Adam Przyboś

Dzieje rządów nieszczęsnego Króla Piasta można by sprowadzić do tekstu żartobliwej piosnki T-Raperów znad Wisły: „Mimo że był poliglotą, był niestety też idiotą - Król Korybut Wiśniowiecki, imię Michał. Koniec lekcji.” I chyba tak jest nadal postrzegany w potocznej świadomości historycznej. Stworzenie rzetelnej i ciekawej biografii tego władcy może jawić się w kategoriach rzeczy niemożliwych. Ale napisaną u schyłku życia książkę profesora Przybosia czyta się zaskakująco dobrze. Z okruchów wydarzeń powstało bardzo zgrabna i uporządkowana praca historyczna, w której za najciekawszą część uznaję fragmenty dotyczące niezwykle ostrego konfliktu między frakcjami malkontentów i regalistów. Z perspektywy czasu działalność stronnictwa magnackiego, do którego należał w tamtym czasie Jan Sobieski, jawi się cokolwiek dwuznacznie. Patrząc od strony li tylko politycznej trudno mówić o realnym utrzymaniu i sprawowanie władzy, pytanie czy po rokoszu hetmana Lubomirskiego i abdykacji Jana Kazimierza można byłoby wskazać osobę będącą w stanie unieść ciężar władzy w warunkach corocznie zrywanych sejmów. Obranie Michała Korybuta na króla wypadło w niezwykle trudnym momencie, gdy dominowały partykularne interesy rodowe, co zupełnie przerosło tego młodego wówczas człowieka. Reasumując bardzo ciekawa publikacja historyczna, wydana w bardzo zacnej serii wydawnictwa Universitas.