Ramón del Valle-Inclán

nie ma chyba wielu wielkich twórców literatury światowej, którzy byliby w polskich tłumaczeniach tak mało znani jak Valle-Inclan. Oprócz "Dziwadeł i makabryd" "Tyran" to bodaj jedyne ważne dzieło przełożone na polski. A przecież są jego utwory bezpośrenio związane z Polską, np. w "El corte de Estella" głównym bohaterem jest Polak; ile jest takich przykładów w literaturze światowej? No, kto poda inne przykłady? Nie mówię o Dostojewskim, gdzie obowiązkowo jakiś polaczek musi się pojawić w trzeciorzędnej roli, ale o głównych protagonistach? PROSZĘ PODAĆ JAKIEŚ DZIEŁO LITERATURY ŚWIATOWEJ (niepolskiej),GDZIE GŁÓWNYM BOHATERAM JEST POLAK! "Tyran" to nie jest najbardziej reprezentatywna powieść Valle-Inclana, już z jego okresu schyłkowego (1926). Autor zafiksował się na punkcie hiszpańskiej dyktatury Primo de Rivery (1923-1930) i machnął alegorię w latynoamerykańskim sztafażu. W znacznej części chybioną, nie ujmuje głównych wątków, które w Hiszpanii doprowadziły do dyktatury (separatyzmy lokalne, wojna w Maroku, bandytyzm uliczny, problemy gospodarcze). Valle rzuca się w odmęty historiozoficznych rozważań o dyktaturze i jej uwarunkowaniach; całkowicie abstrakcyjne, to epigonizm katastroficznego modernizmu i uwikłanie w modną wówczas "psychologię społeczną". Niestety wcześniejsza twórczość Valle-Inclana, zwłaszcza tetralogia "Sonaty", jest u nas nieznana. A to były dzieła znacznie ważniejsze niż "Tyran", bo brały się za bary z tymi wątkami hiszpańskiej tożsamości, gdzie trudno odróżnić groteskę i kabotynizm od bohaterstwa i wielkości. Polecam tylko hispanistom. Dla reszty z Państwa będzie to ramota bez znaczenia, uwikłana w egzotyczne konteksty i osobiste wizje.