Artykuły
Artykuły
Artykuły
Artykuły
Patronat
Przyjaźń poddana wielkiej próbie i marzenie, które staje się ciężarem
Lato 2002 roku. Czekając na powrót rodziców z wielkiego miasta, siedmioletni Szymon układa monety na torach. Nie wie, że jego życie już nigdy nie będzie takie, jak dotychczas.
Kilka dekad wcześniej jego babka, Tośka, wyrusza w podróż, którą zapamięta na zawsze. Wyrwana z bezpiecznego domu dziewczynka trafia do obcego świata, którego zasad musi się nauczyć. Jako dorosła kobieta stanie przed konsekwencją swoich dawnych wyborów.
Losy tych dwojga splatają się w sposób, którego żadne z nich się nie spodziewa. Zmuszeni żyć ze sobą, pomimo różnic, Szymon i Tośka próbują zrozumieć się nawzajem i uwierzyć, że wszystko będzie dobrze.
Szukamy ofert...
O mało którym autorze czy autorce można z pełną stanowczością powiedzieć: z powieści na powieść jest lepszy/lepsza. Jednym z wyjątków musi być Jakub Małecki, który – ponownie – zachwyca jeszcze bardziej, niż w poprzednich publikacjach. Nie liczę tu „Śladów”, które były w zasadzie zbiorem opowiadań, ale jeżeli ułożyć ostatnie powieści tego autora chronologicznie: „Dżozef”, „W odbiciu”, „Odwrotniak”, „Dygot”, „Rdza”, otrzymamy coraz wyższą jakość, mimo iż już na poziomie „Odwrotniaka” dostaliśmy książkę wybitną.
Co takiego ma więc „Rdza”, czego Małecki wcześniej nam nie pokazał? Cóż, jeżeli chodzi o tematykę czy ogólną wrażliwość, pod tymi względami pozostajemy bardzo blisko tego, co znamy z „Dygotu” i „Śladów”. Są to więc opowieści kameralne, skupiające się na zwykłych ludziach, ich małych ojczyznach, małych życiach, szukające niezwykłości w przeciętności, tylko jako dodatek dorzucające, gdzieś w tle, wielkie wydarzenia, które wstrząsały światem i Polską. Pozostaje więc autor zafascynowany opowieściami o ludziach, nie o Historii, wciąż też pokazuje nam swoich bohaterów w całości, niemalże od narodzin do śmierci, odrzucając metodę skupienia się na konkretnym wycinku z życia.
Nowością jest za to jeszcze lepsza warstwa językowa, jeszcze dojrzalsza, jeszcze lepiej nadająca opisanym historiom lekko baśniowego zabarwienia, nie poprzez dodawanie elementów nadprzyrodzonych, ale przez to, jak Małecki opowiada. Jego „znakiem firmowym” pozostaje umiejętności zamykania maksymalnej ilości treści w minimalnej ilości słów, dzięki czemu tam, gdzie inni potrzebują rozbuchanych akapitów, by dotknąć czytelnika, Małecki robi to jednym zdaniem, niekiedy jednym idealnie dobranym słowem, poruszając tym bardziej. To zachwycająca umiejętność, której przedsmak mieliśmy w „Dygocie”, a która w „Rdzy” rozkwitła.
Co najważniejsze jednak, w „Rdzy” Małecki pokazał się również jako pisarz myślący nie tylko językiem i emocjami, ale również strukturą powieści. Układ opowiadanych historii zadziałał tu jako wzmacniacz, bo choć każda z nich sama w sobie z pewnością by nas poruszyła, to odpowiednie ich ułożenie względem siebie i splecenie dwóch linii czasowych sprawiło, że wybrzmiały jeszcze mocniej; im bliżej jesteśmy końca powieści, tym wyraźniej widzimy, jak dogłębnie została ona przemyślana, jak misternie splótł Małecki żywoty swoich bohaterów.
W skrócie: trudno o książkę, która zachwycałaby na tak wielu poziomach. Jakub Małecki, mimo młodego wieku, wyrasta na współczesnego klasyka.
Marcin Zwierzchowski
![Książki z dużą czcionką na Dzień Babci i Dziadka [KONKURS]](https://s.lubimyczytac.pl/upload/texts/16800/16854/16854_1641896875_grafika800x600.jpg)
Nominacja w Plebiscycie 2017 
Opinia
Pierwsze spotkanie z autorem i wsiąkłam na długie godziny. Lekkie pióro, odpowiednie poczucie humoru tego było mi trzeba od codziennych obowiązków.
Historia rodzinny Stawnych opisana na przełomie 70 lat łączy ze sobą losy babci i wnuka. Ukazuje dwa światy.
Jest rok 2002. Szymek ma 7 lat razem z przyjacielem Budzikiem uwielbia układać na torach monety, a następnie szukać zlepek, które wypadają spod kół pociągów. Lubi czytać komiksy i kolorować łaty krów, które przynosi mu ojciec. Jest szczęśliwym dzieckiem i pewnego dnia to wszystko się zmienia. Nikt nie tłumaczy. Zostaje z babcią i swoimi obawami przed Bozią.
Tośka mieszka w Chojnach od urodzenia, musi poradzić sobie z wypadkiem córki i zięcia. Od tej chwili wychowuje Szymka. Prosi sąsiada, aby nauczył chłopca rąbać drzewo. A jest to dla niej wyjątkowo ważne. Ich życie nabiera powtarzalności, każdy dzień tygodnia się czymś wyróżnia karmienie królików, sprzątanie u przepiórek, podwójne lody w Mieście, przyjazd Naturki.
63 lata wcześniej Tośka cieszy się że jest drugoklasistką, nauczy się więcej niż w pierwszym roku szkoły. Jej świat się zmienia bomby, samoloty sunące po niebie. We wsi płonie stodoła z 26 osobami. Smród i dym dookoła. Dziewczynka razem z matką i bratem wybierają się w uciążliwą podróż przez Polskę. Poznają Górala Kłodę.
To dopiero początek tej powieści i główne postacie. Tłem i obserwatorem ich wyborów są Chojny i mieszkańcy wsi. Każda osoba wnosi coś nad czym czytelni się zastanawia. Oj zostanie we mnie "Rdza" na długo. Jest to bardzo dobra pozycja, a inne książki Jakuba Małeckiego chcę również poznać.
Pierwsze spotkanie z autorem i wsiąkłam na długie godziny. Lekkie pióro, odpowiednie poczucie humoru tego było mi trzeba od codziennych obowiązków.
więcej Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toHistoria rodzinny Stawnych opisana na przełomie 70 lat łączy ze sobą losy babci i wnuka. Ukazuje dwa światy.
Jest rok 2002. Szymek ma 7 lat razem z przyjacielem Budzikiem uwielbia układać na torach monety, a następnie szukać...