Jedyne

Odrobinę mylący tytuł i opis, bo książka w jakichś 80% skupia się tylko na fenomenie grunge’u i osób z nim powiązanych, a nie ogólnie latach 90. w kulturze. Poza paroma powtórzeniami, nie mam zastrzeżeń do sposobu prowadzenia narracji. Nie zawsze jest chronologiczna, ale jeśli ktoś nie zna historii Cobain’a, trzyma w napięciu.

Miałem trochę większe oczekiwania po tym zbiorze. Tymczasem jest bardzo nierówny. Niektóre można porównać do literackiego Monty Pythona, ale czasem byłem jako czytelnik po prostu zirytowany pretensjonalnością tekstów. Generalnie warto przeczytać, ale nie spodziewajcie się zbyt wiele.

Woody Guthrie to postać fascynująca i w pewien sposób legendarna. Folkowy pieśniarz, przemierzający kraj w pociągach, w późniejszych latach inspirujący następne pokolenia. To jednak powiedziawszy, jego powieść nie dorasta do legendy, która wokół niego wyrosła. Całość jest napisana specyficznym językiem, charakterystycznym dla środowiska w którym obracał się artysta. Dużo w niej mowy o dzieciństwie autora, a te rozdziały są najmniej ciekawe. W zasadzie nie jest to historia o folku ani muzyce, tylko o Ameryce w czasach wielkiego kryzysu i o trudach życia w tych czasach. Jest to przykry obraz, a narracja Guthriego jest przepełniona zrozumieniem i empatią. Dużo ciekawsza w tym aspekcie jest jednak jego muzyka i teksty jego piosenek.

4.5/5 Jako fanatyk jazzu nie mogłem nie przeczytać tej książki. Historia jazzu. Nowoorleańscy pionierzy, niejednoznacznie odbierany i oceniany Armstrong, czarni wirtuozi pokroju Ellingtona, wyrafinowani klasycy podbijający białych odbiorców (Miles),szaleńcy i geniusze w stylu Monka, Sun Ra lub Mingusa, miejscy szamani z Chicago... Jedni zapisani złotymi literami w historii kultury, drudzy zapomniani, opuszczeni, rozczarowani. Jedni i drudzy należący już do przeszłości, żyjący w świecie, który nie jest już w żaden sposób atrakcyjny dla leniwych i pozbawionych zdolności do koncentracji odbiorców. Smutna to opowieść, bo pokazuje, że idealizm, wiara w zmianę, w ducha człowieka, w utopijny humanizm wypala się wraz z utratą sił witalnych. Słabiej dmiesz w trąbkę, coraz gorzej idzie ci trzymanie rytmu, dusisz się próbując "circular breathing" - przestajesz wierzyć, że możesz mieć wpływ na cokolwiek. Nawet twoja muzyka do ciebie nie należy, bo każdy może ją sprzedać (wytwórnia) i kupić (klient). Kawał historii, masa anegdot, kupa tytułów płyt i utworów - jest co nadrabiać i poznawać. Nawet ktoś pozbawiony wiedzy teoretycznej na temat muzyki jest w stanie uchwycić wspaniałość jazzu. Czytać, notować, cieszyć się, że życia nam nie starczy, by poznać wszystkie wielkie i dobre płyty chociażby z lat 50 i 60.

"Przemoc jest jednym z najintensywniej przeżywanych doświadczeń, a dla tych, którzy są zdolni jej się poddać, jest jedną z najintensywniejszych przyjemności." Bill Buford – amerykański dziennikarz przybył do Wielkiej Brytanii pod koniec lat siedemdziesiątych. To okres, w którym eskaluje kibolska przemoc na stadionach a angielscy kibice stają się sławni na całym świecie. Buford postanawia poznać to środowisko. Wejść do środka, zrozumieć tych ludzi. Ma głowę pełną stereotypów – bezrobotni, sfrutrowani, wykluczeni, którzy chcą wykrzyczeć swój bunt na stadionach i ulicach. Dość szybko okazuje się, że ta powierzchowna ocena nie jest do końca prawdziwa. Nacjonalizm, rasizm, potrzeba przynależności do jakiejś grupy oraz oczywiście specyficznie rozumiana potrzeba “zabawy”, to tylko część elementów składających się na fenomen kibolstwa, który Anglicy z powodzeniem wyeksportowali do całej Europy. [...] całość: https://www.speculatio.pl/miedzy-kibolami/

Wnikliwa analiza zamętu, który ogarną współczesny świat. Wydawałoby się, że pokolenia żyjące w dobrobycie powinne cieszyć się dostatkiem... Tymczasem w społeczeństwach zamożnych krajów rodzi się ferment. Bunt przeciwko wartościom, które ten dobrobyt przyniosły. Książka jest próbą odpowiedzi na pytanie dlaczego się buntujemy? Możemy się zgadzać lub nie z tezami autora, jest to jednak głos warty wysłuchania.

Książka Moniki Black przeniosła mnie do powojennych Niemiec , skłaniając mnie do zupelnie nowego spojrzenia na historię. Zobaczyłam kraj targany trudnościami życia w kraju chaosu i niedostatku, zobaczyłam ludzi niepewnych tego , co jest dobrem, a co złem oraz naród borykający się zbiorowo z poczuciem winy i zagubienia, nakładający sobie dobrowolnie tabu milczenia o czasach niedawnych. Autorka stawia bardzo ciekawą tezę, że powojenne zbiorowe milczenie i wyparcie spowodowało z jednej strony wysyp chorób o podłożu psychosomatycznym, a z drugiej zapotrzebowanie na mistyków i uzdrowicieli . To, co niewypowiedziane objawia się dolegliwościami ciała i duszy,

Reportaż, który przyciąga przede wszystkim swoją konstrukcją i bohaterkami. Największą siłą tej książki są właśnie bohaterki. Ich odwaga, determinacja i niezwykła siła charakteru robią ogromne wrażenie. To postacie z krwi i kości, nie pomnikowe, lecz prawdziwe, z emocjami, wyborami i konsekwencjami tych wyborów. Dzięki temu czytelnik może nie tylko poznać ich historie, ale też poczuć ich wewnętrzną siłę i niezłomność. Reportaż czyta się z przyjemnością , bo autorka umiejętnie łączy tło historyczne z osobistymi losami kobiet. Powstaje z tego opowieść nie tylko o konkretnych osobach, lecz także o kobiecej odwadze, solidarności i sile, która potrafi ujawnić się w najtrudniejszych momentach.

„Wolnoć” Marcina Kołodziejczyka – to bardzo oryginalny zbiór kilkudziesięciu opowieści z życia wziętych dotyczących kwestii politycznych, społecznych czy gospodarczych. Całość została napisana z humorem i trzeba przyznać, że stanowi odzwierciedlenie obecnej Polski – trochę w krzywym zwierciadle, ale bardzo trafnie i interesująco.

Rosja od kuchni to najapetyczniejsza książka, którą przeczytałem w tym roku. Autor spisał historie wielu ludzi, którzy żyli w ZSRR i pamiętają czasy od chwili jego powstania, do jesieni ludów, kiedy ostatnie imperium upadło. Dodaje, że znajdują się tam ciekawe przepisy, które używano w Związku Radzieckim. Zapewne, gdyby nie obecna sytuacja w Rosji, to pewnie pojechałbym do Moskwy i skosztował ich pyszności, jest tym: Kotlet Pożarski po carsku, sałatka owocowa. Zjadłbym też przysmak ostatniego cara Mikołaja I Romanowa, lecz bez dodatku rumu, wolę wariant z galaretką. Mówię o Macédoine. Słyszeliście kiedyś o dżemie z orzechów? Ja nigdy. Skosztowałbym z ochotą. To nie tylko książka z przepisami, gustami kulinarnymi przywódców ZSRR, ale też historie wodzów i opis dziejów Związku Sowieckiego. Wiem jedno! Na pewno nigdy w życiu bym nie wziął do ust zupy słowiańskiej. Dlaczego? Chodzi o skład. Jednakże nie będę wdawał się w szczegóły. Przeczytajcie sami! Kolejna książka na 34 rocznicę upadku ZSRR, która jest niebawem! No i na 103 rocznicę jego powstania... Rewelacyjna i apetyczna. Aż ślinka leci na widok fotografii niektórych potraw.

Świetna książka opowiadająca losy Bytomia, wydobyciu węgla i o tym, jak owo wydobycie Bytom zrujnowało. Książka miejscami bardzo szczegółowa, miejscami ogólnikowa i chaotyczna. To mi się akurat w niej nie podobało, skakanie po różnych dziejach niczym w Pulp Fiction u Tarantino. Poza tym, jeśli ktoś się Bytomiem interesuje - gorąco polecam!

Zbiór krótkich tekstów gazetowych o tematyce doraźnej, interwencyjnej, obyczajowej, sensacyjnej, bohaterskiej, bandycko-napadalskiej. Większe fragmenty poświęcone strażakom i wdowom 11.09, rzeźni, więzieniu, barom. Nie ma szału, ale nie ma wstydu jakby sugerowały wcześniejsze opinie. Proza użytkowa bez pretensji. Gdyby takie ukazywały się w Głosie, Expresie, Gazecie... nie miałbym nic przeciwko. Niemniej jest to najsłabsza wydana w PL pozycja autora. Szukając dalszych odniesień bliżej LeDuff'owi do Karoliny Sulej (Wszyscy jesteśmy dziwni) niż Olivii Laing (Miasto zwane samotnością). Powiedziałbym też, że to taki NYC HC, piguły prosto w twarz, trochę też jak opowieści Vinniego Stigmy z jakiś filmowych dokumentów.

Wyjaśnijmy sobie na wstępie, że to nie jest książka o polskich Beatlesach, choć o inspirowanych ich muzyką polskich zespołach częściowo opowiada. W ogóle o wielu kwestiach częściowo opoiwada. Ma w sobie biografię Beatlesów, sensualne opisy wszystkich ich płyt i rzeczowe, a równocześnie subiektywne opinie o ich twórczości. Równolegle z historią The Beatles opowiada historię big beatu i popkultury w niełatwej politycznie polskiej rzeczywistości. Przede wszystkim jest to jednak opowieść fanów i fanek (choć tych drugich – niestety – mniej, co zważywszy na to, kto uczynił Beatlesów popularnymi, wydaje się mało sprawiedliwe). I ta część publikacji najmniej mi się podobała. Wszystko byłoby dobrze, bo przecież miło jest dowiadywać się, jak narodziła się fascynacja Beatlesami u innych, gdyby nie to, że wypowiedzi zainteresowanych są zbyt rozwleczone i wykraczają często poza główne zagadnienie. Często opowiadają oni o swoim własnym życiu lub karierze, co może być dla kogoś interesujące, ale nie dla mnie, bo przyszłam tu po coś innego. Moim zdaniem to nie miejsce na takie wywody. Przyznaję, czasami to zbaczanie z kursu jest potrzebne do zrozumienia kontekstu, lecz to się zdarza tylko miejscami. Podobały mi się wstawki o popkulturze polskiej, bo mogłam poznać coś dla mnie nowego (np. Polan) i nawiązania do odbioru innych rockowych wykonawców w naszym kraju. Koniec końców jest to ciekawa pozycja dla fanów/fanek The Beatles – warto wziąć ją na tapet.

To opowieść o dwunastu miesiącach, które przygotowały społeczeństwa do rewolucji obyczajowej i które wprowadziły do Lata Miłości oraz do Ery Wodnika(szczególnie tę jego młodą część). To jest również historia o muzyce Pop, która przestawała być tylko i wyłącznie rozrywką, ale stawała się muzką rockową niosąca przesłanie i duży ładunek emocjonalny. Polecam z całego serducha nie tylko miłośnikom lat sześćdziesiatych ubiegłego wieku, wczesnym i obecnym hippisom, ale także dla tych, którzy lubią dobrą książkę napisaną lekkim piórem.

Książka „Wojna z pięknem. Reportaż o oszpecaniu Szwecji” autorstwa Fredrika Kullberga to pozycja, która dla wielu polskich czytelników może okazać się terapeutycznym, choć bolesnym zaskoczeniem. Przyzwyczajeni do idealizowania skandynawskiego ładu, estetyki i poszanowania przestrzeni, nagle zostajemy skonfrontowani z brutalną diagnozą: Szwecja, wzór urbanistycznego spokoju, pada ofiarą systematycznego i bezdusznego oszpecania. Kullberg nie pisze jednak suchego traktatu o architekturze; tworzy żarliwy, reportażowy manifest przeciwko triumfowi funkcjonalizmu nad estetyką i zysku nad tożsamością. Głównym motywem książki jest proces, który autor nazywa tytułową „wojną”. To walka między tym, co lokalne, historyczne i harmonijne, a tym, co powtarzalne, betonowe i „nowoczesne” w najbardziej pejoratywnym tego słowa znaczeniu. Kullberg zabiera nas w podróż po szwedzkich miastach i miasteczkach, które niegdyś miały swój unikalny charakter, a dziś stają się kopiami samych siebie. Autor punktuje rzesze urzędników, deweloperów i architektów, którzy w imię optymalizacji kosztów i źle pojętego postępu, wyburzają urokliwe drewniane domy lub ceglane fabryki, by zastąpić je szklanymi klockami i parkingami. Fascynujące, a zarazem przerażające jest to, jak bardzo diagnozy Kullberga korespondują z polskim problemem „betonozy”. Autor pokazuje, że niszczenie piękna nie jest tylko kwestią estetyki, ale ma głęboki wpływ na dobrostan psychiczny mieszkańców. Szwedzki reportażysta argumentuje, że żyjąc w otoczeniu brzydoty, stajemy się ubożsi wewnętrznie, tracimy więź z historią i poczucie bezpieczeństwa, jakie daje znajomy krajobraz. Kullberg z pasją opisuje walkę lokalnych społeczności o ocalenie choćby fragmentów dawnej Szwecji, pokazując, że głos obywatela często rozbija się o mur biurokracji i korporacyjnych interesów. Warsztatowo książka stoi na bardzo wysokim poziomie. Kullberg łączy osobiste obserwacje z rzetelną analizą trendów urbanistycznych. Jego język jest pełen ironii, a czasem wręcz sarkazmu, co czyni lekturę dynamiczną i angażującą. Autor nie boi się wskazywać konkretnych nazwisk i inwestycji, które uważa za estetyczne zbrodnie. Jednocześnie książka jest bogato ilustrowana przykładami, które pozwalają czytelnikowi naoczne zweryfikować tezy autora. To sprawia, że „Wojna z pięknem” staje się nie tylko reportażem, ale i wizualnym przewodnikiem po tym, jak nie należy budować miast. Mimo pesymistycznego wydźwięku, publikacja ta niesie ze sobą pewną dozę nadziei. Kullberg, obnażając mechanizmy niszczenia krajobrazu, edukuje czytelnika i uwrażliwia go na otaczającą przestrzeń. Po lekturze tej książki trudno przejść obojętnie obok nowego bloku czy wybrukowanego rynku – zaczynamy zadawać pytania o sens i jakość tych zmian. Podsumowując, „Wojna z pięknem” to lektura obowiązkowa dla urbanistów, aktywistów miejskich i każdego, komu nie jest obojętny wygląd naszych miast. Fredrik Kullberg udowadnia, że walka o piękno to nie luksus dla elit, ale walka o godne życie i szacunek dla przyszłych pokoleń. To otrzeźwiające spojrzenie na Szwecję, które uczy nas, że dbałość o krajobraz nigdy nie jest dana raz na zawsze – trzeba o nią dbać z równą determinacją, z jaką inni starają się go zabetonować.

Dość nierówna pozycja, niektóre reportaże niezwykle ciekawe, niektóre nudne, ale na pewno na plus przeważa to, że są to jedyne teksty autorów latynoamerykańskich, które można przeczytać w języku polskim z dodatkowym kontekstem. Warto się zapoznać chociażby dla wyrobienia własnej opinii.

Cenna dla varsavianistów, przewodników i fanów Tyrmanda. Synestezja zjawisk w napiętym czasie przemian, odbudowy i w zasadzie uprzątnięciu zniszczonego miasta. Świetna próba syntezy zapachów i dźwięków, co uchwycił Błażej Brzostek w "Warszawie wstecz" a także wykorzystała doktorantka Marta Michalska w książce "Dźwięki, ludzie i nasłuchiwanie miasta. Wybrane elementy fonosfery Warszawy na przełomie XIX i XX wieku". Jestem pełen podziwu dla nakładu pracy i spójności tekstu. Zwłaszcza, że większość źródeł jest mi znana. Cieszę się, że ta książka inspiruje młodszych takich jak wymieniona wyżej Michalska. Łyżka dziegciu - dla osoby nie bardzo kochającej stolicę może to być lektura nużąca.

Ciekawa książka, chociaż bardzo rwana, chaotyczna niespójna. To taki reportaż emocjonalny o tym jak autorka postrzega hippisów, to znaczy historie hippisów, wyobrażenie o nich, mit hippisów. Nie czyta się tego jako opisu rzeczywistości, ale jak marzenie czy wyobrażenie rzeczywistości, taki sen o przeszłości. Jakby autorka miała swoją wizję tego jaki obraz powinien powstać i żmudnie zbierała kawałki i dopasowywał je jak puzzle. Więc prowadzi długie, ciekawe rozmowy o przeszłości, a potem składa z tego własną opowieść o hipisach. Opowieść niezwykle chaotyczną, taką opowieść drogi, na której spotyka różnych ludzi a oni opowiadają jej swoje zakręcone historie, być może częściowo prawdziwe. Na pewno odpowiednio barwne. To jest książka o tym jak obecnie hippisi i ich dzieci, ci którzy chcą o tym rozmawiać, bo wielu nie chce, wspominają swoja przeszłość i swoje wybory, co pamiętają, i jak to postrzegają. I jak chcą być postrzegani.

Autorka opisuje kilka komun, które powstały na świecie w poprzednim stuleciu i zdobyły dużą popularność wśród ludzi. Przede wszystkim autorka dobrze i logicznie podzieliła książkę. Poczynając od wytłumaczenia, czym dokładnie są komuny, by następnie przejść do opisu kilku przypadków. Autorka ma też przyjemny w odbiorze styl i potrafi dobitnie, ale subtelnie, podkreślać niektóre, szczególnie istotne fragmenty. Po przeczytaniu książki pojawia się oczywisty wniosek - nie da się stworzyć dużej wspólnoty, gdzie każdy miałby decydować o wszystkim, zaś komuny "dyktatorskie" prędzej, czy później upadną. Ponadto nie da się stworzyć społeczności odizolowanej od reszty świata, bo świat prędzej, czy później się o nią upomni. Przerażające w tej książce było to, jak bardzo można omamić ludzi - fragment, gdzie wyznawca Otto Muehla twiedzi, że "m o ż e rzeczywiście był złym człowiekiem" był szokujący. Książka warta przeczytania.

„Każdego dnia widziałem coraz czarniejsze słońce” – w skrócie tak wyglądała trzyletnia emigracja w Norwegii Piotra Mikołajczaka, współautora najlepszych (pewnie nie tylko moim zdaniem) polskich reportaży o Islandii. „NOrWAY” to historia bardzo osobista i prawdziwa, choć chciałabym myśleć, że była tylko jednym z wielu niepokojących snów autora. To Norwegia bez instagramowego filtra – „mroczny Eden” z Polakami w roli głównej, aż za bardzo wpisującymi się w gorzki stereotyp. Nie mogę oprzeć się wrażeniu, że kraj, który widziałam na własne oczy w pełnych barwach, w opisywanym przez Piotra okresie był czarno-biały niczym nasze wyobrażenia o czasach wojennych. Pewnie dalej taki jest, dla emigrantów przekonanych o tym, że zdołają schować się w nim przed bolesną przeszłością. Tymczasem Norwegia niczego nie obiecuje – wymaga zrozumienia i nagradza według sobie tylko znanych reguł. Podziwiam Piotra za odwagę w odsłanianiu tego, co pewnie najchętniej zakopałby w głębokiej nieświadomości. Za ironiczny język, którym sama nieraz broniłam się przed bezradnością, więc jest mi cholernie bliski. A przede wszystkim za to, że przetrwał – bo było warto i się dało, wbrew wszelkim znakom na niebie i ziemi. Biorę to sobie jako życiową dewizę.