Sonata Kreutzerowska. Opowiadania wybrane

Zawsze uważałem, i ta opowieść potwierdza to po raz kolejny, że człowiek w swej istocie nie zmienia się w czasie, jedynie otaczają go rzeczy adekwatne do danej epoki.
Kolejna klasyka, która wypełnia człowiek w pełni swą doskonałością.

Zawsze uważałem, i ta opowieść potwierdza to po raz kolejny, że człowiek w swej istocie nie zmienia się w czasie, jedynie otaczają go rzeczy adekwatne do danej epoki.
Kolejna klasyka, która wypełnia człowiek w pełni swą doskonałością.

Albert - opis przypadku, nic odkrywczego, ale też bez większych problemów.
Sonata - tu się zaczyna. Czego tu nie ma! Tołstoj świetnie odnalazłby się na wykopie. Jestem w szoku, że to opowiadanie ma tyle lat ile ma. What a ride. Niestety momentami przynudzała i nie jest to żadne arcydzieło.

Albert - opis przypadku, nic odkrywczego, ale też bez większych problemów.
Sonata - tu się zaczyna. Czego tu nie ma! Tołstoj świetnie odnalazłby się na wykopie. Jestem w szoku, że to opowiadanie ma tyle lat ile ma. What a ride. Niestety momentami przynudzała i nie jest to żadne arcydzieło.

Ciekawe.

Ciekawe.

To krótkie opowiadanie jest moim drugim spotkaniem z piórem Lwa Tołstoja (po już dość dawno temu przeczytanej "Annie Kareninie". Tym razem jest to znacznie krótsza forma, bo niemal stustronicowe opowiadanie, podzielone na dwadzieścia osiem niedługich rozdziałów.

Akcja tej historii dzieje się w pociągu, który porusza się w bliżej nieokreślonych rejonach Rosji. Wydarzenia opowiadane są przez narratora (jego imienia nie znamy). Narrator ów, dzieli przedział z kilkoma pasażerami - między innymi z pewną damą, subiektem, adwokatem oraz niejakim Pozdynyszewem. Historia zaczyna się sporem między członkami podróży, którzy biorą pod rozważania związki międzyludzkie, w tym także zasadność małżeństwa. Z czasem, w przedziale zostaje już tylko Pozdynyszew, który zaczyna opowiadać narratorowi historię swojego życia - o miłości która zaczęła się od fascynacji, przerodziła w nieufność i obłęd, a zakończyła aktem zbrodni...

Ta małych gabarytów książeczka to nie tylko historia o miłości i zazdrości, ale studium ludzkich emocji w ich najbardziej destrukcyjnej formie, w której wchodzimy w głąb ludzkiej duszy, gdzie rozum traci grunt, a emocje przejmują władzę.
Tołstoj, poprzez tą krótką analizę psychologiczną, pokazuje czytelnikowi ciemną stronę uczuć, rozkładając na czynniki pierwsze głównie mechanizm zazdrości. Czytelnik obserwuje tę emocję przez pryzmat powolnego procesu zrodzonego z lęku, niepewności, niedopowiedzeń. Ukazuje Pozdynyszewa jako człowieka inteligentnego, jednocześnie będącego więźniem własnych emocji oraz obłędu. Nie potrafi znieść myśli, że jego żona może mieć własne pragnienia i żywić uczucie miłości, czy też pożądania do innego mężczyzny, a w ostateczności, że może ona zdradzić męża.

Forma opowieści w "Sonacie Kreutzerwoskiej" przypomina spowiedź. Pozdynyszew, w przypływie potrzeby oczyszczenia (być może również po to aby zrozumieć samego siebie),opowiada swoją historię człowiekowi obcemu, którego dopiero poznał w pociągu. Czytając historię Pozdynyszewa możemy zadać sobie wiele pytań o naturę ludzkich emocji. Czym jest zazdrość? Czy jest to dowód miłości, czy chorobliwe wypaczenie? Czym jest miłość i czy zawsze musi oznaczać ryzyko cierpienia? Czy można zapanować nad emocjami?

Tołstoj pokazuje tutaj, jak szybko miłość może stać się obsesją oraz jak cienka może być granica między uczuciem, a szaleństwem, między pragnieniem bliskości, a potrzebą kontroli. To czyni opowiadanie uniwersalnym. Wszak wielu z nas może odczuwać tak silne emocje, jakie przeżywał Pozdynyszew. Tołstoj pisze więc tutaj o każdym, kto kiedykolwiek czuł mniej, bądź bardziej irracjonalny niepokój widząc ukochaną osobę z kimś innym.

Czytając "Sonatę Kreutzerowską" przez długi czas zastanawiało mnie dlaczego akurat taki tytuł nosi to opowiadanie? Piękno sztuki, jaką jest muzyka, odgrywa tutaj dużą rolę. Autor wykorzystuje ją jako metaforę namiętności, co jest najbardziej widoczne pod koniec historii. Muzyka może rozbudzać u człowieka nie tylko zachwyt ale też destrukcyjne emocje. To właśnie ona jest główną przyczyną zachowań żony Pozdynyszewa, co w ostateczności prowadzi do tragedii. Pragnienie estetyki i czystości, które niesie ze sobą utwór muzyczny, jednocześnie wpływa destrukcyjnie na ludzką naturę, wydobywając z człowieka to, co najgłębiej ukryte - zarówno piękno, jak i mrok.

Uważam "Sonatę Kreutzerowską" za dobre opowiadanie. Tylko i aż, a to za sprawą pierwszej połowy, która mi się trochę dłużyła oraz nieznacznie zmęczyła szowinistycznymi opiami. To jednak nie zmienia faktu, iż warto sięgnąć po opowiadanie Tołstoja, gdyż zmusza ono do refleksji nad tym, jakie emocje rządzą nami raz gazie leży granica między miłością, a potrzebą władzy i kontroli nas drugim człowiekiem. Mimo, iż powstała w XIX wieku, to niesie ze sobą przesłanie, które można również współcześnie odczytać. Zwłaszcza obecnie, w epoce mediów społecznościowych, gdzie nasze relacje coraz częściej zostają wystawiane na publiczny widok, a zazdrość może się zrodzić już od jednego kliknięcia.

Opinia opublikowana na moim blogu:
https://literackiepodrozebooki.blogspot.com/2025/10/sonata-kreutzerowska.html

To krótkie opowiadanie jest moim drugim spotkaniem z piórem Lwa Tołstoja (po już dość dawno temu przeczytanej "Annie Kareninie". Tym razem jest to znacznie krótsza forma, bo niemal stustronicowe opowiadanie, podzielone na dwadzieścia osiem niedługich rozdziałów.

Akcja tej historii dzieje się w pociągu, który porusza się w bliżej nieokreślonych rejonach Rosji. Wydarzenia...

Audiobook.

Poruszająca, małżeńska historia, którą nieznany mężczyzna opowiada narratorowi (innemu podróżnemu) w pociągu. Taka trochę ,,Wojna państwa Rose” w XIX-wiecznym wydaniu.

Przerażające jest to, jak książka ta jest cały czas aktualna. Tołstoj nie ocenia, nie stawia tez. Uważam, że przedstawia fakty na tyle obiektywnie, że każdy może sobie wyrobić swoje zdanie.

Jeśli już ktoś koniecznie chce być symetrystą, to też coś dla siebie znajdzie. Można tu zobaczyć i panią, która nie chce żyć w złotej klatce, tylko dla rodziny i chce się realizować, nie robiąc nic złego, a przeszkadza jej patriarchalny mąż z zazdrosnymi urojeniami. A można też widzieć wyzutą z matczynych uczuć żonę, która wdaje się we flirty z innym mężczyzną, co usprawiedliwia gniew jej małżonka.

Trochę to wszystko popsuło posłowie. Autor, niejako na prośbę ,,fanów”, ujawnia swój pogląd na relacje damsko-męskie. O ile, co do zdrady i prostytucji – pełna zgoda, o tyle odmawianie sobie współżycia seksualnego, w imię jakichś wzniosłych ascetycznych ideałów, do mnie kompletnie nie przemawia. Zbyt często prowadzi to do hipokryzji i frustracji. Koronnym przykładem są księża katoliccy (niektórzy? to już osobny temat). Niemniej, jak już napisałem, poglądy autora nie skaziły samej historii. Lektura ma wszystko to, co powinna mieć dobra, mądra, ambitna klasyka.

Daję słabe 8 przymykając nieco oko na posłowie.

Audiobook.

Poruszająca, małżeńska historia, którą nieznany mężczyzna opowiada narratorowi (innemu podróżnemu) w pociągu. Taka trochę ,,Wojna państwa Rose” w XIX-wiecznym wydaniu.

Przerażające jest to, jak książka ta jest cały czas aktualna. Tołstoj nie ocenia, nie stawia tez. Uważam, że przedstawia fakty na tyle obiektywnie, że każdy może sobie wyrobić swoje...

Po ultra romantycznym Sienkiewiczu, tu nastąpiło tak gwałtowne schłodzenie klimatu, że nawet nie zdążyłem dojść do małżonki z zakupionymi kwiatami nastrojony poprzednimi emocjami )).
Na szczęście tory, po których biegną losy bohaterów są dla statystycznej komórki społecznej wyłączone z użytku.
Nie mniej, w dużej mierze tezy czy diagnozy są bardzo trafne o ciężarze gatunkowym od prozaicznych po te , o których wszyscy wiedzą ale głośno się nie mówi.
Pozycja warta uwagi może niekoniecznie w ramach kursu przedmałżeńskiego.

Po ultra romantycznym Sienkiewiczu, tu nastąpiło tak gwałtowne schłodzenie klimatu, że nawet nie zdążyłem dojść do małżonki z zakupionymi kwiatami nastrojony poprzednimi emocjami )).
Na szczęście tory, po których biegną losy bohaterów są dla statystycznej komórki społecznej wyłączone z użytku.
Nie mniej, w dużej mierze tezy czy diagnozy są bardzo trafne o ciężarze...

Audiobook.
Niezbyt obszerna ale za to bardzo jakościowa powieść Tołstoja.
Dialog między dwoma mężczyznami w pociągu na temat wszelkich aspektów małżeństwa. Mimo że napisana w połowie 19 wieku to poruszane kwestie zawsze będą na czasie.
Polecam 👍

Audiobook.
Niezbyt obszerna ale za to bardzo jakościowa powieść Tołstoja.
Dialog między dwoma mężczyznami w pociągu na temat wszelkich aspektów małżeństwa. Mimo że napisana w połowie 19 wieku to poruszane kwestie zawsze będą na czasie.
Polecam 👍

Książka jest krótka ale jakże treściwa. Lew Tołstoj pisze tutaj o miłości, namiętności, szaleństwie i muzyce, to wszystko ze sobą pięknie współgra. Mimo tego że miłość jest pięknym uczuciem książka jest bardzo smutna wręcz ponura. Autor oprócz tego że był wielkim pisarzem, był też bardzo dobrym psychologiem i tą krotką powieścią to udowadnia.

Książka jest krótka ale jakże treściwa. Lew Tołstoj pisze tutaj o miłości, namiętności, szaleństwie i muzyce, to wszystko ze sobą pięknie współgra. Mimo tego że miłość jest pięknym uczuciem książka jest bardzo smutna wręcz ponura. Autor oprócz tego że był wielkim pisarzem, był też bardzo dobrym psychologiem i tą krotką powieścią to udowadnia.

Tołstoj wchodzi tutaj dosyć w rolę Dostojewskiego (Tołstojewski?). Przedstawia on dość nędznego, w ogóle nie budzącą sympatii mężczyznę i pokazuje jak zaczyna on traktować kobiety coraz to bardziej i bardziej przedmiotowo. Zresztą nie tylko kobiety. Mężczyzn też, tak rykoszetem. Z jednej strony książka jest przez to seksistowska, ale z drugiej mocno feministyczna. Mimo że jest to raczej dłuższa nowela niż pełna książka, to wydawało mi się to nadal zbyt długie. Główne punkty zaczynają się szybko powtarzać i nie jest to takie pasjonujące. Ale trzeba oddać, że jest tu świetnie pokazane jak można stracić kontakt z rzeczywistością w wyniku własnej ideologii i jak fatalne mogą być relacje w małżeństwie

Tołstoj wchodzi tutaj dosyć w rolę Dostojewskiego (Tołstojewski?). Przedstawia on dość nędznego, w ogóle nie budzącą sympatii mężczyznę i pokazuje jak zaczyna on traktować kobiety coraz to bardziej i bardziej przedmiotowo. Zresztą nie tylko kobiety. Mężczyzn też, tak rykoszetem. Z jednej strony książka jest przez to seksistowska, ale z drugiej mocno feministyczna. Mimo że...

Utwór w pewien sposób przełamany - część pierwsza i posłowie autora to bardziej esej obyczajowy na temat zazdrości, miłości, nienawiści, namiętności relacji damsko - męskich. “Oryginalne” poglądy Pozdnyszewa wypaczone przez nastoletni kontakt fizyczny z kobietą, sprowadzający ją później do roli przedmiotu rozkoszy; jednocześnie z uwagi na współgrający z tym wydarzeniem sposób wychowania, relacji społecznych nie widzi sprzeczności w pogodzeniu uprzedmiotowienia z pragnieniem małżeństwa z kobietą godną jego osoby. Urojenia rozszerzają się na rodzicielstwo, rolę kobiety w społeczeństwie, rodzinie i prowadzą do tego, co najciekawsze w tej książce - części opisującej jego tragicznie zakończone małżeństwo, w której muzyka odgrywa szczególną rolę: dla jego żony jest pragnieniem zamanifestowania własnej wolności, podmiotowości, możliwości kierowania własnym życiem; dla niego to: “najbardziej wyrafinowana, zmysłowa chuć”.

Czytając o swoistym posytrzeganiu świata przez Pozdnyszewa możemy się irytować - jak można tak myśleć? Jak można tak żyć? Ale jeśli spojrzy się szerzej, na cały zamysł tego utworu, to okazuje się, że w napisanej pod koniec XIX w. noweli nie ma nic archaicznego - możemy dostrzec nasz świat. Stereotypy na temat roli kobiet i mężczyzn w społeczeństwie, patriarchalny system wartości, pozorne równouprawnienie, ciągła walka o możliwość samostanowienia… czy nie brzmi to znajomo?

Utwór w pewien sposób przełamany - część pierwsza i posłowie autora to bardziej esej obyczajowy na temat zazdrości, miłości, nienawiści, namiętności relacji damsko - męskich. “Oryginalne” poglądy Pozdnyszewa wypaczone przez nastoletni kontakt fizyczny z kobietą, sprowadzający ją później do roli przedmiotu rozkoszy; jednocześnie z uwagi na współgrający z tym wydarzeniem...