Kim jest Peter Handke, kontrowersyjny noblista?

LubimyCzytać
11.10.2019

Austriak Peter Handke został drugim obok Olgi Tokarczuk laureatem Literackiej Nagrody Nobla, którego poznaliśmy 10 października. Koło jego życiorysu nie można przejść obojętnie. Przez lata wzbudzał kontrowersje z powodu swoich poglądów politycznych, jednocześnie zachwycając również umiejętnościami literackimi.

W uzasadnieniu Akademii Szwedzkiej czytamy, że pisarz został nagrodzony:

za sugestywną pracę, która z lingwistyczną pomysłowością eksploruje peryferie i swoistość doświadczenia ludzkiego (oryg. for an influential work that with linguistic ingenuity has explored the periphery and the specificity of human experience).

Peter Handke jest powieściopisarzem, twórcą sztuk teatralnych i tłumaczem. Urodził się 6 grudnia 1942 roku w austriackim Griffen jako syn niemieckiego żołnierza. Wpływ matki, Słowenki, która w wyniku traumy wojennej popełniła samobójstwo, widać w jego pracach literackich. Po ukończeniu liceum w Klagenfurcie podjął studia prawnicze w Grazu. Tam dołączył do grona młodych pisarzy i poznał między innymi późniejszą lauteratkę literackiego Nobla Elfriede Jelinek. Po pierwszych sukcesach literackich i przyjęciu w 1966 roku do druku powieści „Die Hornissen”, porzucił studiowanie i całkowicie poświęcił się literaturze. W tym samym roku na deskach teatralnych zadebiutował jego dramat „Publiczność zwymyślana” („Publikumsbeschimpfung und andere Sprechstücke”), który wpisując się w nurt anty-teatru przyniósł mu rozgłos w kręgach awangardy.

W trakcie swojej kariery literackiej został uhonorowany licznymi nagrodami, w tym Nagrodą Vilenica (1987), Nagrodą Franza Kafki (2009) i Międzynarodową Nagrodą im. Ibsena (2014). Jest uznawany za jednego z najważniejszych przedstawicieli literatury europejskiej po drugiej wojnie światowej. Handke jest autorem takich powieści, jak „Pewnej ciemnej nocy wyszedłem z mojego cichego domu”, „Krótki list na długie pożegnanie”, „Godzina prawdziwych odczuć, Leworęczna kobieta” i „Don Juan (sam o sobie opowiada)”. Wspólnie z Wimem Wendersem napisał scenariusz do filmu „Niebo nad Berlinem”.

Kontrowersje wokół osoby Handkego

W opublikowanym w 1996 roku eseju „Eine winterliche Reise zu den Flüssen Donau, Save, Morawa und Drina oder Gerechtigkeit für Serbien” („Podróż zimowa nad Dunaj, Sawę, Morawę i Drinę albo sprawiedliwość dla Serbii") przyszły noblista przedstawił Serbów jako ofiary wojen. Jego krytycy zaczęli postrzegać go jako obrońcę prawicowego serbskiego nacjonalizmu. Były prezydent Jugosławii Slobodan Milošević – oskarżany przez Międzynarodowy Trybunał Karny dla byłej Jugosławii w Hadze o wywołanie konfliktów wojennych w Kosowie, Chorwacji i Bośni – powołał pisarza w 2005 roku na świadka obrony. Handke nie stawił się w Hadze, lecz w tym samym roku opublikował drugi esej „Die Tablas von Daimiel: Ein Umwegzeugenbericht zum Prozeß gegen Slobodan Miloševic” będący niejako odpowiedzią na niezadane pytania Trybunału.

Nagrodzenie Petera Handkego literackim Noblem skrytykowali już między innymi ambasador Kosowa w Stanach Zjednoczonych Vlora Çitaku (pisząc, że przyznanie mu nagrody to „skandal”), minister spraw zagranicznych Albanii Gent Cakaj, wyróżniony Bookerem Salman Rushdie oraz słoweński filozof Slavoj Žižek, który uważa, że zamiast uhonorować literackim Noblem negującego zbrodnie wojenne Handkego, Akademia powinna przyznać pokojową Nagrodę Julianowi Assange'owi, twórcy Wikileaks.

Jeszcze w 2014 roku Handke publicznie namawiał Akademię do zniesienia nagrody dla literatów. Według jego ówczesnej opinii, Nagroda Nobla powinna być przeznaczona tylko dla naukowców. W czwartek, zgromadzonym w jego domu dziennikarzom powiedział jednak, że zmienił zdanie i na pewno uda się do Sztokholmu, by osobiście odebrać nagrodę.

Wczorajsze wyróżnienie to druga (po nagrodzie dla Elfriede Jelinek) Nagroda Nobla w dziedzinie literatury dla pisarza pochodzenia austriackiego.

Reklama

komentarze [35]

Sortuj:
Dodaj wypowiedź

Aby napisać wypowiedź musisz być zalogowany.

2467
4
11.10.2019 12:36

Zapraszamy do dyskusji.


895
32
11.10.2019 15:45

Abstrahując już od samej osoby pana Handke i jego światopoglądu, warto zauważyć, że to kolejny noblista wybrany z grona mniej znanych pisarzy, który na długo przed tym głośnym wyróżnieniem był już w Kraju nad Wisłą tłumaczony - dzieła Handke są dostępne dla polskiego czytelnika dzięki niezastąpionej serii Nike wydawnictwa Czytelnik:

 Pewnej ciemnej nocy wyszedłem z mojego cichego domu

więcej

7282
169
11.10.2019 16:16

I teraz pora go nadrobić ;)


1944
1218
12.10.2019 06:12

Co byś radził przeczytać?


895
32
12.10.2019 10:07

Przykro mi, ale nie mogę niczego doradzić, bowiem dopiero zamierzam rozpocząć znajomość z tym pisarzem :)


Dodaj odpowiedź

Aby napisać wypowiedź musisz być zalogowany.

19
6
11.10.2019 18:59

U, mało sympatyczny gość :/


2674
555
11.10.2019 19:29

Widzę, że nagroda dla pana Handke wzbudzają jeszcze większe kontrowersje i to na całym świecie. Ciekawe, muszę coś jego przeczytać. Słyszałam dyskusję o tym dlaczego Serbię nie zaproszono na obchody 80 rocznicy wybuchu wojny, jako jedni z nielicznych na Bałkanach stanęli przeciw Niemcom i walczyli.


354
69
11.10.2019 19:35

Serbowie byli prosowieccy, generalnie mieli zawsze poparcie Rosji z racji prawosławia jako religii narodowej. Albańczycy i Chorwaci współpracowali z nazistami i mordowali nie tylko Żydów, ale także Serbów.


2674
555
11.10.2019 19:41

Zgadza się, nawet jest epizod w filmie "Jak rozpętałem II Wojnę Światową".


354
69
11.10.2019 19:43

Chorwaci byli gorsi od Niemców, używali noży albo co kto miał na Żydów jako elementu obcego kulturowo i znienawidzonego przez katolickich nacjonalistów. W katolickich państwach często dochodziło do pogromów na Żydach tylko niektóre z nich nauczyły się grać rolę ofiary co jest bardzo smutne.


47
41
14.10.2019 00:52

Szczególnie w Niemczech, albo Rosji. A Chorwaci gorsi od Niemców? Byli okrutni, ale policz ofiary. Pleciesz waść.


354
69
14.10.2019 10:29

Rozumiem, że wolałbyś być zarżnięty przez chorwackiego katolika. Naziści mieli swoją ideologie i psychopatę himlera, a co mieli chorwaci?


2674
555
14.10.2019 13:19

Ogólnie partyzantka w krajach bałkańskich była najbardziej krwawa i bezwzględna. Chorwaci mieli przeciw sobie narody prawosławne i narody muzułmańskie. Każdy z nich, gdzieś na zewnątrz szukał sprzymierzeńców. Ludobójstwo po każdej ze stron należy potępić.


47
41
14.10.2019 14:53

@Lodołamacz
A jak się ma teoria o katolickich państwach w odniesieniu do Niemiec i Rosji? Jakie to ma znaczenie. Pojedziemy po katolikach.


2674
555
14.10.2019 20:52

@Lodołamacz Ciekawe, że zapominasz o pogromach Żydów w Rosji, nie wspominając o muzułmanach.


354
69
14.10.2019 20:58

Nie zapominam, bycie bardzo obcym nie jest dobre.

W islamie to Żydom było bardzo dobrze do momentu gdy chrześcijanie zaczęli tam pchać swoje brudne paluchy, jeśli kogoś to obraża niech lepiej nie drąży tematu.


47
41
14.10.2019 21:16

Taa, szczególnie dobrze było Żydom, gdy muzułmanie podbili Palestynę. Jako że to portal czytelniczy, wskazane, byś poczytał trochę, a nie popisywał się niewiedzą. Podsumuję krótko. Nie znasz tematu, za to masz obsesję na punkcie chrześcijaństwa.


354
69
14.10.2019 21:25

Buhahaha ten portal zjeżdża poziomem po równi pochyłej równaniem sześciennym :P


2674
555
15.10.2019 10:27

Zjeżdża po równi pochyłej, bo nikt nie lubi dużych kwantyfikatorów. Bo przecież mieszanie z błotem chrześcijan, a w szczególności katolików jest takie trendy i na czasie.


Dodaj odpowiedź

Aby napisać wypowiedź musisz być zalogowany.

3718
3480
11.10.2019 20:08

Przypominam,tylko o Serbii Nedica i Ustaszach Chorwacja.Hitler podobno gardził Słowianami.A tu proszę kolaboracyjne rządy choćby Ksiądz Tiso .


521
67
11.10.2019 21:02

Za trzy i pół miliona też chętnie zmieniłabym zdanie.


427
93
11.10.2019 21:15

Z pewnością chcę przeczytać jego esej o Bałkanach. To jeden z niewielu pisarzy przypominających fakt, że na Serbach w czasie drugiej wojny Chorwaci dokonali ludobójstwa. Kocioł bałkański nie jest biało czarny jak chce wielu. Dzisiejsze ofiary wczoraj były katami i nie umniejsza to cierpień żadnej ze stron.


2
2
11.10.2019 22:48

Peter Handke jest przede wszystkim bardzo zdolnym śledczym - piszącym równie dobrze jak Josef Roth (śledczy C. K. Monarchii). Z mojej perspektywy Peter Handke jest pisarzem bardzo rzetelnym w opisywaniu PERSPEKTYWY subiektywnej bardzo złożonych przypadków. Bardzo sobie cenię "Pewnej ciemnej nocy wyszedłem z mojego cichego domu" za relację pierwszoosbową Aptekarza z...

więcej

330
41
12.10.2019 10:46

ja bym dał nagrodę za uzasadnienia tych nagród "za najbardziej zawiłe, pretensjonalne i nie dające się zapamiętać uzasadnienie nagrody"


118
26
12.10.2019 11:24

Ha, celnie. :] Ale w sumie dają nam pomarzyć że żyjemy jeszcze w poetyckich i mistycznych czasach. ;) ...W sumie to podobają mi się te poetyckie uzasadnienia.


Dodaj odpowiedź

Aby napisać wypowiedź musisz być zalogowany.

118
26
12.10.2019 11:51

Ach kurczę. Na początku się właśnie zdziwiłem że dostał nobla mimo kontrowersyjnych wypowiedzi na temat wojny w Jugosławii. No i niedługo po ogłoszeniu wyboru, cała kontrowersja wybuchła ponownie.

Teraz nie wiem czy się wstydzić że podobał mi się jego dramat. "Kaspar" był świetny, o tresowaniu ludzi przez socjalizację. Inne też wydawały się ciekawe. Więc sam pewnie...

więcej

zgłoś błąd