Artykuły
Artykuły
Artykuły
Artykuły
Karl-Markus Gauß w każdym zakątku świata znajduje outsiderów, których fascynujące losy warto wyciągnąć z mroku minionych lat. W czasie i przestrzeni przemierza Europę wygnańców i uciekinierów, w zaułkach miast tropi ślady ich dawnych mieszkańców. W Bukareszcie odnajduje ducha damy rumuńskiej rewolucji, o której już nikt nie pamięta, że była Angielką, a na płótnie uwiecznił ją węgierski Żyd, podobnie jak ona marzący o jedności rumuńskiej ojczyzny. W Pradze wpada na trop Wenzela Aloisa Swobody – lingwistycznego geniusza posługującego się dwunastoma językami, który pragnął uszlachetnić moralnie całe społeczeństwo. W Brnie poznaje historię Františka Listopada, który opuścił ojczyznę, by przez czterdzieści lat uchodzić za rodowitego Portugalczyka. W Wiedniu - Angelo Solimana, afrykańskiego kamerdynera księcia Józefa I Wacława Liechtensteina, intelektualisty i doradcy, który został oddalony, kiedy ośmielił się poślubić wiedeńską mieszczkę.
Zanim powstała ta książka, Karl-Markus Gauß odbył wiele wyimaginowanych i rzeczywistych podróży – podróży po własnym pokoju i przez pół Europy, przez dzieła i krajobrazy. "W gąszczu metropolii" to fascynująca wyprawa, podszyta niesłabnącą ciekawością, ale i niepokojem o europejski sen.
Szukamy ofert...Karl-Markus Gauß kolejny raz zabiera nas w podróż po Starym Kontynencie. Swoim zwyczajem nie podąża on jednak utartymi szlakami, ale zbacza z popularnych traktów i dokonuje swoistego zakrzywienia czasoprzestrzeni.
W jego esejach teraźniejszość przeplata się z historią tak, jak drzewa wyrastają z okien opuszczonych domów chorwackiego Jasenovaca. Metropolie przenikają się i krzyżują – Belgrad przeplata się z Wiedniem (to właśnie tu, w austriackiej stolicy wymyślono przecież Jugosławię),Siena z Preszowem, deszczowe Brno Ivana Blatnego z Paryżem, tylko po to, by już po chwili roztopić się gdzieś w Portugalii, a Opole przybiera karnawałową maskę Wenecji. Po ulicach Brukseli snują się postacie z obrazów Petera Breughla Starszego, a ścieżki Arnstadt Johanna Sebastiana Bacha prowadzą wprost do Abbotsford Waltera Scotta. Z gęstwiny tej wyłaniają się nie tylko cuda architektury europejskiej: klasztory pełniące rolę więzień, niebosiężne katedry, gwarne place przypominające sceny teatrów, na których wszyscy – aktorzy, statyści i widzowie mają do odegrania swoje role, ale także postacie, które z biegiem lat zniknęły gdzieś w cieniu zapomnienia – wybitni lingwiści, humaniści, literaci tacy jak Ivan Cankar, Alfred Margul-Sperber czy Tudor Arghezi.
Gauß to wielki erudyta, mistrz historycznych skojarzeń i licznych dygresji, ale także stylu – każda opowieść kluczy i rozgałęzia się w kolejne historie: ludzi, miejsc, idei, które wciągają i nie pozwalają odłożyć jego książki, dopóki się z tej gęstwiny nie wyplączemy. „W gąszczu metropolii” to bowiem nie tylko podróż przez Europę w znaczeniu dosłownym, ale przede wszystkim podróż przez jej trudną historię, dzieje jej literatur, języków i tożsamości narodowych. Jak twierdzi sam autor, to wędrówka przez dzieła i krajobrazy, która staje się dla niego pretekstem do rozważań nad punktem, w którym jako ludzie i Europejczycy znaleźliśmy się dzisiaj.
I w tym właśnie kontekście znamiennym jest fakt, że nad tytułowym gąszczem przenikających się w czasie i przestrzeni metropolii, nieustannie unosi się ciche, złowieszcze memento mori, czy to w postaci popiersia tajemniczej zmarłej z Sélestat, cmentarza wojskowego Slagenhaufi, przykurzonych lalek z epoki Augusty Doroty, czy wreszcie makabrycznego eksponatu z wiedeńskiego gabinetu osobliwości przyrodniczych – wypchanego ciała Angelo Solimana, doradcy Józefa I Wacława. Najbardziej wymowny jest jednak epigraf, który Gauß odkrył w brneńskiej krypcie, kryjącej szczątki kapucynów: Kim wy jesteście – byliśmy my, czym my jesteśmy będziecie i wy...
Kamila Duda
Cytaty za „W gąszczu metropolii”, Karl-Markus Gauß, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2012.
Pewien przyjaciel, który niegdyś pracował w Polsce jako korespondent dużego czasopisma i zna ten kraj o wiele lepiej ode mnie, opowiadał mi, że można tu spotkać wiele atrakcyjnych kobiet pieczołowicie dbających o swoją powierzchowność i spędzających życie u boku grubo ciosanych, niezadbanych i mało pociągających mężczyzn. Ponieważ w ten sposób przygotowywał mnie na moją pierwsz...
Rozwiń
OPINIE i DYSKUSJE o książce W gąszczu metropolii
Książka w sumie nie wiadomo o czym. Na pewno nie o tym co sugeruje tytuł.
3 kwestie - 1) bardzo oceniające spojrzenie i opisy autora - taki reportaż pół na pół. 2) absolutnie jednostronne opisy w sumie poparte np. jednokrotnym wyjazdem w dany region czy miasto. 3) czytający nie dowie się z samego tekstu w jakim kraju dane miasto się znajduje. Trzeba wyszukać osobno.
Książka w sumie nie wiadomo o czym. Na pewno nie o tym co sugeruje tytuł.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo to3 kwestie - 1) bardzo oceniające spojrzenie i opisy autora - taki reportaż pół na pół. 2) absolutnie jednostronne opisy w sumie poparte np. jednokrotnym wyjazdem w dany region czy miasto. 3) czytający nie dowie się z samego tekstu w jakim kraju dane miasto się znajduje. Trzeba wyszukać osobno.
W gąszczu metropolii to książka o podróżowaniu. Autor opisuje swoje prawdziwe i wyimaginowane podróże po Europie. Opisy poszczególnych podróży charakteryzują się wąskim horyzontem obserwacji, za to ponadprzeciętną dociekliwością w poznaniu szczegółów. Dotyczy to zarówno samych miejsc jak i osób, których historie łączą się z wybranymi przez autora destynacjami. Staranność poznawcza granicząca z wyskrobywaniem łyżeczką z dnia wiedzy :) Autor oddaje hołd twórcom literatury, których życie odcisnęło piętno w opisywanych miejscach. Ale też autor wnikliwie przygląda się współczesnym napotkanym w tych miejscach. To wszystko jest fantastyczną lekcją świadomego podróżowania pozwalającego mieć szaloną frajdę osobistego doświadczania różnych miejsc.
Łyżkę, a raczej chochlę dziegciu to tej beczki wina dodaje kwiecisty styl Markusa Gaussa. Rozbudowane, wielokrotnie złożone zdania były dla mnie niestety uciążliwością w pełnym cieszeniu się tą lekturą.
W gąszczu metropolii to książka o podróżowaniu. Autor opisuje swoje prawdziwe i wyimaginowane podróże po Europie. Opisy poszczególnych podróży charakteryzują się wąskim horyzontem obserwacji, za to ponadprzeciętną dociekliwością w poznaniu szczegółów. Dotyczy to zarówno samych miejsc jak i osób, których historie łączą się z wybranymi przez autora destynacjami. Staranność...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toDość ciekawe podróże po miejscach, które wielokrotnie odwiedziłem. Jednak opowieści autora są mocno jednowątkowe - zamiast opisać miasto i jego atmosferę widzimy opowieść o jednym jego bohaterze.
Dość ciekawe podróże po miejscach, które wielokrotnie odwiedziłem. Jednak opowieści autora są mocno jednowątkowe - zamiast opisać miasto i jego atmosferę widzimy opowieść o jednym jego bohaterze.
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toPo Gaussa sięgnęłam przypadkiem. Po pierwsze, Wydawnictwo Czarne wciąż działa na mnie jak magnes. Po drugie, wszystko, co ma w tytule czy opisie miejskie konotacje od razu sprawia, że zacieram ręce. Autor jednak potężnie ze mnie zakpił.
Gauss nie zaprasza do metropolii, ale na peryferia. Wyciąga na światło dzienne bohaterów nie zawsze nawet drugiego planu, a przeważnie takich których nazwiska przeciętnemu czytelnikowi z Polski nic nie mówią. I byłby to niezaprzeczalny walor, gdyby nie fakt, że Gauss pokazuje nam ich wycinkowo. Googlowanie każdej postaci, żeby nadążyć za tokiem myślenia autora jest lekko irytujące.
A jest za czym! Rozłożę bezradnie ręce i przyznam się: nie wiem, o czym jest ta książka. Wielokrotnie złożone zdania sprawiły, że gdy kończyłam czytać jedno, zapominałam czego właściwie dotyczy. Walczyłam dzielnie z eseistyczną, erudycyjną manierą Gaussa, ale łapałam się na tym, że patrzę na linijki tekstu, myśląc zupełnie o czym innym. Jeśli ktoś lubi wznosić się na taki "metapoziom", droga wolna. Obawiam się jednak, że - koniec końców - wydawniczy opis książki jest znacznie ciekawszy niż zawartość.
Po Gaussa sięgnęłam przypadkiem. Po pierwsze, Wydawnictwo Czarne wciąż działa na mnie jak magnes. Po drugie, wszystko, co ma w tytule czy opisie miejskie konotacje od razu sprawia, że zacieram ręce. Autor jednak potężnie ze mnie zakpił.
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo toGauss nie zaprasza do metropolii, ale na peryferia. Wyciąga na światło dzienne bohaterów nie zawsze nawet drugiego planu, a przeważnie...
Z każdą kolejną pozycją tego pana, mam wrażenie, że czytam tę samą książkę, ale ja taką literaturę lubię. Przyzwoity czasozapychacz
Z każdą kolejną pozycją tego pana, mam wrażenie, że czytam tę samą książkę, ale ja taką literaturę lubię. Przyzwoity czasozapychacz
Oznaczone jako spoiler Pokaż mimo toW stylu Gaussa (albo tłumaczki; nie znam oryginału) jest coś, co mnie irytuje, czyli połączenie zachwytu nad pierdołami a la uduchowiony Bruce Chatwin z poetyckim uniesieniem nad wiek rozwiniętego licealisty. Poza tym szafowanie nazwiskami i miejscami, które czytelnikowi najczęściej nic albo niewiele mówią - oczywiście autor zakłada, że czytelnik doskonale wie, jaki bagaż emocjonalno-społeczno-polityczno-historyczny niosą wspomniane nazwiska i miejsca, przez co lektura zamienia się w wymuszone podziwianie rzekomej erudycji Gaussa. Drażniąca jest to książka.
W stylu Gaussa (albo tłumaczki; nie znam oryginału) jest coś, co mnie irytuje, czyli połączenie zachwytu nad pierdołami a la uduchowiony Bruce Chatwin z poetyckim uniesieniem nad wiek rozwiniętego licealisty. Poza tym szafowanie nazwiskami i miejscami, które czytelnikowi najczęściej nic albo niewiele mówią - oczywiście autor zakłada, że czytelnik doskonale wie, jaki bagaż...
więcejOznaczone jako spoiler Pokaż mimo to