Profil użytkownika: Marek

Stuletnie panowanie Ostrogotów nad Cesarstwem zachodniorzymskim to zaledwie epizod w dziejach Europy, a pani Malewska stworzyła studium upadku potężnego państwa, które zawaliło się pod ciężarem własnej nieudolności, czy też nieudolności swoich władców. Niewiele pozostało po Ostrogotach w Italii, mauzoleum Teodoryka w Rawennie, historia działań wojennych spisana przez ich przeciwników, oraz „Dzieje Gotów” Kasjodora. Aguirre porównał dzieło autorki do fresku, piękne porównanie, choć ja miałem odczucia podczas czytania, jakbym śledził pracę archeologa przy odtwarzaniu wielobarwnej mozaiki. Autorka odsłaniała ją z pedantyczną pieczołowitością, niektóre fragmenty były uszkodzone i należało je odtworzyć, część zaginęła, i by wpasować te fragmenty w naturę mozaiki, należało zrekonstruować je na nowo posilając się wyczuciem epoki i własną fantazją. I cóż, Malewska stworzyła imponującą powieść rzekę, wielowątkową, wieloznaczną i wielobiegunową, na miarę najznakomitszych epopei.
Najazdy barbarzyńców na Cesarstwo poza cierpieniem i zniszczeniami, spowodowało taki bałagan, że wszyscy uważali że Cesarstwo jeszcze istnieje, gdy tymczasem zostało już dawno pogrzebane. Cała ta epoka żyła echem tego co przeszło, a wydawało się trwać. No cóż, twarde lądowanie po błogiej iluzji okazało się bardzo bolesne. Tak to bywa: „praeterit figura huius mundi” ( tytuł łaciński książki), a współcześni żyją iluzją przeszłości. Oczywiście takie przemijanie postaci świata bywa nader częste w historii i trudno oprzeć się wrażeniu, że Hanna Malewska napisała dzieło ponadczasowe.
A mnie zastanawia, porównując upadek Ostrogotów z epoką nam współczesną, kim okaże się dla historii obecny władca Gabinetu Owalnego, bezlitosnym dla wrogów Teodorykiem, który odwagą i tolerancją wznosił podwaliny pod gmach mocarstwa, czy też tchórzliwą Amalasuntą, którą nadmierna żądza władzy doprowadziła do… sami przeczytajcie do czego prowadzi niszczenie przyjaciół, zbijanie fortuny na własnym państwie i płaszczenie się wobec słabszych przeciwników.

Stuletnie panowanie Ostrogotów nad Cesarstwem zachodniorzymskim to zaledwie epizod w dziejach Europy, a pani Malewska stworzyła studium upadku potężnego państwa, które zawaliło się pod ciężarem własnej nieudolności, czy też nieudolności swoich władców. Niewiele pozostało po Ostrogotach w Italii, mauzoleum Teodoryka w Rawennie, historia działań wojennych spisana przez ich...

To, że ktoś bierze garściami z Kafki, nie oznacza, że pisze jak Kafka. Pech chciał, że jestem tuż po lekturze „Zamku” i „Kobiety z wydm” i mam moc wątpliwości do pełnych zachwytu porównań obu tych pisarzy i nazywania Kobo drugim Kafką, oczywiście z zastrzeżeniem, że nie potrafię przeprowadzać naukowych paraleli, moje uwagi dotyczą odczuć, a nie literatury.
Idee są podobne:
— człowiek rzucony w opary absurdu stara się działać racjonalnie, co w jego sprawie jest bezskuteczne,
— górujący Zamek/wioska, odległa, ale pociągająca niewidzialne macki,
— bezrefleksyjne poddanie się mieszkańców wioski pod zamkiem/ Kobiety z wydm wyznaczonemu przez kogoś innego losowi.
Takich ogólnych podobieństw jest więcej, lecz jeśli wejdziemy w szczegóły, sprawa nie jest taka jednoznaczna.
Na początek zagajenie. Kobo stworzył absurdalną sytuację, którą wykorzystał jako metaforę zniewolenia człowieka. Kafka nie musiał się w to bawić, w Zamku nic nie zapowiadało absurdu, wszystko jest normalne, absurd jest odkrywany stopniowo przez K., który nie rozumie, że wpadł w nonsensowne położenie, dlatego nie czuje się zniewolony, czuje się zagubiony. Z tej przyczyny K. nie walczy, lecz szuka dojścia do Zamku, natomiast Niki Jumpei miota się jak ryba w wodzie (w piasku). O tyle jest to istotne, że psychologiczny opis Niki jest dość prosty: ot, przeciętny człowiek, który sobie radzi tak jak przeciętny człowiek w sytuacji kryzysowej. K. to inna postać, pod względem psychologicznym to racjonalista, on szuka w otoczeniu uzasadnienia absurdu, by absurdalną sytuację znormalizować. I dlatego gdy u Kafki mamy głębokie studium osobowości, Kobo zakopał głęboko pod piaskiem osobowość, ale bynajmniej nie zgłębił jej psychologicznie. Za to dodał szczyptę filozofowania, z którego nic szczególnego nie wynikło, przynajmniej jak dla mnie.
Stosunek K. do Friedy można porównywać do stosunku Niki do Kobiety z wydm, ale jak dla mnie to dwie różne bajki. Niki traktuje kobietę jak przedmiot, element obcego mu krajobrazu, dlatego opisany stosunek mężczyzny i kobiety, to nie dialog, lecz opis technicznych czynności. Przynajmniej nie dopatrzyłem się między nimi jakiejkolwiek iskry, żadnego opisu rodzących się uczuć, ich wzajemny stosunek jest żaden, uczuciowo oboje są niemi w tym sensie, że brak im wewnętrznych cech charakteru, które mogłyby te uczucia wydobyć na wierzch. A chyba nie było zamysłem autora przedstawienie relacji dwóch robotów kuchennych, bo przepraszam, takie miałem odczucie, jak by to były dwie pogłębiarki wrzucone do jamy z zadaniem monotonnego grzebania w piasku. Natomiast u Kafki, miłość Friedy i K. to taniec godowy, czasami irracjonalne oddanie, bieg za głosem serca, czasami walka na noże, zazdrość, wrogość i ból. A Kobe, poserfował po uczuciach głównych bohaterów, niby to jest miłość, a niby nie jest, takie zaloty dwóch leniwców pod upalnym słońcem.
Kobieta z wydm. Czy ktoś z was byłby w stanie ją scharakteryzować? Co ona tam miała właściwie w swojej głowie? Rozumiem, że kultura japońska to kultura macho, i kobiety są jak powietrze, konieczne do prowadzenia domu i zabawy, lecz niewidzialne, ale czy ten model ma do mnie przemawiać, czy tego oczekuję od znakomitego japońskiego pisarza?
I kończąc ten przydługi wywód, Kobo Abe, to pisarz bardzo dobry, i warto przeczytać „Kobietę z wydm” jednakże drugim Kafką dla mnie nie jest.

To, że ktoś bierze garściami z Kafki, nie oznacza, że pisze jak Kafka. Pech chciał, że jestem tuż po lekturze „Zamku” i „Kobiety z wydm” i mam moc wątpliwości do pełnych zachwytu porównań obu tych pisarzy i nazywania Kobo drugim Kafką, oczywiście z zastrzeżeniem, że nie potrafię przeprowadzać naukowych paraleli, moje uwagi dotyczą odczuć, a nie literatury.
Idee są...

Niech mi ktoś powie, że najlepszą literaturą w świecie nie jest literatura… ciekawe ilu z was wpisałoby to miejsce literaturę polską? Czy mamy się czego wstydzić? A może jednak to nie o wstyd idzie, a o kompleks prowincji?
Mamy całkiem sporo świetnych pisarzy o których zapominamy, dobrze czasami wyławiać ich z literackiego lamusa, i to właśnie dotyczy Juliana Kawalca. Jego trzy króciutkie opowiadanka całą swoją prostotą obnażają małoduszność ludzkiej natury, ileż w nich jest prawdy o nikczemności człowieka. Szczególnie opowiadanie „Nie będzie czasu na strach” ukazuje, czym jest ludzkie sumienie, tzn. brak sumienia, i to w stosunku do tych, którzy są na naszej całkowitej łasce, do zwierząt gospodarczych. Historia sprzedaży źrebaka uderza w najczulsze struny, a czytelnikowi uświadamia bezsilność przyrody wobec okrucieństwa człowieka.
Natomiast tematem opowiadania „Pożegnanie z górą” jest przemijanie.
Szkoda tylko, że opowiadania, mimo że toczą się na wsi, autor nie stylizował na wiejską gwarę, mimo tego ich wydźwięk jest porażający.

Niech mi ktoś powie, że najlepszą literaturą w świecie nie jest literatura… ciekawe ilu z was wpisałoby to miejsce literaturę polską? Czy mamy się czego wstydzić? A może jednak to nie o wstyd idzie, a o kompleks prowincji?
Mamy całkiem sporo świetnych pisarzy o których zapominamy, dobrze czasami wyławiać ich z literackiego lamusa, i to właśnie dotyczy Juliana Kawalca....