Marek Baraniecki

95/2025 (audiobook 70/2025) Jednym z wielu wyznaczników tzw. naszych czasów – jest dewaluacja słowa. Zdecydowanie charakteryzuje nas tendencja do nadużyć: często, zwłaszcza w przestrzeni medialnej, hiperbolizujemy i nadajemy czemuś lub komuś przesadne znaczenie. Żyjemy np. w świecie KULTOWYCH zjawisk: kultowych artystów – muzyków, pisarzy, reżyserów - kultowych zespołów, kultowych filmów, kultowych płyt, kultowych piosenek, książek itd. Śmiało można założyć, że na miano to – we właściwym znaczeniu tego słowa – zasługuje ledwie ułamek tych wyliczonych zjawisk. Dziś czytam w recenzjach np. debiutanckiego albumu, że po roku od wydania jest on już kultowy. Żeby film stał się kultowy po premierze – często wystarczy, że się po prostu dobrze sprzeda. No nie. I właśnie a propos filmów: wyskoczyła mi gdzieś informacja medialna, że studio filmowe Lightcraft realizuje nowy projekt: ekranizację kultowej książki Marka Baranieckiego, z Dawidem Ogrodnikiem w roli głównej. Rozważano już taką ekranizację wieeeeele lat temu, ale w wiadomym ustroju cenzorzy nie mogli się dogadać, jakie symbole powinny znaleźć się na głowicach jądrowych... Jako że Ogrodnika cenię sobie ogromnie – myślę sobie: chętnie sięgnę po literaturę. Dowiaduję się, że „Głowa Kasandry” w 1985 roku otrzymała nagroda Janusza A. Zajdla, a w roku 2004 „Gazeta Wyborcza” uznała ją za jedną z siedmiu najważniejszych światowych dzieł postapokaliptycznych obok utworów m.in. Jacka Londona, Herberta Wellsa czy Stephena Kinga. Fiu, fiu, myślę sobie, to musi być sztos! Ciekawe tylko dlaczego, skoro ona taka KULTOWA, nigdy o niej nie słyszałem – w przeciwieństwie do wszystkich pozostałych. Pewnie najciemniej po latarnią. Albo cudze chwalicie, swego nie znacie. Fanem science fiction nigdy nie byłem, ale lubię ciekawe postapo. Sięgnąłem zatem po „Głowę Kasandry”. Zawiodłem się mocno. Owszem, autor pisze świetnie, prowadzi sugestywną, obrazową narrację. Ale to za mało, przynajmniej dla mnie. Głównym powodem tego, że wynudziłem się setnie podczas lektury jest statyczna akcja, fragmentami właściwie jej brak. Co więcej „Głowa Kasandry” to przykład takiego science fiction, w którym Autor stawia nacisk na przedstawianie świata z technologicznego punktu widzenia, zasypuje więc czytelnika całą masą informacji technicznych związanych z działaniami bohatera. Nie oczekujmy tutaj jakiejś głębi psychologicznej postaci, nie czekajmy na pogłębione analizy motywacji bohatera. O jednym jestem przekonany: scenariusz tego powstającego filmu będzie musiał nieco, a może nawet sporo, odbiec od książkowego pierwowzoru. Inaczej widzowie wynudzą się na seansie, jak ja podczas lektury. Lektor: Paweł Straszewski