-
Artykuły
Wielka Wiosenna Wyprzedaż w Matras.pl: tysiące książek nawet 80% taniej
2 -
Artykuły
Jon Frederickson i jego książka „Kłamstwa, którymi żyjemy”, czyli o poznaniu samych siebie oczami psychoterapeuty
2 -
Artykuły
Czytelnicy wybrali Książki Roku 2025. Oto zwycięzcy
99 -
Artykuły
Czytamy w weekend. 13 marca 2026
512
-
Patronat LC -
Patronat LC
Ursula K. Le Guin nie żyje
Ursula K. Le Guin, amerykańska pisarka SF i fantasy, autorka cenionych cykli o Ziemiomorzu i Ekumenie, zmarła 22 stycznia w wieku 88 lat – podał dziennik „The New York Times”. Syn pisarki, Theo Downes-Le Guin, powiedział dziennikarzom, że od kilku miesięcy chorowała.
Urodziła się w 1929 roku w Berkeley w stanie Kalifornia. Była córką znanego antropologa Alfreda L. Kroebera i wywodzącej się z polskiej rodziny Krakowów badaczki indiańskiego folkloru i pisarki Theodore Kroeber. Litera K. po imieniu Ursuli to ślad po panieńskim nazwisku.
Jej powieściowy debiut w 1964 roku, Świat Rocannona, otworzył fantastycznonaukowy cykl haiński, do niego należy też nagradzana Lewa ręka ciemności. Zlikwidowałam płeć, żeby zobaczyć, co zostanie - powiedziała kiedyś o pomyśle stojącym za stworzeniem tej powieści. Wybitnym osiągnięciem artystycznym, który szczególnie upodobali sobie czytelnicy, jest cykl o świecie Ziemiomorza, na który składają się Czarnoksiężnik z Archipelagu, Grobowce Atuanu, Najdalszy brzeg, Tehanu, Inny wiatr i zbiór opowiadań Opowieści z Ziemiomorza.
Historia o Gedzie, Tenar, Tehanu i innych dojrzewała w pisarce przez długie lata. Pierwszą część wydano w 1968 roku, ostatnia pojawiła się w druku w 2001. Potrzebowałam sześciu książek i trzydziestu lat życia, by opowiedzieć historię Geda i Tenar. W tym czasie nieustannie dowiadywałam się czegoś nowego o krainach i ludach Ziemiomorza – bo wszystkie przygody i odkrycia bohaterów były też moimi przygodami i odkryciami. (…) I oto wreszcie macie przed sobą ukończoną historię - napisała autorka w przedmowie do ostatniego wydania. Śledząc tę historię, można zauważyć, jak równolegle do rozwoju postaci zmieniają się i dojrzewają poglądy samej pisarki, w tym na kwestię płci.
Krytycy i czytelnicy cenili w jej twórczości sugestywne wizje rzeczywistości, zapadających w pamięć bohaterów, których Le Guin umiała zarysować czasem kilkoma pociągnięciami pisarskiego pędzla. Podejmowała tematy społeczne i polityczne, do literatury fantasy i SF wprowadzała wątki feministyczne. Długo walczyła też o uznanie literatury fantastycznej za równoważną literaturze pięknej. Nie rozumiała, dlaczego jej bohaterowie, których pod względem psychologii nie powstydziliby się pisarze głównego nurtu, nie zasługują na miejsce w literackim panteonie tylko dlatego, że posługują się magią czy rozmawiają ze smokami. Konflikty, które narzucała postaciom, zazwyczaj brały się ze zderzenia kultur, nierówności społecznych czy płciowych i można je było rozwiązać raczej przez pojednanie i poświęcenie niż przez szermierkę mieczami świetlnymi.
Jej utwory na język polski przełożyli m.in. Stanisław Barańczak, Paulina Braiter, Piotr W. Cholewa, Lech Jęczmyk, Agnieszka Sylwanowicz, Zofia Uhrynowska-Hanasz. Była wielokrotnie nagradzana, zdobyła po kilka nagród Hugo, Nebula i Locus. Nominowano ją nawet do nagrody Pulitzera. Ostatnie lata życia spędziła w Portland w stanie Oregon.
