-
Artykuły
Crime Story: pierwsze takie wydarzenie autorskie w Polsce
1 -
Artykuły
Wielkanoc z książką i nie tylko – czytelnicze oraz kreatywne pomysły na prezent
3 -
Artykuły
Wielka Wiosenna Wyprzedaż w Matras.pl: tysiące książek nawet 80% taniej
2 -
Artykuły
Jon Frederickson i jego książka „Kłamstwa, którymi żyjemy”, czyli o poznaniu samych siebie oczami psychoterapeuty
2
-
Patronat LC -
Patronat LC
Jak czytać „Wiedźmina”? Kolejność czytania sagi Sapkowskiego
Jeśli zastanawiałeś się, jak czytać „Wiedźmina”, nie jesteś osamotniony. Pytanie to coraz częściej zadają sobie nowi fani sagi o Geralcie z Rivii. Świat nadal mówi o Wiedźminie – serial Netflixa przyciągnął do książek kolejne pokolenia, a studio CD Projekt RED, znane z gier opartych na prozie Andrzeja Sapkowskiego, zapowiedziało nową wiedźmińską sagę. A i sposobów na czytanie serii jest więcej niż jeden. Pomożemy wam się w tym połapać.
Materiały promocyjne Netflix
Publikując pierwsze opowiadanie, napisane w grudniu 1986 roku na potrzeby konkursu pisma „Fantastyka” (co ciekawe, „Wiedźmin” zajął w nim trzecie miejsce), Andrzej Sapkowski nie planował jeszcze stworzenia wiedźmińskiego cyklu. „Droga, z której się nie wraca”, kolejne opowiadanie, choć niezwiązane bezpośrednio z postacią samego Geralta z Rivii, ukazało się niespełna dwa lata później. Luźno powiązane ze sobą historie finalnie dały początek sadze, a trzynaście opowiadań wiedźmińskich ukazało się w dwóch zbiorach wydawnictwa SuperNowa – „Ostatnie życzenie” i „Miecz przeznaczenia”.
Jak czytać Sapkowskiego?
Saga o wiedźminie to pięć powieści przedstawiających historię Geralta, w których Sapkowski nie tylko rozwija część wątków, które rozpoczął poprzednio w opowiadaniach, ale i dodał do nich nowe. Co więcej, lata po zakończeniu opowieści o białowłosym wiedźminie pisarz zdecydował się powrócić do postaci powieścią „Sezon burz”, w której akcja (a przynajmniej jej część, co wyjaśnię później) dzieje się przed opowiadaniem „Wiedźmin”, w którym Geralt walczy ze strzygą. W 2024 roku do księgarń trafi z kolei „Rozdroże kruków”, które opowie o młodzieńczych latach Geralta. Książka jest już dostępna w przedsprzedaży.
W całości połapać się niełatwo, zwłaszcza jeśli jest się nowym fanem uniwersum, a tych, zwłaszcza wobec wspomnianych produkcji Netflixa czy CD Projekt, przybywać będzie zapewne niemało. Przygotowaliśmy więc dla was poradnik: Jak czytać „Wiedźmina”?, w którym pomagamy odnaleźć się w wiedźmińskim świecie i proponujemy dwa (a w zasadzie trzy) sposoby czytania sagi Andrzeja Sapkowskiego.
Jak czytać sagę o wiedźminie? Chronologia wydawnicza
Na pytanie: „jak czytać »Wiedźmina«?”, chciałoby się odpowiedzieć: „po kolei”. Rzecz nie jest jednak taka prosta. Jeśli jako zasadę przyjmiemy kolejność wydawania książek – trzy tomy opowiadań (w tym nieco problematyczny zbiór „Coś się kończy, coś się zaczyna”), pięć tomów sagi oraz wspomniane „Sezon burz” i „Rozdroże kruków” – książki o wiedźminie powinniśmy czytać w tym porządku:
- „Miecz przeznaczenia” – zbiór opowiadań (1992)
- „Ostatnie życzenie” – zbiór opowiadań (1993)
- „Krew elfów” – tom I sagi o wiedźminie (1994)
- „Czas pogardy” – tom II sagi o wiedźminie (1995)
- „Chrzest ognia” – tom III sagi o wiedźminie (1996)
- „Wieża Jaskółki” – tom IV sagi o wiedźminie (1997)
- „Pani Jeziora” – tom V sagi o wiedźminie (1999)
- „Coś się kończy, coś się zaczyna” – zbiór opowiadań (2000)
- „Sezon burz” – rzecz osobna w wiedźmińskiej historii (2013).
- „Rozdroże kruków” – młodzieńcze lata Geralta (2024)
Jeśli chcemy jednak, by wydarzenia w wiedźmińskiej sadze były uporządkowane chronologicznie, kolejność czytania książek powinna być zgoła inna.
Wiedźmin – jak czytać sagę? Kolejność według kanonicznej chronologii
By krok po kroku poznawać historię Geralta, tak by najlepiej zrozumieć tło wydarzeń i pochodzenie Rzeźnika z Blaviken, znanego również jako Gwynbleidd (Geralt nazywany był tak przez driady i elfy, co w starszej mowie oznacza Białego Wilka), możemy trzymać się tej kolejności:
- „Rozdroże kruków”
- „Ostatnie życzenie”
- „Sezon burz”
- „Miecz przeznaczenia”
- „Krew elfów”
- „Czas pogardy”
- „Chrzest ognia”
- „Wieża Jaskółki”
- „Pani Jeziora”
- „Coś się kończy, coś się zaczyna”.
Trafiamy tu jednak na dwa problemy. Pierwszy z nich dotyczy zbioru „Coś się kończy, coś się zaczyna”. Dwie składające się na niego historie nie są bowiem kanoniczne. W tytułowym opowiadaniu jesteśmy świadkami (uwaga, spoiler!) wesela Geralta i Yennefer. Choć wśród części fanów panowało przekonanie, że jest ono alternatywnym zakończeniem sagi, obecnie uznaje się, że jest ono całkowicie odrębną opowieścią, niewiążącą się z główną historią. W drugim z nich, w „Drodze, z której się nie wraca”, poznajemy z kolei matkę Geralta, druidkę Visennę.
Drugą z problematycznych kwestii jest fakt, że akcja przedstawiona w „Sezonie burz” ma miejsce zarówno przed, jak i po wydarzeniach składających się na sagę. Książka ta to, jak informuje wydawca, rzecz osobna w wiedźmińskiej historii, nie prapoczątek i nie kontynuacja. Jak pisze sam Sapkowski: Opowieść trwa. Historia nie kończy się nigdy…
W 2024 roku sytuację skomplikowało dodatkowo „Rozdroże kruków”, jak już wspomniałem, opowiadające młodzieńcze lata Geralta.
Jak więc powinniśmy czytać książki o wiedźminie, aby poznać wydarzenia według kanonicznej chronologii? Najlepiej zrobimy, jeśli skorzystamy z tej listy:
- „Droga, z której się nie wraca” – opowiadanie
- „Rozdroże kruków”
- „Ziarno prawdy” – opowiadanie
- „Mniejsze zło” – opowiadanie
- „Kraniec świata” – opowiadanie
- „Ostatnie życzenie” – opowiadanie
- „Sezon burz” (bez epilogu)
- „Kwestia ceny” – opowiadanie
- „Wiedźmin” – opowiadanie
- „Głos rozsądku” – opowiadanie
- „Granica możliwości” – opowiadanie
- „Okruch lodu” – opowiadanie
- „Wieczny ogień” – opowiadanie
- „Trochę poświęcenia” – opowiadanie
- „Miecz przeznaczenia” – opowiadanie
- „Coś więcej” – opowiadanie
- „Krew elfów” – tom I sagi
- „Czas pogardy” – tom II sagi
- „Chrzest ognia” – tom III sagi
- „Wieża Jaskółki” – tom IV sagi
- „Pani Jeziora” – tom V sagi
- „Coś się kończy, coś się zaczyna” – opowiadanie
- „Sezon burz” (sam epilog).
Sapkowski nadal inspiruje
Sagę o wiedźminie, wraz z całym stworzonym wokół niej uniwersum, z czystym sumieniem polecić można zarówno fanom literatury fantastycznej, jak i czytelnikom, którzy zastanawiali się, jak by tu rozpocząć przygodę z fantasy.
Bo i dorobek Sapkowskiego przecenić doprawdy niełatwo. Proza polskiego pisarza inspiruje do dziś – i to nie tylko wspomnianych twórców gier czy produkcji serialowych, ale i młode pokolenia pisarzy. W 2017 roku, z okazji trzydziestolecia premiery „Wiedźmina”, na rynku pojawił się zbiór opowiadań „Wiedźmin. Szpony i kły”, który zawiera opowiadania fan fiction, wybrane w konkursie zorganizowanym przez „Nową Fantastykę”. „Czytałem je z uwagą, nie ingerując. Są wśród uczestników konkursu na »trzydziestkę« wiedźmina ludzie bardzo utalentowani. Wkrótce stworzą własne światy bądź zanegują istniejące. Nie straćmy ich z oczu!”, pisał przed pięcioma laty Andrzej Sapkowski.
Nie traćcie więc. I czytajcie sagę o wiedźminie. Teraz wiecie już jak.
Tekst po raz pierwszy ukazał się w lipcu 2022 roku.
Tagi i tematy
komentarze [70]
KTO POMYŚLAŁ ŻE DODANIE JAKIEGOKOLWIEK SPOILERU W TAKIM ARTYKULE TO DOBRY POMYSŁ?! Chciałem znaleźć kolejność czytania książek znając już cześć świata a jakiś geniusz zdradził mi koniec serii. Brawo. Proszę o usunięcie spoilera z artykułu dla dobra innych, jeszcze nie świadomych
Czytelnicy oznaczyli ten post jako spam
