Andrew Roberts

Rzutem na taśmę ląduje na liście najlepszych książek przeczytanych w 2025 roku. Potężna objętościowo biografia Cesarza Francuzów zachwyciła mnie pod każdym względem. Zwykle w przypadku biografii postaci historycznych problemem jest brak źródeł. W przypadku Napoleona Bonapartego problem polegał na kwerendzie niezliczonej ilości źródeł, w tym 33 tysięcy listów samego Korsykanina. Roberts z wielkim kunsztem, przystępnym językiem i nie bez sympatii - (ewenement u Anglika) opisuje wzlot i upadek człowieka, który był być może był największym Europejczykiem od czasu Karola Wielkiego, który w stopniu większym niż ktokolwiek przed nim i po nim osobiście wpływał na bieg historii. Na 1000 stronach poznajemy Napoleona z każdej właściwie strony jako człowieka o niespożytej energii, niezwykłej pamięci, talencie wojskowym i organizacyjnym, ale też niepoprawnego romantyka, notorycznego blagiera i zwyczajnego oportunisty. Roberts umiejętnie wyważa wielkie wydarzenia z drobnostkami i ciekawostkami pogłębiającymi rys psychologiczny postaci. Nie wiem czy intencją autora było zrodzenie sympatii u czytelnika do swojego bohatera, ale pod wieloma względami udała mu się ta sztuka. Praca nie jest bynajmniej laurką dla bonapartyzmu, Roberts uczciwie piętnuje grzechy, błędy i ludzkie słabostki Napoleona, szczególnie pod koniec jego rządów, gdy Fortuna go opuściła. Książka jest przy okazji świetnym spektrum całej epoki nazywanej od imienia tytułowego bohatera, gdy na bagnetach Wielkiej Armii rozprzestrzenił po Europie ideały rewolucji francuskiej. Autor umiejętnie odkrywa kulisy rządów Napoleona, udowadniając, że wbrew propagandzie nie był on totalitarnym despotą, a jego najtrwalszą spuścizną okazał się Kodeks Cywilny. Absolutny top biografii i książek historycznych w ogóle.