5 wielkich ciemności w literaturze

"Pianistka" - Elfride Jelinek - koszmarna relacja matki z córką
"Podróż do kresu nocy" - Ferdinand Celine - okropność wojny w najciemniejszym wydaniu
"Jądro ciemności" - Joseph Conrad, Coppola na podstawie powieści Conrada stworzył postać szalonego/demonicznego pułkownika Kurtza w kultowym Czasie Apokalipsy
"Cząstki elementarne" - Michel Houellebecq - brak szczęścia i perspektyw głównych bohaterów, obraz przygnębiającej pustki ludzi żyjących we współczesnej cywilizacji

"Pianistka" - Elfride Jelinek - koszmarna relacja matki z córką
"Podróż do kresu nocy" - Ferdinand Celine - okropność wojny w najciemniejszym wydaniu
"Jądro ciemności" - Joseph Conrad, Coppola na podstawie powieści Conrada stworzył postać szalonego/demonicznego pułkownika Kurtza w kultowym Czasie Apokalipsy
"Cząstki elementarne" - Michel Houellebecq - brak szczęścia i...

Ciemność kojarzy mi się z ,,Jaszczurem" Balzaka. I z książkami W.Hugo.

Ciemność kojarzy mi się z ,,Jaszczurem" Balzaka. I z książkami W.Hugo.

Znów odkopię stary temat, ale jakoś brakuje mi tu trochę innego spojrzenia.
Ciemność zwykle kojarzy się ze złem lub niebezpieczeństwem. Nie mówię, że zawsze, nie mówię, że od razu tak wyraźnie jak w Mordorze, ale jednak czytając o ciemności lub mroku od razu myślimy, że książka albo przynajmniej dany jej fragment dotyczy czegoś mrocznego - i to "mroczne" niekoniecznie oznacza niedostatek światła. Takie ogólne skojarzenie jasne=dobre, ciemne=złe. Takie "mroczne klimaty", "ciemne moce", "ciemność/mrok duszy" wszyscy wiemy jak rozumieć.
Dlatego spodobało mi się zupełnie odmienne spojrzenie i uważam, że warto o tym wspomnieć.
1. Malazańska Księga Poległych (pierwszy tom to Ogrody Księżyca[bookLink]143672|Ogrody Księżyca[/bookLink]) Stevena Eriksona - występują tam m.in. trzy ludy oddające cześć Ciemności, Światłu i Cieniowi i zupełnie nie wiąże się to z naszymi naturalnymi skojarzeniami ciemość=zło, a nawet największą chyba sympatią darzy czytelnik Dzieci Ciemności.
2. Czarne Kamienie (pierwszy tom to Córka krwawych[bookLink]4481|Córka krwawych[/bookLink]) Anne Bishop - wszyscy obdarzeni mocą magiczną oddają cześć Ciemności, jednak ich powinnością jest w zasadzie czynienie dobra i opieka nad ziemią i słabszymi istotami.
Dwa przykłady z zupełnie różnych skrajów fantasy, z jednej strony dobra krwawa rąbanina, z drugiej babskie słodkości z dodatkiem erotyki i przemocy, ale podejście do ciemności podobne.

Znów odkopię stary temat, ale jakoś brakuje mi tu trochę innego spojrzenia.
Ciemność zwykle kojarzy się ze złem lub niebezpieczeństwem. Nie mówię, że zawsze, nie mówię, że od razu tak wyraźnie jak w Mordorze, ale jednak czytając o ciemności lub mroku od razu myślimy, że książka albo przynajmniej dany jej fragment dotyczy czegoś mrocznego - i to "mroczne" niekoniecznie...

Z ciemnością kojarzy mi się wyjątkowo Faza Piąta: Ciemność[bookLink]86026|Faza Piąta: Ciemność[/bookLink]. Wiem, wiem, niezbyt oryginalnie, ale idealnie wpasowuje się w temat.

Z ciemnością kojarzy mi się wyjątkowo Faza Piąta: Ciemność[bookLink]86026|Faza Piąta: Ciemność[/bookLink]. Wiem, wiem, niezbyt oryginalnie, ale idealnie wpasowuje się w temat.

 [bookCover]86026|Faza Piąta: Ciemność[/bookCover]

Motyw ciemności stanowi również bardzo ważny element powieści "Niezwykły przypadek doktora Jekylla i pana Hyde'a" autorstwa R.L. Stevensona. Mrok, który osnuwa świat przedstawiony został również, jako metafora pewnego stanu ducha, personifikowanego przez pana Hyde. Alter ego genialnego doktora przejmuje nad nim kontrolę właśnie nocą. Symbolika ciemności, dotyczy zatem pewnych subtelności psyche, bogactwa przeżyć wewnętrznych, brzemiennych w narodziny opętanego przez Tanatosa potwora, m.in. wszelkich frenetycznych instynktów, nieposkromionej ambicji, dewiacji od zastanego ładu normatywnego. Naturalnie klimat ciemności nocy wzmacnia również przerażającą moc czynów Hyde'a, jeszcze bardziej miazmatycznych, bowiem dokonanych pod osłoną mroku.

Motyw ciemności stanowi również bardzo ważny element powieści "Niezwykły przypadek doktora Jekylla i pana Hyde'a" autorstwa R.L. Stevensona. Mrok, który osnuwa świat przedstawiony został również, jako metafora pewnego stanu ducha, personifikowanego przez pana Hyde. Alter ego genialnego doktora przejmuje nad nim kontrolę właśnie nocą. Symbolika ciemności, dotyczy zatem...

Zamek[bookLink]39736|Zamek[/bookLink] F. Kafki - spora część akcji toczy się w zimowym mroku. Także wewnątrz gospody, gdzie światło jest wątłe i do tego "gęsta", toporna atmosfera. Także klimat tej książki jest spowity ciemnością, mrokiem. Na myśl przychodzi mi tez książka Wilk stepowy[bookLink]23223|Wilk stepowy[/bookLink] H. Hesse. Bohater lubi szlajać sie po nocy, wracać pózno i spać do południa. Także dość obszerny wątek finałowy ma miejsce nocą. Wtedy bohater zagłębia się w tajemnice swojej mrocznej duszy wilka stepowego, wiec jakby noc podwójna. Także bohater Immoralisty[bookLink]26414|Immoralisty[/bookLink] A. Gide lubił urządzać sobie pózno-nocne wyprawy, z tym że wtedy czuł sie najbardziej wolny.

Zamek[bookLink]39736|Zamek[/bookLink] F. Kafki - spora część akcji toczy się w zimowym mroku. Także wewnątrz gospody, gdzie światło jest wątłe i do tego "gęsta", toporna atmosfera. Także klimat tej książki jest spowity ciemnością, mrokiem. Na myśl przychodzi mi tez książka Wilk stepowy[bookLink]23223|Wilk stepowy[/bookLink] H. Hesse. Bohater lubi szlajać sie po nocy, wracać...

Opowiadania Poego i Lovecrafta, pokazujące ciemne zakamarki ludzkiej duszy i mrok tego co niepoznane.

Opowiadania Poego i Lovecrafta, pokazujące ciemne zakamarki ludzkiej duszy i mrok tego co niepoznane.

451° Fahrenheita[bookLink]137504|451° Fahrenheita[/bookLink] i spowity ciemnością tamtejszy świat, ciemna rzeczywistość, w której zakazane jest samodzielne myślenie a ludzie błądzą w mroku niewiedzy.

451° Fahrenheita[bookLink]137504|451° Fahrenheita[/bookLink] i spowity ciemnością tamtejszy świat, ciemna rzeczywistość, w której zakazane jest samodzielne myślenie a ludzie błądzą w mroku niewiedzy.

"Mistrz i Małgorzta" - w szczególności lot tytułowej bohaterki.

"Mistrz i Małgorzta" - w szczególności lot tytułowej bohaterki.

Joanna Bator "Ciemno, prawie noc"

Joanna Bator "Ciemno, prawie noc"

Z ciemnością kojarzy mi się też Mgła Kinga.

Z ciemnością kojarzy mi się też Mgła Kinga.

Pierwsze moje skojarzenie padło na "Jądro ciemności" Conrada. Przeciwieństwo postępu, ciemność, która spowiła XIX-wieczny świat.

Pierwsze moje skojarzenie padło na "Jądro ciemności" Conrada. Przeciwieństwo postępu, ciemność, która spowiła XIX-wieczny świat.

Na ten moment Folwark zwierzęcy.

Na ten moment Folwark zwierzęcy.

Ciemność... jak dla mnie to Rok 1984, ton książki jest utrzymany w mroku, oraz ciemności umysłów, jak większość książek opisujących System Totalitarny oraz Holokaust, większość z nich utrzymana jest mrocznej tonacji, splatanej z bólem i tragedią. Ale odbiegając od takiego tematu kolejną książką która kojarzy się z mrokiem jest Dotyk mroku, choć posiada również jaśniejsze akcenty życia.

Ciemność... jak dla mnie to Rok 1984, ton książki jest utrzymany w mroku, oraz ciemności umysłów, jak większość książek opisujących System Totalitarny oraz Holokaust, większość z nich utrzymana jest mrocznej tonacji, splatanej z bólem i tragedią. Ale odbiegając od takiego tematu kolejną książką która kojarzy się z mrokiem jest Dotyk mroku, choć posiada również jaśniejsze...

Ciemność, ciemność. Temat "w modzie". Ale posiada to, czego nie posiadają inne gatunki powieści. Według mnie na uwagę zasługują dodatkowo Cmentarz w Pradze[bookLink]96699|Cmentarz w Pradze[/bookLink] oraz Marzenie Celta[bookLink]112448|Marzenie Celta[/bookLink].

Ciemność, ciemność. Temat "w modzie". Ale posiada to, czego nie posiadają inne gatunki powieści. Według mnie na uwagę zasługują dodatkowo Cmentarz w Pradze[bookLink]96699|Cmentarz w Pradze[/bookLink] oraz Marzenie Celta[bookLink]112448|Marzenie Celta[/bookLink].

 [bookCover]96699|Cmentarz w Pradze[/bookCover]  [bookCover]112448|Marzenie Celta[/bookCover]

Może nie za ambitnie, ale mi na hasło "ciemność" coś takiego przyszło do głowy A imię jej ciemność [bookLink]53572|A imię jej ciemność [/bookLink]

Może nie za ambitnie, ale mi na hasło "ciemność" coś takiego przyszło do głowy A imię jej ciemność [bookLink]53572|A imię jej ciemność [/bookLink]

 [bookCover]53572|A imię jej ciemność[/bookCover]

A ja dodam Ciemność, przyjaciółkę (?)/towarzyszkę kapitana Samuela Vimesa (Terry Pratchett, "Niuch").

A ja dodam Ciemność, przyjaciółkę (?)/towarzyszkę kapitana Samuela Vimesa (Terry Pratchett, "Niuch").

O proszę, byłam pewna, że to tekst o Jądro ciemności [bookLink]105205|Jądro ciemności [/bookLink]

O proszę, byłam pewna, że to tekst o Jądro ciemności [bookLink]105205|Jądro ciemności [/bookLink]

 [bookCover]105205|Jądro ciemności[/bookCover]

Zdecydowanie brakuje mi akcentu polskiego, jakim jest niewątpliwie Ciemność płonie [bookLink]3927|Ciemność płonie [/bookLink] Jakuba Ćwieka. Otaczający bohaterów mrok żyje, spala, wyniszcza. Staje się niemal żywą istotą. Jedynym schronieniem przed ciemnością jest Katowicki Dworzec, miejsce brudne, odpychające*, zrzeszające bezdomnych. No, i oczywiście tytuł nasuwający skojarzenie.

* Jestem świadoma, że dworzec w Katowicach wygląda już inaczej niż w świecie przedstawionym książki. Żałuję, że nie zobaczyłam tego miejsca wcześniej. Mimo nieznajomości tej stacji, akcja książki doskonale wpisywała mi się w realia Dworca Wschodniego w Warszawie przed tymi wszystkimi "udziwnieniami" związanymi z Euro 2012.

Zdecydowanie brakuje mi akcentu polskiego, jakim jest niewątpliwie Ciemność płonie [bookLink]3927|Ciemność płonie [/bookLink] Jakuba Ćwieka. Otaczający bohaterów mrok żyje, spala, wyniszcza. Staje się niemal żywą istotą. Jedynym schronieniem przed ciemnością jest Katowicki Dworzec, miejsce brudne, odpychające*, zrzeszające bezdomnych. No, i oczywiście tytuł nasuwający...

 [bookCover]3927|Ciemność płonie[/bookCover]

'Ciemno wszędzie, głucho wszędzie, co to będzie?' - to mi się od razu przypomniało;-)
A tak na serio, to dołączyłabym Paryski splin[bookLink]51297|Paryski splin[/bookLink] i Upiór w operze[bookLink]48669|Upiór w operze[/bookLink] - oba francuskie utwory, które podczas czytania przywołują same ciemne kolory otoczenia.

'Ciemno wszędzie, głucho wszędzie, co to będzie?' - to mi się od razu przypomniało;-)
A tak na serio, to dołączyłabym Paryski splin[bookLink]51297|Paryski splin[/bookLink] i Upiór w operze[bookLink]48669|Upiór w operze[/bookLink] - oba francuskie utwory, które podczas czytania przywołują same ciemne kolory otoczenia.

 [bookCover]51297|Paryski splin[/bookCover]  [bookCover]48669|Upiór w operze[/bookCover]

Zapraszam do dyskusji.

Zapraszam do dyskusji.