczania ma jednak dwie inne pasje, w tym jedną bardzo nietypową jak na protestanta, czyli hagiografię, a szczególnie historie mniej znanych katolickich świętych. Ma ku temu ważne osobiste powody. Wątek religijny, obok jego drugiej pasji (ale na jej temat ani literka nie wymknie się z mojej klawiatury),jest w powieści bardzo ważny. Tylko nie wyobrażajcie go sobie jako cyklu kazań czy rozmemłanego wątku nagiej duszy na tle bytu. Jest on poprowadzony tak inteligentnie i zaskakująco, że śledząc go, jak i całą narrację, odczuwałam ogromną satysfakcję. Zresztą całe 291 stron powieści skrzy się inteligencją, delikatnym, czasem ironicznym humorem, ale i wrażliwością na krzywdę i niedostosowanie. Trochę przypomina klimaty angielskich opowieści ze sfer elity intelektualnej. O ile jednak w tych ostatnich czasem panuje nieznośny snobizm, o tyle w powieści Daviesa nie ma go wcale. Zapewne dlatego, że bohaterowie wywodzą się nie z angielskiego pałacu, ale z kanadyjskiej pipidówki. Co czytelnikowi na korzyść wychodzi.

Powieść to długa i momentami ma słabsze tempo. Ale świetnie pokazuje budowanie dobrobytu przez mieszkańców Trynidadu pochodzenia induskiego, potomków robotników indyjskich sprowadzonych w okresie kolonializmu brytyjskiego do pracy na plantacjach trzciny cukrowej. Pokazuje pracowitość lokalnych Indusów, ich spryt i powolne, ale systematyczne i bezkompromisowe wspinanie się po drabinie awansu społecznego.

Nie jest to chyba częsty przypadek, by pisarka (bądź pisarz) wracała w zaawansowanym wieku do własnych utworów skreślonych bardzo młodzieńczą ręką. W Nathanaelu, tytułowej postaci najdłuższej z trzech pomieszczonych w tym tomie nowel, musiało być zatem coś szczególnego oraz bardzo Marguerite Yourcenar bliskiego. I podobieństwa tego upatrywać należy raczej w postawie wobec świata niż w życiorysie. Intuicję tę zdają się potwierdzać towarzyszące każdemu z trzech tekstów obfite posłowia, w których autorka pochyla się nad ich genezą oraz swoimi zamysłami artystycznymi. Istota samego pokrewieństwa nie jest tu wyrażona wprost, ale uważny czytelnik już po lekturze niewielu słów jako elementy zbioru wspólnego dla Yourcenar i Nathanaela wskaże takie cechy jak niezależność, zmysł moralny, stoicyzm czy wycofana życzliwość. Sam „Nathanael” to zaś mikropowieść antyłotrzykowska i portret człowieka prawdziwie wolnego. „Anna, soror” opowiada z kolei o krótkim szczęściu i długim smutku; mimo że młodzieńcza i nieznacznie tylko później wygładzona, ujmuje intensywnością oraz poetyckim pięknem. Wielką wartością jest ponownie posłowie autorki, w którym wyjaśnia ona swój zmieniający się przez lata stosunek do opowiadania. Ponadto to zawsze mile przeze mnie witana szansa przechadzki po Neapolu, a kluczowym do zrozumienia utworu terminem jest transgresja. Proza Yourcenar okazuje się oszczędna, elegancka i wnikliwa, posiada pewną unikalną, trudną do przyszpilenia jakość. To właściwie sam koncentrat, niebywale intensywny, bez zbędnych zdań. Technika pisarska autorki pozwala wniknąć w najgłębsze przeżycia bohatera, a jednocześnie obserwować je z dystansu. I choć francuska pisarka sięga głębin, których ja w sobie nie odnajduję, to pozwala mi rzucić na nie okiem niczym lekko gapowatemu turyście.

Brooklyn, Nowy Jork, lata 50. XX wieku. Przenosimy się w czasie i przestrzeni do nowojorskiej dzielnicy biedoty, do podupadającego sklepu spożywczego prowadzonego przez żydowskich imigrantów z Rosji, w wietrzny listopadowy ranek wciągamy do sklepu ciężkie skrzynki z mlekiem, przesypujemy bułki z torby do drucianego kosza, sprzedajemy jedną z nich za trzy centy siwowłosej Polce, zapalamy grzejnik gazowy, parzymy kawę w sczerniałym emaliowanym garnku, liczymy skromne dochody, zastanawiamy się, gdzie podziała się nasza młodość, dlaczego zmarnowaliśmy życie i jak przetrwać do pierwszego, czekamy na klienta, choć nie nadchodzi i uśmiechamy się ponuro przeglądając żydowską gazetę, jednym słowem, dzielimy troski i aspiracje bohaterów powieści. „Tyle się spodziewał po Ameryce, a dostał tak mało.” Jest w tej książce sporo biedy, cierpienia i trosk, ale niewątpliwie jest to powieść wysokiej duchowej urody, dodająca otuchy moralnej, a do tego czyta się świetnie, dlatego cenię, szanuję, uważam, admiruję i wysoko stawiam, Bernard Malamud, amerykański pisarz pochodzenia żydowskiego, wychowany na Brooklinie w rodzinie imigrantów z Rosji, wierzy, podobnie, jak Dostojewski, że szansę na odkupienie win ma największy nawet grzesznik i ta wiara jest w tym utworze czytelna, jest „zbrodnia”, jest „kara” i jest „nadzieja na odkupienie win”, jest także napięcie pomiędzy światem duchowym a materialnym, tak charakterystyczne dla najważniejszych dzieł Marca Chagalla oraz mnóstwo refleksji o tym, jak trudno jest zmienić kierunek życia. Powieść spodoba się czytelnikom czułego i niepomnego uraz serca. Książka wydana w roku 1957. „- Moja mama pyta - powiedziała prędko - czy pan mógłby jej dać na kredyt do jutra funt masła, bochenek żytniego chleba i małą butelkę octu jabłkowego. Kupiec znał matkę. - Nie będzie więcej kredytu. Dziewczynka wybuchnęła płaczem. Morris dał jej ćwierć funta masła, chleb i ocet. Odnalazł na podniszczonym kontuarze, obok kasy, pokreślone ołówkiem miejsce i dopisał liczbę pod pozycją „Pijaczka”. Suma ogólna wyniosła teraz dwa dolary i trzy centy, których nie miał nadziei nigdy zobaczyć. Ale Ida zrzędziłaby, gdyby zauważyła nową kwotę, więc zmniejszył sumę do jednego dolara i sześćdziesięciu jeden centów. Jego spokój - ta odrobina spokoju, jaką miał - wart był czterdzieści dwa centy.” Przewrotnie rzecz ujmując, można zaryzykować stwierdzenie, że jest to powieść również o tym, że z wiekiem spada zapotrzebowanie na zysk, a rośnie na święty spokój. ; )

Książka jest chwilami bardzo zabawna, czasem budzi u czytelnika zgrozę. Dobra literatura, dobry przekład. Trudno być "obcym" a jeszcze trudniej napisać o tym książkę bez użalania się i martyrologii. Autorowi się to udało. Nazwa Coca-Coli "po chińskiemu" weszła u nas do użytku domowego.

Gzieś na obrzeżach wielkiej Wenecji zapomniana przez Boga i ludzi znajduje się mała wioska, troszkę bajkowa, mityczna. Opisani są mieszkańcy tej wioski, ich radości i smutki,jak nie daleko jest od miłości do nienawiści, jak cenna jest przyjaźń. Książka jest barzo ciepła, pełna miłości do tych ludzi i ich życia w zgodzie z Naturą. Warto przeczytać.

7,5 / 10 Wszystkie opowiadania znajdują się już w wydanym jakiś czas temu zbiorze "Ocalisz życie, może swoje własne", ale fajnie było sobie przypomnieć co niektóre świetne krótkie formy. Klimat opowieści Flannery O'Connor jest nie do podrobienia.

Wydawać by się mogło, że historia jest banalna, a tymczasem nie tylko okazuje się ona wciągająca i intrygująca (ze względu na uwypukloną psychologię bohaterów),ale też genialna pod względem pisarskim. Narayan snuje opowieść prostą, a jednak wyraźnie opisującą przemiany kulturowe w Indiach, równocześnie z głębokim wglądem w ludzkiego ducha, który w często niewytłumaczalny sposób wybiera własną drogę do realizacji siebie. Poza tym książka stanowi barwny, wysmakowany wgląd w tradycję i życie mieszkańców hinduskich miasteczek.

Zetknięcie Europejki z literaturą afrykańską to musi być szok. I był, choć nie tak głęboki, jak się spodziewałam. Mam co prawda poczucie, że nie weszłam we wszystkie zakamarki tej powieści, ale oczarował mnie jej realizm magiczny, dałam się uwieść językowi, obrazom, które niosły piękny, symboliczny przekaz. A relacje w małej społeczności czy historie ludzi tarmoszonych przez wiatr historii nie są obce nikomu, na żadnej szerokości geograficznej.

Wczesna powieść Pirandella jest zabawna. Typowe włoskie perypetie wokół miłości i zazdrości. Narrator opowiada historię rywalizacji o miłość młodej Stelliny. Niby niepoważnie w stylu komedii dell'arte, ale nad tymi wydarzeniami unosi duch filozofii, i jest morał na końcu powieści. Stary do Diego wszystkich wykiwał, bo jest pragmatykiem i nie ulega emocjom. Pozostali złym emocjom ulegają i kończy się dla nich fatalne. Morał: myśl i nie ulegaj emocjom, zmysły są złym doradcą.