-
Artykuły
Czytamy w weekend. 27 marca 2026
401 -
Artykuły
Przeczytaj fragment książki „Zbrodnia w rezydencji“
1 -
Artykuły
Tylko że życie nie zna słowa „kiedyś”. Życie zna tylko „teraz” - Gabriela Gargaś radzi
3 -
Artykuły
Jak czytać Harry’ego Hole? Kolejność książek Jo Nesbø i dlaczego warto zacząć dziś
11
Najlepsza książka Europy Środkowej i poetycki tom roku. Znamy laureatów nagród Angelus i Silesius
Uchodźca z Bałkanów powracający pamięcią do dzieciństwa, literacki hołd złożony bezimiennym bohaterom wojny na wschodzie Ukrainy i poetyckie zmagania ze starzeniem i utratą. Poznaj książki, które w ubiegły weekend wyróżniono nagrodami „Angelus” i „Silesius”.
Facebook/Literacka Nagroda Europy Środkowej Angelus
Literacka Nagroda Europy Środkowej „Angelus” przeznaczona jest dla pisarzy i pisarek pochodzących z Europy Środkowej, którzy w swoich pracach podejmują tematy najistotniejsze dla współczesności i pogłębiają wiedzę o świecie innych kultur. Od 2006 roku przyznawana jest za najlepszą książkę prozatorską opublikowaną w języku polskim w roku poprzednim. W ubiegłą sobotę nagroda została wręczona już po raz osiemnasty.
Angelusa czterokrotnie przyznano autorom z Ukrainy. Dwukrotnie nagrodzono nim Węgrów. Literacka Nagroda Europy Środkowej trafiła też do pisarzy z Austrii, Białorusi, Bośni i Hercegowiny, Bułgarii, Czech, Słowacji, Słowenii, Rosji i Rumunii. W dwóch przypadkach wyróżniono nim polskich autorów: w 2018 roku otrzymał go Maciej Płaza („Robinson w Bolechowie”), w roku ubiegłym zaś Edward Pasewicz („Pulverkopf”).
W historii nagrody wyróżniano nią takie sławy jak Swiatłana Aleksijewicz („Wojna nie ma w sobie nic z kobiety”), Oksana Zabużko („Muzeum porzuconych sekretów”), Serhij Żadan („Mezopotamia”) czy Georgi Gospodinow („Fizyka smutku”).
Angelus 2023 dla Sašy Stanišića
Laureata tegorocznej edycji nagrody poznaliśmy w sobotę we wrocławskim Teatrze Lalek. W tym roku statuetka Angelusa – plus nagroda pieniężna w wysokości 150 tys. zł – trafiła do Sašy Stanišicia za książkę „Skąd” (Książkowe Klimaty).
Stanišić jest pisarzem pochodzenia bośniackiego. Urodził się na terenie ówczesnej Jugosławii. W 1992 roku, po wybuchu wojny w Bośni i Hercegowinie, 14-letni Saša wraz z rodzicami wyjechał do Niemiec, gdzie mieszka do dziś. Pisze po niemiecku.
Debiutował w 2006 roku powieścią „Jak żołnierz gramofon reperował”. Polskiego przekładu doczekała się również jego druga książka, „Noc przed festynem”.
Nagrodzone Angelusem „Skąd” to czwarta powieść Stanišicia. Opowiada o uchodźcy z Bałkanów, który powraca pamięcią do dzieciństwa w Jugosławii, ucieczki do Niemiec, wreszcie – prób odnalezienia się w nowej rzeczywistości. Stawia przy tym pytanie: jaki wpływ na nasze życie i jego kształt ma miejsce, w którym przyszliśmy na świat?
W skład jury Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus wchodzą:Martin Pollack (przewodniczący), Wojciech Browarny, Kinga Dunin, Michał Nogaś, Mykoła Riabczuk, Justyna Sobolewska oraz Andrzej Zawada.
Statuetki Angelusa wręczył wiceprezydent Wrocławia Bartłomiej Ciążyński. Fundatorem Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus oraz Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius jest miasto Wrocław.
„Skąd” Sašy Stanišića w Lubimyczytać
Nagrodzoną Angelusem powieść Stanišića w naszym serwisie oceniono do tej pory niespełna 50-krotnie. Jej średnia nota to wysokie 7,5/10.
„Niesamowita książka. Wydawało mi się, że o wojnie w byłej Jugosławii napisano już wszystko i w różny sposób. Okazało się, że właśnie mi się wydawało”, pisze Dariusz Karbowiak, który przyznał „Skąd” aż 9 gwiazdek.
I dalej: „Bardzo ważna pozycja ukazująca, że przeszłość powinna być dla nas źródłem inspiracji, ale nie powinna zawładnąć współczesnością. Dla mnie książka wybitna. Gorąco polecam przeczytać”.
„Historia, jaką poznamy, zaskoczy swoją formą. Nie ma tu użalania, a ciekawie pokazano, czym jest tożsamość, korzenie, historia i język, jakim się posługujemy”, podkreśla z kolei Dofi, która również oceniła powieść na wysokie 9 gwiazdek.
Warto wspomnieć, że od 2010 przyznawany jest też Angelus za przekład. Nagroda w wysokości 40 tys. zł trafiła w tym roku do Małgorzaty Gralińskiej, autorki przekładu książki „Skąd”.
Nagroda czytelników dla „Córeczki”
Od 2014 roku Angelusowi towarzyszy też Nagroda im. Natalii Gorbaniewskiej, upamiętniająca pierwszą przewodniczącą jury Angelusa. Laureat bądź laureatka wyłaniani są w internetowym głosowaniu.
W tym roku głosami czytelników wyróżniono ukraińską pisarkę Tamarę Dudę i jej książkę „Córeczka” (KEW). Laureatka otrzymała zaproszenie do Wrocławia na trzymiesięczne stypendium literackie, ufundowane przez Wrocławski Dom Literatury.
Tamara Duda to dziennikarka i tłumaczka, która w latach 2014–2016 pracowała jako wolontariuszka w strefie działań wojennych na wschodzie Ukrainy. „Córeczka” jest jej debiutem prozatorskim. Powieść przenosi nas do Donbasu. To, jak informuje wydawca, najpiękniejszy hołd złożony wielu bezimiennym bohaterom wojny na wschodzie Ukrainy.
„Córeczka” w Lubimyczytać
Średnia ocena „Córeczki” w naszym serwisie to 8,0/10. Debiutancką powieść Tamary Dudy w Lubimyczytać oceniono blisko 250 razy.
„To niezwykła książka. Trzeba mieć w sobie jednocześnie wiele dystansu i ogromnej wrażliwości, żeby tak pisać o tych trudnych wydarzeniach. Mamy tu wszystko – radosny śmiech, śmiech przez łzy, dramat ludzi, okrucieństwo, braterstwo i siostrzeństwo w jednym. A przede wszystkim powieść Tamary Dudy pozwala lepiej zrozumieć, co się zadziało w Ukrainie w 2014 roku i jak cały świat przespał te wydarzenia, co bezpośrednio doprowadziło do wojny 2022 roku”, pisze Agatonik, która przyznała książce 9 gwiazdek.
Czytomasz, który ocenił „Córeczkę” na 10 gwiazdek, wskazuje z kolei:
Brawurowo napisana książka, przepełniona brutalnością i graficznymi opisami przemocy, ale jednocześnie umiejętnie łącząca przerażający obraz wojny z elementami humoru. Sięgając po „Córeczkę” trochę bałem się, że będzie ociekać okrucieństwem tylko po to, żeby poruszyć i zszokować czytelnika, ale na szczęście autorka tak sprawnie potrafi balansować na tej granicy, że udało jej się zachować odpowiednie proporcje wszystkich elementów. Miejscami czytało się to niemal jak powieść przygodową, ale fakt, że działo się to naprawdę, tak niedawno i tak blisko nas, uświadamia o ogromie tragedii spotykające naszych sąsiadów.
Silesius 2023 dla Piotra Sommera
W trakcie gali Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus po raz kolejny odbyło się też wręczenie Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej „Silesius”. W tym roku zakwalifikowano do niej aż 237 tomów. 54 z nich stanowił debiuty.
Silesius i 50 tys. zł trafiły do Piotra Sommera, wyróżnionego za książkę „Lata praktyki” (Wojewódzka Biblioteka Publiczna i Centrum Animacji Kultury w Poznaniu). Tom znalazł się też w finale tegorocznej Literackiej Nagrody „Nike”. Poświęcony jest starzeniu się, pamięci, powolnemu przyzwyczajaniu się do utraty. Średnia ocena „Lat praktyki” w Lubimyczytać to 7,4/10.
„Poezja która jest szyfrem. Pozostaje w myślach”, pisze o nagrodzonym Silesiusem tomie Małgorzata, która przyznała książce 9 gwiazdek.
Warto dodać, że już w 2010 roku Sommer otrzymał Silesiusa za całokształt pracy twórczej.
„Halal” najlepszym debiutem
W kategorii Debiut nagrodzono Ivana Davydenkę, wyróżnionego za „Halal” (Wydawnictwo papierwdole). Ukraiński poeta urodził się w 1988 roku w Żytomierzu. W Polsce mieszka od 2012 roku. Jest redaktorem naczelnym literackiego „Magazynu Malkontenty” oraz autorem podcastu „Jak zostać Ukraińcem”.
„Czytamy z żoną i wzruszamy się”, zaznacza jędrek wznak, który ocenił tom na 9 gwiazdek. „Ivanowe koty wyciskają łzy, a kanapki – ślinę”. Średnia ocena książki w LC to 7,4/10.
Laureat Silesiusa za debiut otrzymał nagrodę w wysokości 15 tys. zł.
Silesius za całokształt dla Joanny Mueller
Laureatką Silesiusa za całokształt pracy twórczej została Joanna Mueller, poetka, eseistka, redaktorka, literaturoznawczyni i krytyczka literackiej, a także badaczka poezji.
Dołączyła tym samym do wyjątkowo prestiżowego grona. Silesiusem za całokształt pracy twórczej wyróżniano między innymi: Tadeusza Różewicza, Stanisława Barańczaka, Jacka Podsiadłę czy wspomnianego już Piotra Sommera.
Chcesz kupić nagrodzone książki w cenie, którą sam/-a wybierzesz? Ustaw dla nich alert LC!
Tagi i tematy
komentarze [21]
Chciałbym mieć czas to przeczytać
Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
