Droga do wyzwolenia. Scjentologia, Hollywood i pułapki wiary

Czasami mam tak, że zapoznając się z jakimś tekstem kultury – czy to książką, czy to filmem, czy nawet komiksem – dopada mnie myśl, że autor to jednak przesadził z poprzeczką „zawieszenia niewiary”, że OK, wiele się może zdarzyć, świat i ludzie bywają pokręceni, ale bez przesady…
I oto wjeżdża Lawrence Wright, cały na biało, na jednorożcu, w towarzystwie trójgłowych sikorek i pokazuje w hiper rzetelnym – mimo trudności z pozyskiwaniu materiałów – reportażu w jakim bardzo abstrakcyjnym? niesamowitym? nieprawdopodobnym? świecie żyjemy.
No bo czego tutaj nie ma – życiorys Hubbarda będący czymś w stylu współczesnej baśni, niemal „tripowe” historie, sensację, kryminał, thiller, złamane życia, Johna Travoltę i na dokładkę – oczywiście - Toma Cruise’a.
Trochę można się w tym pogubić, przy niektórych fragmentach aż ciśnie się na usta pytanie „ale naprawdę, serio?”, ostatecznie jednak jest to niesamowicie wciągająca historia, chciałoby się napisać, że obłędu, ale jak pokazuje autor w Epilogu, trzeba byłoby przyjąć, że ten obłęd jest właściwością ludzkości i czasem jedynie wymyka się spod kontroli.
Podsumowując, polecam, zwłaszcza jeżeli kogoś interesuje tematyka, a jakże!, tego do czego prowadzi krańcowo bezwzględnie traktowana „wolność wyznania”, ale także jak wyznanie rzutuje na życie jednostek.

Czasami mam tak, że zapoznając się z jakimś tekstem kultury – czy to książką, czy to filmem, czy nawet komiksem – dopada mnie myśl, że autor to jednak przesadził z poprzeczką „zawieszenia niewiary”, że OK, wiele się może zdarzyć, świat i ludzie bywają pokręceni, ale bez przesady…
I oto wjeżdża Lawrence Wright, cały na biało, na jednorożcu, w towarzystwie trójgłowych...

Bardzo szczegółowo i przekrojowo opisana historia Scjentologii. Historia tak absurdalna i niewiarygodna, że prowadzi do niepokoju. Lawrence Wright ma lekkie pióro, które często przybiera sarkastyczne tony. I czasami ciężko było się nie zaśmiać, szczególnie czytając o samych początkach organizacji. Jednak Wright szybko ściera czytelnikowi nawet ten lekki uśmiech, pokazując, jak wielką skalę osiągnęła Scjentologia, jak poważny wpływ ma na życie wielu ludzi. Przede wszystkim jednak uzmysławia nam, że to wcale nie kwestia łatwowierności czy słabego charakteru. To często wypadkowa wielu zdarzeń, które tworzą nowych wiernych. A przede wszystkim to opowieść o tym, że ludzie potrzebują wspólnoty, obrzędów, rytuałów i choć możemy się głośno dziwić i sprzeciwiać doktrynom Scjentologii, to jej sukces jest bardzo łatwo wytłumaczalny — w świecie coraz bardziej obdartym z duchowości, ludzie potrzebują wiary. Jak widać, aby osiągnąć spokój ducha, jesteśmy w stanie wiele rzeczy wypaczyć.

Bardzo szczegółowo i przekrojowo opisana historia Scjentologii. Historia tak absurdalna i niewiarygodna, że prowadzi do niepokoju. Lawrence Wright ma lekkie pióro, które często przybiera sarkastyczne tony. I czasami ciężko było się nie zaśmiać, szczególnie czytając o samych początkach organizacji. Jednak Wright szybko ściera czytelnikowi nawet ten lekki uśmiech, pokazując,...

Ponieważ obejrzałam już pierdyliard filmów i seriali dotyczących scjentologii, łącznie z fenomenalnym serialem Leah Remini, wydawało mi się, że nie dowiem się już niczego nowego o tej organizacji ani o jej chorym założycielu. A guzik! To, co do tej pory słyszałam na temat L. Roba Hubbarda, było jedynie wierzchołkiem góry lodowej. Słowa „ty chory p*jebie” pasują tu w sumie doskonale. Człowiek, który nie tylko katuje swoich wyznawców i osobiste żony (jego poligamię przebija chyba jedynie FLDS),ale potrafi namawiać matkę swojego dziecka do zabicia się, żeby nie musiał brać rozwodu. Członkom swojego „kościoła” potrafił zabronić noszenia okularów, zmuszać do aborcji (ponoć 60-80 proc. kobiet w Sea Org),głodził ich, zamykał w celach, odmawiał pomocy medycznej, tuszował ich śmierci. Hubbard nie miał oporów przed prześladowaniem także ludzi spoza sekty, którzy starali się ją zdemaskować – przykładem niech będzie choćby historia Paulette Cooper. Takie metody organizacja stosuje do dziś, o czym mówił np. zmarły niedawno Mike Rinder.
 
Jest tu sporo o korzeniach samej sekty, opartych na fascynacji Hubbarda okultyzmem i klimatami crowleyowskimi, ale także o obecnym guru, Davidzie Miscavige’u, scjentologicznych celebrytach, apostatach, ofiarach. Brakuje dość ważnych relacji z serialu Leah Remini, ale książka została napisana przed jego powstaniem i przed odejściem aktorki z organizacji. Dużo za to dowiadujemy się o losach Paula Haggisa, którego scjentologiczni rzecznicy określili hipokrytą (i w sumie coś w tym jest, skoro Haggisa oburzyło do żywego dopiero to, że organizacja nie popiera związków partnerskich, a latami masa rzeczy naprawdę straszliwych i chorych mu nie przeszkadzała).
 
Wright chce szczegółowo zbadać każdy możliwy aspekt sprawy. Efektem tej szczegółowości jest ponad 500 stron żywego tekstu (wraz z bardzo obfitą bibliografią),ale nie czuje się tej objętości absolutnie. To bardzo dobry reportaż, napisany z pieczołowitością. Biorąc pod uwagę, że za samo nazwanie scjentologii sektą można zostać wziętym na widelec, Lawrence Wright musi mieć jaja ze stali. Jak można się było spodziewać, za swoją ksiażkę był mocno atakowany, wydawnictwa bały się publikować jego książkę, a osoby z którymi rozmawiał i których opinie przytaczał, również stały się ofiarami prześladowań ze strony organizacji. Okazuje się, że scjentologię wspierali nawet prezydent Clinton i inni prominentni politycy na niemal tak samo wysokich szczeblach.
 
No dobra, pochwaliliśmy, to teraz trzeba skarcić. Pierwsza rzecz – autor kilkakrotnie nazywa auditing „terapią”, „czymś w rodzaju psychoterapii” , pisze także o psychoterapii jako o „dziedzinie spokrewnionej ze scjentologią”  – no sorry, ale nie. Wright sugeruje się twierdzeniem antropolożki, która uważa, że „doktryny terapeutyczne często nabierają cech religijnych” i powoływaniem się na Freuda, ale zapomina, że freudyzm w psychoterapii jest obecny chyba już tylko w filmach Woody’ego Allena z lat 80.
 
Pseudonaukowe wysrywy Hubbarda nie mają NIC wspólnego z terapią i określanie tak auditingu jest jak nazwanie zabiegów Jerzego Zięby medycyną albo metod Lindy Hazzard dietetyką. Tym bardziej, że Hubbard miał obsesję na punkcie psychiatrów, których oskarżał o międzynarodowe spiski, a jego sekta do dzisiaj lata po świecie z wystawami pod tytułem np. Industry od Death oraz ma w celach wpisaną „całkowitą eliminację psychiatrii na świecie”. A także uważa leki psychiatryczne za narkotyki, z których należy się detoksować, i rygorystycznie zakazuje swoim członkom korzystania z pomocy psychiatrów i psychoterapeutów pod karą zostania suppresive person (co zresztą zaowocowało już zgonami osób cierpiących na depresję lub schizofrenię, którym zabraniano się leczyć, i co też Wright opisuje).
 
Podobnie wkurzyło mnie nazwanie leku na ADHD „rodzajem amfetaminy”. Czy autor weźmie odpowiedzialność za sytuacje, gdy czytający jego książkę rodzice zdecydują się na odstawienie leków u swoich dzieci, żeby nie dawać im „amfetaminy”?
 
Wright stara się być uczciwy, niestronniczy, i ja to szanuję, ale miejscami stara się aż „za bardzo”. Nie tylko pozwala się pod koniec wypowiedzieć przedstawicielom scjentologii (co jest fair),ale także próbuje jakoś w ostatnim rozdziale ułagodzić swoją całą wypowiedź, stawiając np. porównania z religiami monoteistycznymi czy mówiąc, że Hubbard był artystą, a narcyzm jest cechą artystów (behold, narcystyczne ziomy!). Mocno nieeleganckie jest zestawianie np. historii chrześcijaństwa po ukrzyżowaniu Jezusa a losami sekty Hubbarda po jego śmierci. I nie chodzi tylko o moje osobiste poglądy religijne, bo porównanie LHR do Josepha Smitha także wydaje się mi niezbyt udane, już prędzej by pasował do Warrena Jeffsa. Również stawianie Hubbarda obok filozofów taki jak Kierkegaard czy Kant jest nie na miejscu.
 
A tak osobiście rozwaliło mnie łączenie orientacji jednej z bohaterek i faktu, że „w liceum w ogóle nie umawiała się z chłopakami” (wychodzi na to, że znane mi lesbijki w liceum były hetero, bo parę razy umówiły się z chłopakami, a z kolei ja i inne koleżanki byłyśmy homo, bo nie umawiałyśmy się z nikim XD).
 
In general – książka jest świetna, chociaż ma swoje „momenty krindżu”. Warto ją przeczytać, żeby być odpornym na propagandowe smrodki. A na deser koniecznie Scientology and the Aftermath. Mam nadzieję, że za napisanie tego Sea Org nie wbije mi na chatę z pałami, a Tom Cruise nie pozwie mnie do sądu.
 

Ponieważ obejrzałam już pierdyliard filmów i seriali dotyczących scjentologii, łącznie z fenomenalnym serialem Leah Remini, wydawało mi się, że nie dowiem się już niczego nowego o tej organizacji ani o jej chorym założycielu. A guzik! To, co do tej pory słyszałam na temat L. Roba Hubbarda, było jedynie wierzchołkiem góry lodowej. Słowa „ty chory p*jebie” pasują tu w sumie...

O scjentologii i jej założycielu dalej niewiele wiadomo. Na rynku nie ma wielu publikacji odnoszących się do tego ruchu religijnego ze względu na brak rzetelnych informacji. Powszechnie jednak wiemy, że John Travolta, Tom Cruise i Priscilla Presley stanowią jednych z jej czołowych przedstawicieli. Książkę tę nabyłam właśnie z tego względu, jak również zachęciło mnie powszechne pianie recenzentów z zachwytu nad tą publikacją. Czy było warto?

Wright w swojej książce opisuje historię i obecne działania Kościoła Scjentologicznego – przybliża nam fascynujące sylwetki założyciela scjentologii Rona Hubbarda oraz obecnego lidera kościoła Davida Miscavige’a.

Opisując założenia scjentologii, autor przedstawia również metody werbunku wiernych, hierarchiczność organizacji, a także stosunek do członków jak i do odstępców od religii. Autor mocno akcentuje historie członkostwa Johna Travolty i Toma Cruise’a, które rzucają nam nowe światło na znaczenie celebrytów w kościele.


Szczerze mówiąc, mam ambiwalentne odczucia co do „Drogi do Wyzwolenia”. Spodziewałam się po niej wiele, jednak dalej odczuwam mnóstwo niedosytu w tematyce scjentologii. Dlaczego?

Po pierwsze, język pozycji jest niełatwy - zawiera wiele skrótów, neologizmów i nowomowy scjentologów, co utrudnia odbiór lektury. Terminologia charakterystyczna dla kościoła jest tłumaczona na bieżąco, co w rekonstrukcji zdarzeń bywa problemowe i przyczynia się do utraty wątku. Gdyby książka posiadała słowniczek definicji na końcu wydania, ułatwiłoby to znacząco usystematyzowanie wiedzy o religii.
Zrozumiałe jest szczegółowe przedstawienie postaci Hubbarda czy Miscavige’e i ich motywów działania, jednak w historii członków autor przedstawia w nich wiele wątków pobocznych i szybko wprowadza nowe postaci, co dodatkowo chaotyzuje fabułę. Szkoda, że w tak obszernym reportażu brakuje skorowidza osób, by czytelnik miał szanse odświeżyć sobie ich role w następujących po sobie wydarzeniach.
Odnośnie do narracji, czasami miałam wrażenie, że czytam publikację akademicką, a nie reportaż. Tak zobrazowana fabuła i styl utrudniają czytelnikowi interakcje z bohaterami i światem przedstawionym. Ma się wrażenie, że mimo wielu informacji, dalej się o scjentologii mało wie.

Mimo niedociągnięć, reportaż może posłużyć jako kompendium wiedzy o funkcjonowaniu nowych ruchów religijnych o znamionach destrukcyjnych.
Autor zachęca nas do analizowania sensu i przesłania nowych ruchów religijnych i ich znaczenia w religioznawstwie, a także do przyjrzenia się ich podobieństwu do ustanowionych religii światowych. Zadaje nam pytanie, czym jest wolność religijna, jak i wolność w religii oraz jak daleko machina organizacji może posunąć się w kontroli wiernych i apostatów. Wright apeluje do przywódców nowych religii o większą przejrzystość w biografii założycieli, odtajnienie rytuałów i założeń wiary, większej swobody w ramach działania członków i byłych wiernych, a także przejrzystość w zakresie finansów i wspieranych przedsięwzięć.

Mimo trudnego języka i mnogości przedstawionych faktów, uważam, że jest to lektura potrzebna, pozwalająca lepiej zrozumieć scjentologię, jej przesłanie jak i zagrożenia, wynikające z bycia jej wyznawcą. Ostrzega przez bezkrytycznym podążaniem za przywódcą i jego wizją, zwłaszcza w nowopowstających ruchach religijnych. Na pewno nie jest to książka do czytania w ramach relaksu, bowiem jej lektura wymaga szczególnej koncentracji.

Tip: czytając, zaznaczajcie sobie ważne fragmenty, by móc do nich wrócić w razie potrzeby.

O scjentologii i jej założycielu dalej niewiele wiadomo. Na rynku nie ma wielu publikacji odnoszących się do tego ruchu religijnego ze względu na brak rzetelnych informacji. Powszechnie jednak wiemy, że John Travolta, Tom Cruise i Priscilla Presley stanowią jednych z jej czołowych przedstawicieli. Książkę tę nabyłam właśnie z tego względu, jak również zachęciło mnie...

Nie spodziewałem się po tej książce tak wciągającej opowieści. Dajcie jej szansę jeśli lubicie prawdziwe historie „nie do wiary”. Dobrze i lekko napisana, tłumaczy wiele zawiłości świata scientologii!

Nie spodziewałem się po tej książce tak wciągającej opowieści. Dajcie jej szansę jeśli lubicie prawdziwe historie „nie do wiary”. Dobrze i lekko napisana, tłumaczy wiele zawiłości świata scientologii!

Znakomity reportaż!
Temat również bardzo interesujący. Pojawia się motyw Toma Cruise’a więc jestem zachwycona!

Znakomity reportaż!
Temat również bardzo interesujący. Pojawia się motyw Toma Cruise’a więc jestem zachwycona!

Seria amerykańska to takie książki dla ludzi, którzy lubią przyswajać nową wiedzę, o ile jest ona przedstawiana w interesujący sposób. Niniejsza pozycja spełnia obie te przesłanki.

Minusem jest fakt, że wpływa ona negatywnie na postrzeganie przez czytelnika wszelkich religii ..

Seria amerykańska to takie książki dla ludzi, którzy lubią przyswajać nową wiedzę, o ile jest ona przedstawiana w interesujący sposób. Niniejsza pozycja spełnia obie te przesłanki.

Minusem jest fakt, że wpływa ona negatywnie na postrzeganie przez czytelnika wszelkich religii ..

Lawrence Wright szczegółowo przedstawia dzieje scjentologii oraz barwną biografię jej założyciela. Tak, L. Ron Hubbard był mitomanem, ale swoje mity potrafił całkiem nieźle zmonetyzować.

Bo scjentologia to dziś tak naprawdę potężny biznes, który nie różni się zbyt wiele od typowej drapieżnej amerykańskiej korporacji, która zasypuje przeciwników pozwami i nasyła nań prywatnych detektywów albo...szuka żon znanym celebrytom - pozdrawiamy Tomasza Cruise'a. ;)

Pomijając kwestie oceny scjentologii jako takiej książkę czyta się bardzo ciekawie, a do researchu autora trudno się przyczepić, choć rzecz jasna najbardziej rajcują go niewygodne dla "Kościoła" fakty. Tym większe uznanie za odwagę i podjęcie wymagającego i skomplikowanego tematu.

Lawrence Wright szczegółowo przedstawia dzieje scjentologii oraz barwną biografię jej założyciela. Tak, L. Ron Hubbard był mitomanem, ale swoje mity potrafił całkiem nieźle zmonetyzować.

Bo scjentologia to dziś tak naprawdę potężny biznes, który nie różni się zbyt wiele od typowej drapieżnej amerykańskiej korporacji, która zasypuje przeciwników pozwami i nasyła nań...

Bardzo dobry i obszerny reportaż o powstaniu i działaniu kontrowersyjnej sekty Scjantologów w Stanach Zjednoczonych.
Lektura jest momentami chaotyczna, gdzie autor po prostu przeskakuje między bohaterami i różnymi mniejszymi i większymi wydarzeniami, co trochę przeszkadzało podczas czytania juz i tak nie łatwej książki - mam tu na myśli wyrażenia i procesy, które dla nie-scjentologa są po prostu niezrozumiałe (brawo dla tłumaczki za świetne tłumaczenie tych zawiłych sformułowań!).
Nie zmienia to jednak faktu iż sama Scjentologia jak i kulisy jej działania są wstrząsające dla odbiorcy. Lata temu ziarenko trafiło na podatny grunt i zakiełkowało, historia iście amrykańska, tylko że nie mamy do czynienia z "amrican dram" a raczej przypomina to "american nightmare".
Zdecydownie warto się z tym repoertażem, ku przestrodze, zapoznać.

Bardzo dobry i obszerny reportaż o powstaniu i działaniu kontrowersyjnej sekty Scjantologów w Stanach Zjednoczonych.
Lektura jest momentami chaotyczna, gdzie autor po prostu przeskakuje między bohaterami i różnymi mniejszymi i większymi wydarzeniami, co trochę przeszkadzało podczas czytania juz i tak nie łatwej książki - mam tu na myśli wyrażenia i procesy, które dla...

Kocham książki, które mnie inspirują do własnych poszukiwań, szperania w informacjach, porównywania ich. Ta właśnie taka jest...
Opowieść o dobrowolnym zniewoleniu.
Chwilami aż absurdalna, ale to nie Stepfen King, to się dzieje na prawdę...

Kocham książki, które mnie inspirują do własnych poszukiwań, szperania w informacjach, porównywania ich. Ta właśnie taka jest...
Opowieść o dobrowolnym zniewoleniu.
Chwilami aż absurdalna, ale to nie Stepfen King, to się dzieje na prawdę...