Gymnadenia

Nazwisko Sigrid Undset (1882–1949),znanej norweskiej pisarki i działaczki społecznej, laureatki Nagrody Nobla z roku 1928, kojarzone jest najczęściej z pisarstwem katolickim, a zwłaszcza z jej sagą historyczną pod tytułem "Krystyna,córka Lavransa". Undset urodziła się w rodzinie duńsko-norweskiej, została ochrzczona w kościele luterańskim, ale wychowywała się w atmosferze obojętności religijnej.
Była córką znanego norweskiego archeologa. Kiedy zmarł jej ojciec, miała 12 lat. Wtedy wraz z matką znalazły się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. W wieku 17 lat rozpoczęła pracę jako urzędniczka w biurze. Czytała, pisała i malowała dla własnej przyjemności. Zadebiutowała w roku 1907 powieścią pt. "Pani Marta Oulie" W roku 1910, kiedy otrzymała stypendium rządowe pojechała do Rzymu, gdzie pod wpływam różnych wydarzeń powoli dokonywała się w niej duchowa przemiana, która doprowadziła ją do odrodzenia wiary w Boga i katolicyzm.

"Gymnadenia" to powieść traktując głównie o Julie Randall , jej byłym mężu Eriku Selmerze oraz wspólnym potomstwie: Paulu, Tui, Sigmundzie i Hansie.

Julie prowadzi w Kristianii ( współcześnie Oslo) przedsiębiorstwo/drukarnię i wychowuje samotnie dzieci.
Paul jako pierworodny jest jej oczkiem w głowie i jak z dalszej treści wyniknie głównym bohaterem powieści.

Poznajemy go jako gimnazjalistę pełnego marzeń, ale i wewnętrznych rozterek, jak to bywa u dojrzewającego młodzieńca. Kocha bardzo matkę, ale czuje się uwięziony, jakby był otoczony przez nią niewidzialną siecią, z drugiej strony doskwiera mu uczucie wygnania z wymarzonego raju dzieciństwa z powodu rozwodu rodziców, szczególnie ma pretensje do ojca. Szuka miłości, której zbyt mało doświadczył ze strony taty w dzieciństwie. Podczas studiów wynajmuje pokój u rodziny Gotaas, która okazuje się rodziną katolicką, co w owych czasach jest rzadkie. Większość osób albo nie wierzy w nic jak mama Paula, albo skłania się ku protestantyzmowi. Jest urzeczony codziennym świadectwem życia Gotaasów.

Człowiek jest i będzie tajemnicą, bo o jego naturze tak naprawdę niewiele wiemy. Prawda o człowieku jest głęboko ukryta, w jego duszy, w jego psychice. Trudno więc dotrzeć do wnętrza ludzkiego, poznać motywy działania. Sigrid Undset po mistrzowsku odtwarza przeżycia wewnętrzne, ukryte motywacje, kompleksy, obsesje, marzenia, określony sposób reagowania na świat zewnętrzny naszych bohaterów. I choć są to postacie fikcyjne, powstałe jedynie na potrzebę powyższej powieści, to czytając mamy wrażenie, że one rzeczywiście żyły, były jeszcze niedawno, jak my ludźmi z krwi i kości.

Paul swoim postępowaniem chce coś osiągnąć, udowodnić, że jest w stanie dokonać czegoś wielkiego. Motorem napędowym w jego życiu przede wszystkim jest nauka a później miłość, a pod wpływem różnych wydarzeń i doznań poszukiwanie Boga, zainteresowanie się dogmatem wiary katolickiej, próba zrozumienia wielkości Boga, Jego miłości.

Sigrid Undset oprócz wspaniałych portretów psychologicznych i to nie tylko postaci pierwszoplanowych opisuje uwarunkowania społeczno-obyczajowe i fakty historyczne. Szczególnie ważne w tamtych czasach zerwanie unii szwedzko-norweskiej, które miało duży wpływ na życie bohaterów.

Autorka nie zapomina również w swojej powieści o wszechotaczającej nas przyrodzie i pięknej norweskiej ziemi. Z życia swojego przekłada fakt na karty powieści i czyni wielkim hobby Paula, archeologię i geologię, czyli podobne zainteresowania jakie miał jej tata.

Gymnadenia to odmiana storczyka, kwiatu z dzieciństwa Paula, który jako chłopiec wierzy, że zakwitnie i będzie napawał pięknem jego oczy. Niestety pewnego dnia znajduje w swoim wazonie zamiast pięknych kwiatów, jedynie zielony badyl. To aluzja do życia dorosłego, do którego Paul dąży i nie może się go doczekać, a jak już jest rzeczywiście dojrzały to rozczarowuje go miłość i problemy życia codziennego. W dodatku ta pustka wewnętrzna, która stale go prześladuje, ten brak wypełnienia nie daje mu spokoju.

"Gymnadenia" to pierwsza część dylogii znanej raczej pod tytułem "Krzak gorejący" To powieść, której nie czyta się szybko, bo człowiek by się zamęczył. Nią trzeba się rozkoszować i chłonąć kawałek po kawałeczku. To ogrom dobrej, ciekawej literatury pod każdym względem, literatury za którą często się tęskni czytając wiele współczesnych książek. Cieszę się, że przede mną jeszcze drugi tom, ponieważ wielką sympatią darzę głównego bohatera i jestem ogromnie ciekawa jego dalszych losów.

Nazwisko Sigrid Undset (1882–1949),znanej norweskiej pisarki i działaczki społecznej, laureatki Nagrody Nobla z roku 1928, kojarzone jest najczęściej z pisarstwem katolickim, a zwłaszcza z jej sagą historyczną pod tytułem "Krystyna,córka Lavransa". Undset urodziła się w rodzinie duńsko-norweskiej, została ochrzczona w kościele luterańskim, ale wychowywała się w atmosferze...

Książka podzielona na dwie części - pierwsza obszerniejsza i wg mnie ciekawsza; druga jest praktycznie przyspieszeniem losów bohatera po wydarzeniach z pierwszej części z interesującym wątkiem w Paryżu.
Undset pisze w niej o religii - luteranizmie i katolicyzmie, miłości, relacjach rodzinnych i patriotyzmie. Życie głównego bohatera, który wchodzi w dorosłość jest pewnym zwierciadłem, w którym każdy może się przejrzeć i skonfrontować swoje poglądy na sprawy dotykające każdego, na tak zwane życie, może wziąć coś z jego postawy, może poprzez poznanie jego postaci - zrozumienie innych. Polecam.

Książka podzielona na dwie części - pierwsza obszerniejsza i wg mnie ciekawsza; druga jest praktycznie przyspieszeniem losów bohatera po wydarzeniach z pierwszej części z interesującym wątkiem w Paryżu.
Undset pisze w niej o religii - luteranizmie i katolicyzmie, miłości, relacjach rodzinnych i patriotyzmie. Życie głównego bohatera, który wchodzi w dorosłość jest pewnym...

To jest LITERATURA. Chciałabym przeczytać choć jedną powieść napisaną w ciągu ostatnich 20 lat, która byłaby tak piękna, jak książka Undset. I nie chodzi mi wcale o wątek konwertycki, choć i ten ukazany jest po mistrzowsku. To przede wszystkim niezwykłość języka, plastyczność opisów i przyrody, i stanu umysłu, i krajobrazów ducha głównego bohatera. Świetne kreacje pobocznych postaci a do tego jeszcze rozległy przekrój społeczno-polityczny Norwegii początku ubiegłego wieku. Każde zdanie powieści było dla mnie przeżyciem artystycznym. Taką prozę się smakuje, napawając zmysły i pobudzając wyobraźnię. Polecam z całego serca.

To jest LITERATURA. Chciałabym przeczytać choć jedną powieść napisaną w ciągu ostatnich 20 lat, która byłaby tak piękna, jak książka Undset. I nie chodzi mi wcale o wątek konwertycki, choć i ten ukazany jest po mistrzowsku. To przede wszystkim niezwykłość języka, plastyczność opisów i przyrody, i stanu umysłu, i krajobrazów ducha głównego bohatera. Świetne kreacje...

Dla mnie osobiście bomba. Minimalizm i chłód skandynawskiej formy przeplatany z obrazową i żywotną podróżą w głąb siebie. Proza nastawiona na gloryfikację codzienności i zachwyt szczegółem. Alternatywny świat zewnętrznych wydarzeń nie rywalizuje z introwertycznym bohaterem. Uzupełnia go i tworzy kolejną współgrającą plecionkę. Dobrze skrojony ciepły sweter na jesienno - zimowe wieczory. Dojrzałe pisarstwo środka prezentujące rozbujaną huśtawkę emocjonalnych wahań w ciekawym kontekście historii Norwegii. Aptekarska dokładność opisów przyrody stanowi naturalny wyrzut sumienia - dlaczego ja tak nie potrafię? Spacer i wędrówki jako jedne z głównych i powszechnych przyjemności życiowych. Książka pod wieloma względami wybitna

Dla mnie osobiście bomba. Minimalizm i chłód skandynawskiej formy przeplatany z obrazową i żywotną podróżą w głąb siebie. Proza nastawiona na gloryfikację codzienności i zachwyt szczegółem. Alternatywny świat zewnętrznych wydarzeń nie rywalizuje z introwertycznym bohaterem. Uzupełnia go i tworzy kolejną współgrającą plecionkę. Dobrze skrojony ciepły sweter na jesienno -...

Książka świetna, aczkolwiek nie dorównuje "Krystynie córce Lavransa" i "Olafowi synowi Auduna". Znam prawie wszystkie pozycje noblistki i tę mogę również spokojnie polecić.

Książka świetna, aczkolwiek nie dorównuje "Krystynie córce Lavransa" i "Olafowi synowi Auduna". Znam prawie wszystkie pozycje noblistki i tę mogę również spokojnie polecić.

Gdy poznajemy Paula jest młodzieńcem, który kończy szkołę i marzy o tym by zostać geologiem.Tu wtrącę, że geologiem był ojciec Sigrid Undset. `
Paul wychowujący się na wsi, w domu, który stworzyła jemu i jego trojgu rodzeństwa matka, jest silnie związany z naturą stąd w książce pojawia się wiele pięknych opisów przyrody i krajobrazów Norwegii zmieniających się wraz ze zmianami pór roku.
Nad wyraz dojrzały, jak na swój wiek, już będąc w szkole średniej postanawia się usamodzielnić i przeprowadza się z Linlokka do Kristianii. W tym czasie zmieniając mieszkanie trafia do rodziny Gotaasów, którzy są katolikami i decyduje się zamieszkać u nich co wówczas, gdy w Norwegii religią wyznawaną i uznawaną był protestantyzm, a katolicy byli traktowani jak sekta, było sporą odwagą. Paul sam wychowany w klimacie obojętności religijnej uznaje sie za niewierzącego. Poznanie rodziny Gotaasów sprawia jednak, że przyglądając się ich dobremu, spokojnemu życiu, które uważa jest wynikiem wiary, jaką wyznają zaczyna po raz pierwszy myśleć o zbliżeniu się do tej religii i coraz więcej w jego życiu zaczyna zajmować szukanie drogi do Boga.
W "Gymnadeni" obserwujemy więc, jak Paul wchodzi w dorosłość i dojrzewa do podejmowania życiowych decyzji, a także do przyjęcia wiary katolickiej.
Na jednym z wypadów w góry, które uwielbia, poznaje Lucy, prostą dziewczynę pochodząca ze wsi.Oczarowany jej urodą pokocha ją pierwszym,romantycznym acz gorącym i namiętnym uczuciem. Dla niej zrezygnuje z marzeń o studiach i pracy jako geolog uważając, że wiążąc się z nią wziął na siebie odpowiedzialność za jej los, i nie powinien przedłużać narzeczeństwa tylko jak najszybciej się z nią ożenić. Los chce jednak inaczej, gdy wchodząc w spółkę handlową ze swoim kolegą dla zdobycia środków na utrzymanie rodziny, którą pragnął stworzyć wyjeżdża do Trondhjem, Lucy zrywa z nim listownie i znika. Po jakimś czasie przypadkowo dowiaduje się, że wyszła za mąż.
Przeżywa ten zawód boleśnie, a w pustkę po jej utracie niespodziewanie wdziera się młodziutka dziewczyna o imieniu Bjorg, z którą bardzo szybko się zaręcza, a następnie niespodziewanie nawet dla siebie bardzo szybko żeni.
W pierwszych trzech latach małżeństwa, jak sam Paul ocenia dość udanego, chociaż nie jest to związek oparty na prawdziwych uczuciach lecz bardziej powierzchowny, pozbawiony emocji, przychodzi na świat pierwsze ich dziecko, córka, a Paul podnosząc wciąż swą świadomość religijną coraz bardziej upewnia się, że katolicyzm jest religią , którą chce przyjąć.
Książka kończy się wraz z wybuchem I wojny światowej pierwszą małżeńską sprzeczką.


A tytułowa gymnadenia to dziki biały storczyk ogrodowy, na zakwitnięcie, którego Paul jako dziecko oczekuje z wielką nadzieją , a który zobaczony w wazonie jako mizerny, rachityczny badylek rozczarowuje go niezmiernie. Takim rozczarowaniem jest miłość, z którą wiąże duże nadzieje, gdyż nie zakwita tak, jak tego oczekuje.Pozostaje mu więc oczekiwanie ostateczne, największe i najgłębsze, które adresuje w stronę wiary katolickiej.
Opinia pochodzi z mojego bloga http://natanna-mojezaczytanie.blogspot.com/

Gdy poznajemy Paula jest młodzieńcem, który kończy szkołę i marzy o tym by zostać geologiem.Tu wtrącę, że geologiem był ojciec Sigrid Undset. `
Paul wychowujący się na wsi, w domu, który stworzyła jemu i jego trojgu rodzeństwa matka, jest silnie związany z naturą stąd w książce pojawia się wiele pięknych opisów przyrody i krajobrazów Norwegii zmieniających się...