Dymy nad Birkenau

Jedna z tych książek, przy których recenzencki warsztat po prostu nie ma zastosowania. Nie oceniam tu stylu, kompozycji ani "wartości literackiej". Wydaje mi się to zwyczajnie nie na miejscu.

Co mogę powiedzieć z pełnym przekonaniem: to jest dokument. Szmaglewska była tam. Widziała, słyszała, przeżyła i zapisała to wszystko z taką precyzją i spokojem, że ten spokój boli bardziej niż krzyk.

Jeśli chce się zrozumieć, czym było Birkenau od środka, nie z perspektywy historyka, ale człowieka, który tam funkcjonował dzień po dniu, ta książka jest nie do zastąpienia.

Jedna z tych książek, przy których recenzencki warsztat po prostu nie ma zastosowania. Nie oceniam tu stylu, kompozycji ani "wartości literackiej". Wydaje mi się to zwyczajnie nie na miejscu.

Co mogę powiedzieć z pełnym przekonaniem: to jest dokument. Szmaglewska była tam. Widziała, słyszała, przeżyła i zapisała to wszystko z taką precyzją i spokojem, że ten spokój boli...

Zachęcona wysoką oceną, kupiłam tą książkę. Początkowo przerażona ilością stron, stwierdzam, że autorka bardzo dosadnie i niezwykle szczegółowo opisała swoje wspomnienia z obozu.

Książka warta przeczytania.

Odejmuję punkt za momentami zbyt dużo i zbyt długich opisów natury, własnych myśli, prawie że poetycko.

Zachęcona wysoką oceną, kupiłam tą książkę. Początkowo przerażona ilością stron, stwierdzam, że autorka bardzo dosadnie i niezwykle szczegółowo opisała swoje wspomnienia z obozu.

Książka warta przeczytania.

Odejmuję punkt za momentami zbyt dużo i zbyt długich opisów natury, własnych myśli, prawie że poetycko.

Dowiedziałem się z tej książki sporo w temacie, wydawałoby się, wyeksploatowanym do szczętu. Szmagłowska notowała i szkicowała by spisać wszystko zaraz po wyjściu na wolność - jej relacja ma cechy "gorącej", do tego stopnia, że zadedykowała wydanie chłopakowi, o którym nie wiedziała jeszcze czy przeżył ten obóz; nie wiedziano jeszcze ani nie potrafiono oszacować liczby ofiar kompleksu Auschwitz (stąd w tekście wiele razy cytowana jest liczba 5 milionów ofiar); i zdążyła z wydaniem książki na wiosnę 1946 żeby zaświadczyć w pierwszym procesie norymberskim.

I jeszcze o trzech najbardziej dla mnie charakterystycznych rysach. Po pierwsze, czego autorka jest świadoma i co zaznacza jeszcze we wstępie, jej relacja jest siłą rzeczy obciążona tym, co dziś nazwalibyśmy "survivor bias" - innej zresztą z tego miejsca nie dostalibyśmy. Mimo że się stara oddać głos wszystkim, jej opis skupia się na doli osoby podobnej do siebie (w pierwszej wersji "Dymy" były pierwszoosobowym pamiętnikiem),a więc pochodzenia inteligenckiego, zaradnej, zakonspirowanej, mówiącej po polsku, młodej i zdrowej. Szmaglewska jest też miejscami chorobliwie zafascynowana organizacją - zarówno tą w cudzysłowie, "organizacją" żywności i towarów pierwszej potrzeby dla siebie i współwięźniów, jak i autentyczną organizacją pracy obozu. Z jednej strony zdaje się sprawiać jej niekłamaną satysfakcję punktowanie bałaganu, korupcji, niedbalstwa i wszelkich idiotyzmów w organizacji obozu, założonego wszak przez tak zorganizowany naród. Zarazem pewien niepokój budzi poczucie, że czasami chciałaby jakby napisć, że ona z koleżankami by ten obóz poprowadziła lepiej...

Wszystko to nic wobec ostatniego charakterystycznego rysu, który dla mnie ma największe znaczenie. Po książkę sięgnąłem w depresji, może wiedziony odruchem żeby sobie trochę dołożyć cierpienia. Znalazłem poza wspomnianą gorącą relacją piękne poetyckie obrazy, empatyczne refleksje, i wspaniałą pieśń na cześć niezłomnej woli życia, przy której wydaje mi się że blednie nawet traktat Viktora Frankla.

Dowiedziałem się z tej książki sporo w temacie, wydawałoby się, wyeksploatowanym do szczętu. Szmagłowska notowała i szkicowała by spisać wszystko zaraz po wyjściu na wolność - jej relacja ma cechy "gorącej", do tego stopnia, że zadedykowała wydanie chłopakowi, o którym nie wiedziała jeszcze czy przeżył ten obóz; nie wiedziano jeszcze ani nie potrafiono oszacować liczby...

To pierwsza książka z tematyki obozowej, którą przeczytałam w młodym wieku. Zrobiła na mnie duże wrażenie i zapadła mi w pamięć.

To pierwsza książka z tematyki obozowej, którą przeczytałam w młodym wieku. Zrobiła na mnie duże wrażenie i zapadła mi w pamięć.

Bardzo przygnębiająca książka o piekle, jakim było Auschwitz-Birkenau, ukazująca, do jakiego okrucieństwa i nienawiści zdolny jest człowiek. Zgadzam się z innymi komentarzami tutaj, że lektura ta powinna być obowiązkowa dla każdego. Bez wątpienia przeraża prawdziwość opisanych zdarzeń, a smutek, ból i cierpienie więźniów dotyka szczególnie mocno.

Dla mnie najtrudniejsze okazało się czytanie listów Pani Szmaglewskiej do rodziny i krewnych. Tęsknota za bliskimi wręcz rozdzierająca serce wylewa się z nich ogromnymi pokładami. Kilka razy niemal oczy zaszły mi łzami. Ciężko jest uwierzyć w to, jak wiele może znieść człowiek. Jak wiele może się nacierpieć, a mimo to chcieć ciągle walczyć. Zdecydowanie polecam przeczytanie tej lektury, obok której nie da się przejść obojętnie.

Bardzo przygnębiająca książka o piekle, jakim było Auschwitz-Birkenau, ukazująca, do jakiego okrucieństwa i nienawiści zdolny jest człowiek. Zgadzam się z innymi komentarzami tutaj, że lektura ta powinna być obowiązkowa dla każdego. Bez wątpienia przeraża prawdziwość opisanych zdarzeń, a smutek, ból i cierpienie więźniów dotyka szczególnie mocno.

Dla mnie najtrudniejsze...

zbyt dużo prozy, zdecydowanie lepiej przedstawione życie obozowe w "Pięć lat kacetu" Grzesiuka

zbyt dużo prozy, zdecydowanie lepiej przedstawione życie obozowe w "Pięć lat kacetu" Grzesiuka

Ciężko ocenić tego typu lekturę....

Ciężko ocenić tego typu lekturę....

Lektura obowiązkowa. Nikogo chyba nie zdziwi gdy napisze że czyta się ją bardzo ciężko.

Lektura obowiązkowa. Nikogo chyba nie zdziwi gdy napisze że czyta się ją bardzo ciężko.

"Dymy" czytałem świeżo po lekturze "Pięciu lat kacetu", więc chcąc nie chcąc byłem skazany na ciągłe kontrasty i porównania. Z tej konfrontacji Grzesiuk wychodzi sromotnie pokonany i to nie tylko za sprawą tego, że pisanie Szmaglewskiej zasługuje na dumne miany "prozy", ale również - a może szczególnie - dlatego, że w jej obrazie obozu koncentracyjnego jest miejsce na współczucie i na człowieczeństwo najwyższej próby. I co dziwić może i co dziwić powinno - nie ma tam miejsca na nienawiść. Mimo goryczy, mimo cierpienia, mimo nieopisanej traumy.
Świadectwo zawarte w "Dymach" poraża.
A ostatnie zdanie książki pozostawia w niemym zdumieniu.

"Dymy" czytałem świeżo po lekturze "Pięciu lat kacetu", więc chcąc nie chcąc byłem skazany na ciągłe kontrasty i porównania. Z tej konfrontacji Grzesiuk wychodzi sromotnie pokonany i to nie tylko za sprawą tego, że pisanie Szmaglewskiej zasługuje na dumne miany "prozy", ale również - a może szczególnie - dlatego, że w jej obrazie obozu koncentracyjnego jest miejsce na...

Są książki które bardzo dobitnie opisują wydarzenia w obozach śmierci nie podpierając się tylko okrucieństwem. Potrafią to okrucieństwo opisać ale bardziej po ludzku i to jest taka książka. Swiadctwo, którego nie można zapomnieć.

Są książki które bardzo dobitnie opisują wydarzenia w obozach śmierci nie podpierając się tylko okrucieństwem. Potrafią to okrucieństwo opisać ale bardziej po ludzku i to jest taka książka. Swiadctwo, którego nie można zapomnieć.